Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 15/5 tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại khu phức hợp Trung Nam Hải nằm giữa trung tâm thủ đô Bắc Kinh. Đây là lần đầu tiên ông Trump được mời đến Trung Nam Hải, và cũng là lãnh đạo nước ngoài hiếm hoi đặt chân vào khu vực được mệnh danh là “Nhà Trắng” của Trung Quốc và là trung tâm quyền lực của nước này.
Hai lãnh đạo bắt tay, chụp ảnh lưu niệm rồi dự tiệc trà và bữa trưa làm việc, những hoạt động cuối cùng trong chuyến thăm cấp nhà nước của ông Trump tới Trung Quốc.
Ông Trump từng thăm Trung Quốc và tới Tử Cấm Thành hồi năm 2017 ở nhiệm kỳ đầu tiên, song khi đó không vào Trung Nam Hải. Quần thể này được xây dựng từ thế kỷ 12, là vườn ngự uyển và nơi nghỉ của hoàng tộc thời phong kiến. Sau năm 1949, một phần quần thể trở thành công viên công cộng, phần còn lại trở thành trụ sở của Ủy ban Trung ương Đảng và Văn phòng Chính phủ Trung Quốc.
Trong chuyến thăm lần này, ông Tập đích thân dẫn ông Trump đi qua các khu vườn và đình đài trong Trung Nam Hải, thông qua phiên dịch viên, giới thiệu lịch sử của khu phức hợp trước khi hai phái đoàn bước vào hội đàm.
“Những cây ở bên này đều đã hơn 200-300 năm tuổi”, ông Tập vừa nói vừa chỉ tay về một số gốc cây trong lúc đi dạo với ông Trump. “Bên kia có một số cây hơn 400 năm tuổi”.
“Chúng sống lâu vậy sao?”, Tổng thống Mỹ đáp lại.
“Ở những khu khác còn có những cây 1.000 năm tuổi”, ông Tập tiếp tục.
Ông Trump đã hỏi ông Tập rằng Trung Quốc có tiếp đón các nguyên thủ nước ngoài khác tại đây không.
“Rất hiếm. Ban đầu chúng tôi hoàn toàn không tiến hành các hoạt động đối ngoại ở đây, và ngay cả về sau, nơi này cũng chỉ được sử dụng cực kỳ hạn chế”, ông Tập đáp lại, nhấn mạnh tính chất “đặc biệt khép kín và biệt lập” của địa điểm này.
Lãnh đạo Trung Quốc giới thiệu cho ông chủ Nhà Trắng hai cây bách cổ gọi là “liên lý bách” (lianli bai), thuật ngữ để chỉ các cây cổ thủ có bộ rễ riêng, nhưng thân và cành của chúng đan chặt vào nhau sau hàng trăm năm phát triển cạnh nhau.
Trong văn hóa phương Đông, đây là biểu tượng của tình yêu thủy chung hay sự gắn kết bền chặt, không thể chia rời. “Hai cái cây này đã gắn liền thành một. Chúng hơn 100 năm tuổi”, ông Tập nói với ông Trump.
Theo bình luận viên Lee Beul-chan của Chosun, “liên lý bách” được sử dụng như hình ảnh ẩn dụ cho quan hệ Mỹ – Trung. Hai nước có thể cạnh tranh gay gắt, nhưng lợi ích kinh tế, tài chính và địa chính trị đã khiến họ gắn chặt với nhau đến mức khó tách rời hoàn toàn.
“Thông điệp mà ông Tập muốn truyền tải tới ông Trump là ‘sức mạnh của Trung Quốc đã trường tồn hàng trăm năm’ và ‘quan hệ Mỹ – Trung sau cùng cũng khó tránh khỏi việc đan xen chặt chẽ vào nhau'”, một nguồn tin ngoại giao ở Bắc Kinh nói.
Khi Tổng thống Mỹ tỏ ra thích thú với “hoa nguyệt quý” trong Trung Nam Hải và khen đây là loại hoa “đẹp nhất trên đời”, Chủ tịch Trung Quốc nói sẽ gửi hạt giống loại hồng bản địa này cho ông. “Tôi rất thích điều đó”, ông Trump đáp lại.
