Ông Huy, chuyên viên tín dụng tại một ngân hàng lớn, cuối năm ngoái giải ngân mạnh vào nhiều cổ phiếu bluechip lẫn midcap. Hơn 200 triệu đồng được dồn vào hai mã đầu ngành chứng khoán để đón sóng nâng hạng thị trường, sau đó thêm 150 triệu đồng chia đều cho ba mã trụ ngành công nghệ, dầu khí và ngân hàng.
Đến nay, danh mục của ông lỗ gần 18%. Riêng cổ phiếu công nghệ, khoản đầu tư được ông kỳ vọng nhất, âm đến 25%. Những ngày gần đây, khi VN-Index liên tục lập đỉnh mới, ông Huy vào ra bảng giá chục lần, nhưng tài khoản gần như không đổi.
“Càng nhìn càng sốt ruột, bởi chỉ số đi lên còn tài khoản cứ lình xình. Hôm nay bớt lỗ vài triệu thì ngày mai trở về như cũ”, ông Huy nói.
Danh mục của bà Thanh, nhân viên kế toán ở Thủ Đức (TP HCM), cũng không khả quan hơn. Sau nhịp điều chỉnh mạnh đầu tháng 3, bà giải ngân hơn nửa tỷ đồng vào một loạt cổ phiếu dầu khí, cảng biển và Vingroup. Có thời điểm bà lãi gần 20%, nhưng đà trượt dài của nhiều mã sau đó bào mòn gần hết lợi nhuận.
“Tôi nghĩ mua trong đợt chỉnh mạnh thì sớm muộn cũng lãi, nhưng hóa ra chỉ số chung tăng không có nghĩa cổ phiếu mình cầm cũng lên theo”, bà Thanh nói.
Những câu chuyện lệch pha thị trường như ông Huy và bà Thanh gần đây không hiếm. Trên các hội nhóm và diễn đàn đầu tư, nhiều người cho biết danh mục họ vẫn chìm trong sắc đỏ, thậm chí một số mã lỗ 40-50% dù chỉ số đại diện cho sàn TP HCM tăng đến 16% trong hai tháng qua.
Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành của Công ty Chứng khoán Kafi, cho rằng có hai nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng nhiều nhà đầu tư thua lỗ bất chấp chỉ số đại diện cho thị trường tăng kỷ lục.
Thứ nhất, dòng tiền yếu và tập trung cục bộ vào một vài cổ phiếu có mức độ ảnh hưởng lớn đến chỉ số như nhóm Vingroup (VIC, VHM, VRE và VPL). Riêng tháng 4, giá trị giao dịch của nhóm bất động sản tăng 75%, lên khoảng 3.000 tỷ đồng mỗi phiên nhờ đóng góp của bốn mã này, trong khi những nhóm khác sụt giảm mạnh. Nhóm Vingroup đóng góp 153 điểm trong số 160 điểm tăng thêm của VN-Index trong một tháng qua. Nhìn rộng hơn 3 tháng, nhóm này đóng góp 183 điểm, trong khi chỉ số tăng khoảng 250 điểm.
“Nếu loại bỏ ảnh hưởng của nhóm Vingroup, mặt bằng thị trường gần như không thay đổi từ đầu năm đến nay”, ông Huỳnh Anh Huy nhận định.
Nguyên nhân thứ hai là việc “tạm thời” chọn sai ngành và cổ phiếu. Theo chuyên gia này, một số ngành, cổ phiếu biến động rất mạnh và hút tiền trong những tháng đầu năm. Đặc điểm chung là nhóm này chịu ảnh hưởng lớn từ thông tin về vĩ mô, chiến sự, giá dầu… Do các yếu tố bất định hiện hữu, những nhóm này chưa hồi phục như mong đợi, khiến nhà đầu tư bị kẹt lại khi giải ngân ở vùng giá cao.
