Từ NASA (Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ) đến Google, từ những hệ thống hàng không khắt khe đến những bài toán dữ liệu toàn cầu, hành trình của tiến sĩ (TS) Nguyễn Sung (sinh năm 1969) không chỉ là câu chuyện công nghệ mà là hành trình của một cách nghĩ được định hình qua nhiều môi trường khắt khe. Ông học cách hiểu hệ thống thay vì chỉ nhìn từng phần, nhìn toàn cục trước khi đi vào chi tiết, xây dựng niềm tin thay vì chỉ tạo ra dữ liệu, theo đuổi giá trị đáng tin thay vì kết quả tức thời, và sau cùng là luôn đặt con người ở trung tâm của mọi tiến bộ như một nguyên tắc xuyên suốt không thể tách rời. Đặc biệt, khi trở về đất mẹ, ông đã dành nhiều tâm huyết cho nền giáo dục VN.
Vì sao ông chọn khoa học máy tính trong lĩnh vực hàng không, một hướng đi khá đặc biệt?
Tôi không xem đó là một lựa chọn đặc biệt, mà đơn giản là nơi hai niềm đam mê lớn nhất của tôi gặp nhau: tư duy logic của công nghệ và sự kỳ vĩ của bầu trời, của vũ trụ. Khi theo học tại ĐH Hàng không Embry-Riddle (Mỹ), tôi nhận ra rằng phía sau mỗi hệ thống hàng không và không gian là một nền tảng phần mềm và vận hành vô cùng tinh vi, nơi gần như toàn bộ tri thức của con người hội tụ và sai số gần như không được phép tồn tại. Chính điều đó buộc mình phải suy nghĩ ở cấp độ hệ thống, phải hiểu toàn bộ bức tranh thay vì chỉ một phần nhỏ, và tư duy này theo tôi suốt sự nghiệp.
Trải nghiệm làm việc tại NASA khi còn rất trẻ đã mở ra cho ông điều gì?
NASA mở ra cho tôi không chỉ công nghệ mà còn là cách con người cùng nhau xây dựng những hệ thống mà không cá nhân nào có thể tự làm được. Ở đó, mỗi dòng code không còn là một đoạn logic riêng lẻ mà là một phần của một hệ thống sống, nơi mọi thành phần phải tương tác chính xác với nhau và một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.
Điều thay đổi sâu sắc nhất là sự chuyển dịch sang tư duy hệ thống, không chỉ viết cho đúng mà phải hiểu hệ thống vận hành như thế nào, và điều gì sẽ xảy ra khi một phần gặp vấn đề. Tôi vẫn thường chia sẻ với các con rằng mình có hơn 1.000 dòng code từng được dùng trong một bộ phận của tàu con thoi Discovery, không phải như một thành tích cá nhân mà minh chứng rằng những đóng góp rất nhỏ, nếu đặt đúng vào một hệ thống lớn, có thể góp phần vào những điều rất lớn. Điều quan trọng hơn cả là sự khiêm tốn trước tri thức, bởi khi làm việc giữa những con người giỏi nhất, trên những hệ thống phức tạp nhất, bạn hiểu rằng mình luôn còn phải học.
Những năm tháng làm trong lĩnh vực hàng không – quốc phòng đã “lập trình” cho ông tư duy gì mà đến giờ vẫn còn nguyên giá trị?
Có lẽ đó là tư duy về tính tin cậy và trách nhiệm hệ thống. Ở những môi trường như NASA hay Lockheed Martin, tôi dần hiểu rằng mình chỉ là một phần rất nhỏ trong một hệ thống rất lớn, và mỗi việc mình làm nếu có ý nghĩa thì cũng chỉ là góp phần giúp hệ thống vận hành ổn định hơn.
Điều tôi học được là sự cẩn trọng, làm gì cũng phải kiểm tra lại, phải nghĩ thêm một bước và luôn tự hỏi nếu có sai sót thì điều gì sẽ xảy ra. Càng làm, tôi càng thấy mình cần học nhiều hơn, vì hệ thống luôn lớn hơn hiểu biết của mình. Nếu nói điều còn giữ lại đến hôm nay, thì đó là một suy nghĩ rất đơn giản: công nghệ không phải để thể hiện mình giỏi, mà để người khác có thể tin vào nó và sử dụng nó một cách an toàn.
