Tin Gốc: Thanh Niên
Các minh họa tuyên truyền tiết kiệm điện trên fanpage của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) là một ví dụ như thế cho cách làm truyền thông thời kỷ nguyên số. Thay vì những thông tin khô khan hay khuyến cáo kỹ thuật khó nhớ, các thông điệp được thể hiện bằng tranh minh họa sinh động, nhân vật hoạt hình dễ thương, màu sắc tươi sáng và lời thoại gần gũi.
"Gia đình xanh - từ thói quen nhỏ đến thay đổi lớn" là một thông điệp rất đơn giản, nhưng lại chạm đúng vào bản chất của vấn đề. Bởi tiết kiệm điện, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của các nhà máy điện hay ngành năng lượng mà bắt đầu từ từng hành vi rất nhỏ trong mỗi gia đình: tắt đèn khi ra khỏi phòng, không bật thiết bị điện khi không cần thiết, sử dụng điện hợp lý trong giờ cao điểm. Điều đáng nói là cách EVNHCMC kể câu chuyện ấy thật cảm xúc.
Trong các minh họa, những thiết bị quen thuộc như tủ lạnh, bóng đèn, tivi hay quạt điện được "nhân cách hóa", trở thành các nhân vật đang trò chuyện với nhau. Bóng đèn than thở vì bị bật cả ngày dù không ai ở nhà. Tivi thì "muốn nghỉ ngơi chút thôi". Và rồi các thiết bị cùng nhắc nhở gia đình: hãy tắt khi không dùng. Đó là cách truyền thông rất thông minh. Thông điệp không còn mang tính áp đặt, mà trở thành một câu chuyện nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ chia sẻ.
Trong bối cảnh hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một kênh truyền thông quan trọng để lan tỏa những hành vi tích cực. Nếu trước đây các chiến dịch tuyên truyền thường diễn ra qua báo chí, tờ rơi hay các pano ngoài đường, thì ngày nay chỉ cần một bài đăng hấp dẫn trên Facebook, TikTok hay báo chí thì thông điệp có thể nhanh chóng đến với từng gia đình, từng người dùng điện.
Hình ảnh tuyên truyền cảm xúc trên fanpage EVNHCMC
Ảnh: EVNHCMC
Với một thành phố hơn 10 triệu dân như TP.HCM, lợi thế của truyền thông số càng rõ ràng. Chỉ cần một nội dung đủ "bắt mắt", người dùng có thể chia sẻ lại cho bạn bè, người thân; từ đó thông điệp tiết kiệm điện được lan tỏa theo cấp số nhân. Nhưng để làm được điều đó, nội dung truyền thông phải thay đổi. Một thông điệp đúng chưa chắc đã được chú ý. Trong thời đại "bội thực thông tin", điều quan trọng không chỉ là nói điều gì, mà còn là nói như thế nào.
Các minh họa của EVNHCMC cho thấy một hướng đi đáng khích lệ: chuyển từ truyền thông một chiều sang truyền thông mang tính trải nghiệm và cảm xúc. Khi người xem cảm thấy vui vẻ, dễ chịu, họ sẽ sẵn sàng tiếp nhận thông điệp hơn. Tuy vậy, nếu nhìn rộng hơn, thiết nghĩ truyền thông tiết kiệm điện vẫn còn nhiều dư địa để sáng tạo.
Theo đó, có thể đẩy mạnh hơn các định dạng video ngắn. Những clip hoạt hình 30 - 60 giây với câu chuyện đời thường - như một gia đình chuẩn bị bữa tối, một đứa trẻ nhắc bố mẹ tắt điện, hay một chiếc máy lạnh "than thở" vì bị bật cả ngày - có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất tốt trên các nền tảng như TikTok hay Reels.
Ngoài ra, nên gắn các thông điệp tiết kiệm điện với những thử thách cộng đồng. Ví dụ như "7 ngày tiết kiệm điện", "10 ngày sống xanh", "Gia đình tiết kiệm điện", đặc biệt là cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen trên Báo Thanh Niên, người tham gia có thể chia sẻ hình ảnh, câu chuyện của gia đình mình đến với cộng đồng. Những hoạt động mang tính tương tác như vậy sẽ giúp thông điệp không chỉ dừng lại ở việc xem - mà trở thành hành động.
Bên cạnh đó, cần đưa yếu tố dữ liệu vào truyền thông một cách trực quan hơn. Chẳng hạn, nếu mỗi gia đình tắt bớt một bóng đèn trong một giờ, thành phố có thể tiết kiệm bao nhiêu điện? Nếu toàn bộ hộ dân sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, lượng phát thải CO₂ giảm bao nhiêu? Những con số được minh họa bằng đồ họa sinh động sẽ giúp người dân thấy rõ tác động của hành động nhỏ.
