Nhiều người từng trải qua cảm giác tê râm ran, châm chích hoặc nóng nhẹ ở bàn tay khi ngủ. Triệu chứng này thường xuất hiện khi cơ thể nghỉ ngơi, đặc biệt vào ban đêm, và có xu hướng giảm sau khi thay đổi tư thế. Chính vì tính chất thoáng qua, không gây đau nhiều, tê tay về đêm thường bị bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là tín hiệu sớm cho thấy hệ thần kinh đang chịu áp lực hoặc bị tổn thương.
Cơ thể hiếm khi phát ra những tín hiệu lặp đi lặp lại mà không có nguyên nhân. Khi triệu chứng xuất hiện thường xuyên, có quy luật hoặc ngày càng rõ rệt, cần được theo dõi nghiêm túc.
Vì sao tê tay thường xuất hiện vào ban đêm?
Thời điểm ban đêm có nhiều yếu tố thuận lợi làm bộc lộ các vấn đề thần kinh tiềm ẩn. Trước hết, tư thế ngủ đóng vai trò quan trọng. Khi ngủ, cổ tay dễ bị gập hoặc đè ép trong thời gian dài, làm tăng áp lực lên các dây thần kinh đi qua vùng này. Đặc biệt, dây thần kinh giữa – chạy qua ống cổ tay – rất dễ bị chèn ép.
Bên cạnh đó, khi cơ thể nghỉ ngơi, cơ bắp giãn ra, lưu lượng máu thay đổi và các chuyển động giảm xuống. Điều này khiến các tín hiệu bất thường từ thần kinh trở nên rõ ràng hơn so với ban ngày. Ngoài ra, ban ngày với nhiều hoạt động liên tục có thể “che lấp” các triệu chứng nhẹ. Khi cơ thể tĩnh lặng vào ban đêm, cảm giác tê trở nên dễ nhận biết hơn.
Những nguyên nhân phổ biến gây tê tay
Tê tay không phải là một bệnh riêng mà là triệu chứng của nhiều tình trạng khác nhau. Nguyên nhân thường được xác định dựa vào vị trí, tần suất và mức độ biểu hiện.
Hội chứng ống cổ tay là nguyên nhân phổ biến nhất, gây tê ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, rõ hơn vào ban đêm.
Vấn đề cột sống cổ như thoái hóa, thoát vị đĩa đệm có thể chèn ép rễ thần kinh, gây tê lan xuống tay.
Bệnh lý thần kinh ngoại biên (thường gặp ở người tiểu đường) gây tê, châm chích ở tay hoặc chân.
Ngoài ra, một số yếu tố toàn thân như thiếu vitamin B12, rối loạn tuyến giáp, lạm dụng rượu hoặc tác dụng phụ của thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và gây triệu chứng tương tự.
Khi nào tê tay trở thành dấu hiệu đáng lo ngại?
Không phải mọi trường hợp tê tay đều nguy hiểm. Nếu chỉ xuất hiện thoáng qua do ngủ sai tư thế, triệu chứng thường tự hết khi thay đổi vị trí. Tuy nhiên, cần chú ý khi tê tay có các đặc điểm sau: Xuất hiện thường xuyên, lặp lại theo chu kỳ; Làm bạn thức giấc vào ban đêm; Tập trung ở một số ngón tay nhất định; Kéo dài lâu hơn hoặc nặng dần theo thời gian…
Đặc biệt, các dấu hiệu đi kèm sau đây cần được đánh giá sớm: Yếu tay, giảm lực nắm; Dễ làm rơi đồ vật; Cảm giác nóng rát hoặc đau; Khó thực hiện các động tác tinh như cài cúc áo…
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy dây thần kinh đang bị chèn ép kéo dài hoặc tổn thương tiến triển.