Vì sao ông quyết định gia nhập Google vào năm 2005, thời điểm điện toán đám mây (cloud) còn rất sơ khai?
Lúc đó tôi chỉ cảm thấy mình còn nhiều điều chưa hiểu về cách con người quản lý tri thức, và Google là nơi mình có thể học thêm. Khi làm việc trong lĩnh vực hệ thống phân tán, tôi nhận ra nhiều tổ chức có rất nhiều dữ liệu nhưng lại gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và sử dụng hiệu quả.
Khi tiếp cận với cách Google tổ chức thông tin và làm cho nó trở nên hữu ích, tôi thấy đó là một hướng đi có ý nghĩa. Thành thật mà nói, lúc đó tôi cũng chưa hình dung hết được quy mô của điện toán đám mây sau này, tôi chỉ nghĩ rằng nếu có cơ hội được tham gia và học cách những người giỏi hơn giải quyết những bài toán lớn, thì đó đã là một điều đáng quý. Tôi cũng may mắn trong hành trình đó khi được TS Vint Cerf, người được xem là “cha đẻ của internet” hướng dẫn công trình nghiên cứu của mình. Qua đó, tôi có cơ hội tiếp cận và học hỏi từ nhiều bộ óc rất xuất sắc.
Nếu phải mô tả Google bằng một từ duy nhất, ông sẽ chọn từ gì? Điều khó nhất khi xử lý dữ liệu ở quy mô hàng tỉ người dùng là gì?
Có lẽ là “unconventional”, tức là không theo lối mòn. Còn điều khó nhất không phải là xử lý dữ liệu lớn, mà là làm sao để thông tin trở nên thực sự hữu ích trong công việc hằng ngày của con người. Thời điểm ban đầu ở Google, “đối thủ cạnh tranh” lớn nhất của chúng tôi không phải là một công nghệ phức tạp mà là chiếc điện thoại bàn, bởi khi cần thông tin, con người thường gọi cho người mà họ tin là có câu trả lời.
Điều đó cho thấy dữ liệu có thể đã tồn tại, nhưng nếu người dùng không tìm được nhanh hơn hoặc không tin vào kết quả, họ sẽ quay về cách cũ. Vì vậy, thách thức không chỉ là xử lý dữ liệu mà là xây dựng hệ thống có thể tìm đúng thông tin, trả về đủ nhanh và quan trọng nhất là tạo được niềm tin. Ở quy mô lớn, mỗi người dùng có một ngữ cảnh khác nhau, và hệ thống phải đủ thông minh để hiểu điều đó nhưng cũng đủ đơn giản để người dùng cảm thấy quen thuộc. Nếu nhìn lại, điều khó nhất không nằm ở dữ liệu mà ở việc thay đổi thói quen của con người.
Khi AI bùng nổ, liệu tri thức có đang bị “bội thực thông tin”?
Tôi không nghĩ chúng ta đang bội thực tri thức, mà đúng hơn là bội thực dữ liệu và biểu đạt. Trí tuệ nhân tạo (AI) làm cho việc tạo ra thông tin trở nên rất dễ, nhưng tri thức không phải là thứ được tạo ra bằng tốc độ mà được hình thành qua quá trình chọn lọc, kiểm chứng và hiểu sâu. Khi khoảng cách giữa việc tạo ra và hiểu được ngày càng lớn thì cảm giác bội thực là điều dễ hiểu.
Theo tôi, vấn đề không nằm ở việc có quá nhiều thông tin mà là thiếu cơ chế để biến thông tin thành hiểu biết đáng tin cậy. Nếu không có ngữ cảnh và khả năng kiểm chứng, càng nhiều thông tin con người càng dễ mất phương hướng.
AI không phải là nguồn tạo ra tri thức mà là công cụ giúp con người đi nhanh hơn trong quá trình tìm đến tri thức, nhưng đi nhanh không đồng nghĩa với đi đúng. Vì vậy, thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao để hệ thống và cả con người biết dừng lại đúng lúc, đặt câu hỏi đúng và phân biệt điều gì thực sự đáng tin.
Theo ông, giáo dục cần thay đổi như thế nào trong kỷ nguyên AI và cloud?
