Đội tuyển nữ Việt Nam từng được dẫn dắt bởi các HLV ngoại, gồm Rainer Willfeld (Đức), Steve Darby (Anh), Trần Vân Phát (Trung Quốc) và Takashi Norimatsu (Nhật Bản). Sau đó, đội tuyển trải qua 10 năm thành công dưới thời HLV Mai Đức Chung, trước khi chia tay sau vòng chung kết Asian Cup 2026.
Trong giai đoạn cuối thời HLV Chung, lãnh đạo LĐBĐ Việt Nam (VFF) và Hội đồng HLV quốc gia đã thảo luận chọn nhà cầm quân nội hay nước ngoài. Cuối cùng, HLV nội được ưu tiên. Bên cạnh yếu tố tài chính, trong lễ công bố tân HLV Hoàng Văn Phúc ở trụ sở liên đoàn vào sáng nay, Phó Chủ tịch VFF phụ trách chuyên môn Trần Anh Tú cho rằng tiêu chí quan trọng khác là sự thấu hiểu và thích ứng với bóng đá nữ Việt Nam.
“Làm bóng đá nữ khó không kém nam”, ông Tú nói. “Một HLV ngoại muốn dẫn dắt cần có thời gian làm việc ở Việt Nam, hiểu bóng đá nữ ở đây thì đảm đương nhiệm vụ mới thuận lợi”.
Đông Nam Á có xu thế chuộng HLV từ Nhật Bản – nền bóng đá nữ số một châu Á, trong đó Thái Lan hợp tác mạnh mẽ. Tuy nhiên, ĐTQG đều không đạt thành công như mong đợi khi được dẫn dắt bởi Miyo Okamoto (2021-2023), rồi đến cựu HLV tuyển nữ Nhật Bản Futoshi Ikeda (2025).
Với Việt Nam, chiến lược ở ĐTQG nữ là ưu tiên HLV nội, còn ĐTQG nam thì ngược lại. Phó Chủ tịch VFF Trần Anh Tú cho rằng khác biệt đội nam khác biệt về áp lực thành tích và nhiều yếu tố ngoại cảnh tác động hơn. “Sức ép ở đội nam rất lớn. Trình độ HLV nội có thể không thua kém nhưng HLV ngoại có lợi thế để dễ vượt qua áp lực hơn”, ông Tú cho hay. “Điều này gây khó cho công việc, dù VFF luôn hướng đến HLV nội. Bên cạnh đó, chiến lược dùng HLV ngoại vẫn mang đến thành công”.
Trong khi đó, đội tuyển nữ đã trải qua 10 năm thành công dưới thời ông Mai Đức Chung, với lần đầu dự World Cup 2023, vô địch Đông Nam Á 2019 và giành 4 HC vàng SEA Games 2017, 2019, 2021, 2023. Đôi bên nhiều lần chia tay, rồi lại tái hợp. Giải đấu cuối cùng của ông Chung là Asian Cup 2026, khi đội tuyển dừng bước tại vòng bảng.
VFF đã chuẩn bị cho cuộc chia tay này, khi từ tháng 9/2024, ông Hoàng Văn Phúc lên tuyển nữ làm trợ lý cho HLV Mai Đức Chung. VFF đánh giá đây là cơ hội để HLV Phúc hiểu cách làm việc ở đội tuyển và nắm bắt về lực lượng cầu thủ.
Ông Phúc cũng hội tụ đầy đủ các yếu tố, gồm đảm bảo chuyên môn và giàu kinh nghiệm, với hơn 30 năm huấn luyện. Thứ hai, HLV phải có bằng Pro – tiêu chí bắt buộc theo quy định của LĐBĐ châu Á (AFC) dành cho các ĐTQG nam và nữ.
“Không ai phù hợp hơn HLV Hoàng Văn Phúc vào lúc này”, Phó Chủ tịch Trần Anh Tú cho biết. “Dù phải chịu áp lực lớn từ di sản của HLV Mai Đức Chung, chúng tôi sẽ đồng hành hỗ trợ tối đa những gì tốt nhất để tân HLV hoàn thành nhiệm vụ”.
