Thứ hai đầu tuần vừa rồi, tôi ghé vào một quán phở quen trong khu phố. Quán nhỏ, sạch sẽ, khách ra vào đều đặn. Mọi chuyện vẫn bình thường cho đến khi một vị khách yêu cầu chủ quán cho thêm túi nilon để đựng bát phở mang về cho đỡ đổ. Chủ quán nhẹ nhàng giải thích rằng quán đang hạn chế sử dụng túi nilon, thay vào đó dùng hộp giấy và khuyến khích khách mang theo túi cá nhân.
Tưởng như chỉ là một lời từ chối đơn giản, nhưng câu chuyện lại kéo dài thành một cuộc cãi vã suốt gần 30 phút. Vị khách lớn tiếng cho rằng mình là người trả tiền, có quyền yêu cầu thêm túi đựng. Còn chủ quán cố gắng giải thích về việc giảm rác thải nhựa, mong muốn góp phần bảo vệ môi trường. Không ai chịu nhường ai.
Những thực khách xung quanh, trong đó có tôi, chỉ biết im lặng quan sát. Khi bước ra khỏi quán, trong tôi là một nỗi trăn trở: từ bao giờ túi nilon lại trở thành “vật bất ly thân” đến mức người ta sẵn sàng tranh cãi gay gắt chỉ vì không được phát thêm một chiếc túi?
Câu chuyện ấy không phải là cá biệt. Trong đời sống hằng ngày, túi nilon hiện diện ở khắp nơi: chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, quán ăn vỉa hè. Mua mớ rau có túi nilon, mua cốc nước cũng có túi nilon, mua vài chiếc bánh cũng được bọc trong hai, ba lớp túi. Thậm chí, nhiều người có thói quen xin thêm túi “cho chắc”, “cho khỏi đổ”, “cho sạch sẽ”. Dần dần, túi nilon trở thành một phần quen thuộc đến mức ít ai đặt câu hỏi: chúng ta thực sự cần bao nhiêu túi cho một ngày?
Sự tiện lợi của túi nilon là điều không thể phủ nhận. Nhẹ, rẻ, chống nước, dễ sử dụng – đó là những ưu điểm khiến nó được ưa chuộng. Với người bán hàng, túi nilon giúp đóng gói nhanh chóng, tiết kiệm chi phí. Với người mua, nó tạo cảm giác gọn gàng, sạch sẽ. Nhưng chính vì quá tiện lợi và quá rẻ, túi nilon bị lạm dụng một cách vô tội vạ.
>> Tôi phát bực vì mua một phần đồ ăn nhưng nhận về 10 túi nilon
Chúng ta dùng trong vài phút, vài giờ, rồi thản nhiên vứt bỏ. Trong khi đó, thời gian phân hủy của một chiếc túi nilon có thể kéo dài hàng chục, thậm chí hàng trăm năm. Điều đáng nói là nhiều người vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của rác thải nhựa. Những chiếc túi mỏng manh tưởng chừng vô hại ấy khi bị thải ra môi trường sẽ gây tắc nghẽn cống rãnh, ô nhiễm nguồn nước, làm đất mất khả năng thấm nước và không khí. Những mảnh nhựa vỡ ra thành vi nhựa, len lỏi vào chuỗi thực phẩm, cuối cùng quay trở lại bàn ăn của con người.
Thế nhưng, nghịch lý là dù biết tác hại, chúng ta vẫn khó từ bỏ. Bởi túi nilon đã trở thành một thói quen. Và thói quen, khi kéo dài đủ lâu, sẽ biến thành nhu cầu tưởng như thiết yếu. Vị khách cãi nhau trong quán phở có lẽ không nghĩ mình đang góp phần gây ô nhiễm môi trường. Ông chỉ nghĩ đơn giản: “Tôi cần một cái túi để xách cho tiện”.
