Trong báo cáo xu hướng 2025-2026 của nền tảng tuyển dụng TopCV công bố cuối năm ngoái, IT và phần mềm đứng thứ hai trong nhóm ngành ưu tiên tuyển của doanh nghiệp với 8,64%. Báo cáo cũng chỉ ra, kỹ sư AI (12,2%), kỹ sư cầu nối (9,92%), kiến trúc sư giải pháp (9,16%), lập trình viên di động (7,63%) và kiến trúc sư phần mềm (6,87%) là 5 vị trí khó tuyển nhất trong ngành.
Chỉ số trên cho thấy lĩnh vực IT và phần mềm, trong đó có lập trình viên, vẫn có nhu cầu rất lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp khó tìm được ứng viên phù hợp, với 53% thiếu hụt kỹ năng cao và 34,3% nguồn cung ứng viên chất lượng cao còn hạn chế. Bên cạnh đó, ứng viên IT thiếu các kỹ năng quan trọng như giao tiếp và truyền đạt (57,3%), tư duy phản biện (39,7%) hay tư duy sản phẩm (33,6%).
Trong khi đó, Báo cáo xu hướng tuyển dụng 2025-2026 của ITViec đầu năm nay chỉ ra, thị trường có dấu hiệu phục hồi nhưng trở nên “kén chọn” hơn. Có 66,1% doanh nghiệp tăng nhân sự IT năm 2025 và 69,6% dự kiến tiếp tục tăng trong 2026, còn 34,3% nói AI giúp cải thiện năng suất nên không cần tuyển thêm.
Còn theo Báo cáo thị trường lao động 2026 của Navigos Group, khả năng hiểu và ứng dụng công nghệ trong công việc, gồm AI, là yêu cầu hàng đầu (76,8%), nhưng sự gia tăng của các ngành công nghệ cao như AI, Fintech, và Big Data đang đẩy mạnh việc tìm kiếm nhân lực có kỹ năng chuyên sâu hơn thay vì sinh viên mới ra trường.
Yêu cầu từ doanh nghiệp ngày một cao, nhất là kỹ năng AI, là trải nghiệm “khắc nghiệt” mà những lập trình viên như Lê Nam, 23 tuổi ở TP HCM, trải qua trong gần 10 lần phỏng vấn. Tháng 8/2025, sau khi nhận tấm bằng kỹ sư công nghệ thông tin loại khá cùng kinh nghiệm thực chiến khi đi làm thêm, anh tin mình đang tham gia một ngành nghề “khát nhân lực”. Nhưng sau nửa năm gửi CV và phỏng vấn, anh liên tục bị từ chối, hoặc mức lương không đạt kỳ vọng.
“Có công ty nói đang giảm tuyển junior vì AI đang hỗ trợ lập trình viên senior làm nhanh hơn”, Nam kể.
Trong lĩnh vực lập trình, junior chỉ người có kinh nghiệm 1-2 năm, hoặc mới gia nhập thị trường lao động sau thực tập. Trong khi đó, senior chỉ các nhân viên có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm vững (thường từ 4-5 năm trở lên) và khả năng làm việc, giải quyết công việc phức tạp.
Nam cho biết từng kiếm 10-15 triệu mỗi tháng khi “code dạo” thời sinh viên, cũng như thường xuyên sử dụng AI “ở mức trên cơ bản”. Tuy nhiên, yếu tố này chưa đủ thuyết phục nhà tuyển dụng.
Khánh Linh, tốt nghiệp ngành khoa học máy tính năm 2025, lại có trải nghiệm khác. Từ năm thứ ba đại học, cô đã bắt đầu tìm hiểu và sử dụng một số công cụ AI lập trình. “Khi thực tập, mình không viết hết code nữa mà chủ yếu hướng dẫn AI viết rồi chỉnh sửa lại”, Linh nói. “Khi đó, công cụ chưa thông minh như bây giờ, nhưng giúp tôi nhận ra vai trò của mình trong thời đại AI, từ đó thay đổi để thích nghi”.
