Sáng 24-4, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã điện đàm với Thủ tướng Úc Anthony Albanese.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, tại cuộc điện đàm, Thủ tướng Anthony Albanese chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm được Quốc hội khóa XVI tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước. Ông khẳng định Úc quan tâm và mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ với Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực.
Nhà lãnh đạo Úc bày tỏ ấn tượng trước sự phát triển nhanh chóng và toàn diện của Việt Nam, nhấn mạnh những thành tựu này đều xuất phát từ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định Úc luôn đồng hành, ủng hộ, hỗ trợ Việt Nam trong thực hiện cải cách nhằm đạt mục tiêu trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045.
Nhà lãnh đạo Úc kế đó nhấn mạnh sự ổn định, an ninh và thịnh vượng của Úc gắn kết sâu sắc với các quốc gia Đông Nam Á, trong đó Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu và Úc luôn ủng hộ mạnh mẽ vai trò trung tâm của ASEAN.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chúc mừng Thủ tướng Anthony Albanese và Công Đảng giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử tháng 5-2025, cũng như việc triển khai hiệu quả những chính sách lớn trong quản trị, ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội, chuyển đổi năng lượng và kinh tế xanh.
Ông bày tỏ tin tưởng Úc sẽ tiếp tục phát triển thịnh vượng và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển thịnh vượng ở khu vực và trên thế giới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá Úc luôn là người bạn tin cậy, là Đối tác chiến lược toàn diện giàu tiềm năng và có vị thế, vai trò ngày càng tăng ở khu vực, cùng chia sẻ với Việt Nam nhiều lợi ích chiến lược cũng như các điểm tương đồng về phát triển bao trùm, chuyển đổi xanh, kinh tế số và tự chủ chiến lược.
Hai nhà lãnh đạo vui mừng nhận thấy quan hệ Việt Nam – Úc ngày càng phát triển mạnh mẽ, tin cậy, thực chất và hiệu quả, các lĩnh vực trụ cột trong Chương trình Hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện 2024 – 2027 đều được triển khai đúng tiến độ, đến nay đã cơ bản hoàn thành 96%.
Đánh giá tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp, tác động tiêu cực đến chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, hai bên nhất trí tăng cường phối hợp để góp phần giải quyết các vấn đề quốc tế cùng quan tâm, trong đó có an ninh, an toàn hàng hải và an ninh năng lượng.
Hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường tin cậy chính trị thông qua duy trì đều đặn các trao đổi và tiếp xúc trên tất các kênh Đảng, Nhà nước và giao lưu Nhân dân. Bên cạnh đó thúc đẩy thực chất, hiệu quả hợp tác về quốc phòng – an ninh, thương mại – đầu tư, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, ứng phó với biến đổi khí hậu, năng lượng và hợp tác biển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong Chính phủ Úc tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ các hội trí thức, chuyên gia, nhà khoa học Việt Nam và cộng đồng người Việt tại Úc ngày càng phát triển, cũng như giúp các giá trị văn hóa của Việt Nam đến gần hơn với người dân Úc.
Nhân dịp này, phía Việt Nam mong đón Thủ tướng Anthony Albanese sớm thăm lại. Phía Úc cũng mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sang thăm Úc vào thời điểm thích hợp.
"Ngay sau tuyên bố phong tỏa trên biển của Tổng thống Mỹ Donald Trump, toàn bộ hoạt động lưu thông qua eo biển đã ngừng lại", hãng giám sát hàng hải Lloyd's List, có trụ sở chính tại London, ghi nhận thực trạng trên eo biển Hormuz vào ngày 12-13/4.
Hãng cho biết số lượng tàu chở dầu đi qua eo biển hôm 11/4 tăng nhẹ so với những ngày trước, sau khi Mỹ - Iran đồng ý ngừng bắn hai tuần và tiến hành đàm phán trực tiếp tại Islamabad, Pakistan. Lloyd's List lý giải rằng một số công ty vận tải biển đã tìm cách đón đầu rủi ro, tận dụng lệnh ngừng bắn tạm thời để đưa tàu rời khỏi Trung Đông.
Reuters ghi nhận dữ liệu vận tải cho thấy ít nhất ba tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) đã đi qua eo biển Hormuz hôm 12/4, được cho là những tàu VLCC đầu tiên rời khỏi vịnh Ba Tư kể từ khi Mỹ - Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn vào tuần trước.
Hoạt động này giảm mạnh sau khi Mỹ - Iran kết thúc đàm phán mà không đạt được thỏa thuận và ông Trump thông báo về lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, có hiệu lực từ 10h hôm nay (21h giờ Hà Nội).
Dữ liệu cho thấy tàu VLCC Agios Fanourios I treo cờ Malta, đã tìm cách đi qua eo biển để vào vùng Vịnh nhận dầu của Iraq, nhưng phải quay đầu và hiện neo gần vịnh Oman. Reuters nhận định "các tàu chở dầu đang né eo biển Hormuz trước thềm lệnh phong tỏa của Mỹ".
Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo sẽ bắt đầu chặn tàu của tất cả quốc gia ra vào khu vực bờ biển tại Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng "không cản trở tự do hàng hải" đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran vào ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn và mở cửa lại eo biển, IRGC ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại tuyến hàng hải. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, chủ yếu do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, Chuẩn tướng Reza Talaei-Nik, ngày 25/4 tuyên bố một phần đáng kể năng lực tên lửa của nước này vẫn chưa được sử dụng, đồng thời nhấn mạnh khả năng tự sản xuất hơn 1.000 loại vũ khí trên khắp cả nước.
