Theo Nghị định 90/2026 của Chính phủ có hiệu lực từ 15-5 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi vi phạm quy định về sử dụng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) trong khám bệnh, chữa bệnh sẽ bị phạt tiền.
Cụ thể, nếu cho người khác mượn thẻ BHYT hoặc sử dụng thẻ BHYT của người khác trong khám chữa bệnh sẽ bị phạt từ 1 – 2 triệu đồng đối với trường hợp vi phạm nhưng chưa làm thiệt hại đến quỹ BHYT.
Trong trường hợp sử dụng thẻ BHYT chiếm đoạt tiền BHYT dưới 10 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho quỹ BHYT dưới 20 triệu đồng, cá nhân sẽ bị phạt từ 3 – 5 triệu đồng.
Đồng thời, cá nhân vi phạm buộc hoàn trả số tiền đã vi phạm vào tài khoản thu của quỹ BHYT (nếu có).
So với quy định trong Nghị định 117/2020, các mức phạt giữ nguyên, tuy nhiên Chính phủ quy định rõ hơn về số tiền chiếm đoạt hoặc gây thiệt hại đến quỹ BHYT.
Trong Nghị định 117/2020, Chính phủ chỉ quy định cá nhân bị phạt từ 3-5 triệu đồng nếu làm thiệt hại đến quỹ BHYT.
Bên cạnh đó, Nghị định 90 cũng quy định cụ thể và tăng cường chế tài đối với nhóm hành vi vi phạm về BHYT, nhằm bảo vệ quyền lợi của người tham gia BHYT.
Theo đó, mức phạt đối với người sử dụng lao động chậm đóng BHYT sẽ bị xử phạt hành chính với số tiền từ 1-35 triệu đồng, tùy thuộc vào số lượng người lao động bị vi phạm.
Đối với hành vi trốn đóng BHYT (trường hợp chưa đến mức độ nghiêm trọng để truy cứu trách nhiệm hình sự), cơ quan chức năng sẽ áp dụng mức phạt tiền từ 2-70 triệu đồng, tùy thuộc vào số lượng người lao động bị vi phạm.
Nghị định 90 cũng quy định mức phạt tiền từ 200.000 đồng đến 20 triệu đồng đối với hành vi lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống hoặc kê tăng số lượng thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh và các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng hoặc không có người bệnh để chiếm đoạt tiền BHYT chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đối với hành vi thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT gây thiệt hại cho quỹ BHYT, mức phạt sẽ từ 1 – 50 triệu đồng.
Hành vi này bao gồm áp dụng sai về giá, áp dụng giá chưa được quy định hoặc phê duyệt, ghi sai chủng loại, hàm lượng, cách dùng, đơn vị, tên dịch vụ kỹ thuật hoặc đã được chi trả từ nguồn khác.
Nghị định cũng quy định phạt tiền từ 200.000 đồng đến 3 triệu đồng đối với hành vi không cung cấp, cung cấp không đầy đủ, cung cấp sai lệch thông tin trong giải quyết quyền lợi của người bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh hoặc thanh toán trực tiếp.
Ngoài ra, hành vi không cung cấp, cung cấp sai lệch thông tin, cung cấp không kịp thời thông tin về đối tượng tham gia BHYT nhưng chưa làm thiệt hại đến quỹ BHYT sẽ bị phạt tiền từ 200.000 – 500.000 đồng.
Trường hợp hành vi này làm thiệt hại đến quỹ BHYT, mức phạt tiền áp dụng là từ 1 – 20 triệu đồng, tùy thuộc vào giá trị vi phạm.
Hành vi gây khó khăn, cản trở việc khám chữa bệnh BHYT nhưng chưa làm thiệt hại đến quyền lợi của người tham gia hoặc cơ sở y tế bị phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Trường hợp làm thiệt hại đến quyền lợi, mức phạt tiền áp dụng là từ 1 – 20 triệu đồng, tùy thuộc vào giá trị vi phạm.
Bên cạnh đó, Nghị định 90 cũng quy định phạt tiền từ 500.000 đồng đến 5 triệu đồng đối với một số hành vi khác như sử dụng hoặc cho mượn tài khoản phần mềm quản lý bệnh viện để kê đơn, chỉ định phẫu thuật; không kết nối, liên thông dữ liệu điện tử.
Tổ chức đăng ký khám chữa bệnh ban đầu vượt số lượng phân bổ hoặc sai đối tượng; thông báo kết quả giám định, số quyết toán chi phí khám chữa bệnh chậm theo quy định của pháp luật.
Đó là chia sẻ của ông Tô Đức - Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - tại Hội thảo chuyên đề về chính sách bảo trợ xã hội và thích ứng với già hóa dân số.
Hội thảo do Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế), Ngân hàng Thế giới, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam, Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc, Cơ quan Phát triển quốc tế Úc và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức ngày 9-4.
Theo ông Tô Đức, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh.
Hiện người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 16% dân số và dự báo đến năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn "dân số già".
