Ngày 29-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đang xem xét giảm số lượng binh lính tại Đức, trong bối cảnh xảy ra tranh cãi giữa ông và Thủ tướng Đức Friedrich Merz về cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran.
“Mỹ đang nghiên cứu và xem xét khả năng giảm quân số tại Đức. Quyết định sẽ được đưa ra trong thời gian ngắn tới”, ông Trump nói trên nền tảng Truth Social của mình.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội, Mỹ có hơn 35.000 binh lính tại Đức vào năm 2024. Tuy nhiên con số này hiện được cho là cao hơn, với truyền thông Đức ước tính là gần 50.000.
Vài giờ trước khi ông Trump đăng bài viết về số lượng binh lính ở Đức, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã điện đàm với Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết hai bên đã thảo luận về vấn đề Iran và tầm quan trọng của việc đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz.
Thủ tướng Đức Merz đã trở thành mục tiêu chỉ trích của Tổng thống Trump, sau khi hồi đầu tuần này ông nói rằng Iran đang “làm nhục” Mỹ tại bàn đàm phán.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề nghị ngừng bắn với Ukraine vào ngày 9-5, khi Matxcơva kỷ niệm chiến thắng của Liên Xô trước phát xít trong Thế chiến II, theo Điện Kremlin.
Theo trợ lý cấp cao của ông Putin, ông Yuri Ushakov, đề xuất ngừng bắn đã được Tổng thống Nga nêu trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Donald Trump ngày 29-4. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định sẵn sàng “tuyên bố ngừng bắn trong suốt thời gian diễn ra lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng”.
“Ông Trump đã tích cực ủng hộ sáng kiến đó, cho rằng ngày lễ này đánh dấu chiến thắng chung của chúng ta”, ông Ushakov nói tiếp.
Khi Thế chiến thứ II bùng nổ, Ukraine là một trong các nước thuộc Liên Xô. Năm 1991, sau khi Liên Xô tan rã, Ukraine trở thành một quốc gia độc lập. Trong xung đột với Nga, Ukraine nhận được nhiều hỗ trợ từ Mỹ và các đồng minh phương Tây, bao gồm Đức.
Cựu Giám đốc FBI James Comey đã ra trình diện chính quyền ở Virginia ngày 29-4, sau khi bị truy tố tội đe dọa tính mạng Tổng thống Trump bằng một bài đăng trên mạng xã hội. Theo Hãng tin Reuters, ông Comey không đưa ra lời bào chữa nào và được phép rời đi sau khi hoàn thành một số thủ tục.
Ông Comey, một người chỉ trích thẳng thắn đương kim Tổng thống Mỹ, đã đăng một bức ảnh lên Instagram vào tháng 5-2025 về những vỏ sò được sắp xếp theo hình số 86 và 47 trên một bãi biển ở Bắc Carolina.
Tổng thống Trump sau đó nói rằng bức ảnh và dãy số này là một lời đe dọa ngầm. “86” theo tiếng lóng nghĩa là sát hại, còn 47 ám chỉ ông Trump, vị Tổng thống thứ 47 của nước Mỹ. “Ông ấy biết chính xác nó có nghĩa là gì. Nó có nghĩa là ám sát”, ông Trump nêu cáo buộc.
Cựu Giám đốc FBI bị truy tố tội danh “cố ý đe dọa đến tính mạng và gây thương tích cho Tổng thống Mỹ” và một tội danh đe dọa liên bang khác. Mỗi tội danh đều có mức án tối đa là 10 năm tù. Ông Comey giữ chức Giám đốc FBI từ năm 2013 đến năm 2017, sau đó bị ông Trump sa thải vào tháng 5-2017.
Ngày 29-4, Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố Thống đốc bang Sinaloa của Mexico và một số quan chức khác về tội buôn bán ma túy.
10 người, bao gồm cả Thống đốc Ruben Rocha Moya, bị cáo buộc hợp tác với băng đảng Sinaloa để phân phối “số lượng lớn” ma túy sang Mỹ.
Cùng ngày 29-4, Bộ Ngoại giao Mexico cho biết họ đã nhận được yêu cầu dẫn độ từ Mỹ đối với “nhiều người”, song không đề cập đến bản cáo trạng trên.
