Kể từ khi Bộ Nội vụ Úc bắt đầu công bố dữ liệu này cách đây 21 năm, con số nêu trên cũng là mức cao nhất từng được ghi nhận, tăng 8,4% so với tháng 2.2026. Hai tháng qua cũng lần lượt lập kỷ lục mới về tỷ lệ từ chối cấp visa, cao hơn “đỉnh” thứ ba là tháng 9.2023 (31,9%) – thời điểm số hồ sơ xin visa du học tăng đột biến khi Úc mở lại biên giới hậu Covid-19.
Theo thống kê, ứng viên từ hai nguồn cung sinh viên quốc tế lớn thứ hai, thứ ba của Úc là Ấn Độ, Nepal bị từ chối được cấp visa du học nhiều hơn vào tháng 3, với tỷ lệ trượt là 51% và 73,3%. Một số nước Nam Á khác cũng chung tình cảnh, đơn cử như Bangladesh (52,6%), Sri Lanka (55,8%), Pakistan (42%). Tất cả đều thuộc top 10 thị trường tuyển sinh lớn nhất của Úc ở thời điểm hiện tại.
Những con số trên phản ánh tình trạng bị đánh trượt visa vốn phổ biến ở các khóa học tiếng Anh (ELICOS) và đào tạo nghề nay lan sang cả các trường ĐH, nhất là những trường tuyển nhiều người học từ Nam Á. Ngược lại, Trung Quốc duy trì tỷ lệ trượt ở mức rất thấp chỉ 2,7%, trong khi một số thị trường Đông Nam Á thuộc top 10 cũng ở mức thấp như Indonesia (5,5%), Việt Nam (9%).
Riêng Philippines có tỷ lệ từ chối đáng kể ở mức 26,2%, tăng mạnh so với mốc chỉ 1% vào cùng kỳ năm trước.
Thực tế trên khiến lãnh đạo các trường ĐH, CĐ của Úc hoang mang không biết vì sao ngày càng nhiều sinh viên tiềm năng bị từ chối nhập cảnh và nguyên nhân tỷ lệ cấp visa sụt giảm nhanh chóng, nhất là khi chính sách visa của Úc không có thay đổi lớn. Trước đó vào tháng 11 năm ngoái, Úc công bố áp dụng Chỉ thị 115 mới, vốn ưu tiên xử lý visa du học theo mức độ đạt hạn ngạch của từng cơ sở giáo dục.
Ông Phil Honeywood, Giám đốc điều hành Hiệp hội Giáo dục quốc tế Úc (IEAA), cho biết chính phủ Úc cần làm rõ liệu có đang “siết van visa” trên diện rộng hay không. Ông thông tin với tờ Times Higher Education rằng theo Chỉ thị 106 được áp dụng từ 2 năm qua, đương đơn chỉ cần chứng minh có đủ tài chính để trang trải chi phí trong năm đầu ở Úc là đủ điều kiện được cấp visa du học Úc.
Trước đó, Bộ Nội vụ Úc hồi tháng 1 đã thông báo với các cơ sở giáo dục rằng khả năng tài chính là một trong những nguyên nhân chính khiến cơ quan này từ chối cấp visa cho đương đơn từ Nam Á. Theo Bộ này, một trong những khía cạnh ưu tiên xét duyệt là ứng viên thực sự có quyền tiếp cận với nguồn tiền hay không, nhất là trong các trường hợp vay khoản lớn nhưng khả năng trả nợ hạn chế.
Bình luận về động thái này, ông Jon Chew, Giám đốc phân tích thông tin của Navitas, nhận định trước đây việc kiểm tra giấy tờ tài chính xem có dấu hiệu gian lận hay không là chuyện bình thường. Tuy nhiên, đó sẽ là một câu chuyện mới khi cán bộ xét duyệt visa giờ đây còn “xem xét lại” cả quyết định cho vay của ngân hàng nước ngoài.
Đồng tình, bà Sonya Singh, sáng lập và điều hành SIEC Education, cho rằng trọng tâm xét duyệt visa đã chuyển từ khả năng chi trả khóa học tại Úc sang khả năng hoàn trả khoản vay du học sau tốt nghiệp. “Điều này làm thay đổi hoàn toàn cách đánh giá, từ việc chứng minh đủ tài chính sang dự đoán kết quả đầu ra và khả năng trả nợ của gia đình”, bà Singh nói với tờ The PIE News.
Đó là lý do đơn vị của bà đã thay đổi cách tư vấn cho người học, bắt đầu từ tư vấn tài chính trước rồi mới đến chọn ngành và điểm đến du học.