Dù sớm nhận thấy xu hướng, mọi thứ khó khăn hơn Linh nghĩ. “Khi mới vào làm, tôi chủ yếu được giao viết prompt và kiểm tra đầu ra”, Linh kể. “Sau hai tháng, tôi thấy mình không thực sự hiểu hệ thống chạy thế nào, sửa sai ở đâu. Giống như ‘dùng hộp đen’ vậy. Áp lực lớn nhất không phải khối lượng công việc, mà là cảm giác kiến thức bốn năm đại học không đủ dùng”.
Thực tế, nhiều số liệu thống kê cho thấy việc làm dành cho lập trình viên mới ra trường có xu hướng giảm. Nghiên cứu của Stanford Digital Economy Lab công bố cuối năm ngoái chỉ ra, việc làm cho nhóm lập trình viên 22-25 tuổi giảm gần 20% so với đỉnh 2022, thể hiện tác động rõ rệt của tự động hóa và AI trong công việc cấp thấp. Báo cáo về thị trường việc làm và mức lương trong lĩnh vực công nghệ năm 2025 của Ravio công bố tháng 2 cũng chỉ ra, việc tuyển dụng nhân sự công nghệ cấp độ đầu vào đã giảm mạnh 73,4% so với 2024.
Giữa 2025, báo cáo Tương lai Việc làm của Diễn đàn Kinh tế Thế giới WEF cho thấy 41% nhà tuyển dụng toàn cầu dự kiến cắt giảm vị trí AI có thể tự động hóa. Dữ liệu từ công ty đầu tư SignalFire chỉ ra mức tuyển dụng sinh viên mới ra trường tại 15 công ty công nghệ lớn nhất thế giới giảm hơn 50% kể từ năm 2019.
Những con số kể trên phản ánh thực tế: AI không làm biến mất ngành lập trình, nhưng đang thay đổi mạnh cách tuyển dụng. Ông Phan Đức Thắng, CEO một công ty phần mềm di động tại Đà Nẵng, cho biết trước 2020, ông ưu tiên nhân sự sắp hoặc mới ra trường. “Chúng tôi từng săn lập trình viên giỏi khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Nhưng từ giữa năm ngoái, chúng tôi ưu tiên đào tạo kỹ năng AI cho đội ngũ hiện có nhiều hơn”, ông nói.
Ông Nguyễn Đức Hoài, nhà đồng sáng lập kiêm CEO Bizino – công ty đứng sau phần mềm hỗ trợ lập trình Bizino AI, đánh giá thị trường việc làm đang thay đổi rất lớn. Những việc trước đây junior mất hàng giờ như viết code mẫu, sửa lỗi, viết tài liệu, tạo bài kiểm thử… thì hiện AI làm trong vài phút. Quan trọng hơn, AI đã tiến từ “gợi ý code” sang tự chủ hành động nhận yêu cầu, phân tích, viết code, chạy kiểm thử, gần như không cần người can thiệp.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông cho rằng đây là kỹ năng mỗi lập trình viên “buộc phải có”, thay vì chỉ “giá trị tăng thêm” như trước. “Ngay tại Bizino, những workflow trước đây cần 3-4 junior duy trì, giờ một senior cùng AI hoàn thành nhanh hơn 55%”, ông Hoài lấy ví dụ.
Ông cũng nêu một nghịch lý tại thị trường Việt Nam. Trong khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tích hợp AI, nhân sự có chất lượng ở lĩnh vực này vẫn thiếu. “Thị trường thiếu người giỏi AI nhưng thừa người biết code cơ bản”, ông đánh giá. “AI không ‘cướp việc’ nhưng đang đẩy thanh tiêu chuẩn tuyển dụng lên cao hơn”.
Theo ông, có ba rào cản khi lập trình viên “newbie” tiếp cận thị trường lao động. Thứ nhất, nhiều vị trí gán nhãn “entry-level” (cơ bản) nhưng đòi hỏi 2-5 năm kinh nghiệm; thứ hai là sinh viên vừa phải cạnh tranh nhau vừa cần chứng minh giá trị vượt lên cả AI miễn phí; và doanh nghiệp kiểm tra khả năng “phối hợp với AI”, không chỉ kiểm tra thuật toán như trước.
“AI đang ‘nén’ bậc thang nghề nghiệp của lập trình viên, buộc họ thay đổi kỹ năng cần thiết”, ông Hoài giải thích. “Vai trò cũng thay đổi. Junior không còn là ‘lập trình viên cấp thấp’ mà phải là ‘người điều phối AI với tư duy sản phẩm'”.
