Ngày 10-4, Đài Fox News tường thuật việc vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz trên thực tế vẫn bị đình trệ, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran, làm dấy lên những nghi vấn về việc liệu Iran có thực sự tuân thủ điều kiện quan trọng của thỏa thuận hay không.
Khoảng 3.200 tàu – trong đó có khoảng 800 tàu chở dầu và tàu hàng – đang ùn ứ ở phía tây eo biển Hormuz, khi các tàu phải neo chờ trong lúc các hãng vận tải biển chờ đợi thông tin rõ ràng về việc liệu có an toàn để đi qua hay không.
Theo ông Matt Smith – nhà phân tích tại Công ty dữ liệu Kpler, trong những ngày gần đây không có tàu chở dầu nào dám mạo hiểm thực hiện hành trình này.
“Chúng tôi không thấy bất kỳ sản phẩm dầu mỏ nào đi qua khu vực này. Vì vậy thực chất eo biển vẫn đóng cửa. Và đây chính là đòn bẩy mà Iran đang có” – ông nói.
Theo Hãng tin Reuters, dữ liệu theo dõi hàng hải hôm nay cho thấy phần lớn tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong 24 giờ qua là những tàu có liên quan đến Iran, trong khi các tàu khác vẫn trì hoãn hành trình, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ – Iran.
Ba tàu chở dầu – gồm một siêu tàu chở dầu thô có thể vận chuyển tới 2 triệu thùng, một tàu tiếp nhiên liệu và một tàu chở dầu cỡ nhỏ – đều đã rời vùng biển Iran trong 24 giờ qua.
Bốn tàu chở hàng rời, trong đó có một tàu chở quặng sắt từ Iran đi Trung Quốc, cũng đã rời đi trong cùng khoảng thời gian.
Ngày 10-4, Hãng tin AFP dẫn lời một nhà ngoại giao phương Tây cho biết các quốc gia châu Âu và Ả Rập đang gây sức ép lên Israel nhằm chấm dứt các cuộc tấn công vào thủ đô Beirut của Lebanon, hai ngày sau các cuộc không kích chết chóc của Israel vào Lebanon khiến hơn 300 người thiệt mạng.
Chiều 9-4, quân đội Israel đã phát cảnh báo về các cuộc tấn công sắp diễn ra nhằm vào những khu vực rộng lớn và đông dân ở phía nam Beirut, nhưng đến trưa 10-4 (giờ địa phương) vẫn chưa thực hiện lời đe dọa này.
“Các nước châu Âu, các quốc gia vùng Vịnh và Ai Cập đang gây sức ép ngoại giao liên tục nhằm ngăn Israel mở lại các cuộc không kích vào Beirut sau ‘thứ Tư đen tối’ (8-4)” – nhà ngoại giao trên chia sẻ.
Nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon cho biết các chiến binh của họ đã nhắm mục tiêu vào khu vực Kiryat Shmona ở miền bắc Israel, bằng một đội máy bay không người lái tấn công vào ngày 10-4, theo Đài Al Jazeera.
Nhóm này cũng thông báo đang tiếp tục phóng rocket vào các khu định cư Metula, Margaliot và Misgav Am.
Trong diễn biến khác, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết họ đã phá hủy hơn 200 bệ phóng rocket của Hezbollah và tiêu diệt hơn 250 thành viên thuộc các đơn vị pháo binh của lực lượng này, kể từ khi giao tranh bùng phát giữa hai bên hồi đầu tháng 3.
Theo Hãng tin AFP, ngày 10-4, Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ Thổ Nhĩ Kỳ đã điều một đoàn xe viện trợ nhân đạo khẩn cấp từ Thổ Nhĩ Kỳ tới Iran, trong bối cảnh tổ chức này cảnh báo tình hình nhân đạo tại Iran đang ở mức “tuyệt vọng”.