Tôi từng chứng kiến ở nhiều siêu thị, dù đã có biển khuyến khích mang túi cá nhân, nhưng không ít người vẫn vui vẻ nhận thêm túi nhựa miễn phí. Có người thậm chí còn lấy dư vài chiếc “để dùng dần”. Trong khi đó, những chiếc túi vải, túi giấy, hộp đựng cá nhân – những giải pháp thay thế bền vững hơn – lại bị xem là phiền phức, tốn công mang theo.
Chúng ta thường nói về phát triển bền vững, về bảo vệ môi trường, về biến đổi khí hậu. Nhưng nếu ngay cả việc từ chối một chiếc túi nilon dư thừa cũng khó thực hiện, thì những mục tiêu lớn lao kia liệu có trở nên xa vời? Bảo vệ môi trường không chỉ là câu chuyện của chính phủ hay các tổ chức quốc tế. Nó bắt đầu từ những hành động rất nhỏ trong đời sống hằng ngày.
Ở một số quốc gia, túi nilon bị đánh thuế cao hoặc cấm sử dụng hoàn toàn tại các cửa hàng. Người dân buộc phải thay đổi thói quen, mang theo túi cá nhân khi đi mua sắm. Ban đầu có thể bất tiện, nhưng dần dần trở thành nếp sống mới. Còn ở Việt Nam, dù đã có nhiều chiến dịch kêu gọi hạn chế rác thải nhựa, việc thực thi vẫn còn nhiều hạn chế. Túi nilon vẫn được phát miễn phí tràn lan. Khi một món đồ không phải trả tiền, người ta dễ dàng sử dụng mà không cân nhắc.
Sự thay đổi nào cũng đi kèm xung đột. Nhưng nếu vì sợ xung đột mà chúng ta tiếp tục chiều theo thói quen cũ, môi trường sẽ là bên chịu thiệt thòi nhất. Trong khi đó, bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung, không ai có thể đứng ngoài. Có lẽ đã đến lúc chúng ta cần nhìn lại cách mình tiêu dùng. Một chiếc túi nilon không làm thay đổi thế giới, nhưng hàng triệu chiếc mỗi ngày thì có.
Nhật AnhBa lớp túi nilon đựng một chùm hoa quả
‘Từ chối mua đồ siêu thị vì combo khay nhựa – màng bọc nilon’
Tôi đi siêu thị ở Đức không được cho túi nilon
Tôi sốc vì cả trăm túi nilon, đồ nhựa gia đình mình thải ra một tháng
Tôi từ chối mua khi cửa hàng tiện lợi quay nóng đồ ăn còn nguyên túi nilon
Tôi bị cười nhạo vì cái túi nilon đứt quai dùng một năm trời
"Bà xã tôi bị gửi email thông báo nợ thuế hơn 18 triệu đồng. Ban đầu chúng tôi còn tưởng đó là email lừa đảo. Nhưng khi mở app ra thì đúng là có thể hiện khoản nợ đó, mới tá hỏa.
Bấm vào xem chi tiết thì thực tế chúng tôi không thể hiểu nổi nó là cái gì, một danh sách dài dằng dặc kéo từ năm này qua năm khác. Lên thuế cơ sở quản lý để tra soát thì đã được xác minh là bị thông báo sai do lỗi cập nhật, lỗi hệ thống.
Nhưng đến nay đã 4 tháng, khoản nợ đó vẫn treo trong app eTax Mobile mà chưa được xóa.
Người dân trễ nộp thuế chút thì nào là bị tính lãi, bị phạt nộp chậm... mà đôi khi chưa chắc là người ta chây ì, cố ý nộp chậm. Mà thực sự người ta không biết có khoản nợ thuế nào đó.
Vậy trách nhiệm của cơ quan thuế ở đâu khi có những trường hợp hàng năm trời không thông báo khoản nợ (nếu có) cho người dân, rồi bây giờ phạt? Còn trường hợp sai sót, mãi không làm sạch dữ liệu, để ít nhất là người dân phải xin nghỉ làm để lên cơ quan thuế làm việc, mất thời gian đi lại, gọi điện. Thiệt hại đó ai chịu cho? Người dân có được tính lãi, có được phạt ai không?".