Ông Hoàng Minh Báu, Giám đốc sản xuất của công ty RikkeiSoft, cho biết trong 1-2 năm qua, công ty áp dụng nhiều tác nhân AI vào toàn bộ vòng đời phát triển phần mềm. “Sự chuyển đổi kéo theo thay đổi đáng kể trong chiến lược nhân sự”, ông nói. “Nhu cầu đối với vị trí ở mức độ cơ bản giảm dần, trong khi nhu cầu về nhân sự có kinh nghiệm, có khả năng kiểm soát chất lượng đầu ra của AI và thiết kế quy trình làm việc hiệu quả với AI ngày càng gia tăng. Trọng tâm tuyển dụng đang dịch chuyển từ ‘làm’ sang ‘kiểm soát và tối ưu'”.
Bên cạnh nền tảng kỹ thuật, người mới tốt nghiệp còn cần chú trọng trí tuệ cảm xúc (EQ), tức kỹ năng thấu cảm và quản trị cảm xúc – điều AI chưa thể thay thế trong việc phối hợp nhóm và hiểu khách hàng, theo đại diện RikkeiSoft.
Lê Nam cho biết đã đăng ký học văn bằng hai chuyên ngành xử lý dữ liệu và hệ thống AI, đồng thời cố gắng dự các workshop về trí tuệ nhân tạo khi có thể. Anh cảm thấy mọi thứ “vẫn ổn” nếu so với một số người bạn cùng lớp đang “gác bằng” để làm trái nghề hoặc chấp nhận học việc ở các doanh nghiệp để lấy kinh nghiệm.
Trong khi đó, Linh vẫn làm tại doanh nghiệp với vai trò thử việc, chưa được nhận chính thức. Tuy nhiên, cô cảm nhận bản thân đã học hỏi được rất nhiều so với kiến thức đã được đào tạo và nhanh chóng thích nghi với môi trường mới. Mỗi tối, cô tranh thủ học thêm kỹ năng mới để tăng hiệu quả công việc cũng như chia sẻ kinh nghiệm lên các mạng xã hội như cách để “dẫn đường” cho những người mới khác.
Google vừa chính thức ra mắt tính năng Trí thông minh cá nhân (Personal Intelligence) cho người dùng Gemini tại hầu hết các quốc gia, trong đó có cả thị trường Việt Nam. Đây là tính năng được thiết kế nhằm biến AI này thành một 'thư ký riêng', có khả năng thấu hiểu sâu sắc những vấn đề riêng tư mà người dùng quan tâm nhất bằng cách kết nối với các ứng dụng trong hệ sinh thái Google.
Cốt lõi của tính năng này nằm ở khả năng thiết lập sự liên kết giữa Gemini với các dịch vụ như Gmail, Google Photos, YouTube và Search. Khác với các công cụ tìm kiếm thông thường, Trí thông minh cá nhân sở hữu hai thế mạnh là lập luận trên các nguồn dữ liệu phức tạp và truy xuất chi tiết cụ thể từ email hoặc ảnh chụp để đưa ra câu trả lời được tùy chỉnh riêng cho từng cá nhân.
Ví dụ, khi người dùng yêu cầu tổng hợp kế hoạch du lịch, Gemini có thể tự động tham chiếu các xác nhận đặt phòng trong Gmail, tìm kiếm ảnh chụp màn hình bản đồ trong Photos và gợi ý địa điểm ăn uống từ lịch sử xem trên YouTube để tạo ra một lịch trình thống nhất.
Về vấn đề quyền riêng tư, Google khẳng định tính năng này được tắt theo mặc định và chỉ hoạt động khi người dùng chủ động kích hoạt cũng như lựa chọn các ứng dụng muốn kết nối. Dữ liệu cá nhân được lưu trữ an toàn tại Google và không cần gửi đi nơi khác để thực hiện việc cá nhân hóa.