“Nhu cầu nhân đạo tại Iran đang cực kỳ cao” – người phát ngôn Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), ông Scott Craig, chia sẻ trước khi đoàn xe rời khu vực ngoại ô Ankara.
Ông đánh giá thiệt hại quy mô lớn đối với cơ sở hạ tầng đã khiến cuộc khủng hoảng thêm trầm trọng, đồng thời gây ra những tác động nghiêm trọng về tâm lý và sức khỏe tinh thần đối với người dân.
Đoàn xe viện trợ mang theo khoảng 200 bộ dụng cụ xử lý chấn thương, bao gồm các vật tư y tế khẩn cấp dành cho nạn nhân của các vụ không kích.
Đại sứ Mỹ tại Israel, ông Mike Huckabee (70 tuổi), vừa chia sẻ về cuộc sống của mình trong thời gian Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, cho biết ông đã trải qua nhiều tuần tại một trung tâm chỉ huy.
“Sau 6 tuần sống trong trung tâm chỉ huy, ở một phòng cùng hai con chó, ngủ trên giường xếp, nấu ăn bằng lò vi sóng và bếp điện và bị hạn chế di chuyển rất nhiều, chúng tôi đã trở lại nơi ở trong thời gian ngừng bắn” – ông Huckabee viết trên nền tảng X ngày 10-4.
“Cuối cùng cũng được ngủ giường thật! Làm đại sứ đúng là vừa xa xỉ vừa đầy phiêu lưu!” – ông chia sẻ.
Ông Huckabee là người ủng hộ Israel. Ông từng gây tranh cãi hồi tháng 2 khi nói trong một cuộc phỏng vấn rằng ông “sẽ ổn” nếu Israel kiểm soát phần lớn Trung Đông.
Ngày 10-4, bầu không khí bất định bao trùm quanh kế hoạch khởi động đàm phán giữa Mỹ và Iran vào cuối tuần này tại thủ đô Islamabad (Pakistan), khi chưa có thông báo nào về việc các phái đoàn đàm phán tới nơi, trong lúc hai bên liên tục cáo buộc đối phương không thực hiện đúng thỏa thuận ngừng bắn, theo Hãng tin AFP.
Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ không hài lòng về cách Iran xử lý eo biển Hormuz – tuyến hàng hải lẽ ra phải được mở lại theo thỏa thuận ngừng bắn. Trong khi đó Iran phản ứng giận dữ với các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, khẳng định Lebanon cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận – điều mà Washington bác bỏ.
Dù vậy Islamabad vẫn thúc đẩy công tác chuẩn bị cho cuộc đàm phán. Các nguồn tin cho biết nội dung sẽ bao gồm nhiều vấn đề nhạy cảm, trong đó có chương trình làm giàu uranium của Iran và bảo đảm dòng chảy thương mại tự do qua eo biển Hormuz.
Iran nói rằng sự tham gia của nước này có thể phụ thuộc vào việc Israel ngừng các cuộc tấn công vào Lebanon.
“Đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến phụ thuộc vào việc Mỹ tuân thủ các cam kết ngừng bắn trên mọi mặt trận, đặc biệt là tại Lebanon” – người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói.
Các quan chức Iran thậm chí cho rằng những cuộc tấn công của Israel ở Lebanon đã khiến tiến trình đàm phán tại Pakistan trở nên “vô nghĩa”.
Hãng AFP ngày 10.5 dẫn lời giới chức Anh cho hay các binh sĩ nước này vừa thực hiện một chiến dịch đổ bộ đường không táo bạo để cung cấp hỗ trợ y tế khẩn cấp cho một bệnh nhân nghi nhiễm virus hanta trên một hòn đảo ở phía nam Đại Tây Dương.
Một nhóm chuyên gia quân đội nhảy dù xuống đảo Tristan da Cunha, lãnh thổ hải ngoại xa xôi nhất của Anh, nơi có một trong ba công dân Anh nghi nhiễm virus hanta liên quan đợt bùng phát trên du thuyền MV Hondius.
