Mấy hôm nay nhiệt độ cả nước tăng cao, tôi vào ứng dụng thời tiết thì nhìn thấy một màu đỏ rực.
Rồi tôi vô tình lướt phải phát hiện của một bản trẻ, đó là nhìn từ trên cao, hai đô thị lớn là Hà Nội và TP HCM cho thấy một sự khác biệt khá rõ: mái nhà miền Bắc thường mang sắc đỏ, trong khi miền Nam lại phổ biến màu trắng, xanh.
Đây chỉ là ngẫu nhiên hay có lý do nào đó? Tôi thấy có một giả thuyết cho rằng sự khác biệt này đến từ yếu tố khí hậu. Miền Bắc có mùa hè nóng và mùa đông lạnh, nên mái ngói hoặc tôn màu đỏ vốn quen thuộc trong kiến trúc truyền thống được cho là giúp giữ nhiệt và cách nhiệt tốt hơn.
Trong khi đó, miền Nam nóng quanh năm, nên mái tôn màu xanh hoặc xanh nhạt có thể giúp giảm hấp thụ nhiệt, làm không gian bên trong mát hơn.
Nếu vậy thì chúng ta có thể nghiên cứu tổng thể vật liệu, màu sắc khi xây nhà, công trình để hấp thu – cách nhiệt làm mát mẻ ngôi nhà, tránh phải dùng điều hòa nhiều liệu có khả thi không?
Dương
Tin Gốc: https://vnexpress.net/vi-sao-o-ha-noi-mai-nha-thuong-mau-do-con-sai-gon-mau-trang-xanh-5060774.html
Tôi là một sinh viên mới ra trường và may mắn có được công việc ổn định sau khi tốt nghiệp. Nhưng mỗi lần đọc những câu chuyện về người trẻ thất nghiệp, loay hoay tìm chỗ đứng sau đại học, tôi vẫn thấy rất chạnh lòng, bởi có một người bạn thân của tôi - một cử nhân quản trị kinh doanh - cũng đang ở trong hoàn cảnh đó.
Chín tháng trước, ngày nhận bằng tốt nghiệp, bạn tôi từng rất tự tin. Giống như nhiều sinh viên khác, cậu tin rằng tấm bằng đại học sẽ là cánh cửa mở ra cơ hội nghề nghiệp. Hôm liên hoan ra trường, chúng tôi còn ngồi nói với nhau về chuyện công việc tương lai, mức lương khởi điểm, môi trường làm việc mong muốn. Khi ấy, mọi thứ đều rất nhiều hy vọng.
Rồi hành trình tìm việc bắt đầu. Bạn tôi dành nhiều thời gian chỉnh sửa CV, gửi hồ sơ đến hàng chục công ty. Mỗi lần như vậy là một lần chờ đợi và đổi lại phần lớn chỉ là sự im lặng từ phía nhà tuyển dụng. Có nơi không phản hồi, có nơi gửi email từ chối ngắn gọn.
Điều khiến người trẻ mệt mỏi không chỉ là thất nghiệp, mà còn là cảm giác dần mất đi giá trị. Tôi nhớ có lần bạn nói: "Tao bắt đầu ngại gặp người quen, bởi đi đâu cũng là những câu hỏi: 'Đi làm chưa?', 'lương bao nhiêu?', 'sao vẫn chưa xin được việc?'". Không ai cố ý làm tổn thương bạn, nhưng những câu hỏi ấy vẫn trở thành áp lực rất lớn với một người trẻ đang loay hoay tìm chỗ đứng.
>> Tôi đầu tư 600 triệu cho con học đại học đáng giá từng đồng
Rồi bạn tôi quyết định chạy shipper kiếm tiền sau ba tháng thất nghiệp vì cần tiền để tự lo cuộc sống và không muốn tiếp tục phụ thuộc gia đình. Một người học về quản trị, marketing, chiến lược kinh doanh... giờ phải chạy xe ngoài đường giao từng đơn hàng quả là chua chát. Nhưng ít nhất, bạn cũng đang làm việc, tự kiếm tiền bằng sức lao động của mình, bước tiếp thay vì ngồi yên chờ đợi.
Bạn từng nói rằng quãng thời gian chạy shipper giúp cậu học được nhiều thứ hơn tưởng tượng. Đó là cách chịu áp lực ngoài đời thực, cách giao tiếp với đủ kiểu khách hàng, cách quản lý thời gian và cả sự kiên nhẫn... Những điều đó không có trong giáo trình đại học. Quan trọng nhất là dù làm shipper, bạn vẫn không từ bỏ mục tiêu ban đầu. Ban ngày đi giao hàng, tối về bạn vẫn học thêm kỹ năng, vẫn chỉnh sửa CV, vẫn tìm việc chuyên môn.
