Chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng diễn ra theo lời mời của Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026.
Tháp tùng Thủ tướng có Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, thứ trưởng các Bộ Quốc phòng, Công an, Ngoại giao và Công Thương, theo TTXVN.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan với chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung” là những sự kiện quan trọng nhất trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines. Hội nghị mang ý nghĩa đặc biệt khi ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN giai đoạn năm 2015-2025.
Dưới sự chủ trì của Tổng thống Marcos, Hội nghị sẽ tập trung thảo luận các vấn đề về an ninh năng lượng, an ninh lương thực, chống chọi với thiên tai và đảm bảo an toàn cho công dân các nước Đông Nam Á.
Hội nghị là dịp để lãnh đạo 11 quốc gia ASEAN trao đổi toàn diện về tình hình khu vực và quốc tế, thống nhất các định hướng chiến lược và đề ra quyết sách chiến lược, qua đó giúp củng cố đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường, tiếp tục khẳng định giá trị chiến lược của ASEAN.
Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị người đứng đầu chính phủ mới và cũng là hội nghị đa phương đầu tiên mà Thủ tướng tham dự trực tiếp.
Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III bày tỏ kỳ vọng Việt Nam sẽ có những đóng góp thiết thực tại Hội nghị, góp phần thúc đẩy hợp tác và phát triển khu vực.
Đại sứ đánh giá Việt Nam từ lâu đã thể hiện tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng qua từng năm và hy vọng Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ chia sẻ quan điểm, ý kiến về cách khu vực có thể duy trì tăng trưởng, phát triển kinh tế, bất chấp những thách thức phát sinh từ các xung đột khu vực khác nhau.
Đối với lĩnh vực luật pháp quốc tế, Đại sứ Philippines cũng bày tỏ mong muốn Việt Nam sẽ đóng góp những quan điểm của mình về các vấn đề này, nhất là khi các lãnh đạo sẽ thảo luận về những thách thức chính trị và khu vực đang thay đổi, bao gồm cả những vấn đề bên ngoài khu vực.
Ông Fernandez III kỳ vọng với sự tham gia tích cực của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh những thách thức về thương mại và phát triển kinh tế năm nay, các quốc gia sẽ cùng trao đổi, học hỏi và đóng góp để ASEAN tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc chính trị đang thay đổi, không chỉ trong khu vực mà còn trên toàn cầu.
Trong thông cáo ngày 29/4, Bộ Giáo dục Mỹ nói rằng Trung tâm Nguồn lực Hội đồng Quốc gia (NBRC) thuộc Đại học Stanford đang vận hành chương trình giúp các giáo viên tương lai, trong đó có những người "tự nhận là người da màu", được nhận chứng chỉ hành nghề cấp quốc gia.
"Hiệp hội Giáo viên California, đối tác trong nỗ lực này, từng quảng cáo rằng chương trình của Stanford nhằm mục tiêu tăng cường đa dạng trong lực lượng giáo viên được chứng nhận trên toàn quốc. Họ cũng tự hào đã trả toàn bộ học phí cho một số giáo viên thuộc nhóm 'người da đen, bản địa và da màu (BIPOC)', giúp những người này có chứng chỉ do NBRC cung cấp", thông cáo có đoạn.
Phản hồi trước thông tin, Đại học Stanford cho biết chương trình được đề cập "không còn tiếp nhận giáo viên mới và đang khép lại", khẳng định đang đáp ứng nghĩa vụ bắt buộc theo luật và "duy trì môi trường không có những hành động phân biệt đối xử bị cấm".
Đại học Stanford thêm rằng chương trình cấp chứng chỉ hành nghề giảng dạy được mở cửa cho "tất cả giáo viên tiểu học và trung học, bất kể chủng tộc".
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã triển khai chiến dịch nhằm "tái định hình" giáo dục đại học Mỹ. Nỗ lực này không chỉ tập trung vào cải tổ hệ thống cấp phép, giảm tài trợ từ ngân sách liên bang, hạn chế các chương trình đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI), mà còn nhắm đến kiểm soát các cuộc biểu tình trên khuôn viên trường, hạn chế tuyển sinh viên quốc tế.
Các nhà bảo vệ dân quyền tại Mỹ cho rằng hoạt động DEI giúp giải quyết những bất công lịch sử đối với các nhóm bị gạt ra lề xã hội như phụ nữ, cộng đồng LGBT và các dân tộc thiểu số.
Tuy nhiên, ông Trump cho rằng DEI đi ngược lại nguyên tắc trọng dụng người tài. Tổng thống Mỹ coi đây là hành vi phân biệt đối xử ngược, gây bất công cho những nhóm như nam giới và người da trắng. Ông hồi năm ngoái ký nhiều sắc lệnh hành pháp nhằm xóa bỏ DEI trong chính phủ và trong khu vực tư nhân.
Chính quyền Trump cũng đe dọa sẽ đóng băng tài trợ cho các trường đại học vì những vấn đề như hoạt động DEI, các sáng kiến khí hậu, chính sách chuyển giới và biểu tình ủng hộ Palestine.
Theo Hãng tin Reuters, Đài Loan ngày 7-5 thông báo đã tiến hành lần phóng thử ngư lôi đầu tiên cho tàu ngầm do nước này tự phát triển.