Theo ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao Nghiên cứu chiến lược thị trường của Công ty Chứng khoán HSC, danh mục nhà đầu tư và chỉ số đại diện cho thị trường có độ vênh lớn không phải câu chuyện cá biệt của chứng khoán Việt Nam. Nhiều thị trường phát triển như Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan từng chịu sự chi phối tương tự tác động của nhóm Vingroup lên VN-Index hiện nay.
Cụ thể, tại Đài Loan, TSMC từng chiếm trên 40% vốn hóa toàn thị trường. Còn ở Hàn Quốc, Samsung Electronics từng chiếm khoảng 15-20% vốn hóa KOSPI trong giai đoạn bình thường. Nếu tính Samsung Group và SK Group, con số lên tới 60%.
“Việc thị trường được dẫn dắt bởi một vài doanh nghiệp lớn không nên được mặc định tích cực hay tiêu cực, mà cần nhìn sâu hơn vào chất lượng tăng trưởng và mức độ lan tỏa mà những doanh nghiệp đó tạo ra cho nền kinh tế”, chuyên gia HSC nói.
Theo ông, sự xuất hiện của các doanh nghiệp này phản ánh nền kinh tế đã hình thành những tập đoàn đủ lớn, có khả năng cạnh tranh và đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng. Tuy nhiên, mặt trái sẽ xuất hiện nếu sự tăng trưởng của thị trường chỉ mang tính tài chính hoặc đầu cơ ngắn hạn, trong khi phần còn lại của nền kinh tế và doanh nghiệp niêm yết không thực sự được hưởng lợi.
Lãnh đạo nhiều nhóm phân tích nhấn mạnh việc quan sát VN-Index một cách riêng lẻ trong giai đoạn này không có nhiều ý nghĩa. “Đừng đọc thị trường qua một con số duy nhất là VN-Index. Chỉ số lúc này đang bị méo bởi trọng số của một vài mã nên không phản ánh đúng sức khỏe thực sự của toàn thị trường”, ông Huỳnh Anh Huy nói.
Các chuyên gia ước tính nhóm Vingroup hiện chiếm tỷ trọng rất lớn (khoảng 18%) trong vốn hóa toàn thị trường. Do đó, ảnh hưởng của nhóm này đến VN-Index và tâm lý đầu tư là không thể phủ nhận.
Theo ông Huy, với nhà đầu tư tổ chức, tỷ trọng phân bổ vào các mã này thường khá thấp do định giá không rẻ và câu chuyện tăng trưởng chưa đủ rõ ràng theo tiêu chí chọn lọc của từng bên. Khi nhóm Vingroup dẫn dắt thị trường, nhiều quỹ cũng chịu áp lực hiệu suất, nhưng họ ít có xu hướng thay đổi chiến lược đầu tư vì một đợt sóng ngắn hạn. Tuy nhiên, đối với cá nhân tự chọn cổ phiếu, họ đang có cảm giác “bị thị trường bỏ lại” nên dễ ra quyết định bất hợp lý như bán mã tốt để chạy theo Vingroup ở vùng giá cao.
Đối với những nhà đầu tư lỡ sóng tăng Vingroup và hiệu suất kém xa chỉ số, ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng cho rằng việc mua đuổi ở thời điểm hiện tại không còn quá hấp dẫn. Khi một nhóm cổ phiếu đã tăng mạnh và đóng góp phần lớn mức tăng chung, biến động sau đó khó dự đoán hơn, đặc biệt khi thị trường đang ở vùng đỉnh lịch sử và áp lực chốt lời có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.
Chuyên gia của HSC và Kafi đồng quan điểm thị trường đang phân hóa rất mạnh khi dòng tiền chỉ tập trung ở một nhóm cổ phiếu dẫn dắt, trong khi nhiều doanh nghiệp khác có nền tảng cơ bản tốt bị bỏ qua. Định giá phần còn lại của thị trường chỉ khoảng 11,7 lần khi loại trừ nhóm Vingroup, tương đối rẻ nếu so sánh tương quan tốc độ tăng trưởng lợi nhuận hiện tại và triển vọng dài hạn của nền kinh tế. Do đó, cả hai khuyến nghị nhà đầu tư nên thay đổi sự quan tâm.
