Đây là hoạt động thuộc dự án truyền thông Mind Back (tạm dịch “Lấy lại sự tỉnh táo cho tâm trí”) của sinh viên, được triển khai từ tháng 1 đến tháng 4-2026.
Dự án hướng tới nhóm công chúng trẻ Việt Nam từ 18-24 tuổi với thông điệp “Clean Feed – Clear Mind”, nghĩa là khi người dùng chủ động lọc bớt nội dung AI chất lượng thấp, thông tin sẽ “sạch” hơn, từ đó đầu óc bớt quá tải, bớt nhiễu và lấy lại sự tập trung.
Trương Thanh Yến Quỳnh – sinh viên chuyên ngành truyền thông đa phương tiện, Trưởng dự án – cho biết thuật ngữ “AI slop” chỉ các nội dung số chất lượng thấp, thiếu logic, được tạo ra hàng loạt bằng công nghệ AI và có thể khiến người dùng cuốn vào thói quen xem nội dung một cách vô thức.
Triển lãm Nhiễu số tạo ra không gian nghệ thuật đương đại, sử dụng ngôn ngữ thị giác và các hình thức ẩn dụ để tái hiện tình trạng nhiễu nội dung trong môi trường số. Một số tác phẩm tranh vẽ được tích hợp công nghệ thực tế tăng cường (AR), trong đó có các bức tranh do chính sinh viên thực hiện.
Triển lãm hướng người xem nhìn lại chính thói quen tiêu thụ nội dung trên mạng xã hội; đồng thời khuyến khích những hành động cụ thể như dừng lại vài giây trước khi xem tiếp, bấm “không quan tâm”, bỏ theo dõi các nguồn nội dung kém chất lượng và ưu tiên lựa chọn những kênh thông tin có giá trị.
Triển lãm mở cửa miễn phí cho tất cả những ai quan tâm đến môi trường truyền thông số, đặc biệt là người trẻ.
Tình Yêu Giới Tính
Người Trung Quốc khâm phục cờ tướng vỉa hè Việt Nam 'là cái nôi sinh ra thiên tài'
"Cờ tướng Việt Nam thực sự đã vươn lên đẳng cấp hàng đầu thế giới từ phong trào chơi cờ vỉa hè, nơi đã tạo ra hàng triệu kỳ thủ", báo Thể thao trí tuệ Hàng Châu nhận định.
Một bài viết trên Zhuanlan Zhihu cũng đồng ý với quan điểm này khi bình luận: "Cờ tướng được du nhập vào Việt Nam trong giai đoạn cuối triều Minh - đầu triều Thanh, rồi bén rễ sâu rộng qua nhiều thế kỷ.
Ở Việt Nam, chúng ta luôn có thể thấy nhiều người chơi cờ ở các quán trà, quán cà phê, thậm chí cả ngoài đồng ruộng. Đây được gọi là văn hóa cờ tướng vỉa hè.
Chính văn hóa này đã sản sinh nên rất nhiều kỳ thủ huyền thoại Việt Nam, từ thế hệ Trềnh A Sáng, Mai Thanh Minh cho đến Lại Lý Huynh, Nguyễn Thành Bảo sau này. Việt Nam đã vươn lên vị trí số 2 thế giới từ văn hóa cờ tướng vỉa hè".
Chính văn hóa chơi cờ tướng vỉa hè, hay giải cờ thế vỉa hè ở Việt Nam cũng từng được đặc cấp đại sư Vương Bân của Trung Quốc khen ngợi hết lời khi ông sang giao lưu.
Văn hóa cờ tướng vỉa hè thật ra tồn tại song song ở cả Trung Quốc lẫn Việt Nam. Nhưng trong nhiều năm trở lại đây, văn hóa này lại mai một ở làng cờ đại lục vì tệ nạn lừa đảo, cụ thể là ở phong trào giải cờ thế.
Kịch bản phổ biến là bày ra một thế cờ có vẻ “cửa thắng”, cho vài người trong nhóm đóng vai “cao thủ” thắng vài ván đầu để tạo niềm tin, sau đó khuyến dụ người qua lại đặt cược.
Khi các nạn nhân cầm chắc việc thắng cược, họ bị dẫn vào bẫy và thua sạch. Trong 1 năm qua, báo chí lẫn cơ quan chức năng Trung Quốc liên tục cảnh báo và đưa tin về các vụ bịp bợm kiểu này.