Khi kiến thức trở nên phổ biến và gần như không còn giới hạn, giá trị của giáo dục dịch chuyển từ việc sở hữu thông tin sang khả năng hiểu, ứng dụng và tư duy. Khi câu trả lời có thể được truy xuất gần như tức thì, giáo dục không còn chỉ là truyền đạt kiến thức mà phải tạo ra môi trường trải nghiệm, mạng lưới kết nối và phương pháp để người học giải quyết vấn đề thực tế.
Giáo dục không chỉ dạy biết cái gì mà cần dạy hỏi như thế nào và đi như thế nào trong một thế giới tri thức rộng lớn. Người học cần được rèn luyện khả năng đặt câu hỏi đúng, phân định thông tin và có một bản lĩnh đủ vững để không bị cuốn theo dòng dữ liệu. Một hướng quan trọng là mô hình AI lấy con người làm trung tâm, nơi công nghệ không thay thế mà tăng cường năng lực của con người, giúp con người làm tốt hơn chứ không làm thay.
Sau nhiều năm làm việc ở Mỹ, điều gì khiến ông quay về và dành tâm huyết cho VN?
Với tôi, VN không chỉ là nơi mình sinh ra mà còn là nơi vẫn còn rất nhiều bài toán chưa được giải trong giáo dục, y tế và ứng dụng công nghệ. Tôi không nghĩ mình quay về để làm điều gì lớn, chỉ nghĩ rằng nếu có thể đóng góp một phần nhỏ bằng những gì mình đã học thì đó là điều nên làm. Có lẽ đó không phải là một lựa chọn mang tính chiến lược mà là một cảm giác tự nhiên, đi đủ xa để học rồi quay lại để chia sẻ.
Khi tham gia Hội đồng Cố vấn của Trường ĐH Hoa Sen, ông kỳ vọng thay đổi điều gì trong giáo dục công nghệ?
Sinh viên VN rất thông minh và chăm chỉ, nhưng khoảng cách lớn nhất không nằm ở trí tuệ mà ở tư duy hệ thống và khả năng giải những bài toán lớn, phức hợp gắn với thực tiễn. Nhiều sinh viên có thể viết code nhanh, nhưng khi phải thiết kế hệ thống chịu tải lớn hoặc ứng dụng AI vào một bài toán thực tế thì còn thiếu trải nghiệm và phương pháp. Tôi mong muốn mang tiêu chuẩn thực chiến toàn cầu vào môi trường giáo dục công nghệ để thu hẹp khoảng cách đó, đồng thời mở ra cơ hội học tập và phát triển trong mạng lưới liên kết quốc tế giữa Trường ĐH Hoa Sen với các trường đại học uy tín trên thế giới.
Thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Tường Vũ (Bệnh viện Chợ Rẫy) nói rằng ông thể hiện dấu ấn lớn trong lĩnh vực công nghệ nói chung và ứng dụng vào y tế. Đầu tiên phải nói đến dự án TuVanCovid.com mà ông và bác sĩ Vũ cùng triển khai. Điều gì khiến ông quyết định dấn thân vào một lĩnh vực không phải chuyên môn trực tiếp?
Dự án đó không bắt đầu từ công nghệ mà từ một tình huống rất con người. Ban đầu chúng tôi chỉ là một nhóm trao đổi về giáo dục và ứng dụng công nghệ, nhưng khi Covid-19 bùng phát, câu hỏi đầu tiên không phải là làm gì lớn mà là mình có thể làm gì ngay lúc này. Từ đó, mọi thứ được triển khai rất nhanh với những gì có trong tay, không có kế hoạch dài hạn mà chỉ là cố gắng kết nối người cần hỗ trợ với người có thể giúp. Nhìn lại, tôi không nghĩ đó là một dự án theo nghĩa thông thường mà giống như một phản ứng tự nhiên của con người trước một tình huống cần được đáp lại, nơi công nghệ chỉ là phương tiện, còn điều thúc đẩy hành động là việc mình không thể đứng yên.
Phạt nguội đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý giao thông tại TP.HCM khi vừa minh bạch, vừa góp phần thay đổi hành vi người tham gia giao thông. Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận cao, không ít người dân vẫn gặp khó khi tra cứu, nộp phạt.
Phòng CSGT Công an TP.HCM cho biết đang triển khai hàng loạt giải pháp để tháo gỡ và chuẩn bị nâng cấp hệ thống theo hướng ứng dụng AI.