Tại lễ công bố tân HLV trưởng đội tuyển nữ, ông Phúc cho thấy sự thoải mái và tin rằng có thể duy trì sự ổn định. Ông cho biết đã nhận được nhiều kinh nghiệm từ HLV Mai Đức Chung trong 18 tháng làm trợ lý ở đội tuyển. HLV Phúc đánh giá cầu thủ nữ có ý chí tuyệt vời, bền bỉ và ham tập luyện. “Họ cần được làm tâm lý kỹ càng hơn. Bên cạnh đó, khả năng chuyển đổi trạng thái khi có bóng, mất bóng rồi giành lại bóng là thứ tôi quan tâm”, HLV 62 tuổi cho hay.
Một vấn đề khác HLV Hoàng Văn Phúc cần giải quyết là cuộc chuyển giao thế hệ ở đội tuyển. Ông cho rằng sẽ có cú hích đối với cầu thủ, sau khi giải vô địch quốc gia nữ mùa này chuyển từ thi đấu tập trung hai giai đoạn sang đá sân nhà, sân khách như V-League. “Đội tuyển được xây dựng trên tinh thần tập thể. Ai còn thể lực, đáp ứng được lối chơi thì sẽ được triệu tập”, HLV nói thêm.
Giải đấu chính thức đầu tiên của đội tuyển nữ với tân HLV Hoàng Văn Phúc là ASIAD 20 tại Nhật Bản vào tháng 9. Đây được xem là cơ hội cọ xát và không đặt quá nặng chỉ tiêu. Đến năm 2027, đội tuyển hướng tới có huy chương tại ASEAN Cup nữ và vào chung kết SEA Games 34.
HLV Hoàng Văn Phúc, sinh năm 1964, từng thi đấu cho Thể Công, Quân khu 3, Đường sắt Việt Nam với vị trí trung vệ. Ông giải nghệ vào năm 1996 để bước vào sự nghiệp huấn luyện. Ở cấp CLB, ông từng dẫn dắt Hà Nội ACB, Quảng Nam, Sài Gòn FC – các đội bóng đều đã giải thể. Đỉnh cao là chức vô địch V-League 2017 cùng Quảng Nam.
Ông Phúc cũng bén duyên với các đội tuyển quốc gia từ năm 2008, với chức vô địch U16 Đông Nam Á mở rộng 2009. Sau đó, ông dẫn dắt đội tuyển dự vòng chung kết U19 châu Á 2012. Đến tháng 5/2013, HLV ký hợp đồng 2 năm với VFF để dẫn dắt ĐTQG và U23 Việt Nam. Tuy nhiên, việc bị loại ngay từ vòng bảng SEA Games 2013 ở Myanmar dẫn đến ông quyết định từ chức.
Từ năm 2021, ông Phúc về Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Hà Nội làm việc, rồi có giai đoạn làm Giám đốc kỹ thuật và HLV tạm quyền Hà Nội FC.
Từ một người chơi vô danh với thiết bị rung giấu trong quần năm 1993, đến những nghi vấn gây bão mạng xoay quanh các kỳ thủ hàng đầu, lịch sử cờ vua hiện đại cho thấy gian lận ngày càng biến tướng theo sự phát triển của công nghệ.
Một câu chuyện kỳ lạ diễn ra tại giải World Open ở Philadelphia (Mỹ) năm 1993. Khi đó, một người tự xưng là John von Neumann, lấy theo tên nhà toán học nổi tiếng, xuất hiện với ngoại hình khác thường. Ông đội tóc giả, tai nghe và phong thái lập dị. Ông không có hệ số Elo, nhưng lại gây sốc khi cầm hòa Đại kiện tướng Helgi Olafsson ở vòng hai.
Những gì diễn ra trên bàn cờ càng khiến đối thủ nghi ngờ. "Tôi nghĩ mình đang gặp một người chơi rất yếu, thậm chí có thể đang dùng chất kích thích", Olafsson kể lại. "Ông ta mất quá nhiều thời gian cho những nước đi hiển nhiên, hành xử rất kỳ quặc".
