Giá nông sản duy trì ở mức cao trong năm 2025 đã kéo lợi nhuận nhiều doanh nghiệp nông nghiệp niêm yết đi lên, thậm chí lập kỷ lục. Khi kết quả kinh doanh cải thiện, thu nhập của đội ngũ lãnh đạo cũng tăng theo, nhưng không dừng ở tiền lương ghi nhận trên báo cáo tài chính. Tổng đãi ngộ đang được “mở rộng” qua nhiều lớp như thưởng hiệu quả và cổ phiếu ESOP, khiến khoảng cách giữa thu nhập công bố và thu nhập thực nhận ngày càng rõ.
Báo cáo thường niên vừa công bố mới đây của Tập đoàn Dabaco Việt Nam cho thấy, xu hướng “lợi nhuận đi đến đâu, thu nhập đi theo đến đó”. Năm 2025, doanh nghiệp đạt gần 14.900 tỷ đồng doanh thu và 1.507 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng gần 96% và là mức cao nhất lịch sử. Thu nhập của lãnh đạo theo đó đạt khoảng 20,4 tỷ đồng, tăng gần 30%, tương đương bình quân 1,7 tỷ đồng mỗi tháng. Chủ tịch HĐQT Nguyễn Như So nhận khoảng 3,28 tỷ đồng, còn CEO Nguyễn Khắc Thảo hơn 2 tỷ đồng. Cơ chế đãi ngộ tại đây bám sát hiệu quả kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh ngành chăn nuôi bước vào chu kỳ thuận lợi.
Không chỉ riêng Dabaco, xu hướng này cũng phản ánh bức tranh chung của thị trường lao động cấp cao trong ngành nông nghiệp. Dữ liệu của Navigos Group cho thấy, mặt bằng lương cố định của lãnh đạo ngành nông nghiệp hiện thuộc nhóm cao nhất trên thị trường, với CEO có thể nhận 126-527 triệu đồng mỗi tháng, chưa bao gồm thưởng và phúc lợi. Tuy nhiên, đây mới chỉ là phần “cứng”, trong khi thực tế thu nhập thường được cấu thành từ nhiều tầng, khiến tổng đãi ngộ có thể cao hơn nhiều lần so với con số công bố.
Sự khác biệt bắt đầu lộ rõ khi đặt cạnh Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai. Doanh nghiệp này ghi nhận lợi nhuận sau thuế 2.243 tỷ đồng trong năm 2025, tăng gấp đôi và cũng là mức cao nhất từ trước đến nay, tổng thu nhập lãnh đạo nhích nhẹ lên hơn 10,36 tỷ đồng. Nguyên nhân nằm ở cách thiết kế hệ thống đãi ngộ, khi mặt bằng lương của ban điều hành được duy trì ổn định nhiều năm và không biến động mạnh theo từng chu kỳ lợi nhuận, đồng thời cơ cấu nhân sự có thêm thành viên Hội đồng quản trị độc lập.
Cụ thể, Chủ tịch HĐQT Đoàn Nguyên Đức nhận gần 2,49 tỷ đồng, Tổng giám đốc khoảng 1,32 tỷ đồng, còn các thành viên Hội đồng quản trị và ban điều hành dao động quanh 1,3-1,6 tỷ đồng mỗi người mỗi năm. Tuy nhiên, ông Đoàn Nguyên Đức cho biết, con số này chưa phản ánh đầy đủ thu nhập thực tế. Lương chỉ là phần “cứng”, trong khi phần giá trị lớn nằm ở cơ chế ghi nhận dài hạn. Năm trước, khi doanh nghiệp xóa sạch lỗ lũy kế và đạt lợi nhuận cao, công ty đã triển khai chương trình tri ân cho khoảng 480 nhân sự gắn bó trên 10 năm, trong đó gần một nửa nhận cổ phiếu ESOP với tổng giá trị khoảng 800 tỷ đồng. Ngoài ra, Hoàng Anh Gia Lai tặng căn hộ cho 160 cán bộ, nhân viên tiêu biểu. Những căn hộ này trị giá 2-8 tỷ đồng. “Những khoản này có thể vượt xa tiền lương, khiến cấu trúc thu nhập dịch chuyển rõ sang phần thưởng theo hiệu quả”, ông Đức nói.
