Trên bảng xếp hạng tổng các kỳ Olympic, Ý là quốc gia mạnh nhất ở môn đấu kiếm với tổng cộng 135 huy chương, kế đến là Pháp, Nga… rồi Hàn Quốc (hạng 7), trong khi Trung Quốc xếp tận vị trí thứ 10.
Thể thức đấu kiếm thể thao ngày nay không giống như những gì chúng ta mường tượng về kiếm thuật của thời trung đại, hay cách sử dụng kiếm nơi chiến trường.
Nhưng kể cả khi nói đến văn hóa dùng kiếm, người Trung Quốc ngày nay cũng không nổi bật so với phần còn lại của thế giới.
Kendo (kiếm đạo) của người Nhật Bản được xem là văn hóa dùng kiếm phổ biến nhất, nổi tiếng nhất thế giới. Với thanh katana và văn hóa kendo, người Nhật thực sự tạo được một trường phái vô cùng đặc thù, được hâm mộ đông đảo bởi cộng đồng đam mê võ thuật toàn cầu.
Kế đến là thanh kiếm lưỡi cong shamshir của người Ba Tư, trở thành biểu tượng cho trường phái “kiếm chém” nổi tiếng của thế giới Hồi giáo. Hay claymore – thanh kiếm gắn liền với các hiệp sĩ trung cổ châu Âu, nặng đến gần 5kg.
Trung Quốc hoàn toàn tụt lại trong hệ thống “văn hóa kiếm thuật” kể trên. Ngày nay, kiếm của người Trung Hoa gắn liền với dạng tập luyện dưỡng sinh của Thái cực đạo, và chỉ được “dương danh” trong tiểu thuyết hoặc điện ảnh.
Thực tế, Trung Quốc từng là một trong những cái nôi lớn nhất của kiếm thuật thế giới. Từ thời nhà Chu và nhà Hán, kiếm đã giữ vai trò quan trọng trong quân đội và tầng lớp quý tộc.
Một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất là Kiếm Việt Vương Câu Tiễn, thanh kiếm hơn 2.000 năm tuổi nhưng gần như không gỉ sét khi được khai quật vào thập niên 1960. Các nhà khảo cổ xem đây là minh chứng cho trình độ luyện kim cực cao của Trung Hoa cổ đại.
Không chỉ phát triển kỹ thuật rèn kiếm, người Trung Quốc còn xây dựng cả một nền văn hóa kiếm thuật.
Trong xã hội cổ truyền, kiếm không đơn thuần là vũ khí chiến tranh mà còn gắn với hình tượng hiệp khách, văn nhân và đạo sĩ.
Khác với châu Âu, nơi kiếm chủ yếu phục vụ quân sự và đấu tay đôi, kiếm thuật Trung Hoa nhanh chóng mang thêm yếu tố mỹ học và triết lý. Các kỹ thuật di chuyển, thân pháp, nhịp thở hay thần thái đều được xem trọng không kém hiệu quả chiến đấu.
Theo sử gia Meir Shahar, kiếm thuật Trung Hoa dần đánh mất tính thực chiến vì văn hóa biểu diễn. Điều này gần tương tự với chất lượng võ thuật của các võ phái kung fu truyền thống.
Bước ngoặt lớn xuất hiện khi thuốc súng và súng trường thay đổi hoàn toàn chiến tranh. Từ cuối thời Minh sang Thanh, kiếm bắt đầu mất dần vai trò quân sự.
Những trận đánh hiện đại không còn phụ thuộc vào kỹ năng đấu kiếm cá nhân như trước. Khi kiếm không còn là công cụ sinh tồn, kiếm thuật cũng chuyển dần sang tính biểu tượng và truyền thống.
Biến động lịch sử thế kỷ 19 và 20 càng làm quá trình này mạnh hơn. Nội chiến, chiến tranh với phương Tây và Nhật Bản, rồi các biến động xã hội sau năm 1949 khiến nhiều hệ phái võ thuật bị đứt gãy truyền thừa.
Sau đó Trung Quốc tiến hành chuẩn hóa võ thuật thành hệ thống wushu hiện đại. Đây là giai đoạn mang tính quyết định.
Wushu giúp võ thuật Trung Hoa phổ biến toàn cầu nhờ yếu tố thẩm mỹ cao, nhưng đồng thời cũng đẩy nhiều môn võ sang hướng biểu diễn. Các bài quyền kiếm ngày càng chú trọng: động tác đẹp, độ khó, tính nghệ thuật…
Yếu tố “độ khó” bị xem là khuyết điểm tai hại của kiếm thuật wushu. Ở chiều ngược lại, kiếm thuật thể thao – hoặc kendo của người Nhật Bản có xu hướng tối giản để tăng tính thực chiến.