Lưu ý thêm về vấn đề này, ông Neil Fitzroy, Giám đốc điều hành Australasia (thuộc Oxford International Education Group), cho rằng cán bộ xét visa đang đặt nhiều trọng tâm hơn vào độ tin cậy mà họ cảm nhận được từ hồ sơ ứng tuyển thay vì chỉ dựa vào việc đương đơn có đáp ứng các yêu cầu đã công bố hay không.
“Việc thẩm định cũng đi sâu hơn vào tổng chi phí học tập, nguồn gốc và tính bền vững của tài chính, song song đó là triển vọng sau tốt nghiệp”, ông Fitzroy nói.
Ông Chew cho biết thêm, trước đây mỗi khi số lượng hồ sơ xin visa bị từ chối tăng vọt, cơ quan chức năng thường giải thích rõ lý do trong thư từ chối, nhờ đó đương đơn có thể điều chỉnh sao cho phù hợp. Nhưng lần này, vấn đề là không ai thực sự hiểu vì sao hồ sơ bị đánh trượt, ông chia sẻ.
Hệ quả của tỷ lệ từ chối tăng cao, theo chuyên gia, là sinh viên giỏi có thể đi nước khác vì không muốn mạo hiểm bị Úc đánh trượt – do điều này còn ảnh hưởng đến việc xin visa các nước khác như Anh hoặc Canada. Ngược lại, những đối tượng muốn lạm dụng visa du học để đi làm vẫn sẵn sàng “đánh cược”. Điều này có thể dẫn tới tình huống ngược đời là người học chân chính thì nản lòng còn những ai không phù hợp lại chẳng bị cản bước.
Thời gian qua, Úc cũng công bố nhiều điều chỉnh để quản lý tốt hơn ngành giáo dục quốc tế, như tăng yêu cầu chứng minh tài chính, năng lực tiếng Anh và lệ phí trong quá trình xin visa du học; giảm thời gian hiệu lực và tăng yêu cầu cũng như phí xin visa làm việc sau tốt nghiệp. Đây là một số nguyên nhân góp phần khiến số lượng người Việt lần đầu tới Úc du học tính đến tháng 9.2025 giảm 42% so với cùng kỳ năm 2024.
Theo thống kê từ Bộ Giáo dục Úc, tính tới tháng 1.2026, có 551.717 sinh viên quốc tế theo học các khóa tại nước này. Trong đó, Việt Nam có 24.789 người, xếp thứ 4 sau Trung Quốc, Ấn Độ và Nepal.
Thông tin tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa (39 tuổi), cựu học sinh Trường Phổ thông năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM), hiện là giảng viên Trường Khoa học và Kỹ thuật máy tính, ĐH Bang Washington (WSU, Mỹ), đạt giải thưởng sự nghiệp của Quỹ Khoa học quốc gia Mỹ, được đích thân giáo sư Partha Pratim Pande, Hiệu trưởng nơi tiến sĩ Nghĩa công tác, chúc mừng.
NSF CAREER Award được xem là một trong những giải thưởng danh giá nhất của Mỹ dành cho các nhà khoa học trẻ không chỉ ghi nhận những công trình nghiên cứu xuất sắc, mà còn xem xét tầm nhìn nghiên cứu dài hạn, khả năng tạo ra đột phá khoa học và vai trò đào tạo thế hệ khoa học tiếp theo của người được trao giải.
Giải thưởng trị giá 600.000 USD (tương đương 15,6 tỉ đồng) trao cho tiến sĩ Nghĩa cho thấy Hội đồng khoa học quốc gia Mỹ đã đánh giá cao tính nền tảng và sáng tạo của các kết quả nghiên cứu, khả năng mở ra các ứng dụng liên ngành quan trọng của AI và tiềm năng đào tạo thế hệ nhà khoa học AI tiếp theo.
Chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên, tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa cho biết: "Đây là một cột mốc quan trọng đối với phòng thí nghiệm của chúng tôi, và điều này sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự hỗ trợ liên tục của các đồng nghiệp cấp cao và sự nỗ lực của các nghiên cứu sinh tiến sĩ và sinh viên ĐH mà tôi hướng dẫn trong 3 năm qua".
Theo tiến sĩ Nghĩa, giải thưởng này đưa anh đến gần hơn với mục tiêu thời thơ ấu là trở thành một học giả, theo con đường của cha anh, GS-TS khoa học Hoàng Văn Kiếm, nguyên Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước ngành công nghệ thông tin, chuyên gia nghiên cứu ứng dụng AI tại Việt Nam, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ thông tin (ĐH Quốc gia TP.HCM).
"Nhìn lại, tôi cảm thấy vô cùng biết ơn sự hỗ trợ và những cơ hội mà tôi đã nhận được trong 10 năm qua. Tôi mang ơn rất nhiều gia đình, sự hướng dẫn từ người hướng dẫn luận án tiến sĩ của tôi, và những lời phê bình và góp ý liên tục từ cộng sự thân thiết nhất của tôi", tiến sĩ Nghĩa bày tỏ.