Trao đổi với PV Thanh Niên, thượng tá Nguyễn Văn Bình, Phó trưởng phòng CSGT Công an TP.HCM, cho biết hình thức phạt nguội hiện nay nhận được sự ủng hộ lớn từ người dân.
Theo thượng tá Bình, điểm mạnh lớn nhất của phạt nguội là tính công khai, minh bạch. Mọi hành vi vi phạm đều được ghi nhận bằng hình ảnh rõ ràng, giúp người vi phạm "tâm phục khẩu phục", hạn chế tranh cãi.
Không chỉ dừng ở xử phạt, phạt nguội còn góp phần thay đổi thói quen lâu nay của một bộ phận người tham gia giao thông chỉ chấp hành luật khi thấy lực lượng CSGT trên đường.
"Việc giám sát bằng camera khiến người dân ý thức hơn, tự giác hơn, từ đó góp phần kéo giảm vi phạm và tai nạn giao thông", thượng tá Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh.
Dù được đánh giá cao, quá trình triển khai phạt nguội vẫn tồn tại nhiều vướng mắc trong thực tế. Một trong những vấn đề phổ biến là thông tin chủ phương tiện không còn chính xác. Nhiều trường hợp xe đã mua bán qua nhiều đời chủ nhưng chưa sang tên, hoặc người dân thay đổi nơi ở nhưng không cập nhật địa chỉ. Điều này khiến việc gửi thông báo vi phạm gặp khó khăn.
Không ít người chỉ "ngỡ ngàng" biết mình vi phạm khi đi đăng kiểm, đi cấp đổi giấy phép lái xe, thi sát hạch và bị từ chối dịch vụ.
Bên cạnh đó, rào cản công nghệ cũng là một nguyên nhân đáng chú ý. Một bộ phận người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, chưa quen tra cứu thông tin vi phạm trên website hoặc ứng dụng.
Việc sử dụng Cổng dịch vụ công quốc gia để nộp phạt cũng gây khó khăn cho một số người do lỗi thao tác, nhập sai mã quyết định hoặc gặp trục trặc trong quá trình thanh toán.
Trước thực tế này, Phòng CSGT TP.HCM đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân. Đáng chú ý là việc xử lý phạt nguội tại nơi cư trú. Theo đó, người vi phạm tại TP.HCM nhưng sinh sống ở tỉnh, thành khác không cần quay lại TP.HCM để giải quyết.
Dữ liệu vi phạm sẽ được chuyển về đơn vị CSGT nơi người dân cư trú để lập biên bản và ra quyết định xử phạt. Cách làm này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí đi lại.
Song song đó, dữ liệu vi phạm được tích hợp trên hệ thống của Cục CSGT và ứng dụng VNeTraffic, giúp người dân chủ động tra cứu, theo dõi và nhận thông báo vi phạm.
Ngoài ra, các đường dây nóng và tổ hỗ trợ trực tiếp tại trụ sở Đội/Trạm CSGT cũng được thiết lập để hướng dẫn người dân thao tác trên điện thoại, từ tra cứu đến nộp phạt.
Không dừng lại ở đó, TP.HCM đang chuẩn bị bước sang giai đoạn mới với việc nâng cấp toàn diện hệ thống phạt nguội.
Theo Phòng CSGT, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tham mưu triển khai hệ thống camera giám sát ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên diện rộng.
Khác với hệ thống hiện tại chủ yếu ghi hình, các camera mới sẽ có khả năng phân tích hành vi giao thông phức tạp, nhận diện biển số (ANPR) với độ chính xác cao trong nhiều điều kiện như ban đêm, mưa lớn hoặc lưu lượng xe dày đặc.
Đặc biệt, hệ thống phần mềm tại trung tâm giám sát sẽ được tự động hóa tối đa trong các khâu như trích xuất dữ liệu, nhận diện vi phạm, lập hồ sơ ban đầu. Điều này không chỉ giúp giảm tải công việc cho lực lượng CSGT mà còn rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả quản lý.
Việc đẩy mạnh phạt nguội kết hợp công nghệ AI được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường giao thông không còn "vùng trống giám sát".