Dây thần kinh có khả năng phục hồi, nhưng chỉ trong một giới hạn nhất định. Khi bị chèn ép hoặc tổn thương kéo dài, chức năng thần kinh sẽ suy giảm dần. Ban đầu, triệu chứng chỉ là tê nhẹ thoáng qua. Sau đó có thể chuyển sang tê kéo dài, mất cảm giác, giảm sức mạnh cơ. Nếu không được điều trị, các cơ ở bàn tay có thể bị teo do không nhận đủ tín hiệu thần kinh.
Ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn và khả năng phục hồi giảm đáng kể. Vì vậy, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là yếu tố quyết định.
Làm gì để cải thiện tình trạng tê tay về đêm?
Việc xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể, tuy nhiên một số biện pháp đơn giản có thể giúp cải thiện triệu chứng:
Điều chỉnh tư thế ngủ: Tránh gập cổ tay hoặc đè lên tay trong thời gian dài; giữ cổ tay ở vị trí trung lập để giảm áp lực lên dây thần kinh.
Sử dụng nẹp cổ tay: Giúp cố định cổ tay khi ngủ, đặc biệt hữu ích với người mắc hội chứng ống cổ tay.
Bổ sung dinh dưỡng hợp lý: Thiếu vitamin B12 là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương thần kinh; cần bổ sung qua chế độ ăn hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
Kiểm soát bệnh nền: Người mắc tiểu đường cần duy trì đường huyết ổn định để hạn chế tổn thương thần kinh.
Tập luyện, vận động nhẹ nhàng: Các bài tập giãn cơ cổ tay, vai, cổ giúp cải thiện lưu thông máu và giảm chèn ép dây thần kinh.
Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi: Tê tay kéo dài trên vài tuần; Triệu chứng ngày càng nặng; Xuất hiện yếu cơ hoặc giảm vận động; Tê lan rộng hoặc ảnh hưởng sinh hoạt…
Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như đo dẫn truyền thần kinh để đánh giá mức độ tổn thương và xác định nguyên nhân chính xác.
Tê bì tay chân là vấn đề thường gặp khiến người bệnh có cảm giác đau buốt, tê nhức kéo dài gây mất ngủ và suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Nếu không điều trị kịp thời, tê bì tay chân có thể dẫn đến teo cơ, liệt chi, mất khả năng vận động hoặc rối loạn tiểu tiện thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Chiếc xe buýt đang trên đường đến một công viên nước vào thời điểm xảy ra vụ tai nạn thương tâm. Giới chức trách cho biết chiếc xe đã lao ra khỏi đường cao tốc và lật úp gần thị trấn Amatlan de Canas.
Vụ tai nạn xảy ra vào ngày 1/5 đã cướp đi ít nhất 11 sinh mạng và khiến 32 người khác bị thương.
Theo Patrika, 6 nạn nhân tử vong tại chỗ, trong khi 5 người còn lại qua đời tại bệnh viện sau khi không qua khỏi vết thương. Các hành khách bị thương, một số người trong tình trạng nguy kịch, đều được đưa đến các bệnh viện gần đó để điều trị.
Theo các quan chức, các hành khách đang trên đường đến trung tâm giải trí ở Nayarit, sau khi rời Jalisco vào đầu ngày hôm đó. Ít nhất có 41 người trên xe buýt vào thời điểm xảy ra vụ tai nạn.
Các đội cứu hộ khẩn cấp từ Nayarit và Jalisco đã nhanh chóng đến hiện trường vụ tai nạn cùng với Hội Chữ thập đỏ, các quan chức bảo vệ dân sự, cảnh sát địa phương và tiểu bang, Lực lượng Vệ binh Quốc gia và Bộ Quốc phòng Mexico.
Con đường đã bị phong tỏa để phục vụ công tác cứu hộ. Một cuộc điều tra đã được tiến hành để làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn.
Các báo cáo sơ bộ cho thấy tốc độ cao, điều kiện đường sá xấu và sự mệt mỏi của người lái xe là những yếu tố tiềm tàng gây ra tai nạn.