Chia sẻ về sự phát triển của AI tại Việt Nam, tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa cho rằng Việt Nam đang đứng trước một cơ hội rất lớn. Trong vài năm gần đây, trí tuệ nhân tạo đã nhận được sự quan tâm mạnh mẽ từ cả phía Nhà nước, các trường ĐH, viện nghiên cứu cũng như cộng đồng doanh nghiệp công nghệ. Nhiều chương trình đào tạo về AI, khoa học dữ liệu và học máy đã được đầu tư và phát triển rất bài bản tại các trường ĐH.
"Chúng ta có lực lượng sinh viên và nghiên cứu viên trẻ rất năng động, có khả năng tiếp cận nhanh với các xu hướng nghiên cứu mới của thế giới. Trong thời gian gần đây, tôi nhận thấy nhiều chương trình và hoạt động nghiên cứu AI tại các trường ĐH phát triển khá mạnh. Cá nhân tôi cũng có cơ hội tham gia hướng dẫn và cộng tác nghiên cứu với nhiều bạn sinh viên trong nước, và tôi thực sự ấn tượng với năng lực nghiên cứu cũng như khả năng tự học và cập nhật của các bạn. Nhiều bạn đã có các công trình được công bố tại những hội nghị quốc tế hàng đầu về AI và học máy, sau đó tiếp tục theo đuổi nghiên cứu tiến sĩ tại các trường ĐH hàng đầu trên thế giới", tiến sĩ Nghĩa nhìn nhận.
Được đào tạo trong nước ở bậc ĐH, tiến sĩ Nghĩa cho biết ngay từ giai đoạn đầu của con đường nghiên cứu, anh có cơ hội học hỏi từ nhiều thầy cô và đồng nghiệp rất giỏi trong lĩnh vực AI và học máy. Trong quá trình làm việc và trao đổi học thuật sau này, anh khẳng định Việt Nam hiện có rất nhiều nhà nghiên cứu với tầm nhìn học thuật sâu và rộng.
Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội đó, theo tiến sĩ Nghĩa, nước ta vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết nếu muốn xây dựng năng lực AI mang tính bền vững và có ảnh hưởng quốc tế trong dài hạn.
"Trước hết là bài toán đào tạo nguồn nhân lực nghiên cứu chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ có khả năng theo đuổi các nghiên cứu nền tảng và dài hạn. Một trong những thách thức quan trọng hiện nay là làm sao xây dựng được lực lượng nghiên cứu chuyên sâu và có tính kế thừa trong dài hạn", tiến sĩ Nghĩa nêu.
Những đầu tư mang tính bền vững, theo chủ nhân giải thưởng khoa học Mỹ, chính là đầu tư dài hạn cho khoa học và công nghệ, đặc biệt là các hướng nghiên cứu AI có tính liên ngành và kết hợp giữa nghiên cứu cơ bản với các bài toán ứng dụng thực tiễn. Bên cạnh đó, Việt Nam cần chú trọng đến chất lượng và chiều sâu của nghiên cứu, thay vì chỉ chạy theo số lượng công bố hoặc các xu hướng ngắn hạn.
Cùng với đó, việc hình thành được các nhóm nghiên cứu có bản sắc học thuật riêng và theo đuổi những bài toán dài hạn cũng là điều rất quan trọng đối với sự phát triển của AI Việt Nam trong tương lai. Đồng thời, tiến sĩ Nghĩa cho rằng việc tăng cường kết nối giữa ĐH, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cũng có vai trò rất quan trọng để các kết quả nghiên cứu có thể chuyển hóa thành các ứng dụng thực tiễn, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển kinh tế – xã hội.
Hiện tại, tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa vẫn duy trì liên hệ và trao đổi học thuật khá thường xuyên với các đồng nghiệp và cộng đồng nghiên cứu trong nước, với một số hợp tác nghiên cứu đã được duy trì trong nhiều năm.
"Trong quá trình đó, tôi cũng có cơ hội làm việc với nhiều sinh viên tại Việt Nam và đã cùng các bạn thực hiện một số công trình được công bố tại các hội nghị quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực AI và học máy như ICML, NeurIPS, AISTATS và UAI. Điều khiến tôi cảm thấy rất vui là nhiều bạn sau này tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu ở bậc tiến sĩ tại các trường ĐH hàng đầu trên thế giới, và một số hiện cũng đang là nghiên cứu sinh trong nhóm nghiên cứu của tôi", tiến sĩ Nghĩa thông tin.
Về lâu dài, tiến sĩ Nghĩa mong muốn có thêm cơ hội hợp tác với các trường ĐH và các nhà nghiên cứu tại Việt Nam dưới nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn như thực hiện các dự án nghiên cứu chung, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh và sinh viên cao học, tổ chức seminar học thuật, hoặc tham gia giảng dạy các chuyên đề về AI khi có điều kiện phù hợp.