Bộ Quốc phòng Anh cho biết nhóm gồm sáu lính dù và hai bác sĩ quân y, tất cả đều thuộc Lữ đoàn Không vận số 16, đã nhảy từ máy bay vận tải A400M của Không quân Hoàng gia Anh (RAF) "trong một cuộc nhảy dù táo bạo".
Cùng lúc đó, nguồn cung cấp ô xy thiết yếu và các vật tư y tế khác đã được thả dù xuống bên dưới.
Hoạt động khẩn cấp này diễn ra sau khi Cơ quan An ninh y tế Anh (UKHSA) hôm 8.5 xác nhận về một trường hợp công dân Anh trên đảo nghi nhiễm virus hanta.
Tristan da Cunha là một quần đảo núi lửa với dân số khoảng 220 người, không có đường băng và chỉ có thể đến bằng thuyền.
Với nguồn cung cấp ô xy ở mức cực kỳ thấp, các quan chức cho biết thả hàng bằng đường hàng không là lựa chọn khả thi duy nhất để cung cấp chăm sóc y tế kịp thời và hỗ trợ đội ngũ y tế hai người trên đảo.
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết lực lượng vũ trang nước này đã tiến hành "một chiến dịch phi thường".
Hoạt động khẩn cấp trên gồm một chuyến bay đường dài gần 6.800 km từ Căn cứ Không quân Brize Norton của RAF ở miền trung nước Anh đến đảo Ascension, tiếp theo là một chuyến bay dài 3.000 km nữa đến Tristan da Cunha.
Hai công dân Anh khác có liên quan vụ bùng phát virus hanta trên du thuyền MV Hondius trước đó đã được sơ tán đến Hà Lan và Nam Phi.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 12.5 thông báo trên mạng xã hội X rằng Nga đã phóng hơn 200 máy bay không người lái (UAV) để tấn công lãnh thổ Ukraine trong rạng sáng. "Nga đã chọn chấm dứt đợt im lặng một phần đã kéo dài trong nhiều ngày", ông Zelensky viết.
Số liệu từ Không quân Ukraine đưa ra cho thấy từ tối 11.5 đến rạng sáng 12.5, Nga đã phóng 216 UAV, trong đó 192 chiếc bị ngăn chặn.
Đợt tấn công gây thiệt hại tại nhiều cơ sở năng lượng, khu chung cư, đoàn tàu và một nhà trẻ tại các địa phương của Ukraine. Nga chưa bình luận về thông tin này nhưng trước nay tuyên bố không nhắm mục tiêu vào dân thường.
Nga và Ukraine đồng ý ngừng bắn từ ngày 9 - 11.5 do Mỹ làm trung gian. Đợt ngừng bắn trùng với dịp kỷ niệm ngày Liên Xô giành chiến thắng trước Đức Quốc xã trong Thế chiến 2. Hai bên không báo cáo đợt không kích quy mô lớn nào trong thời gian ngừng bắn nhưng lại cáo buộc nhau tiếp tục nổ súng dọc tiền tuyến.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và phía Ukraine đề nghị gia hạn ngừng bắn. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha chỉ trích Nga vì đã từ chối và mở đợt tấn công làm ít nhất 6 người bị thương và một người thiệt mạng.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga ngày 12.5 thông báo các binh sĩ đã tiếp tục chiến dịch quân sự tại Ukraine sau khi thỏa thuận ngừng bắn kết thúc. Bộ cáo buộc Ukraine đã vi phạm 30.383 lần khi thỏa thuận còn hiệu lực, theo TASS.
Phía Nga nói trong vòng 24 giờ gần nhất, Ukraine đã thực hiện 5 đợt tấn công, bắn 859 quả đạn pháo bằng hệ thống pháo và rốc két, đồng thời tấn công 5.825 lần bằng UAV.