Sự bất thường lên đến đỉnh khi "Von Neumann" thua do hết giờ chỉ sau 9 nước, dù mỗi bên có tới hai tiếng thi đấu.
Nghi ngờ gia tăng, ban tổ chức yêu cầu người này giải một bài cờ đơn giản. Tuy nhiên, ông lập tức bỏ chạy và biến mất. Phải hơn ba thập kỷ sau, sự thật mới được hé lộ trong cuốn sách Lucky Devils. "Von Neumann" thực chất là John Wayne, một cựu lính thủy đánh bộ Mỹ, phối hợp cùng nhà toán học Rob Reitzen để thử nghiệm gian lận bằng máy tính.
Cơ chế hoạt động của họ khá thô sơ nhưng táo bạo. Wayne sử dụng công tắc giấu trong giày để truyền nước đi của đối thủ. Reitzen, ở phòng khách sạn, nhập dữ liệu vào máy tính rồi gửi lại phương án tối ưu thông qua một thiết bị rung đặt trong quần của Wayne. Tuy nhiên, hạn chế công nghệ thời đó khiến tín hiệu chập chờn, còn máy tính mất nhiều thời gian để tính toán, dẫn đến phong cách thi đấu bất thường.
Dù chưa mang lại thành công lớn, vụ việc được xem là dấu mốc đầu tiên của gian lận cờ vua trong kỷ nguyên máy tính. Tạp chí Inside Chess khi đó đã cảnh báo rằng nếu máy tính đủ mạnh để hỗ trợ kỳ thủ, môn thể thao trí tuệ này sẽ đối mặt nguy cơ nghiêm trọng.
Gần 30 năm sau, nỗi lo đó trở thành hiện thực. Năm 2022, làng cờ chấn động khi Hans Niemann đánh bại số một thế giới Magnus Carlsen tại giải Sinquefield Cup. Ngay sau thất bại, Carlsen bất ngờ rút lui khỏi giải, động thái hiếm thấy ở cấp độ đỉnh cao.
Không đưa ra cáo buộc trực tiếp, nhưng phản ứng của Carlsen khiến dư luận bùng nổ suy đoán. Trên mạng xã hội, một giả thuyết kỳ quặc lan truyền. Niemann có thể nhận tín hiệu từ một thiết bị rung giấu kín trong cơ thể. Cụm từ "anal beads" (thiết bị rung trong hậu môn) nhanh chóng trở thành trò đùa phổ biến, dù không có bất kỳ bằng chứng nào.
Trước áp lực dư luận, Niemann thừa nhận từng gian lận trong các ván cờ trực tuyến khi còn nhỏ, nhưng phủ nhận hoàn toàn việc gian lận khi thi đấu trực tiếp. Các cuộc điều tra sau đó cũng không tìm thấy chứng cứ cho thấy anh sử dụng thiết bị hỗ trợ trước Carlsen. Tuy vậy, danh tiếng của kỳ thủ trẻ vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề.
Vụ việc cho thấy trong thời đại internet và mạng xã hội, nghi ngờ có thể lan rộng nhanh hơn cả sự thật. Những câu chuyện này trở thành tâm điểm toàn cầu, kéo theo áp lực tâm lý khổng lồ cho người trong cuộc. Hãng Netflix thậm chí vừa phát hình phim tài liệu Untold: Chess Mates, về nghi vấn gian lận của Niemann.
Sự phát triển của công nghệ cũng làm thay đổi hoàn toàn bản chất gian lận trong cờ vua. Nếu như năm 1993, máy tính còn yếu và cồng kềnh, ngày nay một chiếc điện thoại thông minh có thể chạy các phần mềm mạnh hơn bất cứ kỳ thủ nào. Điều này giúp một người chơi nghiệp dư hoàn toàn có thể đánh bại nhà vô địch thế giới nếu được hỗ trợ bởi phần mềm.
Các nền tảng trực tuyến như Chess hay Lichess đã phát triển hệ thống phát hiện gian lận dựa trên phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, các công cụ này không hoàn hảo và đôi khi gây tranh cãi, đặc biệt khi liên quan đến những tên tuổi lớn.