"Tôi nghĩ rằng nếu chúng ta tiếp tục xây dựng được những cầu nối học thuật mạnh giữa các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, đồng thời tạo thêm cơ hội để các bạn sinh viên và nghiên cứu viên trẻ được tham gia vào các môi trường nghiên cứu chất lượng cao thì cộng đồng AI Việt Nam sẽ còn phát triển rất mạnh trong thời gian tới và có thêm nhiều đóng góp có ý nghĩa cho khoa học và công nghệ trên thế giới", tiến sĩ Nghĩa chia sẻ.
Trả lời phóng viên Dân trí trưa nay (14/5), đại diện Đại học (ĐH) Bách khoa Hà Nội cho biết, thông tin này chưa chính xác và chưa đúng với chủ trương của thành phố cũng như định hướng của nhà trường.
Cụ thể, theo chủ trương, ĐH Bách khoa sẽ có 3 không gian phát triển.
Thứ nhất, không gian lịch sử (tại địa điểm ở nội thành Hà Nội đang hoạt động hiện nay); thứ hai không gian mở rộng phân hiệu ở Hưng Yên và không gian thứ 3 là phát triển cùng hệ sinh thái đại học của Thủ đô (tại Hòa Lạc).
Định hướng của ĐH Bách khoa trước đó, không gian ở Hưng Yên sẽ có quy mô khoảng 30.000 người học. Việc phát triển Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên được nhà trường xem là bước quan trọng trong chiến lược xây dựng mô hình “đại học đa trung tâm”, hướng tới việc tạo lập không gian học thuật rộng mở, hiện đại và bền vững.
“Dự án ở Hưng Yên dựa trên Đề án đưa ĐH Bách khoa Hà Nội vào nhóm đại học hàng đầu châu Á do Thủ tướng phê duyệt.
Còn dự án tại Hòa Lạc là chủ trương của TP Hà Nội nhằm xây dựng hệ thống cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn. Cả ba không gian này đều là định hướng phát triển song song, không thay thế lẫn cho nhau”, theo đại diện ĐH Bách khoa Hà Nội thông tin thêm.
Tìm hiểu của phóng viên, sở dĩ có thông tin lan truyền trên đây bởi theo thông tin từ cuộc họp thành ủy chiều qua (13/5), ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, ĐH Bách khoa Hà Nội đã chính thức đồng ý di dời và chuyển khối đào tạo sinh viên lên cơ sở tại Hòa Lạc. Hơn 20.000 sinh viên của trường dự kiến sẽ học tập tại khu đô thị đại học mới này trong thời gian tới.
Phát biểu tại cuộc họp, ông cho rằng, hơn 20.000 sinh viên chuyển về cơ sở mới sẽ giảm tải hạ tầng cho thành phố. Các vị trí cũ của nhà trường có thể sẽ được sử dụng để đào tạo sau đại học hoặc bàn giao lại cho thành phố làm công viên, vườn hoa.
Thông tin này nằm trong chiến lược dài hạn của TP Hà Nội nhằm sắp xếp lại mạng lưới giáo dục đại học, phát triển khu đô thị đại học tại Hòa Lạc, kèm theo các dự án hạ tầng giao thông như tuyến đường sắt đô thị Văn Cao - Hòa Lạc.
Do đó đại diện nhà trường cho rằng, việc một số trang mạng xã hội chưa hiểu đúng thông tin về định hướng chiến lược quy hoạch của Thủ đô nên lan truyền sai chủ trương. Thông tin nhà trường sẽ bỏ cơ sở Hưng Yên để lên Hòa Lạc là chưa chính xác.
Trước đó, ngày 25/3/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 663/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án Phát triển Đại học Bách khoa Hà Nội thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á.
Trong bức tranh chiến lược này, dự án cơ sở 2 - Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên được xác định là một mảnh ghép quan trọng - như một hạ tầng chiến lược - nhằm mở rộng không gian đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của Đại học.Phân hiệu đã được UBND tỉnh Hưng Yên chấp thuận chủ trương tại Văn bản số 2031/UBND-KGVX ngày 25/6/2025.
Ngày 30/9/2025, quy hoạch chi tiết về phân hiệu ở Hưng Yên đã được phê duyệt với tổng quy mô diện tích khoảng 68,21 ha, phục vụ 27.000 người học và 1.200 cán bộ giảng dạy, người lao động.
Hiện ở Hòa Lạc có một số trường đại học đã xây dựng, đi vào hoạt động hoặc đang trong quá trình xây dựng/bàn giao như sau:
Các khối trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN); Trường Đại học FPT; Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH - Đại học Việt Pháp); Học viện Tài chính...