Nga đáp trả tương xứng, phản pháo về phía nhiều hệ thống rốc két đa nòng và pháo, chốt chỉ huy, địa điểm phóng UAV của Ukraine. Theo Moscow, Kyiv mất khoảng 875 quân nhân trong vòng 24 giờ. Không thể xác thực số liệu chiến sự do hai bên đưa ra.
Ngày 12.5, Điện Kremlin đã nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng cuộc chiến ở Ukraine gần như đã kết thúc, sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng Moscow không có ý định chấm dứt.
"Tôi nghĩ rằng vấn đề đang đi đến hồi kết", Tổng thống Putin nói với các phóng viên hôm 9.5 về cuộc xung đột. Khi được hỏi về nhận xét của ông Putin, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết một số công việc 3 bên với Ukraine và Mỹ đã được thực hiện để tìm kiếm thỏa thuận hòa bình, theo Reuters.
"Nền tảng tích lũy của tiến trình hòa bình cho phép chúng tôi nói rằng việc hoàn tất thực sự đang đến gần", ông Peskov nói trong ngày 12.5, mặc dù lưu ý là rất khó để cung cấp các chi tiết cụ thể vào thời điểm hiện tại.
Trước đó, Tổng thống Zelensky chỉ trích Nga "không có ý định chấm dứt cuộc chiến này", buộc Ukraine phải chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức nhiều vòng đàm phán với hai bên tham chiến để cố gắng chấm dứt xung đột, nhưng chưa có thỏa thuận hòa bình nào được đưa ra.
Ông Peskov cho biết Nga sẽ hoan nghênh những nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Putin sẵn sàng gặp Tổng thống Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.
"Và để hoàn tất việc đó, để chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột, vẫn cần rất nhiều công việc chuẩn bị", ông Peskov nói, bổ sung rằng cuộc xung đột có thể kết thúc ngay khi Kyiv và ông Zelensky "đưa ra quyết định cần thiết".
Ngày 12.5, Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp cho biết chiếc xuồng không người lái mang chất nổ được phát hiện trên một đảo của nước này vào tuần trước là do Ukraine chế tạo. Ông mô tả sự việc này là mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải trên Địa Trung Hải và là "vấn đề cực kỳ nghiêm trọng", theo AP.
Một ngư dân trên đảo Lefkada đã phát hiện thiết bị này bên trong một hang ven biển vào ngày 7.5 và kéo nó ra gần một bến cảng gần đó. Một ngày sau, thiết bị được chuyển đến một căn cứ hải quân trên đất liền để kiểm tra, và sau đó chất nổ đã được tiêu hủy, theo đài truyền hình công cộng ERT của Hy Lạp.
"Chúng tôi đã chắc chắn rằng đây là một USV (phương tiện mặt nước không người lái) của Ukraine", Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp Nikos Dendias nói.
Ông Dendias đưa ra phát biểu tại Brussels (Bỉ) trong cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng Liên minh châu Âu (EU), và cho biết ông sẽ nêu vấn đề này trực tiếp với các đồng nghiệp châu Âu và với quan chức Ukraine.
Ukraine đã sử dụng các USV để tấn công tàu hải quân Nga ở biển Đen và gần đây nhắm vào các tàu chở dầu Nga, trong chiến dịch nhằm đánh vào xuất khẩu năng lượng của Moscow.
Giới chức Hy Lạp không cung cấp thêm chi tiết về chiếc xuồng, trong khi các chuyên gia hải quân Hy Lạp cho biết phương tiện này giống với loại Magura của Ukraine, thiết bị do tình báo Ukraine phát triển.
Lefkada, nằm ngoài khơi bờ biển phía tây của lục địa Hy Lạp. Hòn đảo nằm trên một tuyến đường thủy tấp nập giữa Hy Lạp và Ý, đồng thời là điểm đến phổ biến của khách đi du thuyền hoặc phà, cũng như tàu thương mại.