Trong giai đoạn này, nhà đầu tư cần phân tích sâu từng nhóm ngành riêng biệt để biết ngân hàng đang ở đâu, bán lẻ ra sao, khu công nghiệp hay xuất khẩu phản ứng thế nào với bối cảnh hiện tại. Theo ông Huy, đây mới là góc nhìn cho nhà đầu tư tìm ra cơ hội thực sự, không bị nhiễu động bởi diễn biến của một nhóm cổ phiếu riêng biệt. Ông khuyến nghị nhà đầu tư đặt yếu tố chất lượng doanh nghiệp (dựa trên tài sản, minh bạch quản trị, triển vọng của hoạt động kinh doanh cốt lõi) lên hàng đầu.
Chuyên gia của Kafi nói thêm nhà đầu tư có thể để mắt đến những doanh nghiệp đang được định giá thấp hơn trung bình ngành hoặc trung bình lịch sử của chính họ. Đây là nhóm có xác suất cao nhất để thu hút dòng tiền khi thị trường bước vào một đợt sóng mới vì nền tảng đã có, câu chuyện đã rõ, chỉ còn thiếu sự chú ý của thị trường.
Báo cáo kết quả kinh doanh quý 1 của Hòa Phát (mã: HPG) tới cổ đông tại đại hội cổ đông sáng 21-4, Chủ tịch Trần Đình Long đánh giá đây là kết quả tốt với doanh thu 53.300 tỉ đồng, lãi sau thuế hơn 9.085 tỉ đồng. Năm 2026, kế hoạch doanh thu 210.000 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế 22.000 tỉ đồng, lãnh đạo HPG tương đối tự tin đạt và vượt, song vẫn dự phòng kế hoạch rủi ro.
Nhiều cổ đông quan tâm tới dự án thép ray phục vụ cho các dự án đường sắt (như tuyến Hà Nội - Quảng Ninh), ông Long cho rằng dự án này bắt đầu khởi động và Hòa Phát cũng đang bám sát, tích cực chuẩn bị, chào bán sản phẩm và hoàn toàn có khả năng cạnh tranh với hàng nhập khẩu.
“Tôi vừa ở trong nhà máy ray, toàn bộ công nhân đang tập trung cao độ, phấn đấu đúng năm 2027 ra sản phẩm đầu tiên” - ông Long khẳng định.
Trước những ý kiến lo lắng Hòa Phát không bán được sản phẩm ray, ông Long cho hay chính sách Hòa Phát là bán sản phẩm đa dạng. Mặc dù ray là sản phẩm chủ lực, nhưng còn có 500.000 tấn thép hình, thép góc. Vì vậy ông trấn an mọi người yên tâm nếu không bán được thép ray thì sẽ bán thép hình, thép góc.
Trước áp lực thép giá rẻ của Trung Quốc, chủ tịch HPG cho rằng từ nền tảng kết quả kinh doanh tốt 3 tháng, quý 2 và 3 sẽ có kết quả tốt hơn.
Đặc biệt, đây là thời gian thuận lợi cho sản xuất thép nên dù có áp lực, ông khẳng định đang "sống chung" trong môi trường cạnh tranh và "đã mất dây thần kinh sợ từ lâu rồi".
Chủ tịch Hòa Phát cũng nhấn mạnh không có chuyện ông không làm thép. Tuy nhiên nếu con cháu không làm thép, đó sẽ là câu chuyện sau này. Tập đoàn hiện vẫn đang dành nguồn lực cực kỳ lớn vào chiều sâu cho ngành thép, nâng cấp tạo ra sản phẩm chất lượng cao, chi phí tối ưu.
Về một số dự án mà Hòa Phát tham gia, ông Long đặc biệt quan tâm tới dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Theo ông, nếu nhìn vào sông Hàn của Seoul (Hàn Quốc) hay sông Hoàng Phố của Thượng Hải (Trung Quốc) cách đây vài chục năm, cảnh quan của họ cũng hoang sơ và phức tạp như sông Hồng hiện nay.
