Nấu cơm là công việc chẳng hề phức tạp, lặp lại hằng ngày với rất nhiều người. Thế nhưng, xung quanh công việc đó cũng tồn tại chẳng hề ít tranh cãi, ví dụ như việc “Có nên vo gạo trước khi nấu hay không?”.
Lợi ích của việc vo gạo trước khi nấu
Nhiều người cho rằng việc vo gạo làm mất chất dinh dưỡng, nhưng các chuyên gia độc chất học và dinh dưỡng học lại đưa ra những bằng chứng “nổi da gà”. Hóa ra, hành động vo gạo không chỉ đơn thuần là rửa trôi bụi bẩn, mà là cuộc chiến chống lại vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh tật, gồm cả ung thư đang ẩn mình trong từng hạt “ngọc trời”.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Trung tâm Oxy cao áp, Trung tâm nhiệt đới Việt Nga, Bộ Quốc Phòng, cũng cho hay các nhà khoa học cho rằng vẫn nên vo gạo trước khi nấu.
Vì việc vo gạo có thể loại bỏ được các hạt vi nhựa bám trên bề mặt gạo trong quá trình vận chuyển, đóng gói. Vo gạo cũng giúp loại bỏ các loại hạt cát, sỏi, cám, bụi, bẩn có trong gạo nếu có.
“Trong gạo có hàm lượng asen vô cơ rất nhỏ, vo gạo sẽ giúp giảm bớt chất này. Ngoài ra, việc vo gạo trước khi nấu cũng sẽ giúp cho hạt gạo khi nấu chín mềm và đỡ bị dính hơn”, bác sĩ Hoàng nói.
Nghiên cứu từ Evangeline Mantzioris (Đại học Nam Úc) chỉ ra rằng, gạo hiện nay đối mặt với hai “sát thủ” thầm lặng là vi nhựa và asen. Việc vo gạo đúng cách có thể loại bỏ tới 20 – 40% lượng vi nhựa (từ bao bì đóng gói) và đặc biệt là tẩy sạch đến 90% lượng asen dễ hấp thụ. Trong khi asen là một loại kim loại nặng gây ung thư tích tụ trong quá trình cây lúa sinh trưởng. Nếu bạn không vo gạo, nghĩa là bạn đang nạp trực tiếp lượng độc chất này vào cơ thể mỗi ngày. Vì vậy cần phải vo gạo trước khi nấu.
Đồng ý với quan điểm này, nhà độc chất học Tan Dunci (Đài Loan, Trung Quốc) khẳng định vo gạo là cần thiết, nhất là nếu gạo không phải tự trồng, không biết rõ nguồn gốc hay để lâu. Tuy nhiên, việc vo gạo thế nào cho đúng cũng cần bàn luận cẩn thận. Phó giáo sư Leung Ka-sing thuộc Khoa Khoa học Thực phẩm và Dinh dưỡng của Đại học Bách khoa Hồng Kông (Trung Quốc) cũng cảnh báo, rất nhiều người vo gạo sai cách mỗi ngày mà không hề hay biết.
Sai lầm khi vo gạo
Nếu bạn hay người thân trong gia đình đang mắc những sai lầm dưới đây khi vo gạo, cần thay đổi càng nhanh càng tốt:
Dùng lòng nồi cơm điện để vo gạo
Sai lầm này cực kỳ phổ biến vì sự tiện lợi. Tuy nhiên, Phó giáo sư Leung Ka-sing (Đại học Bách khoa Hồng Kông, Trung Quốc) cảnh báo, khi vo gạo, các hạt gạo sẽ chà xát vào trong lòng nồi cơm, phá hỏng lớp phủ chống dính bên trong. Từ đó, có thể tạo ra Teflon và các hợp chất khác có hại cho sức khỏe.
Cùng với đó, khi kim loại dưới lớp chống dính bị lộ ra ngoài và tiếp xúc với không khí dẫn đến oxy hóa sẽ tạo thành chất axit perfluorooctanoic (PFOA). Chất này có thể tồn tại trong cơ thể con người tới 3 năm, không chỉ ảnh hưởng tới tuyến giáp mà còn dẫn đến mãn kinh sớm ở phụ nữ, tăng lượng cholesterol xấu trong cơ thể, thậm chí ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch. Ủy ban Cố vấn Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ cũng đã phân loại PFOA là chất có thể gây ung thư.
Tan Dunci nói thêm, vo gạo với nồi cơm điện còn dễ dẫn tới vo không kỹ, thay nước vo chưa đủ nên gạo chưa đủ sạch. Hoặc chưa lau khô kỹ đáy nồi sau khi vo, dẫn tới nguy cơ cháy nổ thiết bị.
