Nguyễn Thị Phương Anh, sinh viên khoa Hóa học, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, vừa hoàn thành chương trình cử nhân loại xuất sắc trong 3,5 năm, hồi tháng 2. Mốc này sớm nửa năm so với thông thường.
Trước đó, nữ sinh đã nhận tin đỗ học bổng FoS Dean’s Graduate Fellowship cho chương trình Tiến sĩ tại NUS – ngôi trường top 8 thế giới theo bảng xếp hạng QS. Với học bổng này, Phương Anh được miễn toàn bộ học phí và nhận sinh hoạt phí 3.600 SGD/tháng (khoảng 68 triệu đồng).
“Mình nhẹ nhõm và hạnh phúc do đã chờ đợi kết quả suốt nhiều tháng”, Phương Anh chia sẻ.
Phương Anh từng theo học lớp chuyên Sinh tại trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (Nam Định cũ). Nữ sinh hứng thú tìm hiểu sâu về các quá trình sinh học trong cơ thể sống, từ cấu trúc tế bào đến hoạt động của các cơ quan và từng đạt giải ba cấp tỉnh năm lớp 11, 12.
“Khi học chuyên Sinh, mình nhận ra nhiều hiện tượng trong cơ thể sống thực chất liên quan các phản ứng ở cấp độ phân tử. Điều đó khiến mình tò mò về hóa học”, Phương Anh chia sẻ.
Vì thế, dù được tuyển thẳng vào ngành Sư phạm Sinh của Đại học Sư phạm Hà Nội, nữ sinh vẫn chọn xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT vào ngành Hóa dược, trường Đại học Khoa học Tự nhiên.
Sự thay đổi này mang đến cú “sốc” ngay khi nữ sinh bước chân vào đại học. Kiến thức hóa học khác xa bậc phổ thông, gần như mới hoàn toàn, khiến Phương Anh gặp nhiều khó khăn.
“Có những lúc mình nghi ngờ về quyết định theo học ngành Hóa dược vì thấy không theo kịp các bạn”, nữ sinh nói.
Nhận thấy cần trau dồi kỹ năng thực hành, từ năm thứ hai, Phương Anh xin tham gia phòng thí nghiệm (lab) của PGS. TS Phạm Thị Ngọc Mai. Hướng nghiên cứu của nữ sinh tập trung vào tổng hợp vật liệu nano và polymer chức năng nhằm nâng cao độ nhạy và độ chọn lọc trong các phương pháp phân tích.
Vướng mắc ở đâu, Phương Anh tìm cách gỡ ở đó. “Nếu thí nghiệm không ra kết quả, buổi tối mình sẽ tìm tài liệu trên Google Scholar để xác định nguyên nhân, sau đó trao đổi với thầy cô và các anh chị trong lab để điều chỉnh điều kiện thí nghiệm”, nữ sinh chia sẻ.
Một thử thách khác là hiểu rõ văn phong học thuật trong tiếng Anh. Nữ sinh từng lúng túng trong việc giải thích kết quả thí nghiệm trên văn bản, phải đọc rất nhiều để học cách viết, kết hợp dùng AI.
Trải qua quá trình này và được thầy cô, anh chị khóa trên truyền cảm hứng, Phương Anh dần xác định rõ định hướng theo đuổi học thuật và tìm đường du học.
PGS. TS Phạm Thị Ngọc Mai đánh giá cao học trò ở sự bền bỉ. Dù lịch học trên lớp khá dày hay đã bảo vệ xong khóa luận tốt nghiệp, nữ sinh vẫn đều đặn đến phòng thí nghiệm.
Nhờ đó, Phương Anh là đồng tác giả của một bài báo quốc tế đăng trên tạp chí Spectrochimica Acta Part A, thuộc nhóm Q1 (nhóm tốt nhất), là tác giả chính của một bài báo trong nước đăng trên tạp chí Khoa học và Công nghệ nhiệt đới. Đây là điểm thuận lợi, giúp nữ sinh tự tin ứng tuyển các chương trình tiến sĩ ở nước ngoài.
Phương Anh sẽ sang Singapore vào cuối tháng 7 để chuẩn bị nhập học, theo nhóm nghiên cứu của GS. Chi Chunyan về Hóa hữu cơ và khoa học vật liệu – lĩnh vực có nhiều ứng dụng trong quang điện tử và các công nghệ mới.
Hiện tại, nữ sinh tiếp tục làm việc tại phòng thí nghiệm của trường, học thêm tiếng Trung, song song tiếng Anh để nhanh chóng thích nghi với môi trường mới.