Các quan chức Hy Lạp cảnh báo về nguy cơ vũ khí của Ukraine tông phải tàu dân sự.
Cuộc đối đầu bằng thiết bị không người lái ngày càng leo thang giữa Ukraine và Nga đã dẫn đến nhiều sự cố trên lãnh thổ của các nước thành viên NATO và EU. "Họ đang vi phạm không phận của chúng tôi. Và rõ ràng là trong nội bộ EU, chúng ta cần tái sắp xếp năng lực của mình để giảm thiểu loại vi phạm này. Điều quan trọng là phải hiểu rằng đây là mối đe dọa chung. Nó đang xảy ra dọc theo toàn bộ sườn phía đông", Bộ trưởng Quốc phòng Romania Radu-Dinel Miruta phát biểu tại Brussels ngày 12.5.
Các nhà sư thuộc tông phái Jogye (Tào Khê Tông), nhánh Phật giáo lớn nhất Hàn Quốc, vừa làm lễ thọ giới cho một người máy tại chùa Jogye ở trung tâm Seoul hôm 6.5.
Dưới mái vòm được trang trí bằng những chiếc lồng đèn giấy giăng khắp chùa Jogye, người máy này trở thành rô bốt đầu tiên thọ giới tại Hàn Quốc, theo Yonhap.
Mang đôi giày đen giản dị và mặc bộ lễ phục truyền thống, người máy cao khoảng 1,3 m đứng trước các nhà sư và ni cô để tuyên thệ quy y Phật giáo, trong buổi lễ được tổ chức trước thềm Phật đản.
Người máy chắp tay cúi chào các nhà sư chủ trì buổi lễ, trong khi được một nhà sư cẩn thận đeo lên một tràng hạt 108 hạt và dán một miếng dán thay cho nghi lễ truyền thống vốn yêu cầu dùng hương chạm nhẹ lên cánh tay.
"Con có nguyện hiến mình cho đức Phật thiêng liêng không?", một nhà sư hỏi.
"Vâng, con sẽ hiến mình", người máy đáp rõ.
"Con có nguyện hiến mình cho giáo lý thiêng liêng không?", nhà sư hỏi.
"Vâng, con sẽ hiến mình", người máy trả lời.
Sau đó, nhà sư nêu ra năm giới luật nhưng đã được điều chỉnh cho phù hợp với người máy.
Những giới luật đó gồm tôn trọng sự sống và không làm tổn hại đến nó, không làm hư hại những người máy và đồ vật khác, tuân theo con người và không cãi lại họ, không hành xử hoặc nói năng theo cách dối trá và tiết kiệm năng lượng, không sạc quá mức.
Sau đó, người máy được ban pháp danh Gabi. Thượng tọa Seong Won, người phụ trách các vấn đề văn hóa tại tông phái Jogye, cho biết cái tên này có nghĩa là lòng từ bi.
Trong thông điệp chúc mừng, Thượng tọa Seong Won cho biết ông hy vọng nghi thức này sẽ trở thành dịp để xã hội cùng chung sống với người máy.
"Khi người máy lần đầu xuất hiện cách đây 3 năm, chúng tôi đã nghĩ sẽ rất hay nếu một người máy tham gia Yeondeunghoe, và đây là bước khởi đầu", ông nói, nhắc đến lễ hội diễu hành lồng đèn được tổ chức hằng năm để mừng Phật đản mà Gabi sắp tham dự.
"Ở giai đoạn hiện tại, điều này có thể trông hơi kỳ lạ... nhưng chúng tôi hy vọng năm giới luật đó sẽ được xem là những nguyên tắc cơ bản không chỉ dành cho Phật tử mà còn cho xã hội cùng tồn tại với người máy", ông nói, cho biết tông phái Phật giáo này đã tham khảo các nền tảng trí tuệ nhân tạo Gemini và ChatGPT để xây dựng năm giới luật trên.
