Trong ngày làm việc đầu tiên của Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031, hôm 7/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định về đặc xá năm 2026.
Theo quyết định của Chủ tịch nước, việc đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân được thực hiện nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2026), chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Diện đặc xá là người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn hoặc đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù. Thời gian xét đặc xá tính đến ngày 31/5.
Sau khi có quyết định của Chủ tịch nước, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc – Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá, đã ký hướng dẫn về việc triển khai.
Cụ thể, người được đề nghị xét đặc xá phải đáp ứng nhiều điều kiện như: có nhiều tiến bộ, ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt. Ngoài ra, phạm nhân phải chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian với tù có thời hạn hoặc ít nhất 14 năm với tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn.
Phạm nhân còn phải chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền; đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác với các tội phạm tham nhũng.
Ai xem xét đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt
Chủ tịch nước, Chính phủ chủ trì, phối hợp với TAND Tối cao, VKSND Tối cao và các cơ quan, tổ chức có liên quan lập hồ sơ của người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt để trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.
Mới đây, TAND Tối cao đã có hướng dẫn triển khai, trong đó nêu về những trường hợp đặc biệt với người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù không đủ điều kiện đặc xá hoặc người đang được hoãn chấp hành án phạt tù để đáp ứng yêu cầu về đối nội hoặc đối ngoại của Nhà nước.
TAND Tối cao đề nghị, để được xem xét đề nghị đặc xá thuộc trường hợp như trên, người được xem xét phải đáp ứng một trong 3 điều kiện. Đó là, có văn bản thông báo ý kiến của Chủ tịch nước yêu cầu đặc xá; có văn bản của cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài hoặc các tổ chức quốc tế; có văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ, các ban Đảng ở Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Hồ sơ đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt giống với trường hợp đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Thời gian chấp hành án phạt tù được hiểu là thế nào?
Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá lý giải, thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù. Trong đó không kể thời gian được tại ngoại, hoãn, tạm đình chỉ và giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.
Thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án cũng được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được tính để trừ vào phần thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại.
Ví dụ, Nguyễn Văn A bị kết án 12 năm tù, bị bắt ngày 31/5/2017, thì tính đến ngày 31/5/2026, A đã thực sự chấp hành được 9 năm, đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù 3 lần, tổng cộng là 2 năm. Như vậy, thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại là một năm.
Hướng dẫn cũng quy định cụ thể về thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác. Theo đó, một số trường hợp cũng được coi là đã thi hành xong bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác.
Các trường hợp không được đề nghị đặc xá
Theo quyết định, 15 trường hợp sẽ không được đề nghị đặc xá. Đó là, người bị kết án phạt tù về tội Phản bội Tổ quốc, Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, Gián điệp, Bạo loạn, Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân…
Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác, trước đó đã được đặc xá, có từ hai tiền án trở lên, phạm tội giết hai người trở lên hoặc giết người có tổ chức; có căn cứ khẳng định từng sử dụng trái phép chất ma túy; ba lần bị kết án phạt tù trở lên về cùng một tội do cố ý cũng không được đề nghị đặc xá.
=>> Xem chi tiết về 15 trường hợp không được đề nghị đặc xá
Mỹ Anh, 19 tuổi, trú phường Hoàng Liệt, vừa bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội khởi tố về tội Trộm cắp tài sản.
Sự việc khởi nguồn từ trình báo của người phụ nữ với Công an phường Từ Liêm về việc bị mất nhiều đồ trang sức kim cương, đồng hồ Rolex, túi xách hàng hiệu. Tổng giá trị tài sản ước tính khoảng 10 tỷ đồng.
Bà cho biết sống cùng con trai ở căn hộ chung cư trên địa bàn phường Từ Liêm 4 năm nay nhưng chưa một lần mất đồ. Các trang sức, phụ kiện thời trang bà thường để trong hộp, trên hộc tủ kính gần giường ở phòng ngủ riêng.
Lần gần nhất bà lấy đồ sử dụng là hôm 31/1 và đến ngày 20/3 thì phát hiện mất hai chiếc nhẫn có đính nhiều viên kim cương, một vỏ nhẫn trơn vàng trắng. Bà cũng tá hỏa thấy mất một lắc tay 41 viên kim cương, một lắc 29 viên, một vỏ lắc trơn vàng trắng, một vòng tay bằng vàng hồng, một chiếc đồng hồ Rolex.
Vào cuộc điều tra, công an xác định Mỹ Anh là nghi phạm số một nên khoanh vùng đấu tranh. Cô gái thừa nhận từng thường xuyên đến nhà người phụ nữ với danh nghĩa "người yêu của con trai bà", thấy có nhiều đồ trang sức, tài sản giá trị lớn để ở tủ kính không có khóa nên nảy sinh ý định trộm cắp. Lợi dụng lúc bạn trai xuống sảnh mua đồ hoặc không chú ý, cô đã 8 lần thực hiện hành vi trộm cắp.
Lần đầu tiên vào ngày 31/1, Mỹ Anh trộm chiếc dây đeo nhãn hiệu Chanel rồi bán lấy 14 triệu đồng. Đến ngày 24/2, cô lấy một túi xách nhãn hiệu Chanel màu hồng và một thắt lưng Chanel và bán được 36 triệu đồng.
Thấy "ngon ăn", ngày 25/2, 2/3 và 3/3, Mỹ Anh trộm một vòng đeo tay Cartier, một ví đựng thẻ LV, một đôi khuyên tai màu vàng nhãn hiệu Cartier, một đồng hồ Rolex, một vòng Tiffany, một túi Hermes Birkin và một chiếc nhẫn Cartier. Những ngày sau vào giữa tháng 3, cô trộm thêm nhiều vòng, nhẫn kim cương và một số túi xách đem đi bán được hơn một tỷ đồng.