Các thủ pháp này ngày càng tinh vi và tổ chức có hệ thống. Nổi bật nhất là vụ ở thành phố Chiêu Thông (Zhaotong), tỉnh Vân Nam, nơi cảnh sát triệt phá một đường dây gia đình chuyên bày “cờ thế” để lừa trong giai đoạn 2020-2024.
13 nghi phạm bị bắt, với tiền án tổng cộng 34 vụ, chiếm đoạt hơn 1,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 5,5 tỉ đồng).
1 năm trước đó, lực lượng trị an Trung Quốc đã bắt giữ các đối tượng lừa đảo ở Thanh Đảo, Lỗ Châu và những nơi khác, với thủ đoạn “làm lồng, làm mồi” (tổ chức kịch bản, dùng người đóng vai) để dụ người qua đường cá cược.
Truyền thông Trung Quốc thừa nhận rằng đây mới chỉ là một phần của thực trạng lừa đảo qua việc chơi cờ tướng vỉa hè.
Cũng vì vậy, văn hóa cờ tướng vỉa hè ở Trung Quốc bị hoen ố đáng kể, phần nào ảnh hưởng lớn đến việc duy trì truyền thống chơi cờ tướng của người đại lục.
Trong các bài viết trên Baijiahao, làng cờ tướng Trung Quốc từng nhiều lần tranh luận rằng chính vì sợ xu thế lừa đảo, nhiều gia đình đã cho con em học chơi cờ vua trong những trung tâm bài bản.
Đó cũng là lý do quan trọng khi kỳ đàn đại lục "chạnh lòng" khi thấy văn hóa cờ tướng vỉa hè vẫn được duy trì và nở rộ ở Việt Nam, góp phần đáng kể vào việc tạo ra những cao thủ quốc tế như Lại Lý Huynh.
Tiếp nối loạt bài về Những dạng Super Saiyan gây thất vọng nhất, bảng xếp hạng lần này chuyển hướng sang những trạng thái mạnh nhất từng xuất hiện trong Dragon Ball, qua đó cho thấy rõ đỉnh cao sức mạnh mà các nhân vật đã đạt tới.
Trên thực tế, phần lớn các dạng trong Dragon Ball phát triển theo hướng kế thừa, nghĩa là dạng sau thường mạnh hơn dạng trước. Dựa trên tiêu chí này, bảng xếp hạng của Comic Book Resources (CBR) đã chỉ ra những cái tên nổi bật nhất.
Super Saiyan Blue Evolved và Super Saiyan Blue Kaioken là hai phiên bản mạnh nhất của hệ Super Saiyan từng xuất hiện trong Dragon Ball. Từ dạng Super Saiyan ban đầu, sức mạnh này đã được nâng lên tới mức không ai có thể ngờ tới.
"Về mặt sức mạnh, hãy xem dạng này tương đương với Super Saiyan Blue Kaioken của Goku" - đạo diễn Megumi Ishitani nhận định về Super Saiyan Blue Evolved của Vegeta.
Theo đó, hai dạng này được xem là ngang nhau về sức mạnh, khi cả Goku và Vegeta đều tìm ra con đường riêng để đưa Super Saiyan Blue lên giới hạn cao nhất.
Ultra Instinct là một trong những yếu tố ấn tượng nhất của Dragon Ball. Khi lần đầu xuất hiện trong Dragon Ball Super, dạng này đã tạo nên "cơn sốt toàn cầu", chứng minh rằng sức hút của thương hiệu vẫn chưa hề giảm.
Ultra Instinct Sign là một trong những dạng mạnh nhất, dù chưa phải phiên bản tối ưu. Goku mở khóa trạng thái này trong Giải đấu sức mạnh và tiếp tục mạnh lên sau đó.
Jiren được xem là một trong những phản diện mạnh nhất anime. Anh gần như thống trị Giải đấu sức mạnh mà không cần sử dụng toàn bộ sức mạnh.
Ở trạng thái Super Full Power, cơ thể Jiren gia tăng cơ bắp rõ rệt và được bao phủ bởi hào quang đỏ. Nếu không có Mastered Ultra Instinct, dạng này có thể đã giúp anh giành chiến thắng ngay lập tức.
Legendary Super Saiyan là một trong những dạng hiếm nhất trong Dragon Ball, chỉ xuất hiện ở Kale (Vũ trụ 6) và Broly (Vũ trụ 7).
Dạng này gần như là một trạng thái sức mạnh vượt khỏi quy luật thông thường. Với nó, Broly có thể dễ dàng đối đầu với Goku Super Saiyan Blue và tiềm năng của anh vẫn chưa được khai thác hết.