Trong những bức ảnh do chính quyền Nayarit chia sẻ, chiếc xe buýt có thể được nhìn thấy nằm nghiêng và phủ đầy bùn.
Thống đốc Pablo Lemus đã xác nhận rằng tiểu bang sẽ chi trả các chi phí y tế và mai táng cho các nạn nhân.
Brittney Lindstrom, tiến sĩ tâm lý tại ĐH Regent, Mỹ, chỉ ra 8 dấu hiệu cho thấy bạn đang yêu đúng người và có thể gắn bó suốt đời với họ.
Bạn bè của họ cũng là bạn của bạn
Một phần quan trọng của một cặp đôi là dành thời gian cho các mối quan hệ xung quanh nhau. Dấu hiệu tốt là khi bạn được bạn bè của đối phương chào đón và hòa nhập tự nhiên vào nhóm của họ. Ngược lại, người yêu cũng cảm thấy hào hứng và luôn tìm cách để bạn thoải mái nhất khi gặp gỡ bạn anh (cô) ấy.
Việc giới thiệu bạn với vòng bạn bè thân thiết cho thấy họ đang thực sự nghiêm túc với mối quan hệ này.
Làm cho nhau cười
Tiếng cười có thể là thước đo của sự tương hợp. Không dễ tìm được người có cùng "tần số" hài hước. Khi cả hai có thể khiến nhau cười, đó là minh chứng cho việc bạn và đối phương thấu hiểu nhau ở một cấp độ sâu sắc.
Mọi cặp đôi đều có lúc bất đồng, nhưng khác biệt nằm ở cách họ đối diện với nó. Trong một mối quan hệ bền vững, các cuộc tranh luận diễn ra hiệu quả, không có lời lẽ xúc phạm, thao túng hay sỉ nhục.
Sau mỗi lần cãi vã, cả hai đều rút ra bài học để tránh lặp lại sai lầm trong tương lai. Các bạn không tranh luận để thắng thua, mà để hiểu nhau hơn.
Thấy bình yên ở bên nhau dù không làm gì cả
Bạn không nhất thiết phải ra ngoài hay tổ chức những buổi hẹn hò tốn kém mới thấy vui. Một tình yêu trưởng thành là khi cả hai chỉ cần ngồi cạnh nhau ở nhà, tận hưởng sự hiện diện của đối phương trong tĩnh lặng vẫn thấy hạnh phúc.
Sự thân mật này cho thấy hai bạn đã đạt đến mức độ kết nối tâm hồn cao, không cần sự náo nhiệt bên ngoài để lấp đầy khoảng trống.
Đối phương giúp bạn trở nên tốt đẹp hơn
Trong những mối quan hệ độc hại, đối tác thường vô tình hoặc cố ý đào sâu vào khuyết điểm của nhau. Ngược lại, một người bạn đời lý tưởng giúp bạn phát huy những phẩm chất tốt nhất.
Họ không khơi gợi mặt xấu hay nhắc lại sai lầm, mà khích lệ bạn trưởng thành và trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình mỗi ngày.
Luôn biết ơn và thể hiện điều đó
Nhiều cặp đôi sau thời gian dài gắn bó thường xem sự hiện diện của người kia là hiển nhiên. Tuy nhiên, nếu ở trong một mối quan hệ bền chặt, bạn sẽ thấy cả hai luôn trân trọng nhau.
Sự biết ơn không chỉ dừng lại ở lời nói mà còn thể hiện qua những hành động tử tế nhỏ nhặt, bất ngờ và đầy sự quan tâm hàng ngày.
Sự gắn kết thân mật
Hai bạn vẫn duy trì những cử chỉ âu yếm như hôn, ôm hoặc nắm tay dù đã bên nhau nhiều năm. Sự thân mật này không chỉ dừng lại ở thể xác mà còn nằm ở cảm xúc.