“Mình dự định trở về Việt Nam sau khi hoàn thành khóa học, tiếp tục làm nghiên cứu và có thể trở thành giảng viên, giống như các thầy cô đã truyền cảm hứng cho mình”, Phương Anh chia sẻ.
Ngày 10.4, tại UTH, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tổ chức tọa đàm lấy ý kiến góp ý dự thảo Chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học về đường sắt, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, Nghị quyết của Đảng và Chính phủ về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia về phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, trong đó có đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Tiếp theo hoạt động khảo sát để hoàn thiện Đề án "Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045" ngày 3.10.2025 tại UTH, sự kiện là bước triển khai quan trọng để thực hiện Đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2230/QĐ-TTg. Đồng thời, Tọa đàm ghi nhận vai trò tiên phong của UTH trong việc sẵn sàng và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho các dự án đường sắt quy mô lớn của quốc gia.
Tọa đàm do TS Đặng Văn Huấn - Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT) - chủ trì, với sự tham dự của PGS-TS Nguyễn Xuân Phương - Hiệu trưởng UTH; đại diện lãnh đạo, chuyên gia đến từ 15 cơ sở giáo dục đại học và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đường sắt, giao thông vận tải. Việc UTH được lựa chọn đăng cai tổ chức Tọa đàm một lần nữa khẳng định uy tín, năng lực của nhà trường trong đào tạo, nghiên cứu các lĩnh vực giao thông vận tải, đặc biệt là đường sắt hiện đại, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao - những lĩnh vực then chốt trong hiện thực hóa khát vọng phát triển hạ tầng chiến lược mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.
Phát biểu khai mạc, TS Đặng Văn Huấn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải xây dựng Chuẩn chương trình đào tạo đồng bộ, hiện đại, có khả năng đáp ứng nhu cầu triển khai các dự án đường sắt quy mô lớn, nhất là đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và hệ thống đường sắt đô thị tại các trung tâm kinh tế - xã hội lớn. Theo ông, việc chuẩn hóa chương trình đào tạo không chỉ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực đường sắt, mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thực hiện hiệu quả các định hướng chiến lược được nêu trong các Nghị quyết của Đảng và Chính phủ về phát triển hạ tầng.
Theo báo cáo tại tọa đàm, dự thảo chuẩn chương trình đào tạo ngành đường sắt được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế, bám sát thực tiễn trong nước và định hướng liên ngành, tích hợp các lĩnh vực xây dựng, cơ khí, điện - điện tử, công nghệ thông tin và khai thác vận tải. Nội dung đào tạo chú trọng cân đối giữa lý thuyết và thực hành, tăng cường thí nghiệm, thực tập, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp - mô hình mà UTH đã triển khai hiệu quả trong nhiều năm qua, qua đó tạo tiền đề để nhanh chóng hình thành đội ngũ kỹ sư có thể tham gia ngay vào các dự án đường sắt tốc độ cao khi được triển khai. Tại phiên thảo luận, nhiều chuyên gia nhấn mạnh cần tiếp cận ngành đường sắt như một hệ thống tích hợp đa lĩnh vực, trong đó nhân lực phải có năng lực tổng hợp về kỹ thuật, công nghệ và quản lý, phù hợp với yêu cầu vận hành các tuyến đường sắt tốc độ cao hiện đại.
Đóng góp ý kiến, TS Lê Anh Uyên Vũ - Phó viện trưởng Viện Cơ khí UTH - cho biết các chương trình đào tạo hiện nay của UTH về đường sắt được xây dựng theo định hướng liên ngành, chuẩn đầu ra cơ bản tương thích với dự thảo chuẩn đang xây dựng, cho thấy định hướng đào tạo của UTH phù hợp với thực tiễn và xu hướng phát triển của ngành. TS Uyên Vũ cũng đề xuất Hội đồng xây dựng chuẩn CTĐT có thể tham khảo chương trình mà UTH đang triển khai như một hướng tiếp cận hiệu quả trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đường sắt hiện đại và đường sắt tốc độ cao.
Các đại biểu cũng kiến nghị khá tương đồng với ý kiến từ các chuyên gia của UTH về việc cần tinh gọn, giảm số lượng chuẩn đầu ra, tăng tỷ trọng thực hành, đẩy mạnh học kỳ doanh nghiệp, đồng thời bổ sung các nội dung về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa, an toàn hệ thống - những yêu cầu công nghệ cốt lõi của đường sắt tốc độ cao. Nhiều ý kiến thống nhất rằng chương trình đào tạo cần linh hoạt, gắn với thực tiễn, nhu cầu thị trường lao động và các lộ trình, quy hoạch phát triển đường sắt mà Đảng, Nhà nước đã đề ra trong các văn kiện chiến lược.