True Ultra Instinct là một trong những dạng thú vị nhất. Goku chưa sử dụng Ultra Instinct quá nhiều và rõ ràng anh vẫn đang thử nghiệm.
Khác với Mastered Ultra Instinct - trạng thái khiến cơ thể hành động độc lập, không cảm xúc. True Ultra Instinct cho phép Goku vẫn giữ được cảm xúc khi chiến đấu. Đây có thể là hướng đi mà anh sẽ tiếp tục theo đuổi.
Orange Piccolo là dạng sức mạnh mà nhân vật này đã "xứng đáng" có từ lâu. Trong thời gian dài, Piccolo không còn nằm trong nhóm mạnh nhất, nhưng trạng thái mới đã thay đổi điều đó.
Nhờ sức mạnh được Shenron ban tặng, Piccolo có thể dễ dàng đánh bại Gamma 2 – đối thủ được cho là ngang với Goku và Vegeta dạng Super Saiyan Blue. Anh không còn chỉ là nhân vật phụ, mà đã trở lại nhóm đầu.
Ultra Ego là dạng sức mạnh chỉ Vegeta đạt được. Nó cho phép anh khai thác bản ngã để gia tăng sức mạnh, giúp tiệm cận Ultra Instinct của Goku.
Thay vì sử dụng sức mạnh mang tính "thiên thần", Vegeta đi theo con đường của Thần Hủy Diệt, trở nên mạnh hơn khi chịu sát thương. Đây là hướng phát triển hoàn toàn khác biệt của nhân vật.
Mastered Ultra Instinct là phiên bản hoàn thiện của Ultra Instinct, vốn là kỹ thuật mà các thiên sứ sử dụng. Điều này cho thấy Goku đã chạm tới "lãnh địa của các vị thần".
Tuy nhiên, anh chỉ duy trì được trạng thái này trong thời gian ngắn. Về sau trong manga, Goku chuyển sang sử dụng True Ultra Instinct, cho thấy anh đang tìm cách thích nghi sức mạnh theo cách riêng.
Gohan Beast là dạng sức mạnh không ai ngờ tới. Ngay cả các vị thần cũng khó lý giải cách Gohan đạt được trạng thái này.
Trong quá khứ, Gohan từng nhiều lần là chiến binh mạnh nhất, như ở Cell Saga hay Buu Saga, và hiện tại điều đó dường như lặp lại. Dạng Beast mang lại sức mạnh thô vượt cả Ultra Instinct lẫn Ultra Ego.
Đứng đầu bảng xếp hạng là Black Frieza, dạng biến hình mới đầy đáng sợ.
Frieza vốn nổi tiếng là phản diện đáng gờm, nhưng điều đáng nói là hắn gần như không luyện tập trong quá khứ. Chỉ sau 4 tháng, hắn đã đạt được dạng Golden gần ngang Super Saiyan Blue.
Sau 10 năm luyện tập trong Hyperbolic Time Chamber, Frieza đạt tới dạng Black. Ở trạng thái này, hắn có thể đánh bại cả Goku Ultra Instinct lẫn Vegeta Ultra Ego chỉ bằng một đòn.
Bố tôi là cựu chiến binh, người đàn ông của những chuyến đi dài vào sinh ra tử. Đầu những năm 1980 ông nhập ngũ bảo vệ biên giới phía Bắc. Ra quân, ông tiếp tục rong ruổi mưu sinh từ đi rừng, làm thợ xây đến đãi vàng... qua miền Trung nắng cháy đến Tây Nguyên đại ngàn.
Ông thường kể về các vùng đất xanh thẳm có tiếng lá xào xạc cùng suối chảy rì rầm. Bố yêu rừng, một tình yêu nguyên bản của người đã từng dựa vào rừng để sống và chiến đấu. Một phần đời của ông dường như vẫn còn ở lại trong những chuyến đi. Chính trải nghiệm đó đã nhào nặn nên người cha ít nói nhưng đôi mắt luôn chứa đựng cả bầu trời rộng lớn.
Khi đôi chân dần mỏi, bố đưa gia đình về lập nghiệp nơi miền phên giậu ở xã Thiện Hưng, tỉnh Đồng Nai (trước đây là Bù Đốp, Bình Phước). Đó là vùng đất nắng gió theo triền đồi cao su bạt ngàn nhuộm đỏ bụi đất bazan. Tôi lớn lên giữa bao hàng cao su thẳng tắp, trong mùi hăng hắc đặc trưng của mủ mới cạo và câu chuyện cũ bi tráng của bố.