Độc giả HoathaiSG bình luận như trên, kể lại trường hợp vợ mình bỗng dưng bị thông báo nợ hơn 18 triệu đồng, sau đó phát hiện ra đây là sai sót nhưng mãi vẫn chưa được sửa lại dữ liệu.
Bình luận này được viết sau bài Nợ thuế 'trên trời rơi xuống' của tác giả Hoàng Hà, là luật sư. Tác giả cho biết bỗng nhận được thông báo nợ thuế - một khoản 9 triệu đồng tiền thuế TNCN phát sinh trong năm 2025.
Nguyên nhân do một doanh nghiệp tư nhân đã kê khai thu nhập. Sau 12 ngày phản ánh trên ứng dụng eTax không có kết quả, tác giả Hoàng Hà phải tự liên hệ cơ quan thuế để khiếu nại.
Nhiều độc giả cho biết họ rơi vào tình trạng "tự nhiên thành người nợ thuế" chỉ sau một lần kiểm tra ứng dụng eTax Mobile hoặc nhận email thông báo từ cơ quan thuế.
Điều này đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, điểm chung khiến họ lo lắng không chỉ là những khoản nợ phát sinh bất ngờ, mà còn nằm ở việc khiếu nại kéo dài nhiều tháng vẫn chưa được xử lý dứt điểm.
Độc giả nickname Thắc mắc nói: "Tôi có thu nhập nhiều nơi, tổng thu nhập dưới 10 triệu đồng một tháng, các nơi này đã khấu trừ 10% thuế, duy có đơn vị không khấu trừ hoặc khấu trừ không đủ 10% (thu nhập tại đơn vị này vài trăm ngàn một tháng).
Theo quy định thì tôi không thuộc trường hợp tự quyết toán mà ủy quyền cho đơn vị nơi tôi ký hợp đồng lao động quyết toán. Hậu quả là chỉ vì đơn vị chi trả kia không khấu trừ đủ thuế dẫn đến tôi bị rơi vào trường hợp tự quyết toán và các phần thu nhập kể trên bị tính đến mức thuế 25% theo thuế suất lũy tiến.
Tôi bị nợ thuế mà không biết cho đến khi cơ quan thuế gửi thông báo quyết toán thuế và phải nộp bổ sung mấy chục triệu tiền thuế. Nếu không phát hiện, có lỡ đi nước ngoài thì bị từ chối xuất cảnh do rơi vào trường hợp nợ thuế.
Đây là điểm làm khó người nộp thuế khi để bên chi trả muốn khấu trừ hay không thì tùy ý, dù rằng tôi đã đề nghị khấu trừ cho tôi nhưng họ nói phát sinh hai triệu đồng một tháng mới khấu trừ. Nếu quy định khấu trừ đủ thì tôi đã không rơi vào trường hợp bị quyết toán và không phải nợ số thuế lớn kia".
Đây là trường hợp của độc giả nickname Tiểu đệ: "Tôi nhận được thông báo nợ thuế (có mấy ngàn) nhưng không nói là thuế gì, chỉ báo là theo 'VB 123' phạt nộp chậm trong khi trước đó đã ra cơ quan thuế bổ sung giấy tờ và đóng tiền.
Còn thuế nhà đất, mấy năm trời mới nhận thông báo từ phường đưa xuống, trong đó có thêm hơn một triệu đồng tiền chậm nộp. Rất lạ đời".
Độc giả nickname lamthaihoa975: "Tôi chuyển địa điểm kinh doanh từ năm 2019 và đã làm đầy đủ thủ tục trả giấy phép, đóng thuế hoàn tất. Đến khi có ứng dụng eTax Mobile tôi mới biết năm 2021 tôi bị nợ thuế môn bài và phần nộp chậm thuế tại địa chỉ cũ (1 triệu 458 nghìn đồng). Tôi có khiếu nại nhưng cơ quan thuế bảo làm tờ trình gửi lại, đến nay gần 10 tháng vẫn không thấy trả lời".