Đáng chú ý, hệ thống sẽ cố gắng trích dẫn hoặc giải thích nguồn gốc thông tin đã sử dụng để người dùng có thể kiểm chứng độ chính xác. Google cũng cam kết không sử dụng trực tiếp nội dung từ hộp thư Gmail hay thư viện ảnh Photos để huấn luyện mô hình; thay vào đó, việc cải thiện chất lượng AI chỉ dựa trên một lượng thông tin hạn chế như câu lệnh và phản hồi đã được ẩn danh hóa.
Mặc dù mang lại nhiều tiện ích, Google vẫn thừa nhận những hạn chế nhất định của hệ thống trong giai đoạn này, trong đó có khả năng đưa ra câu trả lời chưa chuẩn xác hoặc tình trạng 'cá nhân hóa quá mức' khi liên kết các thông tin không liên quan. AI đôi khi cũng gặp khó khăn trong việc nắm bắt những thay đổi tinh tế trong quan hệ xã hội hoặc bối cảnh thực tế đằng sau các thói quen của người dùng.
Hiện tại, tính năng này đang được triển khai cho các tài khoản Google AI Plus, Pro và Ultra, và dự kiến sẽ mở rộng cho người dùng miễn phí trong vài tuần tới trên cả nền tảng Web, Android và iOS.
Mua sắm thiết bị điện tử hiện nay giống như một cuộc chiến không ngừng nghỉ chống lại sự lỗi thời và hỏng hóc. Để tránh bị cuốn vào vòng xoáy của việc mua mới hằng năm, người dùng nên lựa chọn những sản phẩm "dùng trọn đời" nhờ khả năng tự sửa chữa, nâng cấp và kéo dài tuổi thọ. Mặc dù các linh kiện điện tử thường dễ bị hao mòn hơn so với linh kiện vật lý, việc chọn lựa thiết bị bền chắc và đơn giản vẫn có thể giúp kiểm soát tình hình.
Máy in thường đứng đầu danh sách những thiết bị gây khó chịu khi nhiều sản phẩm từ các thương hiệu lớn gặp phải vấn đề với kết nối độc quyền và ứng dụng điện thoại khó sử dụng, dẫn đến tình trạng lỗi thời chỉ sau vài năm. Đặc biệt, máy in phun với hộp mực dùng một lần thường gây ra nhiều phiền toái. Do đó, máy in laser đơn sắc là lựa chọn thông minh hơn.
Máy in laser sử dụng công nghệ laser kết hợp với mực in có thể nạp lại cho phép in ấn nhanh chóng và chính xác. Nếu chỉ cần in tài liệu hoặc tờ rơi đơn giản, máy in laser đơn sắc sẽ là sự lựa chọn đáng tin cậy hơn so với máy in phun. Nếu không ngại chi thêm một chút, người dùng có thể chọn máy in laser màu.
Nếu cần một chiếc micro, hãy chọn một sản phẩm chuyên dụng thay vì micro đeo tai nghe. Các micro đeo tai nghe thường thu âm cả tiếng ồn xung quanh và dễ bị hỏng. Trong khi đó, micro chuyên dụng thường bền hơn so với các thiết bị điện tử khác, miễn là người dùng không làm rơi chúng.
Các mẫu micro condenser (tụ điện) cũ có thể phục vụ tốt trong thời gian dài. Theo đánh giá từ BGR, các mẫu micro độc lập, như Shure SM58, nổi tiếng về độ bền và dễ sửa chữa ngay cả khi gặp sự cố.
Trong thời đại smartphone, việc đeo đồng hồ có vẻ không cần thiết. Tuy nhiên, trong những tình huống khẩn cấp, như khi điện thoại hết pin, một chiếc đồng hồ đeo tay sẽ là lựa chọn thay thế hữu ích.
Dòng đồng hồ thạch anh là lựa chọn tốt nhất cho những ai muốn sử dụng lâu dài. Với pin bền bỉ, thường hoạt động liên tục từ 7 - 10 năm. Ngay cả khi pin hết, việc thay pin cũng dễ dàng giúp người dùng tiếp tục sử dụng trong nhiều năm tới.
Bàn phím tốt là điều không thể thiếu cho người dùng máy tính, dù làm việc văn phòng hay chơi game. Nhiều bàn phím giá rẻ sử dụng công nghệ màng (lớp màng cao su), nhưng chúng không bền và cần thay thế thường xuyên. Đối với nhu cầu gõ phím và chơi game cường độ cao, bàn phím cơ, đặc biệt loại có thể thay thế phím nóng, là lựa chọn lý tưởng.