Tôi nghĩ rất nhiều người trẻ hiện nay cũng đang như vậy. Có người ra trường thuận lợi, có việc đúng ngành ngay lập tức. Nhưng cũng có người phải đi đường vòng, làm nhiều công việc khác để tồn tại và tích lũy kinh nghiệm sống. Điều đó không có nghĩa là họ thất bại. Thực tế cuộc sống không phải lúc nào cũng đi theo lộ trình thẳng theo kiểu học đại học xong phải có việc tốt, lương cao, đúng chuyên ngành.
Nhìn bạn mình chạy xe giao hàng giữa nắng mưa mỗi ngày, tôi không thấy đó là hình ảnh của sự thất bại. Tôi thấy một người trẻ đang cố gắng tự đứng trên đôi chân của mình, đang tìm cách vượt qua giai đoạn khó khăn nhất sau khi ra trường. Và tôi tin rằng, rồi sẽ đến lúc những trải nghiệm hôm nay trở thành hành trang quý giá cho bạn sau này.
Tin Gốc: Vnexpress
Theo hình ảnh được ghi lại từ camera hành trình của xe tải chạy tuyến cao tốc Hà Nội - Lào Cai ngày 26/4, trong quá trình di chuyển qua đoạn Văn Bàn - Mậu A, tài xế này liên tục tỏ ra bức xúc bị một xe ôtô bốn chỗ chạy phía trước không cho vượt. Mỗi khi qua đoạn đường cắm biển giới hạn tốc độ 50 km/h (trong quá trình mở rộng thêm làn), tài xế xe con di chuyển chậm, bất chấp xe tải phía sau liên tục bấm còi, nháy đèn xin vượt.
Tuy nhiên, khi qua đoạn giới hạn tốc độ và các xe được phép vượt, tài xế xe bốn chỗ lại lập tức tăng tốc bỏ xa. Tới đoạn đường giới hạn tốc độ tiếp theo, chiếc xe này tiếp tục chạy chậm ngay trước mũi xe tải. Sự việc được lặp lại suốt một quãng đường dài gây nhiều tranh luận.
Có ý kiến bênh vực, cho rằng tài xế xe bốn chỗ chỉ đang tuân thủ hiệu lệnh biển báo giao thông và không sai khi di chuyển chậm qua các đoạn đường giới hạn tốc độ. Tuy nhiên, với quan điểm trái chiều, không ít người cho rằng hành động này là cố tình cản trở xe phía sau, như "chim mồi", gây nhiều bức xúc và hệ lụy tiêu cực trên cao tốc.
Đây không phải lần đầu tiên xảy ra tình trạng xe chạy chậm trên cao tốc gây bức xúc. Trước đó, tháng 1/2025, một xe tải "rùa bò" với tốc độ 20-30km/h, cho cả đoàn ôtô phía sau nối đuôi theo sau suốt quãng đường dài trên Quốc lộ 14 gây bị người dân nghi là "chim mồi". Hay chiều 30/11/2025, một tài xế chạy chậm ở làn dừng khẩn cấp trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai cũng bị lập biên bản, phạt 5 triệu đồng và trừ 2 điểm bằng lái.
Tin Gốc: Vnexpress
Khi còn đi học phổ thông, tôi gặp rất nhiều khó khăn với môn Vật Lý. Mọi chuyện bắt đầu với quy tắc bàn tay phải, khi tôi thấy thầy vẽ hình lên bảng để giảng mà chẳng hiểu gì.
Để tiếp tục minh họa, thầy lại lấy cái hình mở nút chai rượu vang ra giảng. Tới lúc này thì tôi thật sự là muốn phát khóc, bởi vì tôi có thấy cái chai rượu vang bao giờ.
Khi quả lắc, lò xo, chuyển động thẳng đều, gia tốc, dòng điện xoay chiều, tiêu cự, thấu kính, bước sóng đi vào đời tôi thì tôi đã khổ lại càng khó. Xin nói thẳng luôn là tôi giỏi Toán, ít nhất thì theo lời cô giáo dạy Toán thì tôi "chỉ thua các bạn học sinh giỏi toàn quốc môn Toán".
Nhưng Vật lý, dù được biểu trưng bằng các phương trình toán học, vẫn ám ảnh tôi suốt mấy năm cấp ba.