Mỗi khi nhắc đến một địa danh nào đó, giọng ông chậm lại đầy chiêm nghiệm. Lúc bé tôi chưa hiểu hết, chỉ thấy qua lời kể của ông non nước ngàn dặm hiện lên vừa xa xôi vừa đẹp đến lạ.
Tôi thuộc thế hệ 9X đời đầu, người ta vẫn hay gọi là "thế hệ bản lề" đứng giữa các giá trị cũ và làn sóng bùng nổ của kỷ nguyên số. Khi tôi lớn lên, Internet bắt đầu phổ biến qua tiếng tít tít, rè rè của modem dial-up.
Theo bạn bè ra quán net, tôi chọn một góc để online. Tôi không chơi game, chỉ thích đọc, viết blog và chat Yahoo!. Khi ấy tôi có cảm giác thế giới rộng hơn rất nhiều so với cánh rừng cao su hay vườn điều xanh mát sau nhà. Ngồi trước màn hình máy tính dày cộm, tôi như được đi qua nhiều vùng đất mới mà trước đó chỉ nghe trong lời kể của bố.
Rồi lên đại học, tôi ở ký túc xá Đại học Quốc gia ở Thủ Đức. Những ngày đầu tôi hào hứng kể cho bố nghe về điều mình học được, về bài giảng, thầy cô, nhiều điều mới mẻ như để nối liền thế giới của tôi với những gì bố từng trải qua. Ông hay nhìn tôi, khẽ mỉm cười và lặp lại: "Cứ đọc, cứ đi con, cứ tìm hiểu. Thế giới này rộng lắm và đẹp lắm!".
Khi ấy mỗi phòng có một máy tính bàn dùng chung. Sinh viên đăng nhập bằng tài khoản riêng và trả khoảng 2.000 đồng mỗi giờ. Với tôi, đó không phải khoản nhỏ vì một suất cơm chỉ 8.000 đồng nên mỗi lần mở máy đều phải cân nhắc, online thêm một chút có khi đồng nghĩa với việc nhịn bữa trưa.
Một lần, khi dòng cảm xúc đang tốt, bài luận đang viết đến đoạn tâm đắc thì hết giờ truy cập. Tôi đành phải ngậm ngùi lưu lại để từ từ viết tiếp. Sau này bố mẹ dành dụm cộng với bán bầy heo mua cho tôi cái laptop, nhưng WiFi thời đó yếu chỉ hiện lên trang tìm kiếm rồi đứng im mãi.
Năm 2011, trong một lần về thăm nhà, sau bữa cơm, bố lặng lẽ mở ngăn tủ tivi lấy ra một hộp nhỏ đưa cho tôi. Bên trong là USB 3G của Viettel còn thơm mùi hộp mới. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ đơn giản đây là món đồ công nghệ giúp ích việc vào mạng.
Khi trở lại TP, tò mò tìm hiểu giá, tôi mới biết USB ấy tới 820.000 đồng. Bố mẹ cũng cãi nhau về chuyện này nhưng ông nhất quyết mua vì thấy con gái mỗi lần về nhà đều ngồi một góc với laptop rồi nhắc đến việc online, loay hoay tìm cách vào mạng. Và bằng bản năng của người lính từng đi dọc miền non nước, hiểu rằng con mình cần một phương tiện để kết nối với thế giới.
Phải công nhận USB cắm vào thì kết nối ổn định hơn. Ánh đèn xanh nhỏ nhấp nháy, thứ ánh sáng hy vọng. Mạng lúc đó vẫn chậm, phải chờ nhưng tôi cảm nhận được sự tự do, không phải lo lắng dòng suy nghĩ bị cắt ngang.
Nhà ông bà ngoài quê tôi ở cạnh nhà thờ đá Phát Diệm (Ninh Bình) nên ký ức về nơi ấy luôn gần với bố. Có lần tôi cắm USB 3G, tìm lại hình ảnh quen thuộc cho ông xem. Mạng tải chậm, từng mảng hình hiện lên, bố nhìn rất lâu rồi kể về những ngày lễ, tiếng chuông, những buổi chiều theo bạn ra chơi. Dù không theo đạo, ông vẫn nhớ gần như mọi điều.