Cách trả lương theo hiệu suất cũng lan xuống các cấp vận hành. Theo ông Đức, với đội ngũ giám đốc nông trường, thu nhập không chỉ đến từ lương cơ bản mà phụ thuộc lớn vào sản lượng và hiệu quả quản lý. Thực tế đã xuất hiện những giám đốc nông trường chuối có thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm, nhờ cơ chế khoán theo sản phẩm thay vì cào bằng.
Thu nhập Chủ tịch và CEO một số doanh nghiệp nông nghiệp (2025)
Ở nhóm doanh nghiệp quy mô vừa, BAF Việt Nam ghi nhận tổng thu nhập lãnh đạo khoảng 8,2 tỷ đồng trong năm 2025. Chủ tịch HĐQT Trương Sỹ Bá nhận khoảng 324 triệu đồng, trong khi CEO Bùi Hương Giang hơn 1,56 tỷ đồng; các phó tổng giám đốc quanh mức 1,3 tỷ đồng. Tại GC Food, mặt bằng thu nhập cũng tăng so với năm trước, với Chủ tịch HĐQT Nguyễn Văn Thứ khoảng 781 triệu đồng một năm và Tổng giám đốc Bùi Thị Mai Hiền gần 692 triệu đồng.
Trong khi đó, một mô hình hoàn toàn khác xuất hiện tại Intimex Group – doanh nghiệp xuất khẩu gạo và cà phê. Doanh thu năm 2025 của doanh nghiệp vượt 98.500 tỷ đồng, lợi nhuận hơn 340 tỷ đồng, nhưng thù lao Chủ tịch Đỗ Hà Nam chỉ khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng. Khoản này mang tính biểu tượng, bởi ông đồng thời điều hành doanh nghiệp và nhận lương ở vị trí Tổng giám đốc. Tuy nhiên, mức lương CEO tại Intimex của ông Đỗ Hà Nam không được doanh nghiệp công bố.
Tại PAN, sự phân hóa cũng rõ rệt khi tổng thù lao Hội đồng quản trị chỉ khoảng 1,38 tỷ đồng, trong khi phần lớn thu nhập tập trung vào ban điều hành, với Tổng giám đốc Nguyễn Thị Trà My nhận hơn 4,6 tỷ đồng. Những khác biệt này cho thấy cùng một ngành nhưng cách phân phối thu nhập có thể rất khác, tùy vào mô hình quản trị và vai trò thực tế của từng vị trí.
Diễn biến này gắn với bức tranh tăng trưởng chung của ngành. Năm 2025, nông nghiệp Việt Nam tăng khoảng 4%, cao nhất trong một thập kỷ, còn kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt 70 tỷ USD. Theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mục tiêu 5 năm tới là 95-100 tỷ USD, với trọng tâm là chế biến sâu và nông nghiệp công nghệ cao. Khi quy mô và độ phức tạp của ngành tăng lên, yêu cầu đối với đội ngũ quản trị cũng thay đổi theo.
Báo cáo thị trường lao động 2026 của Navigos Group chỉ ra ba lực đẩy chính phía sau mặt bằng thu nhập cao của lãnh đạo ngành này. Quá trình chuyển dịch sang sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ và quản trị chuỗi cung ứng hiện đại đòi hỏi lãnh đạo vừa có chuyên môn nông nghiệp, vừa có năng lực quản trị. Áp lực tiêu chuẩn quốc tế từ các thị trường xuất khẩu lớn khiến vai trò của các vị trí điều hành, tài chính, R&D hay pháp lý trở nên mang tính quyết định. Trong khi đó, nguồn cung nhân sự cấp cao còn hạn chế khiến doanh nghiệp buộc phải trả mức đãi ngộ cao để thu hút và giữ chân người có năng lực.
Theo tính toán của hãng tư vấn WSP vào đầu tháng 3, mỏ Fensfeltet cách thủ đô Oslo (Na Uy) 150 km về phía tây nam có thể chứa đến 15,9 triệu tấn oxit đất hiếm. Con số này nhiều hơn 81% so với ước đoán ban đầu, qua đó khẳng định đây là mỏ có trữ lượng đất hiếm lớn nhất châu Âu.