Khi mọi hành vi vi phạm đều có thể bị phát hiện, người tham gia giao thông sẽ buộc phải thay đổi hành vi theo hướng an toàn, văn minh hơn. Tuy nhiên, để hệ thống này phát huy hiệu quả tối đa, bên cạnh nỗ lực của cơ quan chức năng, ý thức tự giác của người dân vẫn là yếu tố then chốt.
Ngày 28.4, trao đổi với PV Thanh Niên, một lãnh đạo Sở VH-TT-DL tỉnh Gia Lai cho biết sẽ kiểm tra thông tin lan truyền liên quan đến phản ánh tiêu cực về du lịch Quy Nhơn. Theo cơ quan này, việc xác minh nhằm làm rõ mức độ xác thực, từ đó có hướng chấn chỉnh, khắc phục nếu cần thiết, góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến ngày càng tích cực hơn.
Dù được vinh danh trong danh sách 25 điểm đến nổi bật nhất thế giới, Quy Nhơn bất ngờ trở thành tâm điểm tranh cãi trên mạng xã hội khi xuất hiện ý kiến bài review chê Quy Nhơn "nhàm chán" và "đồ ăn dở, biển không đặc sắc".
Cụ thể, những ngày gần đây, cộng đồng mạng xôn xao trước bài viết của tài khoản Facebook C.T.N với nhiều nhận xét tiêu cực sau chuyến đi đến Quy Nhơn. Người này cho rằng: "Lần đầu tiên đến Quy Nhơn chắc sẽ không có lần sau. Biển không có gì đặc sắc. Đồ ăn quá tệ và bình thường. Thành phố vắng vẻ, nhàm chán...".
Điểm gây tranh cãi không chỉ nằm ở lời chê, mà còn ở việc hình ảnh minh họa lại được chụp tại gành Đá Đĩa, thuộc một địa phương ở tỉnh khác, cách Quy Nhơn hàng chục km.
Bài đăng ngay sau đó nhận về nhiều lượt bình luận và chia sẻ. Việc sử dụng hình ảnh của địa phương khác để minh họa cho bài review du lịch Quy Nhơn khiến nhiều người dùng mạng xã hội phản ứng gay gắt. Trước phản ứng của cộng đồng mạng, người dùng này đã phải thay đi những hình ảnh đã đăng tải trước đó.
Dưới bài đăng, nhiều ý kiến đã lên tiếng bảo vệ hình ảnh du lịch Quy Nhơn, đồng thời chia sẻ những trải nghiệm tích cực. Một số người cho rằng cảm nhận về điểm đến phụ thuộc vào lịch trình, cách tổ chức chuyến đi và kỳ vọng cá nhân.
Tài khoản Trường Vũ nhận xét: "Mỗi người có cảm nhận riêng, nhưng với mình Quy Nhơn rất đáng nhớ. Biển sạch, nước trong, nhiều điểm đẹp như Kỳ Co, Eo Gió… Đồ ăn đa dạng, giá cả hợp lý. Thành phố yên bình, phù hợp nghỉ dưỡng".
Trong khi đó, tài khoản Hồng Thiện cho rằng trải nghiệm du lịch phụ thuộc nhiều vào lựa chọn: "Có thể do tour chưa phù hợp. Quy Nhơn còn nhiều điểm đẹp, nếu đi tự túc sẽ chủ động và thú vị hơn. Tour kém chất lượng thì đi đâu cũng dễ thấy chán".
Nhiều ý kiến còn cho rằng Quy Nhơn không phải là điểm đến sôi động theo kiểu đô thị du lịch lớn. Thay vào đó, nơi đây nổi bật với không gian yên bình, cảnh quan tự nhiên còn tương đối nguyên sơ và nhịp sống chậm. Chính đặc điểm này khiến Quy Nhơn phù hợp với nghỉ dưỡng, trải nghiệm thiên nhiên, khám phá văn hóa bản địa hơn là du lịch giải trí cường độ cao.
Đáng chú ý, năm 2025 cẩm nang du lịch uy tín Lonely Planet đã công bố danh sách "Best in Travel 2026", giới thiệu 25 điểm đến và 25 trải nghiệm nổi bật nhất thế giới trong năm tới. Việt Nam chỉ có một đại diện duy nhất được vinh danh là Quy Nhơn, cho thấy sức hút và tiềm năng của điểm đến này trên bản đồ du lịch quốc tế.