Nhiều cộng đồng nghiên cứu kiếm thuật quốc tế nhận xét rằng đây là nguyên nhân khiến kiếm thuật Trung Hoa hiện đại bị xem là “đẹp nhưng thiếu va chạm thật”.
Trên các diễn đàn võ thuật và nghiên cứu kiếm cổ, không ít chuyên gia cho rằng nhiều bài kiếm wushu hiện nay có động tác quá lớn, quá mở và khó áp dụng trong giao kiếm thực tế.
Trong khi Trung Quốc đi theo hướng biểu diễn hóa, Nhật Bản và châu Âu lại chọn con đường khác.
Tại Nhật, kiếm thuật samurai được chuyển hóa thành kendo. Dù đã thể thao hóa, kendo vẫn giữ cốt lõi là đối kháng trực tiếp, phản xạ cự ly và áp lực thi đấu. Người tập liên tục sparring (đối luyện) với đối thủ thật, từ đó duy trì cảm giác chiến đấu.
Tương tự, châu Âu phát triển fencing thành môn Olympic với hệ thống huấn luyện cực kỳ hiện đại. Những quốc gia như Ý, Pháp hay Hungary duy trì truyền thống đấu kiếm liên tục hàng trăm năm.
Gần đây, phong trào HEMA, tức phục hưng võ thuật lịch sử châu Âu, còn giúp nhiều kỹ thuật kiếm cổ được nghiên cứu và thực hành lại bằng đối kháng thực tế.
Chính sự khác biệt trong phương pháp tập luyện đã tạo nên khoảng cách lớn về cảm giác thực chiến.
Theo nhiều huấn luyện viên võ thuật, không có bài quyền nào thay thế được sparring. Một người có thể thuộc hàng trăm chiêu thức đẹp mắt nhưng vẫn lúng túng khi đối mặt với áp lực va chạm thật. Đây là điều mà kendo, fencing hay các môn vật, boxing hiện đại luôn duy trì rất nghiêm ngặt.
Điều trớ trêu là kiếm thuật Trung Hoa càng nổi tiếng trong văn hóa đại chúng thì hình ảnh thực chiến của nó càng suy yếu.
Tiểu thuyết võ hiệp và phim ảnh đã biến kiếm khách thành biểu tượng lãng mạn, thần bí và gần như siêu nhiên. Nhưng chính quá trình “thi vị hóa” ấy khiến công chúng dễ nhầm lẫn giữa mỹ học võ thuật và hiệu quả chiến đấu thực tế.
Rốt cuộc, kiếm của người Trung Hoa chỉ gắn với “quân tử”, và ngày càng xa rời võ đài.
Trên sân Cao Lãnh, CLB Trường Tươi Đồng Nai gặp tương đối nhiều khó khăn trước đội chủ nhà Đồng Tháp. Các học trò HLV Nguyễn Việt Thắng vẫn kiểm soát nhiều bóng hơn, nỗ lực triển khai tấn công tương đối đa dạng, từ biên cho đến trung lộ. Tuy nhiên, CLB Đồng Tháp phòng ngự rất kỷ luật, khiến CLB Trường Tươi Đồng Nai gần như không tạo ra được cơ hội ngon ăn nào.
Những đường chuyền của Lương Xuân Trường, các pha dứt điểm của Alex Sandro, Hồ Thanh Minh... còn thiếu sắc sảo. Vì thế, hiệp 1 kết thúc với tỷ số hòa 0-0.
Sau 10 phút đầu hiệp 2, CLB Trường Tươi Đồng Nai chưa thể chơi khởi sắc. Vì thế, HLV Nguyễn Việt Thắng buộc phải thực hiện một loạt sự thay đổi người. Dương Văn Khoa, Lương Xuân Trường, Chu Văn Kiên nhường chỗ cho Trần Minh Vương, Nguyễn Hải Quân, Nguyễn Quốc Lộc.
Nhưng khi chưa kịp có bàn khai thông bế tắc, CLB Trường Tươi Đồng Nai lại rơi vào thế bất lợi. Phút 76, Lưu Tự Nhân phạm lỗi với cầu thủ Đồng Tháp, nhận thẻ vàng thứ 2 rời sân. Từ lúc này, đội khách chỉ còn chơi với 10 người. Dù vậy, đại diện Đông Nam bộ vẫn quyết tâm chơi tấn công nhằm tìm kiếm 3 điểm. Một số cơ hội đến từ các pha đá phạt của Minh Vương được tạo ra, nhưng thủ môn Nguyễn Tiến Mạnh vẫn chơi tập trung và đứng vững.