Quy mô của mỏ Fensfeltet lớn hơn nhiều so với Per Geijer (Thụy Điển), từng được công ty khai thác LKAB xác định là mỏ lớn nhất khối này, với 2,2 triệu tấn.
Nolwenn Coint, chuyên gia tại Cơ quan Khảo sát địa chất Na Uy, cho rằng cần thêm các đợt khoan thăm dò để xác định chính xác trữ lượng của mỏ Fensfeltet. Tuy vậy, bà nhận định mỏ này có quy mô "đáng kể" ở phạm vi toàn cầu, dù hàm lượng đất hiếm thấp hơn các khu vực đang khai thác tại Mỹ (Mountain Pass), Australia (Mount Weld) và Bayan Obo ở Trung Quốc - mỏ lớn nhất thế giới.
Đặc biệt, 19% lượng oxit tại Fensfeltet là neodymium và praseodymium (NdPr) - những khoáng chất cần thiết cho nam châm vĩnh cửu, dùng trong xe điện, turbine gió, đồ điện tử và công nghiệp quốc phòng.
"Đây là những kim loại mà Ủy ban châu Âu (EC) xác định có rủi ro nguồn cung cao", ông Alf Reistad, CEO Rare Earths Norway (REN), công ty đang nắm quyền khai thác mỏ Fensfeltet, nhận định. Trong cuộc họp mới đây, ông tỏ ra sốt ruột, cho rằng đã đến lúc châu Âu "ngừng nói và cần hành động".
Nói với Reuters, ông Alf Reistad kỳ vọng REN có thể bắt đầu sản xuất vào cuối năm 2031, và đạt sản lượng 800 tấn NdPr vào 2032, đáp ứng khoảng 5% nhu cầu khoáng chất này của EU. Công ty được cấp phép khai thác nhưng vẫn cần giấy phép hoạt động và một số "cơ chế giảm thiểu rủi ro" để có mức giá cạnh tranh so với nguồn cung từ Trung Quốc.
CEO REN cảnh báo nếu chính quyền Na Uy, EC và các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) không hành động khẩn trương, nguồn đất hiếm - vốn được Brussels xem là nguyên liệu thô thiết yếu - có thể sẽ không bao giờ được khai thác.
"Chúng nằm trong một ngọn núi lửa cổ đã ngủ yên suốt 580 triệu năm và tiếp tục ở đó nếu việc khai thác không trở thành ưu tiên và chưa có cơ chế giảm thiểu rủi ro tài chính", ông nói.
Ngoài ra, kế hoạch đánh thức mỏ Fensfeltet cũng vấp phải các quan ngại về môi trường.
Theo nhà địa chất Nolwenn Coint, mỏ này là phần gốc của một ngọn núi lửa cổ đại, được cấu tạo từ đá carbonat, dễ hòa tan hơn để chiết xuất đất hiếm.
Vì vậy, REN đề xuất xây dựng một mỏ ngầm, được ví là "mỏ vô hình", nơi quặng được khai thác thông qua các giếng thẳng đứng, nghiền nhỏ. Chúng sẽ được vận chuyển xuống lòng đất bằng băng chuyền dài vài km, trước khi các nguyên tố đất hiếm được tách ra và ít nhất 60% chất thải được bơm trở lại mỏ.
REN cho rằng đây là phương án giúp giảm thiểu tác động đến môi trường. Tuy nhiên, địa điểm đề xuất cho cơ sở hạ tầng trên mặt đất đang gây tranh cãi. Các chuyên gia xác định ít nhất 78 loài động thực vật bị đe dọa ở các mức độ khác nhau, gồm bọ cánh cứng, bướm, động vật lưỡng cư, rết, nấm và địa y.
Một số tổ chức môi trường kêu gọi chính phủ Na Uy can thiệp. Họ lập luận rằng chính quyền địa phương thiếu nguồn lực để đánh giá thiệt hại và có thể vì lợi ích tài chính nên không xem xét địa điểm thay thế.