Khi nhắc đến ông nội, giọng bố chùng xuống. Ông mất khi bố đang mưu sinh xa quê, không kịp về chịu tang. Tôi ngồi cạnh, chợt thấy cái USB nhỏ bé ấy còn chạm vào dòng ký ức mất mát bố vẫn mang theo.
Sau này nghe mẹ kể lại, để thêm tiền cho tôi mua data truy cập, bố nhận chở thêm gỗ, chạy xe ôm để kiếm thêm. Có một thời gian, mỗi lần mở máy tôi lại ngập ngừng khi hiểu rằng đằng sau mỗi giờ online là nhiều giờ làm thêm đầy mồ hôi của bố.
Cũng từ đó, mọi điều với tôi khác đi. Tôi đọc, viết nhiều hơn, có thể ngồi nhiều giờ để ghi lại suy nghĩ của mình. Một thay đổi nhỏ về thiết bị nhưng làm cho những ngày sinh viên của tôi trở nên thoải mái hơn, nó giúp kết nối, còn truyền dẫn cả tình yêu thương và sự thấu hiểu lặng lẽ của bố. Để biết rằng thế giới của tôi còn nằm ở kiến thức mở trên không gian mạng.
Nhớ thời gian đầu thoải mái Internet hơn chút, tôi gần như tin vào mọi thứ mình đọc. Bài nào cũng hay, tài liệu nào cũng thấy đúng. Tôi đọc rồi chép, chép rồi ghép lại thành bài của mình, ngỡ chỉ cần câu chữ tròn trịa là đủ. Tôi "xào nấu" tài liệu mạng thành bài luận của mình. Kết quả, nhận điểm 3 kèm lời phê của thầy Kỳ Đồng môn mỹ học đại cương như gáo nước lạnh. Tôi nhận ra mình đang mượn chữ người khác để nói thay suy nghĩ.
Sau lần ấy tôi đã tự vấn bản thân rất nhiều. Tôi học lại cách đọc, chậm hơn, ngắt ra, nghĩ lại rồi tự viết bằng cách hiểu của mình. Những bài luận sau không còn mượt mà. Có bài bị sửa chi chít, có bài phải làm lại. Tôi lúng túng, vấp váp, thậm chí bật khóc vì thấy mình kém quá. Nhưng đổi lại từng dòng chữ bắt đầu mang tiếng nói của chính mình. Cứ như vậy, tôi chậm lại nhưng chắc hơn.
Đến năm 2012, khi tôi có tên trong danh sách sinh viên đạt thành tích tốt và nhận học bổng của tỉnh Bình Phước, thật nhẹ lòng vì mọi nỗ lực đã được ghi nhận. Và trong tất cả, bố là người vui nhất. Ông cầm tờ giấy báo kể với hàng xóm, ánh mắt đầy tự hào. Nụ cười hôm đó đủ để tôi biết rằng món quà năm nào giúp tôi vào mạng còn là cách ông tiếp sức để tôi đi tiếp con đường mà ông chưa có điều kiện đi.
Bây giờ là năm 2026, Internet đã phủ sóng đến từng ngõ ngách, 5G trở nên phổ biến và cái USB 3G ngày ấy đã trở thành món đồ cũ không còn khả năng kết nối. Nhưng mỗi khi nhìn thấy nó, tôi vẫn có cảm giác mình đang được kết nối với bố.
Tôi nhận ra một điều sâu sắc. Khi tặng tôi cái USB 3G, người lính năm xưa ấy như đã trao cho tôi "chiếc gậy" để tiếp tục hành trình vươn xa. Hai thế hệ, hai cách đi nhưng cùng một hướng là khám phá, gìn giữ vẻ đẹp rộng lớn của cuộc đời.
Đến hôm nay khi đã đi qua nhiều vùng đất, gặp nhiều người, tôi mới hiểu hết cái giá của sự "kết nối" mà bố từng trao. Đó là sự bền bỉ, lòng khao khát học hỏi và tình yêu với thế giới bao la này sẽ mãi mãi liền mạch. Cảm ơn bố vì món quà đã ngả màu và vì đã cho con hiểu rằng dù ở thời đại nào, tình yêu thương vẫn là đường truyền mạnh mẽ để đưa chúng ta đi thật xa.
*************
Bộ lư đồng hơn trăm năm của tổ tiên và cây gậy trúc của nội vẫn còn được ba má, con cháu lưu giữ như một ký ức đẹp...
>> Kỳ tới: Bộ lư đồng, cây gậy trúc của nội