Do đó việc tham gia dự án mang tầm nhìn 100 năm này không chỉ mang ý nghĩa kinh doanh mà còn là khát vọng đóng góp một phần nhỏ bé để thay đổi hoàn toàn diện mạo thủ đô. "Chúng tôi có ước mơ biến khu vực này thành điểm đến thu hút hàng chục triệu du khách với các công viên chuyên đề và quy hoạch cảnh quan đẳng cấp quốc tế" - ông nói.
Tại dự án này, tập đoàn không làm một mình mà liên doanh cùng một số đối tác. Theo ông, nếu không làm dự án bây giờ thì sẽ rất khó khăn, nhưng đây sẽ là động lực. Do đó, với quan điểm đầu tư bất động sản luôn cực kỳ thận trọng, ông khẳng định chỉ chọn những vị trí đắc địa, có tiềm năng thay đổi cục diện hạ tầng đô thị và mang lại giá trị thực sự bền vững.
Đối với một số ngành khác như việc sản xuất thép đặc thù cho ngành hàng không vũ trụ, ông Long nói tập trung sản xuất nguyên vật liệu (thép chế tạo, thép đặc chủng), chứ không trực tiếp sản xuất các sản phẩm đặc thù như tàu thủy, xe tăng hay tàu vũ trụ.
Hòa Phát cũng không tham gia vào đóng tàu, mà là nhà cung cấp vật liệu cơ bản nên có thể cung cấp thép cuộn cán nóng (HRC), thép tấm đặc chủng (thép tấm cán nóng chuyên dụng). Tập đoàn cũng không tham gia M&A các doanh nghiệp xây dựng do đề cao sự thận trọng.
Đối với việc khai thác mỏ quặng nội địa (như mỏ Thạch Khê, Quý Xa hay các mỏ tại Thanh Hóa), tập đoàn luôn tích cực tìm kiếm cơ hội. Song quản trị rủi ro nhất quán của HPG là đa dạng hóa nguồn cung và “không bao giờ để phụ thuộc hoàn toàn vào một nguồn duy nhất” khi hiện đang nhập khẩu tới 90%.
Chiều 14/5, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, áp dụng từ 15h cùng ngày.
Cơ quan điều hành quyết định giảm 660 đồng/lít với xăng E5 RON 92 và giảm 280 đồng/lít với xăng RON 95. Sau điều chỉnh, giá bán lẻ với xăng E5 RON 92 là 23.130 đồng/lít và xăng RON 95 là 24.070 đồng/lít.
Dầu diesel giảm 270 đồng/lít còn 27.220 đồng/lít, dầu mazut giảm 590 đồng/lít về mức 20.580 đồng/kg.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý tiếp tục không chi sử dụng hay trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu. Hiện mặt bằng giá xăng dầu của Việt Nam đang ở mức thấp hơn so với các quốc gia có chung đường biên giới.
Hiện nhiều doanh nghiệp xăng dầu đang từng bước nâng cấp hệ thống phân phối, chuẩn bị hạ tầng kho bãi và bán lẻ để triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 ngay trong tháng này.
Trước đó, đến cuối tháng 4, Petrolimex đã hoàn thiện 7 cụm kho pha chế tiêu chuẩn và chuẩn hóa quy trình kỹ thuật tại hơn 2.800 cửa hàng bán lẻ trên cả nước, đáp ứng lộ trình thay thế xăng khoáng.
Doanh nghiệp cũng ghi nhận 8 tháng thí điểm bán mặt hàng xăng này tại TPHCM với sản lượng tăng 40%. Trong thời gian gần đây, sản lượng kinh doanh xăng E10 đang ở mức 3.000-4.000m3/ngày.
