“Cuộc xung đột giữa Iran và Mỹ có nguy cơ tái diễn, bởi các bằng chứng cho thấy Mỹ không cam kết với bất kỳ lời hứa hay thỏa thuận nào”, tướng Mohammad Jafar Asadi, phó chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran, nói ngày 2/5.
Ông Asadi cáo buộc các hành động và tuyên bố của quan chức Mỹ chủ yếu mang tính định hướng truyền thông, với mục đích trước hết là ngăn chặn giá dầu giảm, tiếp đó là “thoát khỏi mớ hỗn loạn do chính họ tạo ra”.
Quan chức quân sự Iran khẳng định lực lượng vũ trang nước này vẫn trong tình trạng báo động cao và sẵn sàng đáp trả bất kỳ sự leo thang nào.
“Lực lượng vũ trang đã hoàn toàn sẵn sàng cho bất kỳ hành động phiêu lưu hay dại dột nào từ phía Mỹ”, ông nói.
Theo truyền thông nhà nước Iran, Tehran đã chuyển bản dự thảo đề xuất đàm phán tới Mỹ, thông qua bên trung gian hòa giải Pakistan, vào tối 30/4. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump tỏ ra không hài lòng về điều này, đồng thời cáo buộc các cuộc đàm phán Mỹ – Iran bế tắc là do “bất đồng lớn trong giới lãnh đạo Iran”.
“Liệu chúng ta có nên hạ sát tất cả họ hay chúng ta muốn thử đàm phán với họ”, Tổng thống Mỹ nói, thêm rằng ông không muốn lựa chọn phương án đầu tiên vì “lý do nhân đạo”.
Chánh án Tòa án tối cao Iran Gholamhossein Mohseni Ejei hôm 1/5 cho biết Tehran “chưa bao giờ né tránh đàm phán”, nhưng sẽ không chấp nhận “bị áp đặt” các điều khoản hòa bình.
Mỹ – Iran đạt lệnh ngừng bắn từ ngày 7/4 và đã gia hạn để đàm phán, nhưng chưa thể tìm được tiếng nói chung để đạt thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến. Ông Trump hôm 1/5 thừa nhận xung đột có thể không được giải quyết, nói rằng Iran vẫn là “mối đe dọa đáng kể” đối với đất nước và quân đội Mỹ.
Trong tuyên bố chung của Tây Ban Nha, Brazil và Mexico ngày 18-4, Mỹ không được đề cập trực tiếp. Tuy nhiên theo giới quan sát, đây là một động thái nhắm thẳng vào Mỹ, quốc gia đã đơn phương áp đặt các lệnh bao vây và cấm vận suốt hàng chục năm qua với Cuba.
Gần đây, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gây thêm sức ép về kinh tế, khiến tình hình khó khăn tại Cuba thêm trầm trọng.
Trong tuyên bố chung ngày 18-4, 3 quốc gia do cánh tả lãnh đạo đã bày tỏ "quan ngại sâu sắc về cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng mà người dân Cuba đang phải gánh chịu, và kêu gọi áp dụng các biện pháp cần thiết để giảm bớt tình trạng này".
Chính phủ 3 nước cũng kêu gọi các bên liên quan tránh những hành động làm trầm trọng thêm điều kiện sống của người dân Cuba hoặc vi phạm luật pháp quốc tế. Các nước đồng thời cam kết sẽ tăng cường hỗ trợ nhân đạo một cách có phối hợp, nhằm giảm bớt nỗi khổ của người dân Cuba.
Tuyên bố được đưa ra sau Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 4 về Bảo vệ Dân chủ, trong khuôn khổ sáng kiến Vận động Tiến bộ toàn cầu (GPM) được tổ chức tại Tây Ban Nha.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đề xuất một tuyên bố phản đối can thiệp quân sự vào Cuba. Bà lên tiếng mạnh mẽ bảo vệ nền độc lập và chủ quyền của đảo quốc Caribe, đồng thời bày tỏ hy vọng đối thoại và hòa bình sẽ thắng thế.
Trong khi đó, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva nhấn mạnh rằng không ai có quyền áp đặt luật lệ lên các quốc gia khác và cần chấm dứt lệnh cấm vận đối với Cuba.
Cũng trong tuyên bố chung ngày 18-4, Tây Ban Nha, Brazil và Mexico đồng thời kêu gọi một cuộc đối thoại chân thành và tôn trọng, phù hợp với luật pháp quốc tế cũng như các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc.
Một cuộc đối thoại như vậy, theo 3 nước này, nên hướng tới việc tìm ra một giải pháp lâu dài cho tình hình hiện tại và đảm bảo rằng chính người dân Cuba sẽ được hoàn toàn tự do quyết định về tương lai của mình.
Cuba đang trải qua một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, đặc biệt sau lệnh cấm vận dầu mỏ của Mỹ, với tình trạng mất điện kéo dài ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày và quá trình vận hành của nền kinh tế.
Mới đây, các nghị sĩ quốc hội đến từ tỉnh La Rioja của Argentina cũng phản đối các lệnh cấm vận của Mỹ đối với Cuba. Họ khẳng định rằng việc cô lập hoặc đe dọa chiến tranh đối với một dân tộc trong thế kỷ 21 là "không thể chấp nhận được".