Phát biểu tại tọa đàm, PGS-TS Nguyễn Xuân Phương - Hiệu trưởng UTH - khẳng định UTH luôn chủ động, tiên phong trong đón đầu các xu hướng phát triển nguồn nhân lực giao thông vận tải, đặc biệt là đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Hiệu trưởng nhấn mạnh UTH đã và đang từng bước hoàn thiện các chương trình đào tạo, tăng cường năng lực đội ngũ giảng viên, đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thực hành, mô phỏng… để sẵn sàng đảm nhiệm vai trò nòng cốt trong đào tạo kỹ sư đường sắt tốc độ cao, góp phần hiện thực hóa các Nghị quyết của Đảng về phát triển hạ tầng chiến lược, chuyển đổi cơ cấu vận tải theo hướng hiện đại, bền vững. Ông khẳng định UTH sẵn sàng đồng hành cùng Bộ GD-ĐT và các đối tác trong việc hoàn thiện, triển khai chuẩn CTĐT; chia sẻ về các CTĐT về đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị đang triển khai tại trường.
Với định hướng trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu ứng dụng hàng đầu trong lĩnh vực giao thông vận tải phía Nam, UTH đang từng bước khẳng định vai trò trụ cột trong đào tạo nguồn nhân lực đường sắt chất lượng cao, gắn với nhu cầu thực tiễn, xu thế phát triển công nghệ và định hướng mở rộng mạng lưới đường sắt tốc độ cao của đất nước. Các đại biểu của UTH tham dự Tọa đàm góp ý cho dự thảo theo thực tiễn các CTĐT của UTH luôn được cải tiến kịp thời để theo kịp định hướng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Các chương trình đào tạo của UTH được cải tiến ưu tiên đào tạo kiến thức nền tảng, đào tạo sinh viên phát triển tư duy, cách học, cách giải quyết vấn đề, đổi mới sáng tạo và ứng dụng hiệu quả AI và dữ liệu lớn vào học tập và thực tiễn.
Thầy Trần Công Tuấn - Hiệu trưởng Trường THPT Phú Nhuận (phường Đức Nhuận, TP.HCM) - đã chia sẻ tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh lớp 10 do trường tổ chức ngày 18-4, thu hút hơn 1.000 phụ huynh, học sinh lớp 9 tham dự.
Thầy Tuấn nhấn mạnh 3 năm THPT không đơn thuần là quãng thời gian học kiến thức căn bản, mà là hành trình các bạn trưởng thành, định hình bản thân và bắt đầu quyết định tương lai.
"Chính vì vậy, việc chọn một ngôi trường THPT không chỉ là chọn một nơi để học mà là chọn một môi trường để trở thành con người mà các em mong muốn", thầy hiệu trưởng gợi ý.
Tâm tình với học trò, thầy hiệu trưởng nói có thể trong lòng các bạn đang có nhiều câu hỏi: Liệu mình có đủ khả năng để vào trường này? Mình nên chọn trường nào để không hối tiếc? Mình sẽ trở thành ai trong 3 năm tới?...
"Tôi muốn nói với các em một điều rằng không có lựa chọn đúng tuyệt đối, chỉ có lựa chọn phù hợp và sự nỗ lực của chính các em mới quyết định tất cả", thầy Tuấn nhấn mạnh.
Thay mặt nhà trường, thầy hiệu trưởng nói không hứa sẽ biến mọi học sinh thành người giỏi nhất nhưng với đội ngũ nhà giáo tận tâm, phương pháp tổ chức dạy học cùng điều kiện cơ sở vật chất hiện đại cam kết giúp mỗi học sinh trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.
Đưa ra lời khuyên, thầy hiệu trưởng nói cánh cửa lớp 10 không chỉ là một kỳ thi, mà là bước chuyển mình đầu tiên của tuổi trẻ.
"Khi đứng trước quyết định lựa chọn nguyện vọng vào lớp 10, các em không nên chọn theo số đông, không chọn vì áp lực, mà hãy chọn bằng sự am hiểu chính mình", thầy Tuấn lưu ý.
Nhiều học sinh lớp 9 cho biết rất bất ngờ với lời khuyên từ thầy hiệu trưởng.