Bạn cảm thấy an toàn khi chia sẻ những tổn thương, những câu chuyện thầm kín nhất và luôn nhận được sự lắng nghe, thấu cảm từ đối phương.
Thường xuyên thảo luận về tương lai
Dấu hiệu rõ ràng nhất của một tình yêu có thể đi đến cuối con đường là khi "tương lai" luôn xuất hiện trong các cuộc trò chuyện.
Đối phương không ngần ngại lên kế hoạch dài hạn và luôn đặt bạn là một phần không thể thiếu trong cuộc đời họ. Khi cả hai cùng nhìn về một hướng, đó chính là nền tảng vững chắc nhất cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc.
Đi cầu thang là dạng vận động sử dụng trọng lượng cơ thể, đòi hỏi nhiều nhóm cơ cùng hoạt động. Khi leo lên, cơ đùi, cơ mông và cơ bắp chân phải làm việc để nâng cơ thể chống lại trọng lực. Điều này khiến mức tiêu hao năng lượng cao hơn so với đi bộ trên mặt phẳng. Vì vậy, nhiều người lựa chọn cầu thang như một cách tăng vận động trong ngày để hỗ trợ giảm cân.
Tuy nhiên, lượng calo đốt cháy còn phụ thuộc vào tốc độ và thời gian thực hiện. Leo cầu thang chậm trong vài phút chỉ tiêu hao một lượng năng lượng khá nhỏ. Nếu thời gian vận động không đủ dài, tác động lên cân nặng sẽ khó nhận thấy. Ngoài ra, cơ thể có xu hướng thích nghi với những vận động lặp lại.
Không chỉ là bài tập đốt mỡ, leo cầu thang còn được xem như một hình thức rèn luyện sức mạnh tự nhiên. Mỗi bước leo kích hoạt hàng loạt nhóm cơ ở thân dưới: Cơ đùi trước, cơ đùi sau, cơ mông và cơ bắp chân. Nhờ đó, đôi chân trở nên săn chắc, khỏe khoắn hơn, đồng thời hỗ trợ tốt cho khớp hông và đầu gối.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí BioMed Research International cho thấy, leo cầu thang thường xuyên giúp cải thiện sức mạnh cơ bắp và quá trình chuyển hóa của xương, mang lại lợi ích lâu dài cho hệ vận động. "Đây là lý do nhiều người nhận thấy dáng đi thẳng hơn, tư thế cải thiện rõ rệt khi biến leo cầu thang thành thói quen", Tiến sĩ Mehta nhấn mạnh.
Về tim mạch, leo cầu thang được ông Mehta gọi là "cardio theo chiều dọc". Nghiên cứu trên tạp chí Medicine & Science in Sports & Exercise chỉ ra rằng, chỉ 30 phút leo cầu thang mỗi tuần đã giúp cải thiện đáng kể sức khỏe tim. Đáng chú ý, nghiên cứu công bố trên tạp chí Atherosclerosis (9/2023) cho thấy, leo khoảng 5 tầng cầu thang mỗi ngày có thể giảm gần 20% nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Đi bộ vẫn rất cần thiết để duy trì sức bền, giảm căng thẳng và bảo vệ khớp, tuy nhiên, nếu muốn đốt mỡ nhanh và tăng cường sức mạnh, leo cầu thang là lựa chọn hiệu quả hơn. Cách thông minh nhất là kết hợp cả hai: đi bộ vào ngày nghỉ hoặc thư giãn, leo cầu thang cho những buổi tập ngắn nhưng nặng đô.
Giảm cân xảy ra khi cơ thể tạo ra thâm hụt năng lượng trong thời gian đủ dài. Nếu lượng calo tiêu hao từ việc đi cầu thang nhỏ hơn hoặc bằng lượng calo ăn vào, cân nặng sẽ khó thay đổi. Nhiều người tăng vận động nhưng đồng thời ăn nhiều hơn vì cảm giác "đã tập luyện". Điều này vô tình triệt tiêu lợi ích của việc leo cầu thang.
