Thông báo được ông Unsit Sampuntharat, Thư ký thường trực Bộ Nội vụ Thái Lan, công bố trong bối cảnh cháy rừng, khói mù và bụi mịn đang ảnh hưởng 17 tỉnh khu vực phía bắc.
Theo công ty giám sát chất lượng không khí iQAir (Thụy Sĩ), Chiang Mai đã đứng đầu danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới trong 5 ngày liên tiếp. Chiều 4.4, chỉ số AQI tại đây là 206 – mức “rất không lành mạnh”, với nồng độ PM2.5 ở mức 131 µg/m3, cao gấp nhiều lần ngưỡng an toàn quốc gia là 37,5 µg/m3.
Việc ban bố tình trạng khẩn cấp nhằm tăng cường điều phối ứng phó khủng hoảng, đồng thời cho phép các thống đốc tỉnh sử dụng quỹ ứng trước và các nguồn ngân sách liên quan để triển khai biện pháp khẩn cấp. Qua đó, chính quyền địa phương có thể đẩy nhanh nỗ lực kiểm soát thảm họa và hỗ trợ kịp thời các thiệt hại về người và tài sản, theo báo Nation của Thái Lan.
Mùa khói mù tại miền bắc Thái Lan thường đạt đỉnh từ tháng 2 – 4, chủ yếu do hoạt động đốt rơm rạ, cháy rừng và khói xuyên biên giới. Giới chức y tế khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài, đeo khẩu trang và đi khám nếu có triệu chứng hô hấp.
Trong một diễn biến khác, tại Nam Á, mưa lớn và bão đã khiến ít nhất 121 người thiệt mạng tại Afghanistan và Pakistan trong 2 tuần qua, theo AFP ngày 5.4. Tại Afghanistan, mưa lớn kéo dài từ cuối tháng 3 đã gây lũ lụt, sạt lở đất và phá hủy nhà cửa, mùa màng, làm 77 người chết và 137 người bị thương. Tại Pakistan, 44 người đã tử vong do mưa lớn.
Trong công văn gửi tới các phái đoàn ngoại giao nước ngoài và tổ chức quốc tế, Nga cảnh báo sẽ phát động một "cuộc tấn công trả đũa" vào thủ đô Kyiv của Ukraine, "bao gồm cả những trung tâm ra quyết định", nếu Ukraine phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng vào ngày 9.5.
Nga kêu gọi họ "đảm bảo việc sơ tán kịp thời nhân viên từ các phái đoàn ngoại giao và những phái đoàn khác, cũng như công dân, khỏi thành phố Kyiv". Hiện chưa có thông tin phản ứng ngay lập tức từ Ukraine.
Nga đã công bố lệnh ngừng bắn từ ngày 8 - 9.5 nhân dịp kỷ niệm 81 năm ngày Hồng quân Liên Xô giành chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại trước Đức Quốc xã.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chỉ trích Moscow vì lệnh ngừng bắn này. Hôm 5.5, ông Zelensky ám chỉ rằng Moscow lo sợ máy bay không người lái của Ukraine sẽ "bay lượn trên Quảng trường Đỏ".
Trong khi đó, phía Ukraine công bố lệnh ngừng bắn riêng từ ngày 6.5, và cáo buộc phía Nga không làm theo.
"Hôm nay, hầu như cả ngày, hầu như mỗi giờ, chúng tôi đều nhận được báo cáo về các cuộc tấn công từ nhiều khu vực khác nhau", nhà lãnh đạo Ukraine nói tối 6.5.
Trong bài phát biểu buổi tối, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẽ "đáp trả tương xứng" đối với các hành vi vi phạm của Nga và quyết định các bước tiếp theo của mình cho phù hợp.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga ngày 6.5 nói Ukraine đã mất tới 290 binh sĩ trong các cuộc giao tranh với Nhóm tác chiến Tsentr của Nga trong 24 giờ trước đó, theo Hãng tin Sputnik. Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố trong cùng thời gian, lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ 12 quả bom dẫn đường và 605 máy bay không người lái của Ukraine.
Tờ The Hill ngày 12.4 đưa tin Anh đã tạm dừng việc chuyển giao quần đảo Chagos cho Mauritius sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây rút lại hợp tác của mình đối với thỏa thuận năm 2024.