Người mua hàng của Mỹ Anh trong các lần đều bán ra với giá cao hơn để hưởng lợi, kiếm được khoảng 800 triệu đồng. Còn Mỹ Anh thu được khoảng 1,7 tỷ đồng từ việc bán hàng trộm được. Mỗi lần giao dịch, cô đều nói đó là quà bố mẹ cho nhưng không thích, nên bán.
Công an xác định, số tiền bán đồ trộm cắp được, Mỹ Anh giữ để chi tiêu cá nhân và chuyển cho bạn trai mới hơn 1,4 tỷ đồng.
Ngày 28/4, Kayla Alvarenga, thủ lĩnh băng nhóm ở Long Island (bang New York), bị kết án tù chung thân không ân xá vì ra lệnh sát hại tài xế Linver Ortiz Ponce, 29 tuổi.
Kayla bị buộc tội dàn dựng vụ bắt cóc và giết người, chỉ đạo các đồng phạm truy lùng nạn nhân và sử dụng trẻ vị thành niên để thực hiện tội ác.
Theo công tố viên hạt Suffolk, Linver hoàn toàn xa lạ với băng nhóm của Kayla, chỉ dừng xe nghỉ ngơi trên phố sau một đêm đi chơi, song "đã chết vì đỗ xe nhầm chỗ".
Tại phiên tòa, thẩm phán nói rằng Kayla "không tôn trọng sinh mạng" và không hề tỏ ra hối hận. Cô ta từ chối phát biểu trước tòa hay đưa ra bất kỳ lời xin lỗi nào đối với gia đình nạn nhân.
Vụ giết người vô nghĩa xảy ra sau khi Kayla nhìn thấy chiếc Chevrolet Camaro màu đỏ của Linver đậu trước nhà cô ta ở Bay Shore, vào tháng 3/2022. Kayla ra ngoài yêu cầu di chuyển xe nhưng tài xế từ chối, đôi bên tranh cãi gay gắt ngay trước nửa đêm.
Theo cảnh sát, Kayla sau đó đã gọi cho Christopher Perdomo, 28 tuổi và ba thiếu niên đến nhà cô ta để cưỡng chế đưa Linver rời khỏi.
Nhóm này đến ngay sau đó trên một chiếc BMW hạng sang vừa cướp được từ một phụ nữ trẻ ở Bay Shore chỉ vài giờ trước. Dưới sự chỉ đạo của Kayla, bốn tên côn đồ lôi Linver ra khỏi xe, đánh đập dã man và cướp chiếc Camaro. Linver trốn thoát và chạy đến một trạm xăng gần đó.
Nhưng theo công tố viên, Kayla đã ra lệnh cho đồng bọn truy tìm, bắt cóc và sát hại Linver.
Video giám sát từ trạm xăng đã ghi lại cảnh Kayla lái chiếc Camaro của Linver, chờ trong bóng tối khi đồng bọn của cô ta dùng súng đe dọa, lôi nạn nhân vào xe.
Công tố viên cho biết Christopher đã dùng báng súng đánh Linver nhiều lần trong suốt quãng đường đến bãi đậu xe của một nhà thờ gần đó, nơi Kayla đưa ra mệnh lệnh cuối cùng.
"Giết hắn đi", cô ta ra lệnh cho Christopher. Tên này bắn Linver bốn phát khi nạn nhân cố gắng bò đi.
Nhóm tội phạm sau đó bỏ lại thi thể và tẩu thoát. Chúng vứt bỏ hai chiếc xe đánh cắp ở hai nơi khác nhau rồi cùng bắt xe về nhà Kayla, chia nhau tiền trong ví của Linver.
Christopher bị bắt ở bang Georgia vào tháng 5/2024, dự kiến bị tuyên án 20 năm tù vào ngày 12/5 theo thỏa thuận nhận tội. Theo công tố viên, năm trong số các bị cáo vị thành niên khác cũng đã nhận tội.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam 4 tháng đối với 2 bị can Trần Trọng Nghĩa (21 tuổi) và Nguyễn Văn Nha (19 tuổi) cùng ngụ phường Cai Lậy, tỉnh Đồng Tháp để điều tra, xử lý về hành vi trộm cắp tài sản.
Sau khi tiếp nhận tin báo từ Công an phường Cai Lậy về vụ mất trộm 30 lượng vàng tại một cơ sở kinh doanh trên địa bàn phường Cai Lậy, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh tiến hành xác minh, điều tra.
Đến ngày 31-3, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh phối hợp Công an phường Cai Lậy, phường Mỹ Phước Tây, tỉnh Đồng Tháp và Công an phường Tân Bình, TP.HCM bắt giữ 2 đối tượng Nghĩa và Nha, đồng thời tiến hành làm việc một số đối tượng có liên quan.
Tại cơ quan điều tra, Nghĩa khai nhận trong quá trình làm việc đã lợi dụng sự sơ hở trong quản lý tài sản của chủ cơ sở nên đã lấy trộm 30 lượng vàng để trong tủ sắt.
Sau khi lấy trộm, Nghĩa đã kêu Nha đem số vàng đi bán được hơn 3 tỉ đồng, rồi chia nhau tiêu xài cá nhân.
Cơ quan điều tra đã thu hồi được khoảng 625.000.000 đồng do Nghĩa, Nha bán vàng trộm được; tiếp tục điều tra, xử lý Nghĩa và Nha theo đúng quy định pháp luật.