Đến phút 90, Hồ Thanh Minh, Uông Ngọc Tiến phải nhường chỗ cho Sầm Ngọc Đức, Lê Thanh Bình. Trong 5 phút bù giờ,
Với kết quả này, CLB Trường Tươi Đồng Nai vẫn đứng vững trên đỉnh bảng với 32 điểm sau 14 trận, hơn đội nhì bảng Quy Nhơn 6 điểm. Trong khi đó, CLB Đồng Tháp giành 1 điểm quan trọng để có thêm động lực trong cuộc đua trụ hạng. Đội bóng xứ sen hồng đang đứng thứ 10 với 10 điểm, hơn đội cuối bảng Thanh Niên TP.HCM 6 điểm.
Theo Sahaafa, U.17 Yemen đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cuối cùng với cường độ cao tại Jeddah (Ả Rập Xê Út). “Đội tuyển U.17 Yemen đang tiếp tục chương trình chuẩn bị với cường độ cao trong chuyến tập huấn nước ngoài… nhằm sẵn sàng tham dự VCK U.17 châu Á”, tờ báo này cho biết. Dưới sự dẫn dắt của HLV Haitham Al-Asbahi cùng các trợ lý, đội bóng Tây Á duy trì tập luyện hằng ngày, tập trung vào việc nâng cao thể lực, hoàn thiện chiến thuật và cải thiện khả năng phối hợp.
Sahaafa nhấn mạnh bầu không khí trong đội hiện tại “rất kỷ luật và đầy nhiệt huyết”, khi các cầu thủ trẻ thể hiện sự tiến bộ rõ rệt cả về thể chất lẫn kỹ thuật. Các buổi tập được xây dựng với mục tiêu giúp toàn đội đạt trạng thái tốt nhất trước ngày khai mạc, trong đó ưu tiên các bài tập chiến thuật và tăng cường thể lực để đáp ứng yêu cầu thi đấu cường độ cao.
U.17 Yemen vẫn đang rất tích cực tập luyện, chuẩn bị cho U.17 châu Á 2026
ẢNH: FACEBOOK YEMEN FA
Dù vậy, khi đề cập đến trận ra quân gặp U.17 Việt Nam (0 giờ ngày 7.5), Sahaafa tỏ ra khá thận trọng. Tờ báo này nhận định: “Cuộc đối đầu với U.17 Việt Nam sẽ là bài kiểm tra thực sự cho tham vọng giành vé dự VCK World Cup của U.17 Yemen tại giải. Ở trận ra quân, U.17 Yemen sẽ đối đầu U.17 Việt Nam - một đối thủ tiến độ rất nhanh và sở hữu lứa cầu thủ đồng đều ở kỳ giải lần này. Dù chỉ mới là lượt đấu đầu tiên nhưng đây nhiều khả năng sẽ là trận đấu có ý nghĩa bản lề trong cuộc đua giành vé đi tiếp của bảng đấu”.
Cùng góc nhìn, Al Sahwa cũng đánh giá bảng C là một trong những bảng đấu khó lường nhất giải. Đáng chú ý, tờ báo này dành sự tôn trọng đáng kể cho U.17 Việt Nam khi cho rằng đội bóng của HLV Roland là tập thể rất mạnh, khó bị đánh bại.
Al Sahwa nhận xét: “Các con số thống kê đang gây áp lực không nhỏ lên đại diện Đông Nam Á. Trong 3 lần chạm trán gần nhất, U.17 Việt Nam chưa thể giành chiến thắng trước Yemen (hòa 2, thua 1). Tuy nhiên, không vì thế mà đánh giá thấp đối thủ này. Những kết quả trong quá khứ chỉ mang tính tham khảo, bởi U.17 Việt Nam hiện tại đã thay đổi đáng kể”.
Al Sahwa dẫn chứng: “Lần gần nhất hai đội chạm trán là tại vòng loại U.17 châu Á 2025… U.17 Việt Nam đã cầm chân U.17 Yemen với tỷ số 1-1. Trong bối cảnh hiện tại, khi bóng đá trẻ Việt Nam đang có sự phát triển mạnh mẽ cả về tổ chức lẫn chất lượng cầu thủ thì rõ ràng sức mạnh họ đã được nâng cấp, không còn dễ bị “bắt nạt” như trước”.
Trong khi đó, trang Yemen-Press bình luận: “U.17 Việt Nam là tập thể có tổ chức tốt, giàu kỷ luật. Chính điều đó sẽ khiến trận ra quân của U.17 Yemen gặp rất nhiều thử thách, bất chấp chúng ta có nhiều thời gian chuẩn bị”.