Đoạn trao đổi nhanh chóng trở thành một trong những khoảnh khắc đáng chú ý của chuyến thăm. Theo Republic World, hình ảnh tặng hạt giống hoa hồng có nhiều ý nghĩa. Hoa hồng thường gắn với tình hữu nghị và sự kiên nhẫn, nhưng cũng có gai, phần nào phản ánh mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh đầy phức tạp giữa Washington và Bắc Kinh.
Chủ tịch Tập sau đó giải thích rằng ông mời Tổng thống Trump đến Trung Nam Hải nhằm “đáp lại thịnh tình mà ông ấy dành cho tôi tại Mar-a-Lago năm 2017”. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng việc mời ông Trump đến và làm việc tại Trung Nam Hải còn nằm trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm xây dựng hình ảnh siêu cường ngang hàng với Mỹ.
Trung Nam Hải được ví như “trái tim quyền lực” của Trung Quốc thời hiện đại, là nơi nhiều lãnh đạo cấp cao nước này sinh sống và làm việc. Khu phức hợp được bảo vệ nghiêm ngặt, do đơn vị an ninh tinh nhuệ phụ trách. Hình ảnh khu vực thường được làm mờ trên các nền tảng bản đồ số Trung Quốc.
Dưới thời cựu tổng thống Barack Obama, khái niệm G2 đã xuất hiện, nhằm mô tả vai trò trung tâm của Mỹ và Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu, nhưng chưa bao giờ được Washington chính thức chấp nhận. Do đó, trong chuyến thăm của ông Trump, Bắc Kinh đã xây dựng hàng loạt hình ảnh để củng cố cảm giác về một cuộc gặp giữa hai lãnh đạo đang cùng quản lý trật tự quốc tế.
Tổng thống Trump cũng đã đề cập đến khái niệm G2 khi trả lời phỏng vấn Fox News sau cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập ngày 14/5.
“Đây là hai quốc gia vĩ đại. Tôi gọi đó là G2. Đây là G2”, ông Trump nói. “Tôi nghĩ sự kiện này sẽ là một khoảnh khắc rất quan trọng trong lịch sử”.
“Ông Tập đã làm được điều mà các lãnh đạo Trung Quốc tìm kiếm suốt nhiều năm, đưa một tổng thống Mỹ tới Bắc Kinh như một người ngang hàng không thể tranh cãi”, Julian Gewirtz, cố vấn phụ trách Trung Quốc tại Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời cựu tổng thống Joe Biden, nói với Washington Post.
Trong lịch sử hiện đại, chỉ một số ít nguyên thủ nước ngoài được lãnh đạo Trung Quốc tiếp đón tại Trung Nam Hải.
Năm 1972, chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông đã mời ông Richard Nixon tới Trung Nam Hải trong chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ đến Trung Quốc, mở đường cho tiến trình hâm nóng quan hệ song phương.
Các tổng thống Mỹ khác như George W. Bush và Barack Obama cũng đã đến Trung Nam Hải khi thăm Trung Quốc năm 2002 và 2014. Lãnh đạo thế giới gần đây nhất đặt chân đến Trung Nam Hải là Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong hai chuyến thăm vào năm 2024 và 2025.
Tốc độ trên đồng nghĩa chỉ mất khoảng 6 phút để di chuyển từ Los Angeles tới New York, theo Đài CBS News đưa tin về chuyến trở về của phi hành đoàn Artemis 2.
Chỉ trong vài giây, nhiệt độ trên toàn bộ tấm chắn nhiệt đường kính khoảng 5 m sẽ tăng vọt lên khoảng 2.760 độ C.
Bốn nhà du hành vũ trụ trên tàu, gồm ba người Mỹ là chỉ huy Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia người Canada Jeremy Hansen, hoàn toàn phải dựa vào tấm chắn nhiệt để bảo vệ họ vượt qua giai đoạn nhiệt độ tăng đến cực đại trước khi có thể đáp xuống Thái Bình Dương ngoài khơi California nhờ hệ thống dù.
"Chúng tôi rất tự tin vào hệ thống, vào tấm chắn nhiệt, dù và các hệ thống thu hồi tàu", CBS News dẫn lời Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya cho biết. Ông nói thêm rằng vào ngày 10.4 (giờ Mỹ), phi hành đoàn sẽ đặt cược sinh mạng của mình vào niềm tin đó.
Phía NASA cũng cho biết phi hành đoàn cũng tỏ ra hết sức tự tin, bất chấp tấm chắn nhiệt trong chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis 1 năm 2022 từng gặp sự cố nghiêm trọng.