Ông Truls Gulowsen, Chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ thiên nhiên Na Uy, thừa nhận dự án mỏ Fensfeltet có điểm tích cực là cam kết hạn chế tác động sinh thái và hướng tới khai thác những khoáng sản thiết yếu.
"Chúng ta cần đảm bảo các phương án thay thế được cân nhắc trước khi chấp nhận tổn hại lớn đến đa dạng sinh học. Rủi ro là nếu chúng ta vội vàng, các bước tiếp theo sẽ mất nhiều thời gian hơn nữa", ông cảnh báo.
Người phát ngôn của REN Tor Espen Simonsen, thừa nhận tình thế tiến thoái lưỡng nan. "Nếu chúng tôi đi quá nhanh, có thể sẽ vướng vào các tranh chấp pháp lý kéo dài nhiều năm. Nhưng ngược lại, nếu dành toàn bộ thời gian để phân tích, viết thêm báo cáo và nghiên cứu, ta có thể chẳng bao giờ bắt đầu", ông nói. Công ty kêu gọi chính quyền can thiệp và coi Fensfeltet là dự án ưu tiên.
Trung Quốc, quốc gia kiểm soát thị trường đất hiếm toàn cầu, hiện cung cấp 98% nhu cầu nam châm vĩnh cửu của châu Âu. Các nhà sản xuất của khối đã nhận thức rõ khả năng dễ tổn thương vào mùa xuân 2025, khi Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu, gây ra tình trạng thiếu hụt, trước khi dỡ bỏ hạn chế vào tháng 11.
Châu Âu không có mỏ đất hiếm nào đang hoạt động. Khối này đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ tự đáp ứng ít nhất 10% nhu cầu đất hiếm. Theo ông Reistad, mỏ tại Na Uy giúp giảm phụ thuộc nhập khẩu, đáp ứng đến 30% nhu cầu đất hiếm của khối.
Tuy nhiên, một dự án khai khoáng ở châu Âu thường mất 20 năm để vận hành. Vì vậy, ông đề xuất hai giải pháp, gồm đẩy nhanh thủ tục và hỗ trợ tài chính, nếu EU không muốn bị kẹt giữa Trung Quốc và Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đầu tư khoảng 2 tỷ USD vào hai công ty Mỹ chuyên khai thác và chế biến đất hiếm. Chính phủ Mỹ cũng cam kết đảm bảo mức giá thu mua trong 10 năm đầu. Trong khi đó, Trung Quốc hỗ trợ ngành này từ những năm 1980 và có khả năng kiểm soát giá đất hiếm phạm vi toàn cầu, theo Reistad.
"Nếu không làm điều tương tự, chúng ta chẳng khác nào tham gia một đại hội thể thao nơi tất cả đều dùng doping, trừ chúng ta", ông nói.
Kỳ vọng về sự chấm dứt của cuộc chiến ở Vùng Vịnh đang giải tỏa áp lực giảm khiến giá vàng thế giới hồi phục 200 USD/ounce trong tuần qua, lên 4.715,7 USD/ounce khi kết thúc tuần giao dịch vào hôm nay, 9-5.
So với cuối tuần trước, giá vàng thế giới tăng 2,3%, sau khi giảm trong 2 tuần liên tiếp.
Với mức giá hiện tại, quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 150 triệu đồng/lượng.
Những ngày gần đây giá vàng biến động trong biên độ rất rộng, tăng giảm 100 USD/ounce trong thời gian ngắn. Tuy nhiên xu hướng của giá vàng là đi lên, nhất là sau khi xuất hiện thông tin Mỹ - Iran đang tiến gần đến một thỏa thuận kết thúc chiến tranh.
Thêm vào đó nhu cầu mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương, nhất là Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) là một trong những lý do khiến giới phân tích lạc quan về triển vọng dài hạn của giá vàng. PBOC đã mua ròng vàng tháng thứ 18 liên tiếp dù giá vàng thế giới điều chỉnh hơn 3 tháng qua.
Quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust không có động thái mua bán ròng nào trong phiên giao dịch cuối tuần. Tuy nhiên tính chung trong cả tuần qua thì SPDR Gold Trust bán ròng 2,3 tấn vàng, đánh dấu tuần bán ròng thứ ba liên tiếp. Tuần trước, quỹ này đã bán ròng 10,8 tấn vàng.
Theo chuyên gia Trần Duy Phương, giá vàng đóng cửa trên 4.715 USD/ounce là tín hiệu tích cực và khả năng giá vàng thế giới sẽ chạm ngưỡng 4.800 USD/ounce trong tuần tới.
Hiện có thông tin cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran có thể sẽ được nối lại sớm nhất vào tuần tới củng cố khả năng Mỹ - Iran đang tiến gần đến một thỏa thuận hòa bình.
Trong nước, giá vàng miếng bán ra tại Công ty SJC hôm nay, 9-5, ở mức 167,5 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 164,5 triệu đồng/lượng. Còn giá vàng nhẫn 9999 bán ra ở mức 167 triệu đồng/lượng, mua vào 164 triệu đồng/lượng.
Mức giá này đã đứng yên ngày thứ 4 liên tiếp. Trong khi đó tại tiệm vàng Mi Hồng, giá bán vàng miếng SJC hôm nay còn 166 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 164,5 triệu đồng/lượng, thấp hơn 1,5 triệu đồng/lượng so với giá bán tại Công ty SJC.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng miếng SJC đang cao hơn 16,7 triệu đồng/lượng.
Giá bạc hôm nay cũng tăng mạnh lên mức 80,22 USD/ounce khi kết thúc tuần giao dịch. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng tương đương 2,55 triệu đồng/lượng.
Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,105 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 3,012 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,131 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 3,037 triệu đồng/lượng.
Mời độc giả theo dõi diễn biến giá vàng và giá bạc TẠI ĐÂY.
Số liệu do Cục Phân tích Kinh tế thuộc Bộ Thương mại Mỹ vừa công bố cho biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 2% trong quý I (đã hiệu chỉnh theo cơ sở năm), thấp hơn dự báo trong khảo sát các nhà kinh tế của Reuters (2,3%).
Phần lớn tăng trưởng đến từ chi tiêu của chính phủ phục hồi (tăng 9,3%) sau thời gian đóng cửa hoạt động. Vào quý IV/2025, tăng trưởng kinh tế Mỹ chậm lại ở mức 0,5% do giảm chi ngân sách liên bang.
Ba tháng đầu năm, Mỹ bùng nổ chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu, tăng 8,7%. Tuy nhiên, chi tiêu tiêu dùng - động lực chính của nền kinh tế, tiếp tục chậm lại ở mức 1,6%, so với 1,9% vào quý cuối 2025. Chi tiêu hàng hóa lẫn dịch vụ giảm tốc.
Theo Reuters, chi phí sinh hoạt gia tăng khiến đa số người Mỹ không hài lòng với cách Tổng thống Donald Trump điều hành nền kinh tế. Đây là rủi ro chính trị với đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Nhưng với thị trường chứng khoán, giới đầu tư duy trì lạc quan. "Chừng nào nền kinh tế còn tiếp tục tăng trưởng và các công ty có thể tăng lợi nhuận, chúng ta có thể thấy giá cổ phiếu tăng cao, ngay cả khi giá năng lượng và lạm phát tăng", Chris Zaccarelli, Giám đốc đầu tư của Northlight Asset Management, nhận định.
Cục Dự trữ Liên bang (Fed), hôm 29/4 thông báo giữ nguyên lãi suất cơ bản, viện dẫn "mức độ bất ổn cao" phát sinh từ cuộc xung đột Trung Đông. Theo CNN, đa số chuyên gia cảnh báo chiến sự càng kéo dài thì càng gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, dự báo tác động chính xác là điều không dễ dàng.
Carl Weinberg, nhà kinh tế trưởng tại High Frequency Economics, thừa nhận rất khó dự báo tăng trưởng GDP Mỹ. "Cuộc chiến của Tổng thống Trump với Iran đã dẫn đến phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz. Chúng tôi không biết làm thế nào để mô hình hóa tác động của sự kiện đó vì chưa từng thấy điều tương tự", ông nói.