Đáng chú ý, thời gian chuyển từ "già hóa" sang "dân số già" của Việt Nam chỉ khoảng 20-25 năm, ngắn hơn nhiều so với các quốc gia phát triển, ông Đức cho hay.
Khoảng 70% người cao tuổi sống ở khu vực nông thôn, nhiều người không có lương hưu hoặc thu nhập ổn định.
Tỉ lệ người cao tuổi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn ngày càng tăng, trong khi mô hình gia đình truyền thống dần bị thu hẹp.
"Già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn mở ra nhiều cơ hội, đặc biệt trong phát triển "kinh tế bạc", phát triển thị trường dịch vụ chăm sóc, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cần thiết phải có chính sách phù hợp", ông Đức nêu.
Về lâu dài, ông Tô Đức cho rằng cần có định hướng sửa Luật Người cao tuổi. Trong đó có việc phát triển các hình thức chăm sóc chuyên nghiệp, thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn, phát triển "kinh tế bạc", phát triển đội ngũ nhân viên chăm sóc chuyên nghiệp...
Ông cũng bày tỏ cần xây dựng đề án phát triển mạng lưới các cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc cho người cao tuổi và Luật Trợ giúp xã hội với các chính sách trợ giúp xã hội, hình thức chăm sóc xã hội và công tác xã hội chuyên nghiệp.
Theo TS Feng Wemeng - Phó giám đốc Viện Hành chính công và Nhân sự, Trung tâm Nghiên cứu Phát triển của Hội đồng Nhà nước Trung Quốc, từ năm 2024, Văn phòng Quốc vụ viện Trung Quốc công bố báo cáo thể hiện quan điểm về việc phát triển nền "kinh tế bạc" bao gồm nhiều hoạt động kinh tế như phát triển kỹ năng, chuẩn hóa ngành, cung cấp dịch vụ cho người cao tuổi…
Từ kinh nghiệm của Trung Quốc, TS Feng Wemeng khuyến nghị Nhà nước cần định nghĩa, xây dựng khung pháp lý cấp quốc gia hoàn thiện, cụ thể hóa các dự án thực tiễn… Ví dụ có hệ thống chăm sóc người cao tuổi ứng dụng công nghệ thông minh, thí điểm chăm sóc y tế, đại học dành cho người cao tuổi…
Nền "kinh tế bạc" gồm nhiều hoạt động kinh tế, trong đó có cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cho người cao tuổi và chuẩn bị cho giai đoạn già hóa dân số. Lĩnh vực này cần bao quát phạm vi rộng, với chuỗi giá trị công nghiệp kéo dài, mô hình kinh doanh đa dạng và tiềm năng lớn.
Về lợi ích kinh tế, theo TS Feng Wemeng, đến tháng 1-2024, các ngành trong nền kinh tế bạc đạt doanh thu 7.000 tỉ nhân dân tệ, chiếm khoảng 6% GDP. Các ngành phát triển nhiều sản phẩm dịch vụ như quần áo, thực phẩm, nhà ở đi lại, giải trí, nghỉ dưỡng, chăm sóc y tế, phục hồi chức năng…
Trong khi đó ông Nguyễn Ngọc Toản - Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - cho biết thực tế, chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng còn thấp, chi trả trợ cấp xã hội không dùng tiền mặt còn khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn thiếu…
Về lâu dài, ông cho rằng cần phổ cập trợ cấp tiền mặt đối với trẻ em 1.000 ngày đầu đời, hạ độ tuổi nhận trợ cấp hưu trí, trợ cấp với người thu nhập thấp, không bảo đảm mức sống tối thiểu…
Với hơn 20% dân số Việt Nam có nhu cầu chăm sóc xã hội, bà Phạm Thị Hải Hà - Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - cho rằng Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo về chính sách, khuyến khích tư nhân đầu tư vào dưỡng lão và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
Tăng cường các gói hỗ trợ về đất đai, thuế và vốn vay ưu đãi để thu hút doanh nghiệp, tổ chức xã hội cung ứng dịch vụ công. Ví dụ ưu tiên ngân sách xây mới, cải tạo và nâng cấp cơ sở công lập giai đoạn 2026-2030, đặc biệt cơ sở cai nghiện và chăm sóc đối tượng đặc biệt.
Ngày 11/5, đoàn công tác liên ngành gồm Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 14 TP HCM, UBND xã Hòa Hiệp, UBND phường Trung Mỹ Tây, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam tại TP HCM và Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục dạy nghề Thiếu niên TP HCM đến thăm, trao tờ giấy khai sinh cho bệnh nhi 2 tuổi - nạn nhân vụ bạo hành do mẹ ruột và người tình gây ra.
Trước đó, khi nhập viện trong tình trạng nguy kịch, bé không có giấy tờ tùy thân. Dù đã được mẹ đặt tên, bé chưa từng được đăng ký khai sinh. Bé chỉ có giấy chứng sinh do Bệnh viện Nhân dân Gia Định cấp vào tháng 3/2024.
