Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed ngày 15/5 đã ra chỉ thị khẩn yêu cầu Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đẩy nhanh tiến độ tuyến đường ống dẫn dầu Tây – Đông thứ hai nối thẳng tới cảng Fujairah bên bờ vịnh Oman.
Đây không đơn thuần là một dự án hạ tầng dầu khí. Với UAE, nó là “tấm vé sinh tồn” trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển gần 20% dầu mỏ thế giới – liên tục đối mặt nguy cơ tê liệt vì xung đột địa chính trị.
Khi sở hữu tuyến xuất khẩu dầu trực tiếp ra đại dương, UAE có thể đưa “vàng đen” ra thị trường mà không còn phụ thuộc vào Hormuz – điểm nghẽn được ví như “yết hầu” của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Giải mã “yết hầu” chuỗi cung ứng
Theo Reuters, căng thẳng khu vực từ cuối tháng 2 đã khiến dòng chảy dầu qua Hormuz gián đoạn nghiêm trọng. Giá năng lượng toàn cầu lập tức biến động mạnh, còn nhiều quốc gia tiêu thụ lớn phải tính đến các biện pháp kiểm soát nhiên liệu.
Đối với bản thân UAE, thiệt hại kinh tế từ việc gián đoạn xuất khẩu là những con số biết nói. Trước khủng hoảng, quốc gia vùng Vịnh này duy trì sản lượng trên 3 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, các số liệu gần đây cho thấy sản lượng thực tế có thời điểm rơi xuống chỉ còn khoảng 1,8-2,1 triệu thùng/ngày.
Riêng trong tháng 3, Abu Dhabi được cho là mất doanh thu tương đương khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày vì không thể xuất khẩu trơn tru khỏi vịnh Ba Tư. Đó là lý do dự án đường ống Tây – Đông thứ hai được đẩy lên mức ưu tiên cao nhất. Theo CNBC, khi hoàn thành vào năm 2027, ADNOC sẽ có thể tăng gấp đôi năng lực xuất khẩu qua cảng Fujairah.
Hiện tại, UAE chỉ có một lối thoát duy nhất là tuyến đường ống Habshan – Fujairah với công suất tối đa 1,8 triệu thùng mỗi ngày. Việc có thêm tuyến ống thứ hai mang lại cho UAE lợi thế logistics khổng lồ so với các đối thủ trong khu vực.
Cuộc chia tay lịch sử để tối đa hóa lợi nhuận
Nếu siêu đường ống là “cánh tay logistics”, thì quyết định rời OPEC mới là bước đi gây địa chấn thực sự. Đầu tháng 5, UAE chính thức tuyên bố rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), khép lại gần 6 thập kỷ đồng hành cùng liên minh quyền lực nhất thị trường dầu khí.
Bề ngoài, Abu Dhabi gọi đây là quyết định phục vụ chiến lược phát triển dài hạn. Nhưng phía sau là mục tiêu tối đa hóa doanh thu dầu mỏ trước khi thế giới bước sâu vào kỷ nguyên năng lượng xanh.
Là thành viên OPEC, UAE phải tuân thủ các hạn ngạch sản xuất ngặt nghèo nhằm giữ giá dầu ổn định. Cơ chế này từ lâu đã kìm hãm đà tăng trưởng doanh thu của UAE. Quốc gia này hiện sở hữu công suất dự phòng lớn thứ hai trong khối nhưng chỉ được phép bơm ra thị trường khoảng 3 đến 3,5 triệu thùng mỗi ngày.
Trong khi đó, năng lực thực tế của hệ thống giàn khoan ADNOC có thể đạt tới 4,9 triệu thùng mỗi ngày. Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei từng chia sẻ trên The New York Times rằng thế giới đang khát năng lượng và UAE không muốn bị ràng buộc bởi bất kỳ tổ chức nào.
Giới phân tích cho rằng động thái của UAE có thể kích hoạt một cuộc chiến thị phần khốc liệt tại Trung Đông. Nhiều chuyên gia dự báo UAE hoàn toàn có thể nhanh chóng nâng sản lượng lên gần 5 triệu thùng/ngày nếu khôi phục đầy đủ năng lực xuất khẩu.
