Ngày 25-4, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ đã ký Quyết định số 738 của Thủ tướng Chính phủ nhằm chấm dứt hiệu lực thi hành Quyết định số 893 của Thủ tướng về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quyết định số 893 hết hiệu lực kể từ ngày 28-2-2026.
Về vấn đề này, lãnh đạo Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương) cho hay Luật Quy hoạch số 112/2025 đã thực hiện bước đột phá trong cải cách hành chính thông qua việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ.
Theo đó, thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch ngành quốc gia đã được chuyển giao từ Thủ tướng Chính phủ xuống bộ trưởng các bộ quản lý ngành. Vì vậy, ngày 28-2-2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 363 phê duyệt điều chỉnh quy hoạch năng lượng quốc gia.
Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, một văn bản cấp bộ không thể thay thế nội dung của một văn bản cấp Thủ tướng phê duyệt. Do vậy, việc chấm dứt hiệu lực của quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia là cần thiết, đúng quy định để tránh chồng chéo, trùng lặp với các quy hoạch ngành.
Cùng đó, Quyết định 738 của Thủ tướng Chính phủ cũng là bước pháp lý cần thiết để xác lập Quyết định 363 của Bộ trưởng Bộ Công Thương trở thành căn cứ pháp lý duy nhất triển khai điều chỉnh quy hoạch năng lượng quốc gia.
Điều này sẽ giúp minh bạch hóa hệ thống, xóa bỏ sự chồng chéo văn bản, tạo môi trường pháp lý rõ ràng cho các địa phương và doanh nghiệp.
Việc này cũng nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các bộ ngành, giúp rút ngắn quy trình thủ tục, phản ứng nhanh với các biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.
Việc bãi bỏ quy định cũng nhằm tạo hành lang pháp lý thông suốt để ngành năng lượng “đi trước một bước”, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026 – 2030.
Ngoài ra, một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là quyết định này có tác động đối với các dự án năng lượng đang triển khai hay không. Đại diện Bộ Công Thương khẳng định các dự án đã được phê duyệt chủ trương, đang triển khai hoặc đã đi vào vận hành không bị ảnh hưởng.
Nguyên nhân là bởi các dự án hiện nay chủ yếu được triển khai trên cơ sở các quy hoạch ngành cụ thể và các quyết định đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Những cơ sở pháp lý này vẫn giữ nguyên hiệu lực và tiếp tục là căn cứ để triển khai các hoạt động đầu tư, xây dựng và vận hành. Do đó, doanh nghiệp có thể yên tâm về tính ổn định của môi trường chính sách trong lĩnh vực năng lượng.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy hoạch ngành, cơ chế chính sách liên quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Các quyết định liên quan tới quy hoạch năng lượng là nền tảng cho các nhà đầu tư tập trung triển khai các công trình năng lượng trọng điểm.
Quyết định về quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia có phạm vi bao trùm toàn bộ các phân ngành trọng yếu gồm dầu khí, than, điện, năng lượng tái tạo và năng lượng mới, từ thăm dò, khai thác, sản xuất, tồn trữ đến phân phối và sử dụng.
Việc điều chỉnh trên còn có ý nghĩa định hướng phát triển quốc gia: Cập nhật theo mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế – xã hội mới, điều chỉnh theo thay đổi địa giới hành chính, tích hợp tiến bộ khoa học, công nghệ năng lượng, tăng tốc chuyển đổi xanh và thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050 và tăng cường an ninh năng lượng…
Trong phiên 5/5, bạc trong nước giảm mạnh về khoảng 76 triệu đồng/kg ở chiều bán ra, mất gần 3 triệu đồng mỗi kg so với phiên trước. Giá mua vào cũng lùi xuống còn 74 triệu đồng/kg.
Trên thị trường quốc tế, giá bạc có thời điểm đánh mất mốc 73 USD/ounce trước khi phục hồi nhẹ lên quanh 73,5 USD/ounce.
Diễn biến của giá bạc xảy ra trong bối cảnh giá vàng cũng giảm sâu, “bốc hơi” hàng trăm USD/ounce chỉ sau một phiên, lùi về sát ngưỡng 4.500 USD/ounce.
Trao đổi với Kitco, ông Nitesh Shah - Giám đốc nghiên cứu hàng hóa và kinh tế vĩ mô tại WisdomTree - nhận định vàng vẫn duy trì triển vọng tích cực trong trung và dài hạn, dù đang gặp trở ngại trong vai trò tài sản trú ẩn an toàn.
Theo ông, khi vàng đi lên, bạc thường có xu hướng biến động cùng chiều. Vị chuyên gia dự báo giá bạc có thể đạt khoảng 92,5 USD/ounce vào quý I/2027, với dư địa tăng thêm phụ thuộc vào quá trình điện khí hóa và nhu cầu năng lượng mặt trời.
Nếu vàng tiếp tục bứt phá, bạc nhiều khả năng sẽ được kéo tăng theo. Xu hướng đa dạng hóa nguồn năng lượng toàn cầu được kỳ vọng sẽ hỗ trợ nhu cầu dài hạn, qua đó thúc đẩy giá bạc.
Thậm chí, Bank of America dự báo giá bạc trung bình năm nay có thể đạt 85,9 USD/ounce, cao hơn gần 15% so với ước tính trước đó là 75 USD/ounce. Nhu cầu từ lĩnh vực năng lượng mặt trời tiếp tục đóng vai trò then chốt đối với thị trường.
Ở một diễn biến khác, báo cáo mới từ một doanh nghiệp trong nước cho thấy tồn kho bạc tại Thượng Hải tăng thêm hơn 116 tấn so với tuần trước và cao hơn khoảng 73 tấn so với cuối năm 2025. Ngược lại, tồn kho bạc tại Comex giảm hơn 19 tấn trong cùng kỳ.