Từ thập niên 1970, Anh và Mỹ đã cùng sử dụng một căn cứ quân sự trên đảo Diego Garcia, hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Chagos. Thỏa thuận chuyển giao quần đảo này cho Mauritius, cho phép tiếp tục sử dụng căn cứ, xuất phát từ một cuộc chiến pháp lý kéo dài hàng thập niên nhằm giải quyết quá khứ thuộc địa của Anh.
Chính phủ Anh hôm 11.4 tuyên bố sẽ không tiếp tục thỏa thuận với Mauritius, khẳng định rằng họ không thể tiếp tục việc chuyển giao mà không có sự ủng hộ của Mỹ.
Tuy nhiên, chính phủ Anh lưu ý rằng việc đảm bảo "an ninh hoạt động lâu dài của căn cứ Diego Garcia đang và sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, đó là toàn bộ lý do của thỏa thuận", theo một thông cáo chính thức.
"Chúng tôi đang tiếp tục hợp tác với Mỹ và Mauritius", chính phủ Anh cho biết.
Vụ chuyển nhượng đã gặp khó kể từ khi ông Trump chỉ trích gay gắt thỏa thuận này đầu năm nay. Hồi tháng 2, ông Trump nói rằng việc chuyển giao là "sai lầm lớn". Gần đây nhất, ông kêu gọi chính phủ Anh "đừng giao Diego Garcia cho bên khác!", khi viết trên Truth Social hôm 6.4.
Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phản bác ông Trump hồi tháng 1, nói rằng "những lời của Tổng thống về Chagos ngày hôm qua khác với những lời chào đón và ủng hộ trước đó khi tôi gặp ông ấy tại Nhà Trắng."
Vào cuối thập niên 1960 và trong thập niên 1970, Anh đã cưỡng bức di dời tới 2.000 người dân bản địa Chagos để thiết lập căn cứ trên đảo Diego Garcia, theo Reuters.
Với quyết sách mới này, ông Trump đơn phương phá bỏ thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và EU ký kết hồi mùa hè năm ngoái quy định mức thuế quan đối ứng giữa hai bên chỉ là 15%.
Không phải mọi cáo buộc được ông Trump đưa ra làm lý do lập luận cho quyết sách này đều vô lý. Cho tới nay, thỏa thuận trên vẫn chưa được phía EU phê chuẩn. Hai bên vẫn bất đồng quan điểm sâu sắc về việc EU đánh thuế các hãng công nghệ cao của Mỹ, về những trở ngại và rào cản thương mại ở phía EU đối với ô tô và xe tải của Mỹ... Nhưng từ góc độ thời điểm ông Trump đưa ra quyết sách này, thì có thể thấy những lý do trên đều không hẳn quyết định.
Vào thời điểm hiện tại, ông Trump gặp nhiều khó khăn và khó xử lớn cả về đối nội lẫn đối ngoại. Tòa án tối cao Mỹ đã phán quyết không thuận cho chính sách thuế quan bảo hộ thương mại của ông Trump. Cuộc chiến tranh với Iran trên thực tế không thắng lợi đối với nước Mỹ như Tổng thống Trump luôn khẳng định. Lạm phát ở Mỹ gia tăng. Washington cũng không thể chấm dứt cuộc xung đột Ukraine như ông Trump từng tuyên bố. Nga và Trung Quốc vẫn tiếp tục là những đối tác và đối thủ thách thức vai trò và ảnh hưởng chính trị thế giới của Mỹ.
Trong bối cảnh tình hình ấy, các nước thành viên EU và NATO ở châu Âu lại không kề vai sát cánh cùng Mỹ trong cuộc chiến Iran. Gần đây nhất, ông Trump đặc biệt bực bội về phát ngôn của Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Cho nên quyết sách trên vừa là sự trút giận của ông Trump vào EU và Đức, đồng thời là cách tự giải thoát khỏi khó khăn và khó xử đối nội hiện tại, lách phán quyết của tòa án tối cao để áp thuế quan bảo hộ theo cách khác và để lại khai thác hiệu ứng dân túy của khẩu hiệu "Nước Mỹ trước hết".