Không chỉ dừng ở việc phân tích U.17 Việt Nam, báo chí Yemen cũng cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng của đội nhà. Sau giai đoạn tập huấn kéo dài 5 tuần tại Sana’a, ban huấn luyện hiện đã chốt danh sách 23 cầu thủ tham dự giải, đồng thời tiếp tục đưa đội sang Ả Rập Xê Út để hoàn thiện những khâu cuối cùng. Các trận giao hữu với những CLB trong nước như Al-Ahli, Al-Wahda hay Al-Yarmouk cũng giúp U.17 Yemen tích lũy thêm kinh nghiệm trước khi bước ra sân chơi châu lục.
Ngày 7.4, Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Thái Lan (FAT), Madam Pang xác nhận, đội tuyển Thái Lan đã liên tiếp nhận các lời mời đấu giao hữu ở FIFA Days tháng 6 từ Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc và Tajikistan.
"Đội tuyển Thái Lan quả nhiên như một món thịt bò thơm ngon! Cả hai liên đoàn Trung Quốc và Tajikistan đều đã chính thức gửi thư mời đấu giao hữu. Hãy cùng hâm nóng bầu không khí FIFA Days tháng 6 này, sau khi chúng ta đã giành vé tham dự Asian Cup 2027!", Madam Pang viết đầy phấn khích trên tài khoản mạng xã hội Facebook.
Cả hai đội tuyển Trung Quốc và Tajikistan đều giành vé dự Asian Cup 2027 như đội tuyển Thái Lan, cùng các đại diện khu vực Đông Nam Á khác như đội tuyển Việt Nam, Indonesia và Singapore.
Đội tuyển Thái Lan hiện có thứ hạng xếp cao hơn đội Trung Quốc trên bảng xếp hạng FIFA tháng tư, lần lượt là vị trí 93 và 94. Và hiện nằm cùng nhóm hạt giống số 3 tại Asian Cup 2027 như đội tuyển Việt Nam (hạng 99 thế giới), tương tự là Tajikistan (hạng 103). Trong khi Indonesia (122) và Singapore (147) ở nhóm hạt giống số 4.
Việc đội tuyển Trung Quốc sớm xúc tiến mời đội tuyển Thái Lan đấu giao hữu ở FIFA Days tháng 6, là do hầu hết các đội tuyển hàng đầu khác ở châu Á đều đến Mỹ, Mexico và Canada để chuẩn bị cho quá trình thi đấu tại World Cup. Ngoài ra, đội Trung Quốc cũng có ý định "phân định" lại vị trí trên bảng xếp hạng FIFA, sau khi bất ngờ bị đội Thái Lan qua mặt lần đầu tiên sau rất nhiều năm trở lại đây.
Gần đây, phía Tajikistan sau khi bị rớt khỏi tốp 100 thế giới, vì bị đội tuyển Việt Nam soán ngôi, cũng chính thức gửi lời mời đấu giao hữu với đội tuyển Thái Lan, để hy vọng cải thiện lại vị trí trên bảng xếp hạng FIFA.
Đội tuyển Tajikistan nỗ lực giữ vị trí hiện nay hoặc cần cải thiện, vì khả năng họ bị tụt hạng sẽ rơi xuống nhóm hạt giống số 4 khi đội tuyển Kyrgyzstan (hạng 107) có thể soán ngôi.
Mặc dù đã được Madam Pang, Chủ tịch FAT, xác nhận các lời mời đấu giao hữu từ phía hai đội tuyển Trung Quốc và Tajikistan, nhưng lịch đấu cụ thể của đội tuyển Thái Lan ở FIFA Days tháng 6 vẫn chưa chốt.
Lý do vì FAT cần thảo luận về tính phù hợp của lịch thi đấu với HLV trưởng đội tuyển Thái Lan, ông Anthony Hudson, trước khi đưa ra thông báo chính thức.
Trong khi đó, đội tuyển Việt Nam có khả năng không thi đấu ở lịch FIFA Days tháng 6. HLV Kim Sang-sik và ban huấn luyện của mình, có lẽ đang tính toán việc tập trung đội tuyển hoặc đi tập huấn nước ngoài, kết hợp thi đấu giao hữu một cách phù hợp, để chuẩn bị cho mục tiêu bảo vệ thành công ngôi vô địch AFF Cup (thi đấu từ tháng 7 đến tháng 8). Sau đó là giải FIFA ASEAN Cup (diễn ra tháng 9 và 10).