Để cơm dẻo hơn hoặc rút ngắn thời gian nấu, nhiều bà nội trợ thường ngâm gạo sau khi vo gạo sạch. Bác sĩ Tan Dunci nhấn mạnh: Trong môi trường trên 12 độ C, đặc biệt là góc bếp nóng ẩm, gạo ngâm là “địa bàn” lý tưởng cho axit Bonklitic phát triển.
Đây là loại độc tố lên men cực nguy hiểm, tấn công trực tiếp vào gan và thận. Kinh khủng hơn, độc tố này không hề bị tiêu diệt bởi nhiệt độ nồi cơm điện. Nếu muốn hạt cơm mềm, chuyên gia khuyên sau khi vo gạo, hãy cho gạo vào bát nước rồi để trong ngăn mát tủ lạnh khoảng 30 phút.
Vo gạo quá kỹ cho đến khi nước trong vắt
Không nên vo gạo qua loa, nhưng cũng đừng vo quá kỹ. Nhiều người kỹ tính thường vo gạo rất nhiều lần cho đến khi nước không còn màu đục mới yên tâm. Đây là sai lầm về dinh dưỡng cực kỳ nghiêm trọng. Theo Tan Dunci, lớp nước đục đó thực chất chứa hàm lượng lớn vitamin nhóm B (B1, B2, B6), khoáng chất và amylose.
Việc chà xát quá mạnh tay khi vo gạo sẽ làm rửa trôi hoàn toàn lớp màng dinh dưỡng này, chỉ còn lại lõi tinh bột rỗng. Ăn cơm thiếu vitamin B1 kéo dài không chỉ gây mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Ông khuyên chỉ nên khuấy nhẹ tay, vo đều khoảng 1-2 lần để trôi bụi bẩn và vi nhựa là đủ.
Cho rằng gạo mọt, ngả vàng vo sạch là ăn được
Nhiều người tiếc của, khi thấy gạo có mọt hoặc ngả vàng vẫn cố mang đi vo gạo thật kỹ rồi nấu vì nghĩ làm sạch kỹ cộng thêm nhiệt độ cao sẽ khử khuẩn. Chuyên gia Leung Ka-sing khẳng định đây là hành động không khác gì “tự sát”.
Gạo ngả vàng là dấu hiệu của sự oxy hóa và nhiễm nấm Aspergillus flavus, sản sinh ra Aflatoxin. Đây là chất gây ung thư gan loại 1 và chỉ bị tiêu diệt ở nhiệt độ… 280 độ C trở lên. Vì vậy, dù bạn có vo gạo sạch đến mấy hay nấu sôi bao lâu, “sát thủ” Aflatoxin vẫn chễm chệ trong bát cơm, âm thầm tàn phá tế bào gan của bạn.
Stanislav Krykun, Giám đốc điều hành công ty bao bì DST-Pack (Ba Lan), giải thích theo nguyên lý vật lý, khi người dùng nhấp ngụm đầu tiên, chất lỏng rời khỏi cốc khiến áp suất bên trong giảm xuống. Lỗ nhỏ sẽ cho phép không khí lập tức tràn vào lấp đầy khoảng trống, duy trì dòng chảy liên tục.
"Nếu không có lỗ thông hơi, áp suất bên trong cốc giảm sẽ hình thành lực hút giữ chất lỏng lại. Khi người dùng cố dốc ngược cốc, không khí sẽ tràn mạnh qua lỗ uống, tạo ra sự thay đổi áp suất đột ngột khiến nước trào ra ngoài", ông Krykun giải thích.
Bên cạnh việc giữ dòng chảy ổn định, các nhà thiết kế đặt lỗ nhỏ này đối diện miệng uống để hai luồng khí và nước không cản trở nhau. Lỗ nhỏ cũng cho phép một lượng nhỏ hơi nước thoát ra, giúp giảm nhiệt độ ngụm cà phê đầu tiên để tránh gây bỏng cho khách hàng.
Trước đây, nắp cốc cà phê đầu thế kỷ 20 được thiết kế kín và dễ rò rỉ. Đến thập niên 1970, khi văn hóa đồ uống mang đi phổ biến, nhiều khách hàng tự chọc thủng nắp để uống khi đi bộ hoặc lái xe. Để giải quyết tình trạng tai nạn do bỏng nước sôi, các nhà sản xuất đã cải tiến nắp cốc. Sự ra đời của dòng nắp Solo Traveler vào giữa những năm 1980 với phần miệng nhô cao và lỗ thông hơi nhỏ là một cột mốc quan trọng.