Cụ thể là vật liệu đặc biệt tạo ra tấm chắn đã xuất hiện những vết nứt bên dưới bề mặt và các túi khí, khiến phần bảo vệ bên ngoài bị thổi bay.
Sau gần 2 năm thử nghiệm và phân tích, các kỹ sư bất ngờ khi phát hiện tấm chắn nhiệt bị hư hại nhiều khả năng là do vật liệu và cần được thay thế.
Phía lãnh đạo NASA đưa ra quyết định là phải thiết kế một tấm chắn nhiệt mới cho các sứ mệnh Artemis tiếp theo. Tuy nhiên, tấm chắn của Artemis 2, hoàn toàn giống với Artemis 1, đã được lắp vào con tàu. Việc thay thế tấm chắn này có thể khiến sứ mệnh bị trì hoãn thêm ít nhất 18 tháng.
Vì thế, NASA vẫn quyết định phóng Artemis 2 bằng tàu Orion với tấm chắn nhiệt cũ, dựa trên dữ liệu thử nghiệm và phân tích toàn diện cho thấy tấm chắn vẫn hoạt động an toàn nếu điều chỉnh quỹ đạo quay lại khí quyển theo hướng loại bỏ các biến động nhiệt và áp suất từng gây ra hư hại trước đó.
"Chúng tôi đã sửa đổi 'Ba nguyên tắc về chuyển giao công nghệ và thiết bị quốc phòng' cùng 'Hướng dẫn thực hiện'", Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi thông báo hôm nay, thêm rằng những điều chỉnh này sẽ giúp "chuyển giao tất cả các loại thiết bị quốc phòng trở nên khả thi về mặt nguyên tắc".
Nhật Bản trước đây chỉ được phép xuất khẩu các thiết bị quân sự nằm trong 5 danh mục gồm tìm kiếm và cứu hộ cứu nạn, vận tải, cảnh báo, trinh sát và quét mìn.
Các quy định mới nằm trong nỗ lực nới lỏng dần lệnh cấm xuất khẩu vũ khí toàn diện được ban hành từ năm 1976. Thủ tướng Takaichi khẳng định Nhật Bản chỉ bán khí tài cho những quốc gia "cam kết sử dụng chúng theo cách phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc".
"Hoàn toàn không có thay đổi nào trong cam kết của chúng tôi đối với các nguyên tắc cốt lỗi mà Nhật Bản theo đuổi hơn 80 năm qua, với tư cách quốc gia theo chủ nghĩa hòa bình kể từ khi chiến tranh kết thúc", bà cho hay.
Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết thay đổi chính sách đã được nội các và Hội đồng An ninh Quốc gia thông qua.
"Những quyết định trên được đưa ra khi môi trường an ninh xung quanh đất nước đang thay đổi với tốc độ ngày càng nhanh. Chúng nhằm mục đích đảm bảo an ninh cho Nhật Bản và đóng góp nhiều hơn vào hòa bình, ổn định của khu vực cũng như cộng đồng quốc tế. Ngày nay, không quốc gia nào có thể tự bảo vệ an ninh và hòa bình của bản thân", ông nói.
Hãng thông tấn Reuters cho biết đây là đợt cải tổ lớn nhất về quy định xuất khẩu quốc phòng của Nhật Bản trong hàng thập kỷ.
Nhật Bản trước đây từng xuất khẩu đạn dược và vật tư quân sự để thúc đẩy nền kinh tế, đặc biệt là trong giai đoạn diễn ra Chiến tranh Triều Tiên năm 1950-1953, song đã áp dụng lệnh cấm xuất khẩu vũ khí có điều kiện vào năm 1967 trước khi ban hành lệnh cấm toàn diện sau đó khoảng 10 năm.
Tokyo đưa ra một số ngoại lệ trong vài chục năm gần đây, đặc biệt là khi tham gia những dự án phát triển vũ khí hợp tác với nước ngoài. Chính phủ Nhật Bản bắt đầu cho phép xuất khẩu thiết bị quốc phòng từ năm 2014, song chỉ giới hạn ở 5 hạng mục khí tài phi sát thương.
