Hai đề án được đưa ra thảo luận gồm Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật và Ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Minh Dũng – Cục Công nghệ thông tin, Bộ Tư pháp – cho biết hiện nay công tác xây dựng và thực thi pháp luật tại Việt Nam đang đối mặt với những thách thức lớn. Dữ liệu pháp luật đang bị phân tán ở nhiều hệ thống khác nhau, thiếu chuẩn hóa và chưa hình thành được tri thức có cấu trúc.
Việc soạn thảo văn bản phần lớn vẫn dựa trên kinh nghiệm và xử lý thủ công, dẫn đến tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn hoặc tồn tại những khoảng trống pháp lý khó phát hiện.
Khi xây dựng đề án cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, Bộ Tư pháp đặt ra quan điểm là cơ sở lớn về pháp luật được coi là hạ tầng dữ liệu quốc gia, là thành phần cốt lõi của hệ sinh thái pháp luật số. Để áp dụng nguyên tắc “AI First”, ưu tiên thiết kế dữ liệu để máy có thể đọc và xử lý.
Cơ sở dữ liệu này không chỉ bao gồm văn bản quy phạm mà còn mở rộng tới 12 nhóm dữ liệu khác như bản án, án lệ, điều ước quốc tế và cả các phản ánh chính sách từ báo chí, mạng xã hội…
Dưới góc độ doanh nghiệp đồng hành, ông Trần Văn Khánh – đại diện FPT – ví cơ sở dữ liệu lớn là nhiên liệu, còn AI pháp lý chính là động cơ. Cả hai phải song hành để giải quyết bài toán một cách trọn vẹn.
Đại diện FPT đề xuất xây dựng “Đồ thị tri thức pháp luật quốc gia” để mô hình hóa các mối quan hệ phức tạp giữa hàng trăm ngàn văn bản, giúp AI có thể suy luận logic, phát hiện mâu thuẫn và truy vết nguồn gốc các điều khoản một cách chính xác.
Điểm đáng chú ý nhất của các đề án này là khả năng cá thể hóa dịch vụ pháp lý, người dân và doanh nghiệp có thể thông qua các trợ lý ảo để tra cứu, giải thích luật một cách dễ hiểu 24/7.
AI sẽ đóng vai trò như một “luật sư” tin cậy cho từng tổ chức, cá nhân, giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý trong các giao dịch dân sự và sinh hoạt hằng ngày. Đối với cơ quan nhà nước, AI hỗ trợ soạn thảo, thẩm định và đánh giá tác động chính sách dựa trên dữ liệu thực tiễn, từ đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của nền hành chính.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, các chuyên gia cho rằng cần một nguồn lực đầu tư khổng lồ và dài hạn.
Bà Nguyễn Thị Trúc Vân – Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM – đề xuất đẩy mạnh mô hình hợp tác công tư (PPP). Theo đó, Nhà nước đóng vai trò cung cấp dữ liệu chính thống và ban hành tiêu chuẩn, trong khi doanh nghiệp tư nhân đầu tư về vốn, công nghệ và vận hành.
Bên cạnh đó, việc xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn riêng cho pháp luật Việt Nam được đánh giá là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng để đảm bảo chủ quyền dữ liệu và sự phù hợp với tư duy lập pháp quốc gia.
Các cơ chế như “Sandbox” (thí điểm có kiểm soát) và quỹ phát triển AI quốc gia cũng được kỳ vọng sẽ tạo đà cho các doanh nghiệp công nghệ (LegalTech) cùng tham gia phát triển hệ sinh thái này.
Theo cảnh sát trưởng địa phương, ông Kirk Moore, hiệu trưởng trường Trung học Pauls Valley ở bang Oklahoma, đã "cứu mạng các học sinh" khi lao vào khống chế một tay súng.
Cảnh sát cho biết nghi phạm Victor Lee Hawkins, 20 tuổi, mang theo hai khẩu súng ngắn bán tự động, đi vào sảnh trường học vào chiều 7/4, bảo mọi người nằm xuống sàn. Hắn cố bắn một học sinh nhưng không thành công vì khẩu súng bị trục trặc.
Sau khi khắc phục sự cố, hắn nổ súng vào một học sinh khác nhưng bắn trượt.
Hai học sinh xin tha mạng và được phép rời đi, các học sinh khác cũng đi theo. Lúc này, hiệu trưởng Kirk Moore lao ra từ cánh cửa gần đó và tấn công Victor, xô hắn ngã xuống ghế dài. Một tay ông Kirk ghì chặt tay cầm súng của Viktor khiến khẩu súng rơi xuống sàn, tay còn lại cố khống chế hắn. Quản lý trường học cũng chạy tới hỗ trợ, đá khẩu súng ra xa.
Victor, cựu học sinh của trường, mô tả hiệu trưởng Kirk là người mà hắn "không thích". Theo cáo buộc của công tố viên, Victor khai rằng muốn thực hiện vụ xả súng ở trường cũ giống hai kẻ xả súng trường cấp ba Columbine ở Colorado năm 1999 khiến 14 nạn nhân thiệt mạng.
Điều tra viên cho biết Victor thừa nhận đã lấy hai khẩu súng thuộc sở hữu của bố mà không được phép. Hắn nói có ý định giết các học sinh, giáo viên, hiệu trưởng rồi tự tử.