Nhờ sự phối hợp của "Mô hình một cửa" tại Bệnh viện Nhi đồng 1 cùng các cơ quan liên quan, thủ tục pháp lý được hoàn tất nhanh chóng. Đại diện UBND phường Trung Mỹ Tây đã trực tiếp trao giấy khai sinh cho bé ngay tại phòng bệnh. Đây là cơ sở để trẻ được bảo đảm các quyền về y tế, giáo dục, an sinh xã hội và bảo vệ pháp lý.
Dự kiến bé có thể xuất viện trong khoảng 10 ngày tới. Các thủ tục đang được hoàn tất để Trung tâm Công tác xã hội TP HCM tiếp nhận bé sau xuất viện. Bé sẽ được chăm sóc tại TP HCM tối đa 3 tháng để thuận tiện tái khám và theo dõi các nguy cơ biến chứng muộn, trước khi chuyển về Trung tâm Bảo trợ và Chăm sóc xã hội khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu nuôi dưỡng lâu dài.
Bé được chuyển lên Bệnh viện Nhi đồng 1 ngày 3/5 trong tình trạng đa chấn thương tạng gồm gan, lách, tụy, thận; dập rách hai phổi, vết gãy cũ ở xương cánh tay và nhiều vết xây xát do bị đánh đập. Sau hơn một tuần điều trị, tình trạng mất máu đã được kiểm soát, các chỉ số sinh tồn ổn định, chức năng nội tạng dần hồi phục. Bé đã tỉnh táo, biết vỗ tay, chơi đùa cùng nhân viên y tế.
Mẹ ruột của bé không có chồng và đang mang thai. Bé có ba người anh, trong đó một người đã được cho làm con nuôi, hai người còn lại sống với bà và dì. Khi cơ quan chức năng liên hệ đề nghị làm người giám hộ, cả bà ngoại lẫn dì đều từ chối nuôi dưỡng.
Trước hoàn cảnh này, Bệnh viện Nhi đồng 1 hỗ trợ toàn bộ viện phí, đồng thời các y bác sĩ thay nhau chăm sóc, động viên bé trong suốt quá trình điều trị.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 24-4 thông báo cấp chứng nhận tiền thẩm định lần đầu tiên cho một loại thuốc điều trị sốt rét dành riêng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Động thái được đưa ra ngay trước Ngày Thế giới phòng chống sốt rét (25-4).
Theo TTXVN, loại thuốc được phê duyệt là artemether-lumefantrine - một dạng phối hợp thuốc chống sốt rét, nay đã được bào chế phù hợp với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. WHO tuyên bố việc được đưa vào danh sách tiền thẩm định đồng nghĩa với việc thuốc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn và hiệu quả.
Trước đây, trẻ sơ sinh mắc sốt rét thường phải sử dụng các dạng thuốc dành cho trẻ lớn hơn, làm gia tăng nguy cơ sai liều, tác dụng phụ và độc tính. Việc phát triển một công thức chuyên biệt được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị và độ an toàn cho nhóm bệnh nhi này.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh: “Trong nhiều thế kỷ, sốt rét đã cướp đi con cái của các gia đình, cũng như sức khỏe, của cải và hy vọng của cộng đồng. Nhưng hôm nay, câu chuyện đang thay đổi. Các loại vắc xin mới, xét nghiệm chẩn đoán, màn chống muỗi thế hệ mới và các loại thuốc hiệu quả, trong đó có cả những loại dành cho trẻ nhỏ nhất, đang giúp đảo ngược tình hình”.
Ông cho rằng việc chấm dứt sốt rét trong vòng một thế hệ không còn là điều xa vời, song điều này chỉ có thể đạt được nếu duy trì cam kết chính trị và tài chính bền vững.
Theo WHO, năm 2024 thế giới ghi nhận khoảng 282 triệu ca mắc sốt rét và 610.000 ca tử vong tại 80 quốc gia. Khu vực châu Phi chiếm tới 95% số ca mắc và tử vong, trong đó trẻ em dưới 5 tuổi chiếm khoảng 75% số ca tử vong.
Cơ quan y tế Liên hợp quốc cảnh báo tình trạng kháng thuốc, kháng hóa chất diệt côn trùng, hạn chế trong chẩn đoán và sự sụt giảm mạnh của nguồn tài trợ quốc tế đang tác động tới tiến trình kiểm soát sốt rét.
WHO cho biết việc đưa thuốc artemether-lumefantrine vào danh sách tiền thẩm định sẽ tạo điều kiện cho các cơ quan y tế công mua sắm và phân phối, đồng thời giúp thu hẹp khoảng trống điều trị lâu nay cho khoảng 30 triệu trẻ sơ sinh mỗi năm tại các khu vực lưu hành sốt rét, đặc biệt là ở châu Phi.
Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 70% quốc gia vẫn chưa có hệ thống quản lý đủ mạnh để giám sát thuốc, vắc xin, xét nghiệm và thiết bị y tế. Chương trình tiền thẩm định của WHO vì vậy đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các sản phẩm y tế phục vụ mua sắm quốc tế đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu về chất lượng, an toàn, hiệu quả và hiệu suất.