Một yếu tố khác là thời gian vận động thường quá ngắn. Đi cầu thang vài phút mỗi ngày chưa tạo đủ mức tiêu hao đáng kể. Đặc biệt với người làm việc văn phòng, phần lớn thời gian vẫn ở trạng thái ít vận động. Tổng mức tiêu hao trong ngày vì thế không thay đổi nhiều.
Ngoài ra, cường độ cũng đóng vai trò quan trọng. Đi cầu thang chậm rãi hoặc nghỉ quá lâu giữa các lần leo sẽ giảm hiệu quả. Cơ thể cần một mức vận động đủ để tăng nhịp tim. Nếu hoạt động nhẹ, tác động lên chuyển hóa năng lượng sẽ hạn chế.
Thói quen sinh hoạt tổng thể cũng ảnh hưởng đến kết quả. Ngủ thiếu, căng thẳng hoặc ít vận động ngoài thời gian đi cầu thang đều có thể làm chậm giảm cân. Vì vậy, chỉ dựa vào một hoạt động đơn lẻ thường không đủ để giảm cân, thay vào đó cần kết hợp nhiều yếu tố khác.
Khác với đi bộ, nơi chuyển động diễn ra khá êm ái, leo cầu thang tạo ra lực cản liên tục. Mỗi bước chân là một lần cơ thể phải gồng mình nâng lên cao hơn. Dữ liệu từ Harvard Health Publishing cho thấy, leo cầu thang có thể đốt cháy lượng calo gần gấp ba lần so với đi bộ với tốc độ trung bình.
Tiến sĩ Mickey Mehta cho biết, khi leo cầu thang, nhịp tim tăng nhanh, quá trình trao đổi chất được kích hoạt mạnh mẽ hơn. "Chỉ 8 - 10 phút leo cầu thang đã có thể mang lại hiệu quả đốt mỡ tương đương một buổi đi bộ dài hơn rất nhiều. Đây là lựa chọn lý tưởng cho người bận rộn", ông nói.
Cường độ cao trong thời gian ngắn còn giúp cơ thể bước vào trạng thái sinh nhiệt, quá trình đốt cháy calo để tạo năng lượng. Nếu duy trì đều đặn, thói quen này có thể hỗ trợ giảm mỡ thừa dai dẳng, đặc biệt ở vùng đùi và hông, khi kết hợp cùng chế độ ăn uống cân bằng.
Đi cầu thang có thể trở thành công cụ hỗ trợ tốt nếu được thực hiện đủ thời lượng. Ví dụ, chia thành nhiều lần leo trong ngày hoặc kéo dài thời gian vận động. Khi tổng thời gian tăng lên, lượng calo tiêu hao sẽ cao hơn. Điều này giúp tạo thâm hụt năng lượng rõ ràng hơn.
Tăng cường độ cũng là cách cải thiện hiệu quả. Leo nhanh hơn, mang thêm trọng lượng nhẹ hoặc giảm thời gian nghỉ đều có thể làm tăng tiêu hao. Những thay đổi nhỏ này giúp cơ thể không thích nghi quá nhanh. Nhờ đó, quá trình đốt năng lượng được duy trì.
Kết hợp đi cầu thang với các hoạt động khác sẽ tối ưu hơn. Ví dụ như đi bộ, tập sức mạnh hoặc vận động nhẹ trong ngày. Khi tổng mức vận động tăng, cơ hội giảm cân cũng cao hơn. Điều này đặc biệt hữu ích với người không có nhiều thời gian tập luyện .
Bên cạnh đó, cần điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý. Ngay cả khi leo cầu thang mỗi ngày, ăn dư năng lượng vẫn khiến cân nặng khó giảm. Chế độ ăn cân đối giúp tận dụng tốt hiệu quả của vận động. Kết hợp giữa ăn uống và vận động sẽ mang lại kết quả bền vững.