Bên cạnh lỗ thông hơi, nắp cốc hiện đại còn tích hợp vùng rãnh lõm nông quanh mép, đóng vai trò như một hệ thống thoát nước mini. Nếu cà phê sóng sánh, rãnh này sẽ dẫn lượng chất lỏng chảy ngược trở lại vào trong thay vì rớt ra ngoài.
Hiện nay, các nhà sản xuất vẫn duy trì thiết kế vật lý cốt lõi này trên các nắp cốc nhựa hoặc vật liệu sinh học để đảm bảo trải nghiệm an toàn cho người dùng.
Tại Östermalm, khu dân cư đắt đỏ của thủ đô Stockholm, những chiếc du thuyền đỗ sát bến cảng. Trên đại lộ Strandvägen, các cửa hàng thời trang cao cấp nằm xen lẫn những bất động sản giá trị cao. Dù vậy, người dân hiếm khi bàn tán về tài khoản hay mức lương.
Lola Akinmade Åkerström, người viết sách về văn hóa Bắc Âu, cho biết tại Thụy Điển, tiền bạc là chủ đề nhạy cảm. "Việc khoe khoang sự giàu có hay hỏi về mức lương bị xem là cấm kỵ. Nhiều người thấy thoải mái hơn khi nói về đời sống cá nhân thay vì tài chính", bà nói.
Điều này xuất phát từ Jantelagen (Luật Jante) - khái niệm từ cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 1933 của nhà văn Aksel Sandemose. Quy tắc này quy định không ai nên nghĩ rằng mình đặc biệt hoặc giỏi hơn người khác. Tư tưởng này đã tồn tại nhiều thế kỷ trong các cộng đồng nông thôn Bắc Âu để duy trì sự bình đẳng.
Nếu Jantelagen là "bộ luật" ứng xử với cộng đồng, thì Lagom chính là kim chỉ nam cho đời sống cá nhân của người dân Thụy Điển. Lagom có nghĩa là "chỉ vừa đủ". Triết lý này hướng đến sự cân bằng: làm việc vừa đủ, tiêu dùng vừa đủ. Việc phô trương vật chất bị coi là phá vỡ sự khiêm tốn của Jantelagen và sự vừa vặn của Lagom.
Sự kín tiếng của người Thụy Điển dễ khiến du khách lầm tưởng về sự thịnh vượng của họ. Theo dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) năm 2024, GDP bình quân đầu người của Thụy Điển đạt 57.125 USD. Quốc gia này đứng thứ 4 toàn cầu về Chỉ số Hạnh phúc Thế giới.
Người Thụy Điển không cần siêu xe để chứng minh sự thành công bởi phúc lợi xã hội, y tế và giáo dục của họ vốn đã ở mức cao. Quốc gia Bắc Âu này còn được ví như "Thung lũng Silicon của châu Âu" với mật độ tỷ phú cao kỷ lục.
Thống kê từ Forbes cho thấy quốc gia 10 triệu dân này có hơn 40 tỷ phú USD. Trung bình cứ một triệu dân Thụy Điển có khoảng 4 tỷ phú, cao gấp đôi tỷ lệ của Mỹ. Các tập đoàn như IKEA, H&M, Spotify hay Skype đều khởi nguồn từ đây. Dù vậy, các nhà sáng lập và giới tỷ phú Thụy Điển vẫn tự đi siêu thị, đạp xe đi làm và mặc đồ không in logo. Họ coi việc phô diễn tài sản là thiếu tinh tế.
Tuy nhiên, trong thời đại mạng xã hội, quy tắc này bắt đầu thay đổi. Nicole Falciani, một người hoạt động trên mạng xã hội tại Stockholm, thường công khai thu nhập từ các chiến dịch quảng cáo. "Nếu bạn làm việc và đạt được kết quả, bạn có quyền tự hào về nó", Falciani cho biết. Cô nói Jantelagen đang kìm hãm sự sáng tạo và ngăn cản các cuộc thảo luận cởi mở về tài chính.
Phó giáo sư Cornelius Cappelen tại Đại học Bergen cho biết mạng xã hội đã biến việc phô diễn lối sống thành một giá trị mới, đối chọi với truyền thống. Dù vậy, đối với phần lớn người dân, sự khiêm tốn vẫn là trụ cột xã hội.
Natalia Irribara, người Chile sống tại Stockholm, cho biết ở quê hương cô, thành công luôn đi kèm sự phô trương. "Ở đây, sự khiêm tốn khiến giá trị vật chất trở nên nhẹ nhàng hơn. Bạn không cảm thấy bị áp lực phải chạy theo người khác", cô nói.