Thêm nữa, EVNHCMC cũng có thể hợp tác với các nhà sáng tạo nội dung, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. Khi các thông điệp tiết kiệm điện được lồng ghép vào các vlog đời sống, video gia đình hay nội dung giáo dục cho trẻ em, khả năng lan tỏa sẽ mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Điều quan trọng nhất là giữ được tinh thần gần gũi. Tiết kiệm điện không nên được truyền tải như một nghĩa vụ, mà nên được kể như một câu chuyện về lối sống văn minh và trách nhiệm với môi trường. Khi mỗi gia đình hiểu rằng việc tắt một thiết bị điện không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hành vi ấy sẽ trở thành thói quen. Truyền thông, vì thế, không chỉ là cung cấp thông tin mà là cách gieo mầm những hạt giống nhận thức. Và đôi khi, một bức tranh minh họa dễ thương trên mạng xã hội hay một bài viết cảm động trên báo chí của EVNHCMC lại có thể làm được điều mà những văn bản dài dòng không làm được: khiến người ta mỉm cười, nhớ lâu và bắt đầu thay đổi.
Thật sự, từ những thói quen rất nhỏ trong mỗi nếp nhà, một "gia đình xanh" có thể hình thành. Và từ hàng triệu gia đình xanh như vậy, một thành phố xanh hơn, bền vững hơn cũng dần được xây dựng dễ dàng như vậy từ truyền thông cảm xúc.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/khi-truyen-thong-cam-xuc-tro-thanh-suc-manh-185260408181020791.htm
Đời Sống
Sao chổi 170.000 năm mới xuất hiện: Nếu bỏ lỡ sẽ không còn cơ hội thứ hai
Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), người Việt đừng bỏ lỡ vị khách đặc biệt, là sao chổi có chu kỳ 170.000 năm C/2025 R3 (Pan-STARRS). HAS cho biết đây là sao chổi chu kỳ dài cực hiếm, đang âm thầm sáng lên trên bầu trời phía đông và bạn chỉ có vài ngày để nhìn thấy trước khi nó biến mất trong ánh bình minh.
Đây không chỉ là quan sát thiên văn, mà là cuộc "chạy đua với thời gian" đúng nghĩa. Khoảng thời gian tốt nhất để tìm thấy sao chổi C/2025 R3 (Pan-STARRS) là từ giờ 4 giờ 30 phút đến 5 giờ 30 phút sáng, tức khoảng 90 phút trước khi mặt trời mọc.
Đây là thời điểm vàng để ngắm khi bầu trời vẫn đủ tối nhưng sao chổi đã nhô lên khỏi chân trời phía đông. Từ ngày 10 đến 20.4 là giai đoạn lý tưởng nhất, trong đó ngày 18.4 được xem là đẹp nhất khi trăng mới sẽ đem đến cho bạn một bầu trời tối lý tưởng.
Trong khi đó, ngày 19.4 là thời điểm sao chổi đạt độ sáng cực đại (dự báo khoảng +3) nhưng lại rất khó quan sát vì nằm quá gần mặt trời và bị ánh bình minh lấn át. Sau mốc này, sao chổi sẽ nhanh chóng biến mất khỏi bầu trời Bắc bán cầu, đồng nghĩa với việc bạn gần như không còn cơ hội thứ hai để ngắm.
Để tìm đúng vị trí của sao chổi, hãy nhìn về hướng đông và sử dụng Great Square of Pegasus, một nhóm sao có hình tứ giác gần vuông nổi bật của chòm sao Pegasus (Phi Mã) làm mốc.
Trong khoảng từ ngày 13 đến 19.4, sao chổi sẽ di chuyển dọc theo cạnh dưới của hình vuông này, bắt đầu từ gần ngôi sao Markab và tiến dần về phía Algenib. Tuy nhiên, do nó nằm rất thấp gần đường chân trời, chỉ cao khoảng 5 đến 15 độ, bạn cần một vị trí quan sát thật thoáng, không bị che bởi nhà cao tầng hoặc cây cối.
Khi nhìn qua ống nhòm 10x50 - công cụ được cho là tối ưu nhất - bạn sẽ không thấy một “ngôi sao sáng rực” mà là một đốm mờ, hơi loang, giống như một đám mây nhỏ đứng yên giữa các vì sao. Đó chính là sao chổi.
HAS hướng dẫn nếu muốn chụp lại khoảnh khắc hiếm hoi này, hãy chuẩn bị máy ảnh gắn tripod với ống kính tiêu cự từ 200 - 400 mm, ISO trong khoảng 1600 - 6400 và phơi sáng ngắn từ 1 - 5 giây. Đừng quên chụp ở định dạng RAW vì chi tiết của sao chổi thường chỉ hiện rõ sau khi xử lý ảnh.
Quan trọng hơn hết, hãy chuẩn bị từ tối hôm trước, kiểm tra thời tiết, xác định vị trí bằng ứng dụng như Stellarium hoặc Sky Tonight và đặt báo thức sớm - vì chỉ cần chậm vài phút, ánh sáng bình minh có thể khiến bạn bỏ lỡ hoàn toàn mục tiêu.
"Đây là một trong những sao chổi chu kỳ dài hiếm gặp, có thể mất tới 170.000 năm mới quay lại. Điều đó có nghĩa là khoảnh khắc bạn nhìn thấy nó, nếu thành công, là duy nhất trong đời. Nếu có một buổi sáng trời quang trong tuần tới, hãy thử một lần bước ra ngoài trước bình minh và hướng mắt về phía đông, biết đâu bạn sẽ bắt gặp “vị khách cổ xưa” đang lặng lẽ đi ngang qua bầu trời của chúng ta", HAS thông tin.
Tin Gốc: Thanh Niên