Hệ thống cửa hàng xăng dầu của Petrolimex đã kinh doanh xăng E10 từ cuối tháng 4, đến ngày 15/5 đạt độ phủ khoảng 80% số cửa hàng và dự kiến hoàn thành việc chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10 vào ngày 20/5.
Ngoài Petrolimex, PV OIL cũng cho biết sẽ triển khai bán rộng khắp xăng sinh học E10 trên toàn hệ thống, đồng thời dừng bán xăng khoáng RON 95 từ ngày 15/5.
Trước ngày triển khai đồng loạt, các cửa hàng xăng dầu của PV OIL đã hoàn tất việc rà soát lần cuối và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện kỹ thuật, từ bồn chứa, trụ bơm, đường ống đến thiết bị đo lường.
Đồng thời, việc vệ sinh bồn chứa, kiểm tra độ kín và đánh giá khả năng tương thích của thiết bị với xăng E10 đã được thực hiện, nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm và an toàn trong quá trình kinh doanh. Đối với lượng xăng khoáng RON 95 còn tồn tại các cửa hàng, các đơn vị sẽ tiếp tục bán hết trước khi chuyển sang kinh doanh hoàn toàn xăng E10.
PV OIL Sài Gòn cũng đã gửi thông báo đến khách hàng, đối tác về việc triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 RON 95-III kể từ tháng 4 và sẽ dần chuyển đổi hoàn toàn sang xăng sinh học. Đáng chú ý, công ty này sẽ dừng việc bán xăng RON 95-III kể từ ngày 15/5.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã có văn bản hỏa tốc gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, đặc biệt là các địa phương có đường biên giới, yêu cầu tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Công văn của bộ này phát đi trong bối cảnh có nguy cơ thất thoát nguồn cung và mất an toàn cháy nổ từ hoạt động thu gom, vận chuyển xăng dầu trái phép qua biên giới theo thông tin phản ánh từ một số phương tiện thông tin đại chúng.
Theo đó, Bộ Công Thương cho hay xung đột quân sự tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, tác động đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Chính phủ và Bộ Công Thương đã chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Vì vậy, thực hiện Chỉ thị số 06 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng, cơ quan quản lý đã phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều hành thị trường xăng dầu, từ dự báo cung cầu, điều tiết nguồn hàng đến tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh.
Dù vậy, thời gian gần đây, một số thông tin phản ánh tình trạng các cá nhân, tiểu thương tại khu vực cửa khẩu, đặc biệt tại Lao Bảo (Quảng Trị), có dấu hiệu thu gom xăng dầu từ các cửa hàng bán lẻ.
Theo những thông tin này, các đối tượng tiến hành cải tạo phương tiện vận chuyển, lắp thêm thùng chứa nhiên liệu để đưa xăng dầu sang nước láng giềng tiêu thụ nhằm hưởng chênh lệch giá.
Cơ quan quản lý cho rằng các hành vi nêu trên, nếu không được kiểm soát kịp thời, có nguy cơ gây thất thoát nguồn cung trong nước, đồng thời tiềm ẩn rủi ro mất an toàn cháy nổ trong quá trình vận chuyển và lưu trữ.
Vì vậy, Bộ Công Thương đề nghị các lực lượng chức năng liên quan chủ trì, phối hợp chặt chẽ với công an, hải quan và bộ đội biên phòng để giám sát hoạt động tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu.
Ngoài ra, trên các tuyến đường bộ, đường thủy, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi găm hàng hoặc bán với số lượng lớn cho các đối tượng có dấu hiệu thu gom xuất lậu.
Bên cạnh đó, các địa phương cần thiết lập đường dây nóng nhằm tiếp nhận phản ánh của người dân về các điểm tập kết xăng dầu trái phép, đồng thời tăng cường vận động các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ký cam kết không tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại.
Bộ Công Thương cho rằng việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát chặt chẽ thị trường xăng dầu tại khu vực biên giới, bảo đảm nguồn cung trong nước và giữ vững ổn định thị trường trong bối cảnh nhiều biến động.