Độc giả Tuan Keu: "Tôi bị một cơ quan kê khai trả thu nhập khống liên tiếp 3 năm 2023-2025. Phản ánh thông tin đến cơ quan thuế qua eTax Mobile xong vẫn thế, không thấy có gì thay đổi và không biết được xử lý như thế nào.
Phản ánh kiến nghị lên cổng dịch vụ công từ lâu thì kết quả vẫn là chưa có trả lời. Gửi hẳn đơn thư kiến nghị đến cơ quan đó và thuế cơ sở nơi đó thì không có hồi âm. Liên lạc điện thoại cực kỳ khó khăn. Không lẽ cứ phải đến chầu trực tận nơi để được giải quyết vụ việc trên trời rơi xuống trong thời đại chuyển đổi số 4.0 này?".
Tương tự, độc giả nickname chinhth2000: "Tôi cũng mệt mỏi với thuế quá đây, làm cái quyết toán từ 2024 tới giờ chưa được giải quyết, dù email báo là nhận được rồi, đang xử lý.
Giờ làm tiếp thì hệ thống báo là đã có hồ sơ rồi, rút lại cũng không rút được. Tới cơ quan thuế nơi thường trú thì bảo phải đến cơ quan thuế nơi nộp để giải quyết.
Đổi MST của người phụ thuộc sang người nộp thuế cũng không làm được. Lát nữa phải đến cơ quan thuế gặp trực tiếp, không biết có làm được không".
Độc giả nickname Nha Bang Lang đặt vấn đề:
"Tất cả đều đang hoạt động giống như trong quá trình thử nghiệm vậy, nhưng hậu quả thì lại là thật và người dân là người chịu hậu quả này. Các ứng dụng thì đều có mục phản ánh, hay các cổng của dịch vụ công trên các app đều rất đầy đủ nhưng hoạt động thì chưa đâu vào đâu cả.
Quy trình ngày xưa có vẻ vất vả là phải đến tận nơi xếp hàng làm thủ tục, còn nay thì có một số việc còn vất vả hơn: làm online rồi chờ phản hồi, chờ mãi không được (lý do bị lỗi app hoặc khai chưa đúng, chưa đủ) thì lại phải đến tận nơi để có hướng dẫn làm online rồi lại về chờ tiếp.
Mong sao những gì đã thực hiện, đã áp dụng thì cũng phải có người kiểm tra, giám sát để đảm bảo cho các công việc đó hoạt động đúng, dễ dàng cho người dân và mang ý nghĩa thực sự của công cuộc số hóa các thủ tục hành chính".
Tôi là một kỹ sư xây dựng ở tỉnh, có hai bằng đại học. Ngày mới ra trường, tôi từng giữ một niềm tin rằng đây là một nghề có chuyên môn, có cơ hội phát triển, có thể mang lại thu nhập ổn định. Nhưng thực tế, sau 10 năm đi làm, thứ tôi nhận lại là ba lần mất việc, đến mức phải tự hỏi bản thân: mình đang theo đuổi điều gì?
Công việc của tôi không những áp lực mà còn luôn ở trạng thái quá tải. Công trình chạy tiến độ, deadline dồn dập, họp hành liên miên. Tôi làm việc gần như 12-14 tiếng mỗi ngày, tăng ca là chuyện bình thường, làm cả thứ bảy, chủ nhật, thậm chí lễ Tết cũng không được nghỉ trọn vẹn.
Bên ngoài, mức lương 25 triệu đồng mỗi tháng nghe có vẻ không tệ. Nhưng nếu chia theo số giờ làm việc thực tế, tôi không nghĩ mình được trả công xứng đáng. Chưa kể, có những giai đoạn chuyện bị nợ lương thường xuyên như cơm bữa, thưởng thì bấp bênh, chế độ lại thay đổi "ẩm ương" theo tình hình công ty.
Cái mệt của nghề này không chỉ đến từ công việc, mà còn từ môi trường. Làm ngoài công trường, kỹ sư như tôi vừa phải chịu nắng gió, vừa phải căng đầu xử lý kỹ thuật. Có những lúc đứng giữa công trường, tôi thấy mình chẳng khác gì một công nhân: vừa làm tay chân, vừa phải tính toán, mà không có khoảng nghỉ.