Điều này đặt Saudi Arabia vào thế khó. Nếu Riyadh đáp trả bằng cách tăng sản lượng để bảo vệ thị phần, giá dầu toàn cầu có nguy cơ lao vào vòng xoáy biến động dữ dội.
Những quyết định táo bạo của UAE không chỉ bắt nguồn từ các cuộc khủng hoảng ngắn hạn. Sâu xa hơn, giới tinh hoa tại Abu Dhabi đang nhìn thấy chiếc đồng hồ đếm ngược của kỷ nguyên năng lượng hóa thạch. Quá trình chuyển đổi xanh trên toàn cầu đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn mọi dự báo của các tập đoàn dầu khí truyền thống.
Hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi chóng mặt trước sức ép từ giá nhiên liệu. Dữ liệu từ thị trường Anh cho thấy doanh số xe lai (hybrid) sạc điện trong tháng 3 đã tăng vọt 47%, trong khi xe điện thuần túy tăng 24%. Thị phần của các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống hiện đã co hẹp xuống dưới mức 44%.
Tại khu vực châu Á, Trung Quốc cũng đang điện hóa nền kinh tế với quy mô khổng lồ. Những xu hướng này đang dần bẻ gãy đường cong nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong dài hạn. Đứng trước viễn cảnh đó, UAE hiểu rằng họ phải bán được càng nhiều dầu càng tốt trước khi thế giới không còn mặn mà với nhiên liệu hóa thạch.
Chuyên gia phân tích dầu mỏ Priya Walia tại Ryland Energy nhận định sự rút lui của UAE sẽ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng điều tiết thị trường của liên minh OPEC+. Kỳ vọng về một nguồn cung dầu mỏ được kiểm soát nhịp nhàng qua các hiệp ước chung đang dần tan vỡ.
Thế giới đang bước vào một giai đoạn kinh tế đầy biến động, nơi sức mạnh thuộc về những quốc gia sở hữu hạ tầng logistics vượt trội. Dù nắm trong tay chiến lược dài hạn sắc bén, UAE vẫn phải đối mặt với bài toán hóc búa mang tên chi phí cơ hội. Từ nay cho đến khi tuyến đường ống mới hoàn thành vào năm 2027, hàng triệu thùng dầu chưa thể xuất cảng vẫn là một thách thức lớn đối với nền kinh tế nước này.
Ngày 13/5, Thượng viện Mỹ bỏ phiếu chấp thuận Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed, thay thế Jerome Powell sau khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào 15/5. Warsh được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử cho vị trí này.
Kevin Warsh từng là thành viên Hội đồng Thống đốc Fed giai đoạn 2006-2011. Ông tốt nghiệp Đại học Stanford và Trường Luật Harvard. Trước khi tham gia Fed, ông từng là Phó chủ tịch kiêm giám đốc phụ trách mảng mua bán và sáp nhập (M&A) tại Ngân hàng Morgan Stanley.
Ông cũng từng là trợ lý đặc biệt cho Tổng thống George W. Bush về chính sách kinh tế và giữ vai trò thư ký tại Hội đồng Kinh tế Quốc gia.
Nhà Trắng cho biết ông Trump "dự định ký duyệt quyết định của Thượng viện sớm nhất có thể, nhằm khôi phục niềm tin vào khả năng ra quyết định của Fed". Warsh sẽ lãnh đạo ngân hàng trung ương của Mỹ trong bối cảnh lạm phát tăng tốc, khiến cơ quan này khó giảm lãi suất theo yêu cầu của Tổng thống hơn một năm qua.
Phiên họp sắp tới của Fed là vào ngày 16-17/6. Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ đã tăng 6% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tốc độ cao nhất 4 năm. Chỉ số Chi tiêu Cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của Fed - cũng được dự báo tăng 3,8% tháng trước, vượt xa mục tiêu 2% của cơ quan này.
Gần đây, ngày càng nhiều quan chức Fed ủng hộ sử dụng ngôn ngữ thắt chặt hơn khi nói về chính sách, ám chỉ khả năng tăng lãi suất trong vài tháng tới. Thị trường hiện dự báo Fed giữ nguyên lãi suất tham chiếu năm nay, tại 3,5-3,75%, và tăng từ tháng 1/2026.