Học sinh Phạm Trọng Nguyên (lớp 9 Trường THCS Ngô Tất Tố, phường Phú Nhuận) chia sẻ: "Nghe thầy hiệu trưởng phát biểu, em như được truyền cảm hứng để nỗ lực học tập, thi đậu vào Trường THPT Phú Nhuận".
Trường THPT Phú Nhuận là một trong những trường THPT top đầu ở TP.HCM. Điểm chuẩn vào lớp 10 năm học 2025 - 2026 của trường này tương ứng với nguyện vọng 1, 2 và 3 lần lượt là 22,5, 22,75 và 23 điểm.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, bà Diệu Linh, Phó Giám đốc kiêm cố vấn du học kỳ cựu tại một tổ chức giáo dục, cho biết thời gian qua, việc siết visa của một số quốc gia gây khó khăn cho du học sinh.
Tuy nhiên tùy chính sách của từng quốc gia để xem đấy là trở ngại hay cơ hội. Chẳng hạn tại Mỹ, thực tế hiện không có việc siết chặt visa đối với Việt Nam, chủ yếu tăng cường rà soát đối với một số quốc gia khác.
“Ở khía cạnh nào đó, điều này thậm chí mang lại lợi thế cho du học sinh Việt Nam. Minh chứng là số lượng du học sinh Việt Nam trong năm 2025 đã tăng 16%”, theo bà Diệu Linh.
Trong khi đó, Anh và Úc được cho là đang thực hiện quá trình “thanh lọc” du học sinh. Đối với nhóm các trường top đầu, nhu cầu và chỉ tiêu tuyển sinh hầu như không thay đổi, thậm chí có xu hướng tăng nhẹ.
Tuy nhiên, bà Linh cho rằng các trường ở nhóm dưới sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc xin visa. Úc hiện kiểm soát chặt chẽ hơn đối với khối trường nghề, còn Anh chủ yếu siết visa diện phụ thuộc (dependent). Do đó, việc du học bậc đại học nhìn chung ít bị ảnh hưởng.
Hiện Canada là quốc gia có mức độ siết chặt mạnh nhất, song việc này chủ yếu tập trung vào các cơ sở đào tạo chất lượng thấp.
Các yêu cầu về chứng minh tài chính ở quốc gia này được kiểm tra kỹ lưỡng hơn. Đồng thời, chính sách cấp giấy phép du học cũng có sự điều chỉnh theo từng nhóm đối tượng, được xem như một hình thức “thanh lọc” du học sinh.
"Nhìn chung, nhóm học sinh theo học tại các trường top sẽ ít chịu tác động hơn từ các chính sách này. Tuy nhiên, trong những năm tới, mức độ cạnh tranh có thể sẽ gia tăng”, theo nhận xét của bà Diệu Linh.
Trước đó, ngày 13/3, hàng trăm sinh viên bàng hoàng khi Anh dừng cấp visa du học đối với công dân một số nước.
Quyết định tạm dừng cấp visa du học của Chính phủ Anh có thể ảnh hưởng đến hơn 200 sinh viên Sudan chuẩn bị theo học tại khoảng 46 trường đại học trên khắp Vương quốc Anh. Trong số này có nhiều cơ sở đào tạo danh tiếng như Đại học Oxford, Đại học Cambridge và Cao đẳng Hoàng gia London.
Ngày 11/3, Chính phủ Australia cũng chính thức cập nhật các yêu cầu khắt khe đối với hồ sơ thị thực thực hành nghề (visa 407).
Theo quy định mới, ứng viên xin visa thực hành nghề không còn được phép nộp hồ sơ song song như trước. Hệ thống visa sinh viên cũng được điều chỉnh theo hướng chặt chẽ.
Giới chức trách Úc lý giải những thay đổi này nhằm hỗ trợ cam kết của chính phủ trong việc giảm thiểu tình trạng "tạm trú vĩnh viễn".
Đầu năm 2026, Chính phủ Canada áp dụng cơ chế giới hạn số lượng giấy phép du học, đồng thời yêu cầu phần lớn sinh viên quốc tế phải có thư xác nhận từ tỉnh bang (PAL) trước khi nộp hồ sơ visa.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng thông báo tạm dừng việc xử lý hồ sơ visa định cư đối với người nộp đơn đến từ 75 quốc gia từ ngày 21/1.
Quy định này không áp dụng đối với những trường hợp xin visa không định cư, tức các loại visa tạm thời như du lịch hoặc công tác, vốn chiếm phần lớn tuyệt đối trong số người nộp đơn xin visa.