“Dữ liệu cho thấy dòng chảy bạc vật chất đang dịch chuyển giữa các khu vực, khi nguồn cung có xu hướng rời khỏi thị trường phương Tây và được hấp thụ tại Trung Quốc”, một chuyên gia nhận định.
Ngày 7-5, Hội đồng Xổ số kiến thiết khu vực miền Nam tổ chức kỳ họp lần thứ 141 về tình hình hoạt động quý 1 và phương hướng quý 2-2026.
Theo đó, quý 1-2026, doanh số phát hành xổ số truyền thống khu vực miền Nam đạt 41.380 tỉ đồng, tăng hơn 7% so với cùng kỳ và đạt hơn 23% kế hoạch năm 2026. Doanh thu đạt 41.118 tỉ đồng, tăng 7,7% so với cùng kỳ và đạt 23,78% kế hoạch năm 2026.
Tỉ lệ tiêu thụ bình quân của các công ty xổ số kiến thiết khu vực miền Nam tăng 0,33% so với cùng kỳ, với mức tiêu thụ 99,37%.
Doanh số phát hành tăng, doanh thu tăng, tỉ lệ tiêu thụ tăng kéo theo lợi nhuận tăng gần 15% so với cùng kỳ năm 2025. Quý 1 lợi nhuận trước thuế đạt 5.675 tỉ đồng và hoàn thành hơn 28% kế hoạch năm 2026.
Qua đó các công ty xổ số kiến thiết khu vực miền Nam đã nộp ngân sách 20.987 tỉ đồng, tăng hơn 10% so với cùng kỳ và đạt hơn 38% kế hoạch năm 2026.
Trước đó, từ 1-4, các công ty xổ số khu vực miền Nam được tăng doanh số phát hành từ 140 tỉ lên 160 tỉ đồng/kỳ phát hành. Tương đương mỗi công ty xổ số kiến thiết sẽ phát hành 16 triệu tờ vé số, tăng 2 triệu tờ/kỳ phát hành.
Hội đồng Xổ số kiến thiết khu vực miền Nam trong năm 2026 đặt mục tiêu tăng trưởng 10%, với doanh thu 172.931 tỉ đồng, đạt 110% so với thực hiện năm 2025.
Lợi nhuận trước thuế 22.077 tỉ đồng, đồng thời nộp ngân sách 57.183 tỉ đồng, tương đương 110% so với thực hiện năm 2025.
Sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Điều kiện then chốt để duy trì thỏa thuận là Tehran phải mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại đang diễn biến theo một kịch bản khác. Theo ghi nhận của WSJ, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển có nhích lên nhẹ vào ngày 9/4 nhưng vẫn ở mức cực kỳ khiêm tốn.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 10 tàu đi qua eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng rời.
Trước khi những biến động bùng phát vào cuối tháng 2, mỗi ngày tuyến đường này đón nhận hơn 100 lượt tàu qua lại. Nơi đây vốn gánh vác việc luân chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Sự sụt giảm đột ngột này đã tạo ra một "nút thắt cổ chai" trên biển. Theo báo cáo của Lloyd's List, khoảng 800 con tàu vẫn đang mắc kẹt, neo đậu chờ đợi tại vùng biển xung quanh khu vực này. Lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường và gần như hoàn toàn do thương mại liên quan đến Iran chi phối.
Sự thận trọng của các doanh nghiệp vận tải là hoàn toàn có cơ sở khi những "luật chơi" mới đang dần thành hình. Phía Iran đã phát đi thông điệp qua các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu được phép đi qua ở mức khoảng một chục tàu mỗi ngày.
Theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tàu thuyền giờ đây chỉ được phép đi qua khi có sự phối hợp chặt chẽ với hải quân nước này. Iran cũng đã chủ động công bố các tuyến hàng hải thay thế, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak để tránh rủi ro.
Đi kèm với đó là những điều kiện mang tính chọn lọc khắt khe. Các tàu muốn qua eo biển phải nằm trong một danh sách đã được phê duyệt từ trước. Những quốc gia được xem là "thân thiện" với Tehran có thể sẽ được ưu tiên cấp phép di chuyển.
Gây chú ý nhất trong giới tài chính lúc này là thông tin về khả năng thu phí trung chuyển. Theo tờ Financial Times, Iran có thể sẽ yêu cầu mức phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển.
Điểm độc đáo là khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa. Nếu thành sự thật, đây là một chi tiết mang tính bước ngoặt, buộc các tập đoàn năng lượng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí logistics và phương thức thanh toán.
Bài toán rủi ro của giới chủ tàu
Trước những rào cản và rủi ro khó lường, các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn chọn cách quan sát. Tập đoàn vận tải khổng lồ Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ chưa có kế hoạch nối lại tuyến đường đi qua Hormuz.
Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng phát đi thông điệp cảnh báo tới các hội viên. Tổ chức này nhấn mạnh việc rời khỏi khu vực Vịnh lúc này là hành động không nên thực hiện nếu thiếu đi sự phối hợp chặt chẽ với cả phía Mỹ và Iran.
Những lo ngại về an ninh hàng hải vẫn luôn hiện hữu. Dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế chỉ ra rằng, kể từ đầu tháng 3, đã có tới 30 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại khu vực này, trong đó có 13 chiếc là tàu chở dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá những biến động hiện tại đã tạo ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang giữ thái độ bình tĩnh, chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ các bên liên quan.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện tại vẫn còn nhiều ẩn số đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Biên tập viên Richard Meade của Lloyd’s List nhận định: “Eo biển hiện vẫn mở, hoặc đóng, giống như trước khi kế hoạch ngừng bắn được đưa ra”.