Một khoảnh khắc thót tim vừa được lan truyền mạnh trên mạng xã hội, khiến nhiều người không khỏi rùng mình khi chứng kiến tình huống nguy hiểm mà một cụ bà vô tình gặp phải ngay trước cửa nhà mình.
Ngày 4/5/2026, một đoạn clip được tài khoản Facebook "Jae Moy v+" đăng tải đã nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn. Hình ảnh từ camera an ninh ghi lại cảnh một cụ bà chậm rãi tiến đến cửa nhà trong trạng thái hoàn toàn bình thường, không hề hay biết mối nguy hiểm đang rình rập ngay phía trên đầu.
Mọi chuyện chỉ trở nên đáng sợ khi bà mở cửa và bước vào bên trong. Ngay trên khung cửa, một con rắn lớn đang nằm vắt ngang, ẩn mình gần như bất động khiến rất khó phát hiện. Trong vài giây đầu, nó gần như "hoà lẫn" vào khung cảnh, khiến tình huống càng trở nên nguy hiểm hơn.
Chỉ ít phút sau, con rắn bất ngờ cử động và ngẩng đầu hướng về phía người phụ nữ. Cùng lúc đó, như có linh cảm bất thường, cụ bà ngẩng lên nhìn và lập tức đối mặt trực diện với con vật ở khoảng cách cực gần.
Khoảnh khắc ấy nhanh chóng trở thành điểm căng thẳng nhất của đoạn video. Trong phản xạ hoảng sợ, cụ bà lập tức giật lùi, đóng sập cửa và chạy ra ngoài trong trạng thái hoảng loạn.
Rất may mắn là không có thương tích nào xảy ra, và con rắn cũng không tấn công. Tuy nhiên, tình huống chỉ cách một ranh giới rất mong manh, khiến nhiều người xem không khỏi "lạnh sống lưng" khi tưởng tượng điều tồi tệ hơn có thể xảy ra.
Sự việc tiếp tục là lời cảnh báo về nguy cơ động vật hoang dã, đặc biệt là rắn, có thể xuất hiện trong khu dân cư, nhất là ở những khu vực gần cây cối hoặc môi trường tự nhiên. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần kiểm tra kỹ cửa ra vào, mái hiên và các vị trí khuất trước khi tiếp cận để đảm bảo an toàn.
Hiện đoạn clip vẫn đang được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, thu hút nhiều bình luận lo lắng và nhắc nhở nhau nâng cao cảnh giác trong sinh hoạt hằng ngày.
- Đuổi rắn bằng tỏi, hành: Tỏi hay hành là những gia vị luôn có sẵn trong nhà bếp. Ngoài ra, chúng còn có vị khá cay nồng, khiến các loại côn trùng và rắn rết không dám đến gần. Đây cũng là cách đuổi rắn trong nhà đơn giản mà bạn có thể áp dụng ngay lập tức.
Cách thực hiện mẹo đuổi rắn ra khỏi nhà như sau: Trộn tỏi băm nhỏ với chút muối rồi rắc xung quanh nhà, vườn, sân, hoặc bất kỳ nơi nào bạn muốn. Ngoài ra, bạn có thể trồng một bụi tỏi nhỏ ở gần cửa ra vào hoặc xung quanh nhà. Chắc chắn khi đó, rắn sẽ không dám bén mảng đến gần.
- Nuôi chó mèo để đuổi rắn: Một cách tránh rắn không vào nhà vô cùng hiệu quả là nuôi chó hoặc mèo. Do rắn khá sợ tiếng chó và mèo. Bên cạnh đó, mèo cũng bắt chuột hay các loại côn trùng, bò sát khác, làm giảm đi nguồn thức ăn béo bở thu hút rắn vào nhà.
- Đuổi rắn bằng tinh dầu: Một cách đuổi rắn mối ra khỏi nhà tiếp theo là sử dụng tinh dầu sả chanh. Đây là phương pháp nhiều người sử dụng khá thành công, bởi vì tinh dầu sả chanh là khắc tinh của loài động vật này. Dùng bông gòn thấm một ít tinh dầu rồi đặt ở bệ cửa, lối ra vào… nơi rắn có thể vào nhà.
Ngoài ra bạn có thể dùng đèn xông hoặc máy khuếch tán tinh dầu thường xuyên để phòng đuổi rắn ra khỏi nhà. Chúng ta nên sử dụng phương pháp này thường xuyên để đảm bảo rắn sẽ không quay trở lại ngôi nhà.