Mọi sự chỉ khá lên một chút khi tôi nghe nói về một cô giáo được xem là rất giỏi Vật lý đã mở lớp dạy thêm. Tôi theo học thì quả nhiên là bắt đầu hiểu được chút đỉnh, nhưng vẫn khổ sở vô cùng. Tới mức năm thi tốt nghiệp lớp 12, tôi thi sáu môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh và Ngữ văn mà tôi phải dành gần một nửa thời gian để ôn môn Vật lý, thật khủng khiếp.
Sau này thì tôi vào đại học ngành kỹ sư Hóa. Lúc thi vào tôi cứ đinh ninh là mình sẽ học nhiều về Hóa học, nhưng sau khi đi du học thì tôi mới biết là ngành kỹ sư hóa chủ yếu là thiết kế máy móc cho các quá trình sản xuất Hóa học.
Tức là, tôi được học rất nhiều về Vật lý. Nhiệt động học, thủy động học, cơ học là các ngành khoa học cơ bản của kỹ sư hóa, tới mức ngành học của tôi được dịch ra là ngành "kỹ sư cơ khí hóa học".
Vậy mà những cơn ác mộng về Vật lý lại không trở về với tôi. Sau năm nhất, tôi về Việt Nam thăm thầy dạy Vật lý ngày trước. Thầy hỏi tôi em học mấy môn nhiệt học, thủy động học thế nào, hồi trước thầy thấy em dở môn Lý lắm mà.
Tôi nhún vai khoe rằng tôi được điểm HD, cao nhất trong thang điểm ở Australia. Thầy chỉ lắc đầu khó tin, còn tôi thì hậm hực nghĩ rằng thầy hồi trước dạy dở quá nên em mới te tua ấy chứ.
Thật ra thì thầy tôi dạy không dở. Chỉ là ở Australia thì chúng tôi học mô men lực xong rồi phải thiết kế mô hình cầu bằng giấy, tự lấy giấy làm ra rồi giáo sư đặt mô hình xe chạy qua coi có sập không.
Học điện thì phải vào phòng lab tự hàn các mối hàn điện tử, nối các bộ phận lại rồi bật công tắc, nếu làm đúng thì đèn cắm trên bảng hàn mới sáng. Học về dòng xoáy của chất lỏng thì chúng tôi phải xem mô hình chân vịt quay trong nước, xem quá trình đẩy khí vào bột để biến thành chất lỏng...
Nói tóm lại là học đi đôi với hành, nên mới hiểu nổi là mình đang học cái gì.
Ở Việt Nam, các môn khoa học tự nhiên dường như vẫn được dạy như cũ, càng lúc càng nâng cao tầm kiến thức và vẫn chẳng có một chút thực hành. Các em học sinh vẫn khổ sở với các phương trình điện xoay chiều, phản ứng oxy hóa khử trong khi cha mẹ các em thì cãi nhau xem học mấy cái đó làm gì, khi học xong rồi lại vứt vào thùng rác.
Việc học rồi lại "vứt vào thùng rác" là có thật. Các bạn có thể đi tìm hiểu những người đã tốt nghiệp đại học các ngành công nghiệp nặng ở Việt Nam xem họ đang làm cái gì. Ngay cả những người "làm đúng ngành" như kỹ sư điện làm cho ngành điện lực, thì cái mà họ làm thường là lắp đặt và sửa chữa máy móc. Hầu như chẳng có kỹ sư nào thiết kế được vật gì từ không thành có (from scratch).
Các bản thiết kế để sản xuất hầu như được làm ở nước ngoài, đưa về tới Việt Nam thì chỉ còn công đoạn lắp đặt rồi đưa vào khai thác. Các kỹ sư nhiều lắm thì chỉ biết sửa chửa chút đỉnh khi có vấn đề, vì vậy mấy chục năm rồi mà mối tâm tình với Toán Lý Hóa của những người là kỹ sư cũng vẫn cứ như vậy thôi.
Các em học sinh cần phải biết rằng, xà bông được tạo ra từ một phản ứng giữa chất béo và kiềm, và bản chất của xà bông là một loại muối, và tốt nhất là các em ấy được đi "nấu xà bông" để hiểu được.
Còn bán dẫn thì nguyên tắc vật lý nền tảng là dòng điện tạo ra do các lổ hổng trên vật liệu (như silicon, germanium) hoạt động như các positron. Chừng nào các em chưa được nhìn thấy silicon hay germanium thì cha mẹ của các em sẽ vẫn còn bài trừ từ Toán học, Vật lý tới Hóa học.
Nhưng hễ con em của họ không vào đựơc cấp ba, không được học những thứ "vứt đi đó", thì họ lại kêu khóc khắp nơi, đăng đàn than thở, kêu gọi xây thêm trường, tự hỏi tương lai các em sẽ đi về đâu...
Tin Gốc: Vnexpress