Ở các giải đấu trực tiếp, biện pháp kiểm soát cũng được siết chặt hơn. Sau vụ Niemann, nhiều giải áp dụng kiểm tra bằng máy dò kim loại, quét điện tử và hạn chế tối đa việc rời bàn cờ. Dù vậy, phần lớn trường hợp bị phát hiện lại đến từ những cách đơn giản hơn nhiều, như giấu điện thoại trong nhà vệ sinh để tra cứu nước đi.
Những câu chuyện từ "Von Neumann" đến Niemann cho thấy gian lận trong cờ vua là hệ quả tất yếu khi công nghệ phát triển. Trong một môn thể thao vốn dựa trên trí tuệ, sự suy giảm niềm tin có thể là hậu quả lớn nhất. Kỳ thủ số ba thế giới Fabiano Caruana thậm chí nói rằng có một bộ phận không nhỏ kỳ thủ hàng đầu gian lận khi thi đấu trực tuyến.
Vì thế, thách thức lớn nhất với cờ vua hiện đại là giữ được niềm tin rằng người ngồi đối diện đang thực sự chơi bằng chính bộ não của họ.
Trên sân Cao Lãnh, CLB Trường Tươi Đồng Nai gặp tương đối nhiều khó khăn trước đội chủ nhà Đồng Tháp. Các học trò HLV Nguyễn Việt Thắng vẫn kiểm soát nhiều bóng hơn, nỗ lực triển khai tấn công tương đối đa dạng, từ biên cho đến trung lộ. Tuy nhiên, CLB Đồng Tháp phòng ngự rất kỷ luật, khiến CLB Trường Tươi Đồng Nai gần như không tạo ra được cơ hội ngon ăn nào.
Những đường chuyền của Lương Xuân Trường, các pha dứt điểm của Alex Sandro, Hồ Thanh Minh... còn thiếu sắc sảo. Vì thế, hiệp 1 kết thúc với tỷ số hòa 0-0.
Sau 10 phút đầu hiệp 2, CLB Trường Tươi Đồng Nai chưa thể chơi khởi sắc. Vì thế, HLV Nguyễn Việt Thắng buộc phải thực hiện một loạt sự thay đổi người. Dương Văn Khoa, Lương Xuân Trường, Chu Văn Kiên nhường chỗ cho Trần Minh Vương, Nguyễn Hải Quân, Nguyễn Quốc Lộc.
Nhưng khi chưa kịp có bàn khai thông bế tắc, CLB Trường Tươi Đồng Nai lại rơi vào thế bất lợi. Phút 76, Lưu Tự Nhân phạm lỗi với cầu thủ Đồng Tháp, nhận thẻ vàng thứ 2 rời sân. Từ lúc này, đội khách chỉ còn chơi với 10 người. Dù vậy, đại diện Đông Nam bộ vẫn quyết tâm chơi tấn công nhằm tìm kiếm 3 điểm. Một số cơ hội đến từ các pha đá phạt của Minh Vương được tạo ra, nhưng thủ môn Nguyễn Tiến Mạnh vẫn chơi tập trung và đứng vững.
Đến phút 90, Hồ Thanh Minh, Uông Ngọc Tiến phải nhường chỗ cho Sầm Ngọc Đức, Lê Thanh Bình. Trong 5 phút bù giờ,
Với kết quả này, CLB Trường Tươi Đồng Nai vẫn đứng vững trên đỉnh bảng với 32 điểm sau 14 trận, hơn đội nhì bảng Quy Nhơn 6 điểm. Trong khi đó, CLB Đồng Tháp giành 1 điểm quan trọng để có thêm động lực trong cuộc đua trụ hạng. Đội bóng xứ sen hồng đang đứng thứ 10 với 10 điểm, hơn đội cuối bảng Thanh Niên TP.HCM 6 điểm.