Phía Mexico kế đó phàn nàn rằng các trường hợp như thế này thường được xử lý bí mật theo các hiệp ước song phương, thay vì được công bố công khai trước. Do đó Mexico sẽ gửi công hàm phản đối tới Đại sứ quán Mỹ “về cách thức công bố”.
Cũng theo Bộ Ngoại giao Mexico, Văn phòng Tổng chưởng lý Mexico sẽ xác định xem có đủ bằng chứng để dẫn độ ông Rocha Moya và các nghi phạm khác sang Mỹ hay không.
Ngày 29-4, gia đình của các nạn nhân trong vụ xả súng hàng loạt đẫm máu ở Tumbler Ridge (Canada) đã nộp đơn kiện OpenAI và Giám đốc điều hành Sam Altman tại tòa án Mỹ, cáo buộc công ty này biết trước 8 tháng về việc kẻ xả súng đang lên kế hoạch trên ChatGPT nhưng không báo cảnh sát.
OpenAI là nơi tạo ra ChatGPT, một chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh. Nó có thể tạo văn bản, giọng nói và hình ảnh, kịch bản chi tiết hoặc lên kế hoạch cho sự kiện dựa trên các câu lệnh của người dùng.
7 đơn kiện đã được đệ trình tại tòa án liên bang ở San Francisco (Mỹ), cáo buộc các lãnh đạo của OpenAI đã không cảnh báo cảnh sát vì điều đó sẽ làm lộ ra số lượng lớn các cuộc trò chuyện liên quan đến bạo lực trên ChatGPT. Các đương đơn cũng cho rằng OpenAI đã che giấu vì có khả năng gây nguy hiểm cho việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trị giá gần 1.000 tỉ USD của công ty.
Vụ xả súng hồi tháng 2 ở Tumbler Ridge (Canada) đã khiến 9 người thiệt mạng, nhiều người trong số đó là trẻ em. Đây là một trong những vụ xả súng hàng loạt đẫm máu nhất trong lịch sử Canada.
Các vụ kiện này là một phần của làn sóng kiện tụng ngày càng gia tăng, trong đó cáo buộc các công ty AI đã không ngăn chặn được việc chatbot cổ xúy hoặc góp phần gây ra những vụ tự hại bản thân hoặc bạo lực. Theo AFP, đây dường như là các vụ kiện đầu tiên tại Mỹ cáo buộc ChatGPT đóng vai trò trong việc tạo điều kiện cho một vụ xả súng hàng loạt.
Mỹ sẽ tài trợ 100 triệu USD để sửa chữa mái vòm chứa phóng xạ khổng lồ tại Nhà máy Chernobyl ở miền bắc Ukraine, theo Bộ trưởng Năng lượng Ukraine Denys Shmyhal.
Trong một bài đăng trên Telegram, ông Shmyhal cho biết việc tài trợ sửa chữa mái vòm, với chi phí ước tính là 500 triệu euro (584,95 triệu đô la), đã được thảo luận với các đối tác quốc tế tại một hội nghị gần đây về nhà máy này.
Chernobyl là nơi xảy ra thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất thế giới năm 1986. Mái vòm khổng lồ kiểm soát phóng xạ từ nhà máy đã bị hư hại sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga, theo cáo buộc của Ukraine.
Truyền thông Thái Lan cho biết vụ tai nạn xảy ra vào cuối buổi chiều gần một ga đường sắt sân bay ở khu vực trung tâm thành phố. Trung tâm y tế khẩn cấp Erawan của Bangkok cho hay ít nhất 8 người đã thiệt mạng và hơn 20 người khác bị thương.
Các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại thời điểm va chạm cho thấy một dãy phương tiện đang dừng tại điểm giao cắt đường sắt thì một đoàn tàu chở hàng lao vào chiếc xe buýt màu cam.
Cú va chạm còn kéo theo nhiều phương tiện gần đó dọc theo đường ray trước khi chiếc xe buýt bốc cháy dữ dội. Nhiều xe máy cùng người điều khiển cũng bị hất văng ra đường sau vụ va chạm.
Các video sau đó cho thấy lực lượng cứu hộ tiến vào chiếc xe buýt cháy đen sau khi ngọn lửa được khống chế.