Bàn phím cơ sử dụng các switch vật lý mang lại cảm giác gõ phím tốt và độ bền cao. Nhiều mẫu bàn phím cơ hiện nay cho phép người dùng dễ dàng thay thế các phím mà không làm hỏng thiết bị. Nếu một switch bị hỏng, người dùng có thể thay thế nó dễ dàng như thay nắp phím, đồng thời cũng có thể dễ dàng vệ sinh hay cá nhân hóa máy tính của mình với các phím trang trí.
Nhìn chung, việc lựa chọn sản phẩm điện tử bền bỉ không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn mang lại sự an tâm cho người dùng trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng.
TechCrunch cho biết, một điểm nhấn trong lời khai của tỷ phú Elon Musk tại phiên tòa xét xử OpenAI hôm 28/4 là về người bạn cũ Larry Page.
Năm 2015, khi Page còn là CEO Google, Musk nhắc đến viễn cảnh AI xóa sổ loài người trong một cuộc trò chuyện. Tuy nhiên, Page gạt đi, thậm chí gọi ông là "kẻ phân biệt loài" vì quá ủng hộ loài người.
"Tôi nghĩ việc có một đối trọng với Google rất thiết yếu. Khi đó, Google dường như không quan tâm vấn đề an toàn AI", Musk nói về lý do đồng sáng lập OpenAI trong giai đoạn ông đã có nhiều dự án kinh doanh khác, như SpaceX và Tesla.
Theo Business Insider, để thuyết phục bồi thẩm đoàn rằng ông thực sự quan tâm đến an toàn AI, Musk kể ông từng gặp riêng cựu tổng thống Mỹ Barack Obama năm 2015. Thay vì xin ưu đãi cho công ty, ông dành một tiếng để cảnh báo về sự nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo, công nghệ mà theo ông thời đó "chưa có ai thực sự sử dụng".
Trong khoảng hai tiếng điều trần, Musk khẳng định luôn "ủng hộ con người" nếu con người và AI xung đột, đồng thời chia sẻ thêm về giai đoạn đầu sự nghiệp, tình trạng mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống của mình.
Tỷ phú cho biết ông đã phải "nỗ lực cực lớn và vô cùng khó khăn" để chiêu mộ nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo Ilya Sutskever từ Google về làm cho OpenAI. Ông mất 4-5 ngày trao đổi qua lại để thuyết phục Sutskever khi Page cố gắng giữ chân nhân tài. Musk gọi đây là nhà nghiên cứu "quan trọng nhất" góp phần vào sự tồn tại của OpenAI, đồng thời chia sẻ: "Larry Page từ chối nói chuyện với tôi thêm một lần nào nữa". Sutskever đã rời OpenAI để thành lập phòng thí nghiệm AI riêng vào năm 2024.
Google và văn phòng gia đình của Page chưa đưa ra phản hồi.
Musk và Page từng rất thân thiết. Fortune cho biết cách đây hơn 10 năm, quan hệ của họ tốt đến mức Musk thường xuyên nghỉ tại nhà Page ở Palo Alto. Page cũng từng nói với người dẫn chương trình Charlie Rose rằng mình thà cho tiền Musk hơn là cho quỹ từ thiện.
Elon Musk là nhân chứng đầu tiên trong vụ kiện dân sự chống lại OpenAI và Sam Altman, nhà đồng sáng lập kiêm CEO hiện tại. Ông khởi kiện OpenAI năm 2024, sau đó rút đơn rồi tiếp tục kiện, cáo buộc công ty cũ, Altman và Microsoft - nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI - phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu. Ông muốn startup này quay lại mô hình cũ, bãi nhiệm Altman và Brockman khỏi chức vụ quản lý và hội đồng quản trị.
Vụ kiện dự kiến có sự làm chứng của hàng loạt tên tuổi như Musk, Altman và CEO Microsoft Satya Nadella. Bên cạnh đó, Shivon Zilis, cựu thành viên hội đồng quản trị của OpenAI, người từng có bốn con với Musk, cũng sẽ tham gia. Vụ kiện được đánh giá có tầm quan trọng lớn, có khả năng tái định hình lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