Theo nhà chức trách, trong cuộc đối đầu với nghi phạm, hiệu trưởng Kirk đã bị bắn vào chân và phải nhập viện. Trong thông báo hôm 10/4, hiệu trưởng cho biết đã "khỏe mạnh và đang hồi phục", mong sớm trở lại làm việc ngay khi có thể. Ông Kirk cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với "sự yêu thương và ủng hộ" nhận được sau vụ việc.
Cảnh sát trưởng Pauls Valley, Don May, cho rằng hành động của hiệu trưởng Kirk đã ngăn chặn một thảm kịch, giúp cứu sống nhiều đứa trẻ.
Hiệu trưởng Kirk nói phản ứng của ông là nhờ quá trình huấn luyện. "Giống như rất nhiều nhà giáo dục trên khắp đất nước, chúng tôi chuẩn bị cho những sự kiện này thông qua đào tạo và đánh giá cẩn thận các mối đe dọa", ông nói.
Theo hồ sơ nhà tù, Victor đang bị tạm giam với số tiền bảo lãnh 1 triệu USD. Hắn bị buộc tội nổ súng với ý định giết người, chĩa súng và mang vũ khí đến nơi công cộng. Victor dự kiến tham dự phiên điều trần sơ bộ vào ngày 8/5.
Ngày 13/5, Bộ Công an cho biết Cơ quan An ninh điều tra đã kết thúc điều tra bổ sung vụ án Vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ xảy ra tại Công ty TNHH Cây xanh Công Minh và các tỉnh, thành phố.
Căn cứ kết quả điều tra, cơ quan điều tra đã ban hành bản kết luận điều tra bổ sung, đồng thời đề nghị truy tố vắng mặt đối với bị can Nguyễn Công Minh, 53 tuổi, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh.
Theo Bộ Công an, Nguyễn Công Minh sinh tại Hà Tĩnh, thường trú tại tỉnh Đồng Nai. Bị can này là người liên quan trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Cây xanh Công Minh và nhiều địa phương.
Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an yêu cầu bị can truy nã Nguyễn Công Minh ra đầu thú để được hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật.
Bộ Công an cũng thông báo, bất kỳ người nào cũng có quyền bắt và giải ngay người bị truy nã đến cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc UBND nơi gần nhất. Sau khi bắt hoặc tiếp nhận người bị truy nã, cần báo ngay cho Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an tại số 10 Trần Kim Xuyến, phường Yên Hòa, TP Hà Nội.
Vụ án được Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an xác định xảy ra tại Công ty TNHH Cây xanh Công Minh và các tỉnh, thành phố. Các nhóm hành vi bị điều tra gồm vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, đưa hối lộ và nhận hối lộ.
Sau quá trình điều tra bổ sung, cơ quan điều tra đã hoàn tất kết luận, chuyển hướng xử lý tố tụng tiếp theo đối với các bị can liên quan. Riêng Nguyễn Công Minh, do đang bị truy nã, cơ quan điều tra đề nghị truy tố vắng mặt theo quy định.
Ngày 7-5, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Trị cho biết đơn vị này vừa triệt phá thành công chuyên án lừa đảo chiếm đoạt tài sản công nghệ cao xuyên quốc gia đặc biệt lớn.
Có tổng cộng 61 người liên quan đến đường dây này đã bị bắt giữ. Mỗi năm đường dây này chiếm đoạt hơn 3.000 tỉ đồng.
Theo hồ sơ của cơ quan điều tra, đường dây này có trụ sở tại Campuchia. Những người trong nhóm đã thu thập trái phép thông tin cá nhân của phụ nữ trung niên rồi chủ động tiếp cận bằng cách kết bạn, nhắn tin, gọi điện với những kịch bản có sẵn.
Sau đó nhóm lừa đảo tạo dựng lòng tin, dụ dỗ nạn nhân tham gia đầu tư tiền ảo, ngoại hối thông qua các trang web giả mạo có giao diện chuyên nghiệp.
Ban đầu, nhóm này tạo ra những khoản lợi nhuận ảo để đánh vào tâm lý ham lợi nhuận, từ đó dẫn dụ bị hại tiếp tục chuyển thêm tiền rồi chiếm đoạt.
Bằng thủ đoạn trên, đường dây này đã lừa đảo hàng trăm người trong cả nước, gây thiệt hại ước tính hơn 3.000 tỉ đồng mỗi năm.
Riêng tại tỉnh Quảng Trị, có một bị hại bị chiếm đoạt hơn 2,7 tỉ đồng.
Sau khi lập chuyên án, Phòng Cảnh sát hình sự đã chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ và Công an các tỉnh, thành phố liên quan triển khai 8 tổ công tác triệu tập, đấu tranh và bắt giữ những người trong đường dây khi vừa nhập cảnh về Việt Nam.
Các đối tượng giữ nhiều vai trò trong đường dây như quản lý, phiên dịch cho chủ người Trung Quốc, tổ trưởng, tổ viên, phụ trách sàng lọc dữ liệu, cung cấp tài khoản mạng xã hội, nạp tiền và mua sim điện thoại phục vụ hoạt động phạm tội…
Hiện tại Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can với 61 người về hành vi "lừa đảo chiếm đoạt tài sản"; đồng thời xác định thêm hàng chục đối tượng khác có liên quan trong đường dây.