Từ năm ngoái, Fed và Chủ tịch Powell nhiều lần bị Tổng thống Mỹ chỉ trích vì không giảm lãi suất mạnh tay. Trong suốt quá trình lựa chọn ứng viên thay Powell, ông Trump cũng nhiều lần nói rằng sẽ chỉ chọn người ủng hộ giảm lãi. Điều này làm dấy lên lo ngại tính độc lập của cơ quan quản lý tiền tệ có thể bị suy yếu dưới thời chủ tịch mới, từ đó hạn chế khả năng kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường.
Tuy nhiên, trong cuộc điều trần trước Thượng viện Mỹ, Kevin Warsh khẳng định không hứa với Tổng thống rằng sẽ giảm lãi suất, và chỉ làm những gì có lợi nhất cho nền kinh tế.
Tháng trước, trong cuộc họp báo cuối cùng với vị trí Chủ tịch Fed tháng trước, Powell tuyên bố vẫn giữ vị trí thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, kể cả khi nhiệm kỳ Chủ tịch kết thúc. Ông khẳng định chỉ muốn ở lại đến khi các rủi ro pháp lý với Fed "lắng xuống", để cơ quan này có thể tập trung hơn vào nhiệm vụ cốt lõi.
Với diện tích hơn 6.200 ha, Global Gate Hạ Long có tổng vốn đầu tư 456.639 tỷ đồng, tương ứng gần 18 tỷ USD.
Siêu dự án Vinhomes Global Gate Hạ Long nằm sát trục đường cao tốc kết nối Quảng Ninh, Hải Phòng và Hà Nội. Vị trí này cũng đối diện với nhà ga depot của đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được khởi công hôm 12/4.
Theo CEO Vinhomes Nguyễn Thu Hằng, giá vé cho những cư dân đầu tiên tại dự án Global Gate Hạ Long dự kiến khoảng 5 triệu đồng một tháng. Mức giá này tương đương hơn 165.000 đồng mỗi ngày. Đây cũng là lần đầu tiên giá vé của một dự án đường sắt cao tốc tại Việt Nam được công bố.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh dài 120 km, tốc độ thiết kế 350 km một giờ. Dự án có 5 nhà gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh. Sau khi hoàn thành dự kiến vào 2028, tuyến đường sẽ giúp giảm thời gian di chuyển bằng đường bộ giữa Thủ đô và Quảng Ninh từ 2-2,5 giờ xuống còn khoảng 23 phút.
Global Gate Hạ Long là dự án lớn nhất trong số khu vực đang được Vinhomes triển khai, như gấp hơn hai lần Green Paradise Cần Giờ (TP HCM), 6 lần dự án ở đảo Vũ Yên (Hải Phòng).
Theo quy hoạch, dự án này sẽ cung ứng ra thị trường hơn 55.000 sản phẩm, gồm căn hộ, condotel, shophouse, biệt thự và khách sạn, đáp ứng quy mô dân số hơn 244.000 người.
Ngoài các phân khu nhà ở, siêu đô thị biển này còn có hệ sinh thái dịch vụ đa dạng như sân khấu ngoài trời nhìn ra biển, sức chứa hơn 60.000 chỗ ngồi, nhà hát 3.000 chỗ ngồi, trung tâm hội nghị...
Công ty của tỷ phú Phạm Nhật Vượng cũng lên kế hoạch xây dựng hệ thống khách sạn, resort, casino và quần thể 12 sân golf quy mô 950 ha tại siêu dự án này. Khu trung tâm tài chính (CBD) với các tòa cao ốc 30-45 tầng, cung cấp gần 2 triệu m2 sàn văn phòng, kỳ vọng thu hút các tập đoàn đa quốc gia và cộng đồng chuyên gia quốc tế.
Trong khi số lượng dự án nhà ở xã hội đã tăng mạnh nhưng người dân vẫn không dễ mua được khi nhu cầu vượt xa nguồn cung.