Sau hai thất bại liên tiếp trước Nam Định và Hà Tĩnh, CLB Thanh Hóa rơi vào giai đoạn đầy sóng gió khi tụt xuống vị trí thứ 12 với vỏn vẹn 13 điểm, chỉ hơn đội cuối bảng CLB PVF-CAND đúng 2 điểm. Khoảng cách mong manh ấy khiến áp lực trụ hạng ngày càng đè nặng lên đội bóng xứ Thanh, buộc họ phải nhanh chóng tìm lại phong độ khi trở về sân nhà tiếp đón CLB Công an TP.HCM (CA TP.HCM). Tuy nhiên, đây không phải thử thách dễ dàng với CLB Thanh Hóa khi CLB CA TP.HCM đang thể hiện sự ổn định đáng kể để góp mặt trong top 5 với 26 điểm.
Dù bị đánh giá thấp hơn nhưng với quyết tâm giành 3 điểm cùng lợi thế sân nhà, CLB Thanh Hóa bất ngờ là đội nhập cuộc tốt hơn. Trong khoảng 30 phút của hiệp 1, CLB Thanh Hóa cũng có chiến thuật hợp lý, tạo nên bất ngờ lớn khi dẫn trước CLB CA TP.HCM đến 2-0. Ngay ở phút thứ 8, đội bóng của HLV Mai Xuân Hợp đã tận dụng sự hớ hênh của hàng thủ CLB CA TP.HCM, phản công chớp nhoáng, vươn lên dẫn 1-0 sau 2 cú sút liên tiếp của Bá Tiến. Chưa dừng lại ở đó, phút 25, hàng thủ CLB CA TP.HCM lại mắc sai lầm tương tự như bàn thua đầu tiên, để Rimario Gordon dứt điểm thoải mái và đưa CLB Thanh Hóa dẫn trước 2-0.
Trái ngược với màn trình diễn thăng hoa của CLB Thanh Hóa, CLB CA TP.HCM gặp nhiều khó khăn trong hiệp 1. Dù cầm bóng đến 62% nhưng các học trò của HLV Lê Huỳnh Đức thiếu gắn kết khi tấn công, không thể làm khó được hàng thủ CLB Thanh Hóa. Ở hiệp đấu này, CLB CA TP.HCM chỉ có thể tung ra 3 lần dứt điểm, nhưng không lần nào xuyên thủng lưới đối thủ. Tình huống nguy hiểm nhất của đội khách đến ở phút 20, sau pha đệm bóng chạm xà ngang của trung vệ Matheus.
Sang hiệp 2, CLB CA TP.HCM vẫn là đội nắm thế chủ động. Dù vậy, khi chưa thể tạo ra cơ hội sáng nước nào, lưới CLB CA TP.HCM đã phải rung lên lần thứ 3 ở phút 52. Người mang về niềm vui cho đội chủ nhà là Đình Tùng sau cú đá phạt ở cự ly khoảng 25 m, không cho thủ thành Lê Giang Patrik bất kỳ cơ hội nào để cản phá.
Bị dẫn trước 3 bàn, CLB CA TP.HCM phải làm mới hàng công, đẩy cao nhịp độ trận đấu. Nhưng cũng giống khoảng thời gian trước đó, những nỗ lực của Khoa Ngô cùng các đồng đội đều không thành công. Không những vậy, phần sân nhà CLB CA TP.HCM còn liên tục chao đảo mỗi khi CLB Thanh Hóa phản công. Sau nhiều lần nỗ lực cản phá, phút 90+1, thủ thành Lê Giang Patrik cũng phải ngậm ngùi vào lưới nhặt bóng lần thứ 4, với cú đệm bóng dễ dàng của Lê Văn Thắng.
Bất ngờ thắng đậm CLB CA TP.HCM 4-0, CLB Thanh Hóa có 16 điểm. Đáng chú ý, CLB Thanh Hóa cũng đánh bại được CLB CA TP.HCM trong cả 2 lượt đấu của V-League. Đồng thời, với số điểm này, đội bóng xứ Thanh cũng chính thức vượt mặt CLB HAGL, vươn lên đứng thứ 11. Trong khi đó, CLB CA TP.HCM có 26 điểm, tiếp tục đứng thứ 5.