Nhật Bản chấm dứt hạn chế tự áp đặt về bán vũ khí sát thương giữa lúc nước này đang tìm cách gia nhập thị trường vũ khí quốc tế, với hy vọng tăng cường năng lực quốc phòng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Những người ủng hộ cho rằng thay đổi chính sách sẽ giúp Tokyo hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế, cũng như làm sâu sắc thêm quan hệ quốc phòng, kinh tế và ngoại giao với các nước đối tác. Tuy nhiên, quyết định này cũng khiến một bộ phận người dân Nhật Bản cảm thấy lo ngại, trong đó phe chỉ trích cáo buộc Thủ tướng Takaichi làm xói mòn chủ nghĩa hòa bình của đất nước.
Heigo Sato, chuyên gia về quốc phòng và kiểm soát vũ khí tại Đại học Takushoku, cho biết Nhật Bản phải tận dụng thời gian hòa bình để đảm bảo "khả năng sẵn sàng chiến đấu", bằng cách thiết lập hệ thống giúp đảm bảo hoạt động trao đổi vũ khí và đạn dược giữa các đồng minh "diễn ra thông suốt".
Theo ông, các thương vụ bán vũ khí còn đi kèm với hợp đồng bảo trì định kỳ, mang lại cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản nguồn công việc ổn định và lâu dài, cũng như giúp thắt chặt quan hệ với quốc gia mua hàng.
Từ lâu, giới học giả biết rằng Shakespeare, nhà soạn kịch tài ba người Anh, từng sở hữu một ngôi nhà tại khu Blackfriars ở trung tâm London. Thông tin ban đầu cho thấy ngôi nhà nằm gần cổng chính của khu này.
Tuy nhiên, phát hiện mới đồng nghĩa giờ đây chúng ta có thể biết rõ vị trí cụ thể, quy mô, cấu trúc, cũng như các dạng công trình xung quanh ngôi nhà, theo Đài CNN hôm 16.4.
Chia sẻ với Đài CNN, Giáo sư Lucy Munro về ngành Shakespeare và Văn học cận đại của trường Đại học Hoàng đế London (Anh), cho biết đây là bất ngờ tuyệt vời.
Thông tin về nơi ở chính xác của Shakespeare đã được phát hiện khi bà tìm ra một bản quy hoạch của khu Blackfriars vào năm 1668 trong quá trình nghiên cứu dự án nhà hát tại cơ quan lưu trữ hồ sơ London.
Sau khi đối chiếu bảng quy hoạch với các mô tả về ngôi nhà của Shakespeare trong các ghi chép lịch sử, bà Munro ngạc nhiên khi nhận ra vừa tình cờ tiếp cận được bằng chứng xác thực về vị trí và cấu trúc ngôi nhà luôn được tìm kiếm lâu nay.
Theo đó, căn nhà có hình chữ L, với một phần nằm phía trên cổng chính, đồng thời nằm cạnh các công trình lân cận như một quán rượu tên Sign of the Cock Tavern.
"Ngôi nhà không quá lớn nhưng [diện tích] cũng khá đáng kể", bà cho biết, thêm rằng thậm chí nơi này còn được chia thành hai căn riêng biệt.
Vào thời điểm Shakespeare mua ngôi nhà vào năm 1613, Blackfriars được xem là một khu vực danh giá. Theo thời gian, cư dân nơi này cũng đa dạng hơn về thành phần, bao gồm tầng lớp quý tộc và giới thương nhân.
Phát hiện mới cũng góp phần làm sáng tỏ giai đoạn cuối đời của Shakespeare, trước khi ông qua đời 3 năm sau (năm 1616), hưởng dương 52 tuổi.
Bằng chứng về ngôi nhà làm khơi dậy nghi vấn đối với quan điểm được nhiều người đồng thuận vốn cho rằng đại văn hào đã về quê Stratford-upon-Avon sinh sống sau khi nhà hát Globe bị cháy vào tháng 6.1613. Đây là nhà hát đa số các vở kịch của ông được công diễn lần đầu tiên.
Theo bà Munro, Shakespeare vẫn tiếp tục sáng tác sau vụ hỏa hoạn, chẳng hạn như việc cùng nhà viết kịch John Fletcher sáng tác vở The Two Noble Kinsmen.
Nữ giáo sư cũng đặt dấu hỏi đối với giả thuyết cho rằng Shakespeare mua bất động sản ở Blackfriars chỉ nhằm mục đích đầu tư. Theo bà, việc ông chọn mua nhà ở khu vực chỉ cách nhà hát Globe chưa đầy 5 phút đi bộ cho thấy mục đích của ông có lẽ chỉ thuần túy vì phục vụ cho công việc.