Ông Talaei-Nik cũng nhấn mạnh năng lực phòng thủ và đáp trả ở mức cao nhất của Iran, trong bối cảnh Mỹ và Israel chưa kết thúc chiến dịch quân sự tại Trung Đông.
Ông lưu ý rằng, trong suốt cuộc xung đột, lực lượng vũ trang Iran đã duy trì ưu thế trên không phận.
Quan chức này ca ngợi rằng các loại vũ khí đang được sản xuất trên khắp Iran đều có dây chuyền sản xuất hoàn toàn trong nước. Ông cũng cho biết “khoảng 9.000 công ty đang hợp tác với lực lượng vũ trang và Bộ Quốc phòng Iran” để sản xuất vũ khí.
"Năng lực này là kết quả của hơn 25 năm đầu tư và chuẩn bị trong ngành công nghiệp quốc phòng, đến mức ngay cả khi một số cơ sở bị hư hại, quá trình sản xuất và hỗ trợ vẫn tiếp tục trên khắp đất nước", ông nói thêm.
Ông Talaei-Nik cho biết eo biển Hormuz chiến lược, nơi Iran đã đóng cửa đối với mọi hoạt động lưu thông để đáp trả việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, "đã trở thành đòn bẩy kiểm soát để hiện thực hóa những yêu cầu của Iran”.
Ông tuyên bố rằng, bằng cách kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, lực lượng vũ trang Iran cho đến nay đã nhiều lần buộc lực lượng đối phương phải rút lui ở vịnh Oman. Eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, việc kiểm soát eo biển này dẫn đến những tác động nghiêm trọng tới tình hình năng lượng.
Phó Tổng thống Iran Esmail Saghab Esfahani ngày 24/4 tuyên bố, sau khi thất bại trong việc đạt được mục tiêu ở Iran bằng biện pháp quân sự, Mỹ đang cố gắng đạt được các mục tiêu này trên bàn đàm phán, nhưng Tehran không có ý định nhượng bộ.
"Đối phương đã thất bại trong việc đạt được bất kỳ mục tiêu nào của họ… Trong hoàn cảnh như vậy, việc họ yêu cầu đàm phán là điều hoàn toàn dễ hiểu. Đối phương tự cho họ là một siêu cường và đã tham gia vào một cuộc chiến không mang lại kết quả. Họ dự định kết thúc các hoạt động quân sự trong 3-4 ngày, nhưng lại rơi vào thế bế tắc. Giờ đây, họ đang cố gắng đạt được trên bàn đàm phán những gì họ không thể đạt được trên chiến trường”, ông Esfahani nói.
Tuyên bố cứng rắn của các quan chức Iran được đưa ra trong bối cảnh Mỹ điều thêm tàu sân bay thứ 3 đến Trung Đông.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận hơn 200 máy bay và trực thăng của Mỹ, cùng với 15.000 thủy thủ và lính thủy quân lục chiến, đã đến Trung Đông theo 3 nhóm tác chiến tàu sân bay.
"Lần đầu tiên sau nhiều thập niên, 3 tàu sân bay cùng hoạt động ở Trung Đông. Cùng với các phi đội không quân trên tàu, USS Abraham Lincoln (CVN 72), USS Gerald R. Ford (CVN 78) và USS George H.W. Bush (CVN 77) bao gồm hơn 200 máy bay và 15.000 thủy thủ và lính thủy quân lục chiến", CENTCOM viết trên mạng xã hội.
Nhiều nguồn tin nói với truyền thông Mỹ tuần này rằng, Washington có thể đang triển khai kế hoạch cho các cuộc tấn công mới vào hàng loạt mục tiêu của Iran ở eo biển Hormuz, trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn hiện tại đổ vỡ.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 4-5, giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã giảm nhẹ còn 108,25 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giảm còn 101,71 USD/thùng.
Diễn biến này xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng Truth Social rằng Mỹ sẽ bắt đầu triển khai "Dự án Tự do" từ ngày 4-5 (giờ Trung Đông) nhằm "giải phóng" các tàu không liên quan đến xung đột rời khỏi khu vực Hormuz.
"Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã thông báo với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ rời khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế một cách an toàn, để họ có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh một cách tự do và hiệu quả", ông Trump viết.
Ngay sau tuyên bố của ông Trump, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng hỗ trợ cho chiến dịch sẽ bao gồm các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa lĩnh vực, cùng 15.000 binh sĩ.
Đáp lại, Iran cảnh báo bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ can thiệp vào eo Hormuz "sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn".
Theo giới phân tích, việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển từng chiếm khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu - gần như tê liệt đã tiếp tục gây sức ép lớn lên thị trường dầu mỏ.
Đồng thời, lo ngại về rủi ro an ninh hàng hải lại càng gia tăng sau khi một tàu chở dầu bị trúng đạn ngoài khơi phía bắc thành phố Fujairah (UAE), theo cơ quan giám sát hàng hải của Anh.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, thị trường cũng chú ý đến quyết định của OPEC+ tăng sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày trong cuộc họp đầu tiên của liên minh này sau khi UAE rời đi.
Ông Gaurav Ganguly, Trưởng bộ phận kinh tế quốc tế tại Moody's Analytics, cảnh báo: "Nếu giá dầu Brent duy trì quanh mức 125 USD/thùng trong thời gian dài, nền kinh tế toàn cầu sẽ rơi vào một dạng suy thoái".