Năm 2026, Quy Nhơn lần thứ 3 được vinh danh là "Đô thị du lịch sạch ASEAN", tiếp tục khẳng định nỗ lực của địa phương trong xây dựng môi trường du lịch xanh, thân thiện và bền vững. Danh hiệu này không chỉ là sự ghi nhận từ khu vực mà còn góp phần nâng cao vị thế của Quy Nhơn trên bản đồ du lịch quốc tế.
Cùng với đó, tỉnh Gia Lai đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2026 với chủ đề "Gia Lai - Hội tụ bản sắc, lan tỏa xanh". Chương trình dự kiến gồm hơn 100 hoạt động do địa phương chủ trì và gần 20 sự kiện quy mô do Bộ VH-TT-DL tổ chức, hướng tới phát triển du lịch bền vững, tăng cường liên kết vùng giữa biển và cao nguyên.
Trong bối cảnh này, Quy Nhơn được kỳ vọng sẽ đóng vai trò điểm nhấn quan trọng, góp phần lan tỏa hình ảnh điểm đến xanh - sạch - đẹp, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm du khách. Việc kết hợp giữa lợi thế thiên nhiên, bản sắc văn hóa và định hướng phát triển bền vững được xem là nền tảng để Quy Nhơn tiếp tục thu hút du khách trong nước và quốc tế.
Không chỉ sở hữu hệ thống danh thắng đa dạng như Kỳ Co được ví như "Maldives của Việt Nam", Eo Gió, các làng chài Nhơn Hải, Nhơn Lý trên bán đảo Phương Mai, Cù Lao Xanh, hay Tháp Đôi, đồi Ghềnh Ráng (nơi gắn với mộ thi sĩ Hàn Mặc Tử), du lịch Quy Nhơn còn liên tục làm mới sản phẩm để gia tăng trải nghiệm cho du khách.
Ngành du lịch địa phương đưa vào khai thác nhiều hoạt động văn hóa - nghệ thuật đặc sắc như chương trình "Đêm tháp Đôi - Sắc màu huyền thoại" biểu diễn định kỳ tối thứ sáu hằng tuần (từ 19 giờ đến 21 giờ, từ ngày 1.5 đến 25.9), cùng các hoạt động như Đêm võ đài Bình Định, hội bài chòi dân gian tại quảng trường Nguyễn Tất Thành…
Bên cạnh đó, Quy Nhơn phát triển thêm các loại hình thể thao biển hiện đại như mô tô nước, phao chuối, chèo SUP, phao trượt… song song với những trải nghiệm quen thuộc như lặn ngắm san hô, check-in Hòn Khô. Đáng chú ý, một doanh nghiệp đã đưa vào khai thác tour du thuyền cao cấp với hệ sinh thái dịch vụ khép kín, hướng đến nhóm khách quốc tế (châu Âu, Mỹ, Nga) và phân khúc khách nội địa thu nhập cao.
Ngoài ra, nhiều đơn vị tiếp tục phát triển các tour trải nghiệm đặc trưng như tham quan Eo Gió, Hòn Sẹo, Bãi Dứa; kết hợp câu cá rạn san hô và chế biến sashimi cá mú ngay tại chỗ. Xu hướng "du lịch xanh" cũng được chú trọng với các hoạt động thu gom rác, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển và xây dựng hình ảnh điểm đến bền vững.
Ngày 16.5, ông Châu Văn Hòa, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long vừa có công văn giao Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học) chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các sở, ngành tỉnh, UBND xã Trà Côn và các đơn vị có liên quan khẩn trương rà soát, báo cáo liên quan thông tin phản ánh Vườn chim Hai Chìa (xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) đang bị xâm hại.
Theo đó, rà soát các thông tin về diện tích rừng, thành phần loài chim, số lượng và đặc tính di cư các loài chim, các khó khăn, vướng mắc; đồng thời có ý kiến tham mưu đề xuất UBND tỉnh hướng chỉ đạo trong thời gian tới. Ý kiến tham mưu gửi về UBND tỉnh xem xét, quyết định trước 10 giờ ngày 19.5.
Trước đó, trên mạng xã hội có thông tin về Vườn chim Hai Chìa là một địa chỉ bảo tồn thiên nhiên quý cần được bảo vệ và đang bị nhiều kẻ gian xâm hại khi săn bắt các loài chim ở đây. Sự việc khiến chủ vườn chim bất lực, muốn phá bỏ vườn chim mình bảo vệ hơn 20 năm nay.
