Thị trường trái phiếu đang trong giai đoạn trầm lắng, minh chứng qua việc chỉ có 5 đợt phát hành thành công trong tháng 3 với tổng giá trị khoảng 16.200 tỷ đồng. Lũy kế ba tháng đầu năm, các doanh nghiệp huy động 24.800 tỷ đồng qua kênh trái phiếu. Con số này tăng 33% so với cùng kỳ, nhưng chưa bằng một nửa tháng cuối năm ngoái.
Ngân hàng và bất động sản vẫn áp đảo về giá trị phát hành, chiếm tổng cộng 90%. Phần còn lại đến từ doanh nghiệp tiêu dùng, công nghiệp và chứng khoán.
Lý giải về sự trầm lắng của thị trường, nhóm phân tích VIS Rating cho rằng nguyên nhân chính đến từ yếu tố mùa vụ, do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài. Bên cạnh đó, nhiều tổ chức phát hành có tâm lý thận trọng trong giai đoạn chờ đại hội đồng cổ đông phê duyệt kế hoạch kinh doanh.
VIS Rating dự báo khối lượng trái phiếu phát hành mới trong năm nay có thể bị tác động bởi xung đột ở khu vực Trung Đông. Theo nhóm này, giá năng lượng leo thang gây sức ép lên lạm phát, hạn chế dư địa nới lỏng tiền tệ và đẩy mặt bằng lãi suất lên cao, kéo theo chi phí huy động vốn của ngân hàng và doanh nghiệp đều tăng.
“Niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể suy giảm trong kịch bản xung đột kéo dài. Điều này khiến doanh nghiệp trì hoãn các kế hoạch đầu tư, hạn chế nhu cầu phát hành và ảnh hưởng đến khả năng tái cấp vốn thông qua thị trường trái phiếu doanh nghiệp”, nhóm phân tích nhận định.
Các ngân hàng và doanh nghiệp năm ngoái huy động gần 590.000 tỷ đồng qua kênh trái phiếu doanh nghiệp. FiinRatings kỳ vọng năm nay con số này chạm mốc 800.000 tỷ đồng, vượt qua giai đoạn đỉnh cao hồi 2021.
Ông Lê Hồng Khang, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phân tích của FiinRatings, cho rằng có 3 động lực thúc đẩy đà tăng trưởng thị trường trái phiếu doanh nghiệp sơ cấp. Đầu tiên là hàng loạt cải cách tạo sự rõ ràng về pháp lý, củng cố niềm tin cho nhà đầu tư. Thứ hai, các ngân hàng cần huy động vốn cấp hai để đáp ứng yêu cầu về an toàn vốn. Cuối cùng là nhu cầu tài trợ vốn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn chuyển dịch từ ngân hàng sang trái phiếu doanh nghiệp do giới hạn tăng trưởng tín dụng.
Tuy nhiên, theo ông Khang, ngoài tập trung mở rộng quy mô phát hành, thị trường này cần phát triển theo chiều sâu. Các khía cạnh để đánh giá độ sâu gồm sự đa dạng của doanh nghiệp phát hành, cấu trúc sản phẩm, đường cong lãi suất và mức độ minh bạch thông tin. Điều này giúp nhà đầu tư trái phiếu tăng khả năng định giá rủi ro, đồng thời cải thiện năng lực đáp ứng nhu cầu vốn trung dài hạn của nền kinh tế.
Hiện nay, có đến 91% khối lượng phát hành bằng hình thức chào bán riêng lẻ và hơn 70% trái phiếu do các ngân hàng phát hành. Gần 60% trái phiếu doanh nghiệp lưu hành tại Việt Nam có lãi suất thả nổi – tỷ lệ rất cao so với các thị trường trong khu vực như Malaysia 7,6%, Singapore 0,6% hay Thái Lan dưới 0,1%.
Thực tế này xuất phát từ thông lệ xác định lãi suất trên thị trường vốn Việt Nam được neo theo lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng lớn. Theo chuyên gia, đây là nghịch lý của thị trường trái phiếu hiện nay: trái phiếu về bản chất là công cụ thu nhập cố định, nhưng trên thực tế chi phí vốn và lợi suất đầu tư biến động đáng kể theo lãi suất tiền gửi.
Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô và Dự báo ngắn hạn (TsMAKP, trụ sở tại Nga), dự báo tăng trưởng của Nga năm nay giảm về 0,5-0,7%. Tốc độ này hạ hơn so với dự báo đưa ra một tháng trước đó, là 0,9-1,3%.
TsMAKP giải thích rằng giá dầu cao sẽ không hỗ trợ nhiều cho tăng trưởng kinh tế Nga, khi các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine và lệnh trừng phạt mới từ phương Tây gây sức ép lên sản lượng và xuất khẩu dầu thô của nước này.
"Dự báo về xuất khẩu dầu và các sản phẩm từ dầu của Nga giai đoạn 2026-2029 đã được điều chỉnh giảm. Năm nay, xuất khẩu được dự báo thấp hơn 2025", các nhà phân tích tại TsMAKP cho biết trong báo cáo, nhưng không nêu số liệu cụ thể.
Tháng trước, Nga buộc phải giảm sản lượng dầu do các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào cảng biển và nhà máy lọc dầu nước này. Họ cũng phải dừng cung cấp dầu thô qua đường ống duy nhất tới châu Âu.
Trước đó, nhiều tổ chức từng dự báo Nga là một trong những nước hưởng lợi chính từ việc giá dầu tăng vọt do chiến sự tại Trung Đông và eo biển Hormuz bị phong tỏa. Moskva hiện là một trong những nước sản xuất dầu hàng đầu thế giới. Dầu Brent đã tăng gần 60% trong hai tháng qua.
"Khi cập nhật bối cảnh bên ngoài cho kịch bản cơ sở của tăng trưởng kinh tế - xã hội, yếu tố được cân nhắc chính là rủi ro sản lượng và xuất khẩu dầu mỏ của Nga suy giảm, do các cuộc tấn công mới nhằm vào hạ tầng cảng và nhà máy lọc dầu", báo cáo viết.
Dự báo chính thức của chính phủ Nga là kinh tế tăng trưởng 1,3% năm nay. Dù vậy, giới chức cũng cho biết đây là số liệu lạc quan và sẽ được điều chỉnh. Dự báo mới có thể công bố cuối tháng này.
Trong quý I, GDP Nga giảm 0,3%, đánh dấu quý đầu tiên nền kinh tế đi xuống kể từ đầu năm 2023. Tổng thống Nga Vladimir Putin tháng trước đã khiển trách các quan chức cấp cao, yêu cầu họ đưa ra ý tưởng mới để thúc đẩy tăng trưởng.
Dù vậy, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov tuần trước cho biết ngân sách nhà nước đã có thêm 200 tỷ ruble nhờ giá dầu tăng cao. Con số này bù đắp được phần nào khoản thâm hụt ngân sách trong hai tháng trước đó.
Sáng 12/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo đó, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được giảm về 0%. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào.
Chính sách này áp dụng từ ngày 16/4 đến 30/6.
Cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp nhập khẩu xăng, các mặt hàng dầu (diesel, dầu hỏa, mazut) và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế VAT khi bán ra và ở khâu nhập khẩu.
Trong trường hợp khẩn cấp, Chính phủ được điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian áp dụng chính sách này, và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4%; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả các loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Hiện thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt với các loại thuế với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0, theo Quyết định 482 của Thủ tướng áp dụng đến hết 15/4. Quyết định này đưa ra theo Luật Tổ chức Chính phủ, áp dụng trong trường hợp cấp bách. Trong khi đó, dầu hỏa, mazut vẫn chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng và 1.000 đồng một lít, kg; còn thuế VAT là 10%.
Theo báo cáo của Chính phủ, việc thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng dự kiến làm giảm thu ngân sách bình quân 7.300 tỷ đồng một tháng.
Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng đây là "biện pháp tài khóa đặc biệt được áp dụng trong bối cảnh đặc biệt", để hạn chế tác động của biến động giá năng lượng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh xã hội.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá xăng dầu trong nước trải qua 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Chính phủ đã ban hành một số giải pháp để điều hành giá xăng, dầu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp như sử dụng Quỹ bình ổn giá, bổ sung 8.000 tỷ đồng từ ngân sách để tạm ứng cho quỹ này...
Trong thông điệp của Chủ tịch HĐQT tại báo cáo thường niên Công ty cổ phần Vinhomes vừa công bố, ông Phạm Thiếu Hoa cho biết năm 2025, nhờ môi trường kinh doanh thuận lợi cùng nền tảng nội tại vững chắc, Vinhomes tiếp tục củng cố vị thế doanh nghiệp dẫn đầu.
Năm ngoái, chủ đầu tư này đưa ra thị trường 4 dự án tại Hà Nội, Hải Phòng, TP HCM, Long An. Công ty đạt doanh thu hợp nhất quy đổi gần 183.100 tỷ đồng, tăng 29% so với 2024 và lãi sau thuế 43.300 tỷ đồng.
Người đứng đầu Vinhomes nói "thị trường bất động sản được dự báo bước vào giai đoạn phục hồi có chọn lọc" trong 2026, với sự dịch chuyển theo hướng phát triển xanh, bền vững, minh bạch và kỷ luật hơn.
Ông dự kiến hệ thống pháp lý tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn, tạo điều kiện khơi thông nguồn cung, song môi trường kinh doanh vẫn tồn tại những thách thức về pháp lý và tài chính.
Theo ông, bối cảnh này đòi hỏi doanh nghiệp duy trì năng lực thích ứng cao. Cùng với đó, các chủ đầu tư cần đổi mới phương thức phát triển sản phẩm từng bước vượt qua rủi ro và tạo khác biệt cạnh tranh.
Chủ tịch Vinhomes khẳng định động lực cốt lõi của thị trường là những sản phẩm ở thực, đô thị được quy hoạch đồng bộ với tiêu chuẩn sống xanh. Vì vậy, Vinhomes sẽ tiếp tục hoàn thiện các dự án hiện hữu, mở rộng danh mục trọng điểm, cũng như ưu tiên phát triển các khu đô thị kiểu mẫu tại Hà Nội, Hạ Long, Đà Nẵng, Khánh Hòa và nhiều tỉnh, thành phố khác.
Tại phiên họp thường niên tuần tới, Vinhomes dự kiến trình cổ đông thông qua kế hoạch với doanh thu 250.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 50.000 tỷ trong năm 2026. Hai mục tiêu này tăng lần lượt tăng 62,2%, 18,7% so với năm ngoái. Đây cũng là mức cao nhất từ trước đến nay với công ty của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.
Đồng thời, chủ đầu tư này cũng muốn chi 24.644 tỷ đồng (gần 1 tỷ USD) để trả cổ tức bằng tiền mặt cho cổ đông với tỷ lệ 60% (mỗi cổ phiếu nhận 6.000 đồng). Với phương án trả cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 100%, cổ đông sở hữu một cổ phiếu sẽ được nhận thêm một cổ phiếu mới.
Trước đó, lần gần nhất Vinhomes trả cổ tức là năm 2022. Ba năm qua, công ty giữ lại lợi nhuận nhằm chủ động nguồn lực cho đà phục hồi của thị trường hoặc trước những diễn biến bất lợi.
Tại báo cáo thường niên, công ty cũng cho biết lũy kế 15 năm qua, họ đã bán 309.000 sản phẩm (gồm căn hộ, biệt thự, nhà phố), tương đương doanh số hơn 1 triệu tỷ đồng.
Đến hết năm 2025, Vinhomes sở hữu quỹ đất lớn nhất thị trường với 29.500 ha. Dù vậy, chủ đầu tư này khẳng định vẫn tiếp tục tìm kiếm để mở rộng quỹ đất.
Về dài hạn, doanh nghiệp họ Vingroup đề ra chiến lược tiên phong trong phát triển các dự án theo mô hình định hướng giao thông công cộng (TOD). Đồng thời, công ty cũng vẫn giữ kế hoạch phát triển 500.000 căn nhà ở xã hội mang thương hiệu Happy Home.