Văn hóa làm việc cũng là điều khiến tôi nhiều lần muốn bỏ nghề. Chuyện chửi bới, quát tháo, ứng xử thô kệch... không phải hiếm. Có những ngày đi làm về, tôi cảm thấy kiệt sức cả về thể xác lẫn tinh thần.
>> Kỹ sư IT làm shipper để trả nợ mua nhà Sài Gòn 1,8 tỷ
Trong 10 năm qua, tôi đã chứng kiến nhiều anh em kỹ sư lớn tuổi dần bỏ nghề. Người chuyển sang kinh doanh, người làm trái ngành, người chấp nhận công việc nhẹ nhàng hơn với thu nhập thấp hơn. Lớp kỹ sư trẻ kế cận như tôi, từng rất nhiệt huyết, nhưng giờ cũng không còn mặn mà.
Ba lần mất việc là ba lần tôi phải bắt đầu lại từ đầu. Lần đầu còn tự nhủ do mình chưa đủ giỏi. Lần thứ hai tôi bắt đầu hoài nghi. Đến lần thứ ba, tôi hiểu rằng vấn đề không chỉ nằm ở bản thân, mà còn ở chính môi trường nghề nghiệp này.
Tôi đã suy nghĩ rất nhiều trước khi quyết định chuyển nghề. Bỏ một ngành đã gắn bó 10 năm, bỏ cả hai tấm bằng đại học, không phải chuyện dễ dàng. Nhưng tôi nhận ra, nếu cứ tiếp tục, mình sẽ còn mất nhiều hơn, không chỉ là thời gian, mà là cả sức khỏe và sự cân bằng trong cuộc sống.
Giờ đây, khi bắt đầu một công việc mới ở một lĩnh vực khác, thu nhập ban đầu có thể chưa bằng trước, nhưng ít nhất tôi có thời gian cho bản thân, có buổi tối đúng nghĩa, có cuối tuần để nghỉ ngơi. Và nhất là tôi không còn cảm giác kiệt quệ mỗi ngày.
Nhiều người nói "phí" khi tôi bỏ nghề kỹ sư. Điều đó có thể đúng. Nhưng với tôi, điều đáng sợ hơn là tiếp tục một công việc khiến mình mệt mỏi mà không thấy tương lai rõ ràng.
Tôi vừa xem một video ghi lại cảnh một shipper cố hết sức can ngăn khách đừng nhận đơn hàng "iPhone 16 Pro Max thanh lý" giá chỉ 500 nghìn đồng. Khách hàng là một bé gái, độ tuổi cấp hai, biểu cảm có vẻ hý hửng vì nghĩ mình vừa trúng "món hời".
Dù anh shipper ra sức khuyên can và cảnh báo khui hàng thì không được trả lại, em vẫn mở hộp ngay tại chỗ, đầy háo hức và rồi chưng hửng khi bên trong chẳng có chiếc iPhone nào, mà là vài viên pin.
Một người bạn của tôi khi xem video này và cho rằng shipper làm vậy là không đúng với nhiệm vụ công việc.
Hàng nào cho phép đồng kiểm thì đồng kiểm với khách, khách nhận hàng thì thu tiền, khách không lấy thì làm thủ tục hoàn đơn hàng. Shipper hết trách nhiệm. Nếu có sự cố hàng giả, hàng không đúng quảng cáo thì đó là việc của người mua với người bán hoặc với sàn thương mại điện tử.
Tôi thì nghĩ khác, như cô bé trong video trên, sau khi chưng hửng vì mở hàng mà không thấy chiếc iPhone nào đã nói với shipper rằng cho trả lại hàng vì mẹ biết mẹ sẽ mắng nữa. Có thể suy luận rằng đây không phải lần đầu, shipper cũng quá rành với những đơn hàng như thế, làm gì có chiếc điện thoại thông minh nào, nên họ cảnh báo khách trước cũng là một việc cần làm.