Ngày 16.5, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Văn Chìa (80 tuổi, ngụ xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) - chủ Vườn chim Hai Chìa cho biết ông dự định đốn bỏ vườn cây để các loài chim bay đi nơi khác trú ngụ. Lý do là nạn săn bắt chim cò, đặc biệt là loài quý hiếm ngày càng diễn ra nghiêm trọng trong khi bản thân ông đã già yếu không thể canh giữ nổi.
"Vườn này có khi chim về đến hơn 2.000 con, số chim cò về nhiều, nên việc giữ gìn đêm hôm là tôi làm không nổi nữa, tuổi quá cao, sáng nay tôi thấy bắn rớt 2, 3 con, tui chạy ra giành lại được 1 con, mỗi này cả chục người đứng bên ngoài bắn, tôi mong muốn chính quyền tỉnh, xã giúp tôi giữ được vườn chim này yên ổn", ông Hai Chìa cầm trên tay con cò bị bắn gãy cánh, đau xót nói.
Ông Hai Chìa kể lại, khoảng năm 2006, bỗng xuất hiện một đàn vạc hơn trăm con bay về trú ngụ trong khu vườn. Sau đó có thêm cò, còng cọc... kéo về ngày một đông đúc có lúc lên đến vài ngàn con. Mỗi buổi chiều ra xem đàn chim bay lượn thành vòng trên trời đáp xuống vườn cây rất đã mắt. "Lượng chim về lớn nên người dân thi nhau đến săn bắt, tôi cũng nhờ chính quyền địa phương can thiệp nhưng không thấm vào đâu, tôi phải căng lưới B40 và ngày đêm canh giữ vườn chim này, nhưng đến nay già yếu canh hết nổi rồi", ông Chìa nói.
Bức xúc trước tình trạng vườn chim bị tấn công, lão nông 80 tuổi bày tỏ: "Trong tuần sau, tôi dự định sẽ lên trực tiếp UBND tỉnh và Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học tỉnh để trình báo lần cuối với hy vọng tìm được giải pháp cứu lấy đàn chim quý. Nếu không có giải pháp, tôi sẽ đốn bỏ vườn cây để chim bay đi nơi khác trú ngụ".
Trước đó, năm 2023, UBND tỉnh Vĩnh Long ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch bảo vệ, nâng cấp, mở rộng vườn chim Vạc tại xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long (nay là xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long).
Vườn chim vạc của ông Lê Văn Chìa (ngụ ấp Gia Kiết, xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, Vĩnh Long) nằm trên diện tích đất khoảng 1,8 ha. Từ năm 2006, khi phát hiện chim về cư ngụ ngày càng đông, cao điểm lên đến hơn 2.000 con, ông Chìa đã quyết định không làm xáo trộn khu vườn mà tạo thêm sinh cảnh tự nhiên cho chim cư trú.
Từ đó, các loài chim khác như cò trắng, cò ốc, cồng cộc cũng bắt đầu kéo về càng nhiều và hình thành quần thể chim cho đến nay. Năm 2021, tỉnh Vĩnh Long ghi nhận tại vườn chim này có 33 loài thuộc 20 họ, 12 bộ. Trong đó, có ít nhất 13 cá thể cò ốc, 6 cá thể quắm đen, khoảng 130 - 135 cá thể cò ruồi, khoảng 80 - 120 cá thể cò trắng, khoảng 190 - 260 cá thể cốc đen, khoảng 600 - 625 cá thể vạc...
Nhằm đề ra giải pháp thúc đẩy phát triển vườn chim vạc, góp phần bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn trong thời gian tới, UBND tỉnh Vĩnh Long dự kiến mở rộng quy mô diện tích vườn chim vạc từ khoảng 1,8 ha như hiện nay lên 4 - 5 ha nhằm duy trì và phát triển quần thể vạc cũng như một số loài chim nước khác. Đồng thời, sẽ xây dựng tháp canh để thực hiện quan sát cũng như phục vụ hoạt động du lịch nông thôn; xây dựng hàng rào bảo vệ chắc chắn, kiên cố phục vụ bảo vệ lâu dài; xây dựng hệ thống camera giám sát, cảnh báo bảo vệ vườn chim vạc...