Thứ trưởng Giao thông Thái Lan Siripong Angkasakulkiat nói với báo giới tại hiện trường rằng toàn bộ các thi thể đều được tìm thấy bên trong xe buýt. Ông cho biết hiện vẫn chưa rõ có bao nhiêu người trên xe vào thời điểm xảy ra tai nạn.
Khi được hỏi về các thông tin cho rằng chiếc xe buýt đã dừng trên đường ray và các thanh chắn cảnh báo có thể không hạ xuống đúng lúc để ngăn phương tiện đi qua khi tàu tới gần, ông Siripong cho biết vụ việc vẫn cần được điều tra thêm.
Nhân chứng Kittipong Raksa cho biết ông đã đỗ xe gần đường ray khi nghe thấy tín hiệu cảnh báo tàu sắp chạy qua.
“Tôi nghe một tiếng va chạm lớn rồi thêm một tiếng nữa. Tôi nghe thấy thứ gì đó đâm vào xe của mình. Sau đó tôi thấy đoàn tàu chạy qua, kéo lê chiếc xe buýt theo", ông cho hay.
Ông cho biết sau vụ va chạm, ông phát hiện một người mắc kẹt dưới gầm xe, với bên chân bị gãy.
Kittipong nói rằng ông không thấy các thanh chắn đường sắt hạ xuống.
Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ công du Trung Quốc trong tuần này và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình vào ngày 14/5. Sự kiện thu hút nhiều chú ý, bởi đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai và là lần đầu tiên một tổng thống Mỹ đến Bắc Kinh từ năm 2017.
Hai lãnh đạo dự kiến trao đổi về các vấn đề như thuế quan, Đài Loan, cạnh tranh về trí tuệ nhân tạo (AI) và khoáng sản chiến lược. Chiến sự Iran, vấn đề mới phát sinh từ cuối tháng 2, cũng sẽ được đưa ra thảo luận, bởi cả hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đều bị ảnh hưởng.
Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập đều sẽ kỳ vọng cuộc gặp sẽ mang lại kết quả có lợi, bởi những nội dung mà hai lãnh đạo thảo luận có thể tác động tới quỹ đạo quan hệ Mỹ - Trung và trật tự quốc tế trong thập kỷ tới, theo cây viết Anthony Zurcher và Laura Bicker của BBC.
Cuộc chiến do Mỹ - Israel phát động nhằm vào Iran đã bước sang tháng thứ ba, đẩy giá năng lượng tăng cao, tạo ra hệ lụy với cả khu vực Trung Đông lẫn kinh tế thế giới. Hai bên đã ngừng bắn từ đầu tháng 4, nhưng đến nay vẫn chưa thể tìm được giải pháp hòa bình.
Trung Quốc là bên mua đáng kể dầu thô từ Iran và tận dụng nguồn cung giá rẻ này để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nên bất cứ sự gián đoạn nào cũng có thể gây tác động tiêu cực tới Bắc Kinh. Trong khi đó, chiến sự kéo dài làm dấy lên lo ngại về giá nhiên liệu tại Mỹ và nguy cơ lún sâu hơn vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông. Do đó, hai bên đều có động lực để tìm kiếm một giải pháp ổn định cho cuộc khủng hoảng.
Trung Quốc đã thể hiện vai trò trung gian bằng cách phối hợp với Pakistan thúc đẩy kế hoạch ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz. Chuyến thăm Bắc Kinh tuần trước của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi được xem là tín hiệu cho thấy ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc tại Trung Đông.
"Tôi nghĩ Mỹ hiểu rằng Trung Quốc sẽ phải đóng một vai trò nào đó nếu họ muốn đưa Iran trở lại bàn đàm phán", Ali Wyne, chuyên gia về quan hệ Mỹ - Trung tại tổ chức nghiên cứu về xung đột ICG, trụ sở Bỉ, nhận định.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gần đây đã bày tỏ hy vọng Trung Quốc sẽ gây sức ép với Iran về vấn đề Hormuz. Ông Trump cũng có thể thuyết phục Trung Quốc không chặn một nghị quyết Hội đồng Bảo an lên án việc Iran tấn công tàu thuyền di chuyển qua Hormuz, sau khi Bắc Kinh đã phủ quyết một văn kiện tương tự.