Động thái này đánh dấu cột mốc quan trọng trong dự án nhằm tăng cường khả năng răn đe của lãnh thổ này trước hải quân Trung Quốc, đồng thời bảo vệ các tuyến hàng hải trọng yếu trong trường hợp xảy ra giao tranh.
Theo đó, tàu ngầm Narwhal - chiếc đầu tiên trong chương trình đóng tàu ngầm nội địa của Đài Loan - đã thực hiện vụ thử ngư lôi hôm 6-5. Tập đoàn đóng tàu CSBC Corp cho biết cuộc thử nghiệm nhằm kiểm tra khả năng vận hành của hệ thống tác chiến, bao gồm phát hiện và theo dõi mục tiêu, điều khiển hỏa lực, phóng và dẫn đường cho ngư lôi.
Đài Loan xem chương trình tàu ngầm nội địa là trọng tâm trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng vũ trang, trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng hoạt động quân sự quanh hòn đảo.
Chương trình này nhận được hỗ trợ công nghệ và chuyên môn từ nhiều nước, trong đó có Mỹ và Anh. Đài Loan đặt mục tiêu đóng tổng cộng tám tàu ngầm và hy vọng triển khai ít nhất hai chiếc vào năm 2027. Các mẫu sau đó thậm chí có thể được trang bị tên lửa.
Chiếc tàu Narwhal đầu tiên này trị giá khoảng 1,57 tỉ USD, sử dụng hệ thống tác chiến của Lockheed Martin và mang ngư lôi hạng nặng Mark 48 do Mỹ sản xuất. Tuy nhiên, CSBC không tiết lộ loại ngư lôi được dùng trong lần thử nghiệm này.
Trước đó hồi tháng 1, Narwhal đã hoàn thành chuyến thử nghiệm lặn dưới biển đầu tiên. Tàu ban đầu dự kiến được bàn giao cho hải quân Đài Loan vào năm 2024 nhưng bị chậm tiến độ.
Theo Reuters, hiện lực lượng quân sự Đài Loan vẫn bị đánh giá lép vế đáng kể trước Trung Quốc - quốc gia sở hữu ba tàu sân bay đang hoạt động, nhiều tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo và đang phát triển tiêm kích tàng hình.
"Chúng tôi đang nói chuyện với họ. Họ muốn đóng eo biển lần nữa. Nhưng như các bạn biết đó, như đã làm trong nhiều năm, họ không thể tống tiền chúng tôi", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Phòng Bầu dục ngày 18/4.
Ông cho biết sẽ có "một số thông tin" về Iran được công bố vào cuối ngày và thêm rằng "mọi chuyện đang diễn ra rất tốt". Ông cũng cho biết Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn với Iran.
Bình luận của lãnh đạo Mỹ được đưa ra sau khi Iran ngày 18/4 thông báo tái áp đặt hạn chế ở eo biển Hormuz, đảo ngược quyết định mở cửa hoàn toàn với tàu thương mại mà Tehran đưa ra ngày hôm trước.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (SNSC) nhấn mạnh Tehran sẽ tiếp tục giám sát và kiểm soát chặt chẽ eo biển cho đến khi cuộc chiến của Mỹ - Israel hoàn toàn kết thúc và nền hòa bình lâu dài được thiết lập.
Họ giải thích rằng phần lớn sự hỗ trợ hậu cần cho các căn cứ quân sự của Mỹ ở vịnh Ba Tư được cung cấp thông qua eo biển Hormuz và điều này gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Iran cùng khu vực.
Việc kiểm soát eo biển được thực hiện bằng cách thu thập đầy đủ thông tin từ các tàu thuyền đi qua, cấp giấy chứng nhận quá cảnh theo các quy định do Iran ban hành, phù hợp với điều kiện thời chiến. Đồng thời, các tàu cũng phải thanh toán các khoản phí liên quan đến dịch vụ an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường, cũng như di chuyển dọc theo các tuyến đường do Iran chỉ định.
Tuyên bố cũng nhấn mạnh "chừng nào đối thủ còn tìm cách gây gián đoạn lưu thông tàu thuyền hoặc áp đặt các biện pháp như phong tỏa đường biển", Iran sẽ coi đây là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ không để eo biển Hormuz mở cửa trở lại.
Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) đã ghi nhận ít nhất 2 vụ tấn công vào tàu ở eo biển Hormuz sau khi Iran thông báo tái áp đặt hạn chế.
SNSC cho biết các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột gần đây thất bại vì phía Mỹ đưa ra thêm các yêu cầu mà Iran bác bỏ, khẳng định Tehran sẽ không thỏa hiệp về các lập trường cốt lõi. Do đó, các cuộc đàm phán tiếp theo bị hoãn lại cho tới khi Washington điều chỉnh lập trường phù hợp với thực tế trên chiến trường.
Tuyên bố của SNSC thêm rằng Iran gần đây đã nhận các đề xuất mới thông qua bên trung gian Pakistan và đang xem xét. Họ nhấn mạnh nhóm đàm phán của Iran sẽ không nhượng bộ về lợi ích quốc gia và sẽ tiếp tục "bảo vệ quyền lợi cùng sự hy sinh của người dân nước này".