Chẳng hạn tại dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng, TP.HCM), chỉ khoảng 755 căn hộ dự kiến được bán ra nhưng ghi nhận tới 12.000 người đăng ký nguyện vọng, tức "tỉ lệ chọi" hơn 16:1.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, chị Mỹ Yến (38 tuổi, trọ tại phường Thạnh Mỹ Tây) kể hành trình nộp hồ sơ mua tại các dự án nhà ở xã hội, đặc biệt là với dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt, là một chuỗi những thử thách từ khâu nắm thông tin đến thủ tục hành chính.
Theo chị Yến, dù mỗi ngày đều đăng nhập vào trang web của chủ đầu tư như một phản xạ nhưng vẫn thấy mọi thứ "án binh bất động".
Ngược lại các nhóm mạng xã hội lại nắm bắt các thay đổi về chính sách, thủ tục... nhanh hơn cả.
Ngay cả việc đăng ký nguyện vọng mua nhà, chị cũng phải thực hiện vào lúc 23h45 để tránh tình trạng nghẽn mạng do có quá nhiều người truy cập cùng lúc.
Vấn đề khiến chị Yến đau đầu nhất chính là thủ tục hành chính và giấy tờ, bởi dù đã gõ cửa nhiều nơi nhưng không thể kiếm ra một bộ hướng dẫn giấy tờ nào thực sự chính xác và rõ ràng, đầy đủ.
Để hoàn thiện một bộ hồ sơ gồm 5 loại giấy tờ (như chứng minh thu nhập, tình trạng độc thân...), chị đã phải chi 1 triệu đồng để thuê dịch vụ làm giúp.
Tuy nhiên rủi ro vẫn bủa vây khi các mẫu này của Nhà nước thường xuyên thay đổi đột ngột, khiến hồ sơ vừa làm xong đã có nguy cơ phải bỏ đi.
Anh Võ Tân Tiến (phường Bình Thới), người đã làm việc tại TP.HCM hơn 10 năm, có gia đình và con nhỏ cũng rơi vào cảnh tương tự.
Thu nhập ổn định, đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, nhưng nhiều năm qua anh vẫn chưa thể tiếp cận. "Có dự án thì xa nơi làm việc, có dự án phù hợp lại chỉ dừng ở mức đăng ký nhu cầu. Trong khi số người đăng ký quá đông, cơ hội rất thấp", anh Tiến nói.
Theo các báo cáo mới đây từ Sở Xây dựng TP.HCM, từ đầu năm đến nay, nguồn cung nhà ở xã hội đã có tín hiệu tích cực.
Một dự án hoàn thành với 580 căn, hai dự án khởi công trong quý 1 với 2.643 căn. Toàn TP.HCM hiện có 12 dự án đang thi công với khoảng 10.300 căn.
Ngoài ra một dự án quy mô 2.259 căn đang lựa chọn chủ đầu tư, ba dự án khác dự kiến khởi công trước 30-4 với 4.600 căn. Đặc biệt khi hiện TP có tới 41 dự án dự kiến khởi công trước 30-6 với khoảng 29.200 căn.
Để chuẩn bị nguồn cung cho các năm tiếp theo, Sở Xây dựng đã rà soát, bổ sung 16 khu đất với quy mô khoảng 23.000 căn.
Giai đoạn 2026 - 2027, TP.HCM tập trung hoàn tất thủ tục đầu tư cho 72 dự án, tương ứng khoảng 67.000 căn.
Một nguồn lực đáng chú ý khác là quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại. TP đã dành khoảng 732ha cho quỹ đất này, tương ứng 230.000 căn hộ.
Theo kế hoạch và các dự báo, quỹ đất này có thể tăng lên 1.740ha vào năm 2040, tạo dư địa phát triển nhà ở xã hội trong dài hạn.
Ở khối doanh nghiệp, điển hình như đại diện Kim Oanh Group đặt mục tiêu đến năm 2028 sẽ triển khai 26 dự án nhà ở xã hội với khoảng 40.000 căn hộ, tập trung tại TP.HCM, Đồng Nai và các khu vực có nhu cầu ở thực cao.
Ngay trong quý 2-2026, gần 5.000 căn hộ nhà ở xã hội thương hiệu K-Home dự kiến được đưa ra thị trường tại Đồng Nai, định hướng theo chuẩn "Singapore", nhằm nâng cao chất lượng sống cho người lao động.