Vấn đề Đài Loan
Đài Loan từ lâu đã là nguồn cơn khiến quan hệ Mỹ - Trung căng thẳng. Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một tỉnh chờ thống nhất, kể cả bằng vũ lực nếu cần thiết. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc", nhưng tiếp tục duy trì quan hệ với Đài Loan và cung cấp cho hòn đảo các loại khí tài hiện đại.
Chính quyền ông Trump thời gian qua tiếp tục phát đi những tín hiệu không nhất quán. Washington cuối năm ngoái công bố thương vụ bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Bắc, khiến Bắc Kinh phản ứng gay gắt. Nhưng ông Trump nhiều lần tránh cam kết rõ ràng về việc bảo vệ Đài Loan nếu xảy ra xung đột, cáo buộc Đài Bắc lấy đi ngành công nghiệp bán dẫn của Mỹ.
Trên thực địa, Trung Quốc vẫn tiếp tục gây sức ép với Đài Loan bằng các hoạt động triển khai máy bay và tàu chiến tuần tra gần như hàng ngày. Ông Rubio tuần trước nhấn mạnh Mỹ không muốn xảy ra "những sự kiện gây mất ổn định" tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.
"Một khả năng là Trung Quốc và Mỹ có thể theo đuổi chiến lược 'kiềm chế lẫn nhau', chẳng hạn Mỹ giảm số lượng các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan, đổi lại Trung Quốc giảm các cuộc tập trận quân sự nhằm vào hòn đảo", giáo sư Zhao Minghao, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học Phúc Đán, nói với AP.
Căng thẳng về kinh tế - công nghệ
Trong hầu hết năm 2025, Mỹ và Trung Quốc đã tiệm cận một cuộc chiến thuế quan mới, có thể làm rung chuyển kinh tế toàn cầu. Tổng thống Trump liên tục tăng rồi giảm thuế suất với Trung Quốc, có lúc vượt 100%. Trung Quốc đáp trả tương ứng, hạn chế xuất khẩu đất hiếm, dừng mua nông sản Mỹ, giáng đòn trực tiếp vào nông dân tại những bang từng bỏ phiếu bầu ông Trump.
Căng thẳng thương mại đã hạ nhiệt sau khi ông Trump và ông Tập gặp tại Hàn Quốc hồi tháng 10/2025, nhưng hai bên vẫn tồn tại nhiều bất đồng. Ông Trump dự kiến thúc đẩy Trung Quốc mua thêm nông sản Mỹ, trong khi Bắc Kinh muốn Washington giảm điều tra thương mại và hạn chế dùng thuế quan để gây sức ép.
"Chiến lược của Trung Quốc là thúc đẩy sự ổn định bằng cách trả đũa", giáo sư Zhao nói. "Hai lãnh đạo lần này có thể đạt một thỏa thuận thương mại toàn diện, nhưng không đồng nghĩa thương chiến kết thúc và sẽ có các điều kiện đi kèm".
Một nội dung khác được quan tâm là cạnh tranh công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực AI và chip bán dẫn. Trung Quốc đang đầu tư mạnh vào AI, robot hình người và các ngành công nghệ cao, coi đây là động lực tăng trưởng then chốt trong tương lai.
Tuy nhiên, nhiều công nghệ cốt lõi mà Trung Quốc cần vẫn phụ thuộc vào chip từ Mỹ. Điều này khiến Washington có thêm công cụ kiềm chế đối thủ. Mỹ thời gian qua liên tục siết xuất khẩu chip sang Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia, đồng thời cáo buộc các công ty Trung Quốc sao chép hoặc đánh cắp công nghệ AI.
Trong khi đó, Trung Quốc nắm trong tay lợi thế quan trọng là đất hiếm, kiểm soát khoảng 90% năng lực tinh chế, tách lọc và sản xuất loại nguyên liệu thiết yếu đối với điện thoại thông minh, pin xe điện và ngành quốc phòng. Điều này tạo ra khả năng mặc cả đáng kể cho Trung Quốc trong bất cứ cuộc đàm phán nào.