Cụ thể, trong bài viết đăng trên chuyên san Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ "Zhuri", cho hay hệ thống năng lượng trên quỹ đạo thế hệ mới không chỉ phục vụ mục đích truyền tải điện, mà còn có thể hỗ trợ các chức năng như liên lạc, định vị, trinh sát, tác chiến điện tử và điều khiển từ xa. Công nghệ này sử dụng các chùm vi sóng cực hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất. Về nguyên tắc, khả năng này cũng có thể được ứng dụng để gây nhiễu mục tiêu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Khác với các tấm pin mặt trời trên mặt đất, vốn bị hạn chế bởi thời tiết và chu kỳ ngày đêm, hệ thống đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng được chuyển đổi thành vi sóng và truyền xuống các trạm thu trên trái đất, tạo ra nguồn năng lượng ổn định quy mô lớn. Tuy nhiên, chính đặc tính này cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng bị khai thác cho mục đích quân sự, đặc biệt trong việc hỗ trợ các cơ sở ở khu vực xa xôi hoặc nhạy cảm, theo South China Morning Post.
Song song với không gian, Trung Quốc cũng đẩy mạnh phát triển năng lực dưới biển. Nước này đã công bố các mẫu tàu ngầm không người lái cỡ siêu lớn (XXLUUV), trong đó có những phương tiện dài tới hơn 40 m - vượt xa các thiết kế hiện tại của Mỹ. Sự xuất hiện của dòng phương tiện này mở ra một lớp năng lực mới trong trinh sát, giám sát và phòng thủ ven biển, theo Sri Lanka Guardian.
Các chuyên gia Trung Quốc cho biết các hệ thống này chủ yếu phục vụ mục tiêu phòng thủ khu vực. Tuy nhiên, quy mô và khả năng của chúng vẫn khiến giới phân tích quốc phòng Mỹ phải đánh giá lại các chiến lược răn đe và khả năng sẵn sàng của hải quân Mỹ.
Việc kết hợp giữa công nghệ không gian và phương tiện không người lái dưới nước cho thấy cách tiếp cận tích hợp của Trung Quốc trong chiến tranh thế hệ mới. Các công nghệ lưỡng dụng này giúp Bắc Kinh vừa tăng cường năng lực quân sự, vừa duy trì "vùng xám" giữa mục tiêu dân sự và quân sự, qua đó tạo lợi thế chiến lược và tránh việc quy trách nhiệm.
Giới quan sát nhận định sự hội tụ giữa năng lượng không gian, hệ thống không người lái và tác chiến điện tử đang định hình một mô hình răn đe bất đối xứng mới, cho phép mở rộng phạm vi ảnh hưởng mà không cần tham gia vào các cuộc xung đột quy mô lớn. Theo tờ South China Morning Post, những phát triển trên có thể là yếu tố làm thay đổi cán cân sức mạnh tại các khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong thời gian tới.
Theo các quan chức Mỹ, một binh sĩ đang trên đường đến rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz đã được sơ tán để điều trị sau khi bị một con khỉ cào trong lúc dừng chân ở Phuket (Thái Lan).
"Thủy thủ này đã được chăm sóc y tế và chuyển về Nhật Bản để tiếp tục điều trị. Không có ảnh hưởng nào đến hoạt động của tàu", theo tờ The Independent ngày 24.4 dẫn lời một phát ngôn viên của Hạm đội 7 của Hải quân Mỹ.
"Những chuyện kỳ lạ vẫn thường xảy ra. Đây chắc chắn là một chuyện như thế", trang Axios dẫn lời một quan chức quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ không nêu rõ vụ việc xảy ra như thế nào hoặc loài khỉ liên quan, dù khỉ đuôi dài rất phổ biến ở Thái Lan và đôi khi gây nguy hiểm cho người.
Binh sĩ Mỹ bị khỉ cào được cho là thuộc biên chế tàu USS Chief, nằm trong nhóm khoảng 84 thủy thủ trên hai tàu đang hướng đến eo biển Hormuz để thực hiện các biện pháp chống thủy lôi. Theo Axios, binh sĩ bị thương đã được đưa đến Sasebo căn cứ tiền phương của tàu USS Chief ở Nhật để điều trị thêm.
Kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bùng nổ vào ngày 28.2, Iran bị cáo buộc rải thủy lôi khắp tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng này, vốn hầu như bị đóng cửa trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong một thông điệp trên mạng xã hội hôm 23.4 rằng các tàu rà phá thủy lôi của Mỹ "đang dọn sạch eo biển ngay bây giờ". Trong cùng một thông điệp, ông cho biết Hải quân Mỹ đã nhận được lệnh "bắn và tiêu diệt" các tàu nhỏ của Iran hoạt động trong eo biển và đang rải thủy lôi.
Các quan chức Mỹ cho biết Iran không lưu giữ hồ sơ chính xác về tất cả thủy lôi mà nước này đã thả xuống eo biển kể từ đầu cuộc xung đột.
Bộ Quốc phòng Mỹ đã thông báo với Quốc hội trong một cuộc họp kín gần đây rằng có thể mất đến sáu tháng để rà phá hết thủy lôi tại eo biển Hormuz.