"Một cuộc chiến tranh lạnh về AI đang dần hình thành", Yingyi Ma, nhà nghiên cứu về Trung Quốc của Viện Brookings, nhận định. "Nhà Trắng cáo buộc Trung Quốc đánh cắp AI của Mỹ ở 'quy mô công nghiệp', trong khi Bắc Kinh được cho là đã tìm cách ngăn Meta thâu tóm Manus, một startup AI do người Trung Quốc sáng lập nhưng hiện đặt trụ sở tại Singapore. Cuộc cạnh tranh sâu xa hơn không nằm ở việc bên nào sao chép mô hình của bên nào, mà là cuộc đua giành nhân tài có khả năng xây dựng thế hệ AI tiếp theo".
Nhiều chuyên gia không kỳ vọng sẽ có đột phá lớn về các vấn đề nêu trên khi lãnh đạo Mỹ - Trung gặp mặt.
"Hai phía đều có đồng thuận rằng sự ổn định trong quan hệ là điều quan trọng", theo ông Levin. "Nếu vượt qua câu chuyện về ổn định, vấn đề 'tiếp theo sẽ là gì' trong quan hệ song phương sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều. Vì thế, kết quả khả dĩ nhất từ cuộc gặp này là sẽ không có nhiều thay đổi đáng kể".
Theo Ryan Hass, chuyên gia về Trung Quốc thuộc Viện Brookings, nếu chuyến thăm diễn ra suôn sẻ và ông Trump cảm thấy mình được tiếp đón một cách tôn trọng, quan hệ Mỹ - Trung sẽ tiếp tục trong trạng thái yên ắng nhưng đầy dè chừng.
"Ngược lại, nếu phải rời đi với cảm giác bị thiếu tôn trọng hoặc bị xem nhẹ, Tổng thống Trump có thể sẽ thay đổi lập trường", ông Hass nói.
Chiều 23-4, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, Tuổi Trẻ đề nghị cho biết những bước tiến trong việc bảo đảm tàu của Việt Nam được lưu thông qua lại eo biển Hormuz.
Phản hồi vấn đề này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết thời gian qua, các cơ quan chức năng của Việt Nam ở trong và ngoài nước duy trì trao đổi thường xuyên, liên tục với các cơ quan chức năng của Iran về các thủ tục liên quan để các tàu hàng và thuyền viên Việt Nam có thể an toàn qua eo biển Hormuz.
"Trên cơ sở hướng dẫn của các cơ quan chức năng Iran, Bộ Ngoại giao đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng cùng các doanh nghiệp vận tải liên quan cung cấp cho phía Iran thông tin kỹ thuật các tàu hàng của Việt Nam đề nghị qua eo biển Hormuz", bà Hằng cho hay.
Theo thông tin từ các cơ quan đại diện Việt Nam tại khu vực Trung Đông và qua trao đổi với các doanh nghiệp chủ tàu, hiện nay các tàu và thuyền viên Việt Nam vẫn an toàn ở khu vực eo biển Hormuz.
Bộ Ngoại giao đã, đang và sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan và các doanh nghiệp chủ tàu, làm việc với các cơ quan chức năng Iran về các yêu cầu kỹ thuật cần thiết để tàu hàng và thuyền viên Việt Nam sớm được di chuyển an toàn qua biển Hormuz.
Đồng thời tiếp tục theo dõi sát tình hình và có các biện pháp bảo hộ cần thiết trong trường hợp có vấn đề phát sinh.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược, trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới. Sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát vào cuối tháng 2, hoạt động tàu thuyền qua khu vực này bị tê liệt và đối mặt với nguy hiểm.
Hôm 18-4, quân đội Iran tuyên bố nước này tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi mở cửa trở lại. Phía Iran tuyên bố việc mở lại eo biển Hormuz là "không thể" chừng nào các phong tỏa của Mỹ đối với những cảng của Iran còn tồn tại.
Cũng liên quan đến tình hình Trung Đông, tại họp báo ngày 23-4, người phát ngôn Phạm Thu Hằng cho biết trong bối cảnh tình hình tại đây tiếp tục diễn biến phức tạp, các cơ quan, doanh nghiệp của Việt Nam trong lĩnh vực xuất nhập khẩu nhiên liệu luôn chủ động hợp tác với các đối tác trong và ngoài khu vực nhằm thúc đẩy việc thực hiện các hợp đồng cung ứng dài hạn đã ký.
Việt Nam đồng thời tích cực trao đổi, hợp tác với các đối tác khác nhằm đa dạng hóa nguồn cung, bảo đảm không để thiếu hụt nhiên liệu cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân.
