Tại các vùng chuyên lúa, mỗi hộ thường có một hoặc vài đìa rộng từ vài trăm đến vài nghìn mét vuông. Đìa được đào để trữ nước tưới tiêu, sinh hoạt và giữ nguồn cá tự nhiên trong mùa mưa.
Khi thu hoạch lúa xong, nước trên đồng rút dần, cá theo dòng chảy tập trung về các đìa còn sâu nước. Hoạt động này phổ biến tại các địa phương như Trần Văn Thời và U Minh cũ.
Tại các vùng chuyên lúa, mỗi hộ thường có một hoặc vài đìa rộng từ vài trăm đến vài nghìn mét vuông. Đìa được đào để trữ nước tưới tiêu, sinh hoạt và giữ nguồn cá tự nhiên trong mùa mưa.
Khi thu hoạch lúa xong, nước trên đồng rút dần, cá theo dòng chảy tập trung về các đìa còn sâu nước. Hoạt động này phổ biến tại các địa phương như Trần Văn Thời và U Minh cũ.
Với đìa nhỏ, người dân dùng máy bơm công suất vừa để rút nước trong vài giờ. Đìa lớn phải đặt máy từ đêm hôm trước, ống xả kéo dài ra mương hoặc kênh nội đồng. Tiếng máy nổ đều trong đêm để kịp sáng hôm sau xuống bắt cá.
Tát đìa diễn ra rộ nhất từ tháng 2 đến tháng 4 âm lịch, lúc mực nước hạ thấp, thời tiết khô ráo. Đây cũng là thời điểm cá đồng tập trung dày, thuận lợi cho thu hoạch.
Với đìa nhỏ, người dân dùng máy bơm công suất vừa để rút nước trong vài giờ. Đìa lớn phải đặt máy từ đêm hôm trước, ống xả kéo dài ra mương hoặc kênh nội đồng. Tiếng máy nổ đều trong đêm để kịp sáng hôm sau xuống bắt cá.
Tát đìa diễn ra rộ nhất từ tháng 2 đến tháng 4 âm lịch, lúc mực nước hạ thấp, thời tiết khô ráo. Đây cũng là thời điểm cá đồng tập trung dày, thuận lợi cho thu hoạch.
Sau nhiều giờ bơm nước, lòng đìa lộ lớp bùn non đặc quánh. Đây là lúc phần việc chính bắt đầu. Với những đìa lâu năm, lớp bùn này có thể sâu hơn một mét.
Cá lóc, cá rô, cá sặt, cá trê, cá bổi, thác lác… thường rúc sâu dưới lớp bùn mát để tránh nắng. Người bắt cá phải cảm nhận bằng tay để phân biệt cá với rễ cây hay đất mềm.
Sau nhiều giờ bơm nước, lòng đìa lộ lớp bùn non đặc quánh. Đây là lúc phần việc chính bắt đầu. Với những đìa lâu năm, lớp bùn này có thể sâu hơn một mét.
Cá lóc, cá rô, cá sặt, cá trê, cá bổi, thác lác… thường rúc sâu dưới lớp bùn mát để tránh nắng. Người bắt cá phải cảm nhận bằng tay để phân biệt cá với rễ cây hay đất mềm.
Sau nhiều giờ bơm nước, lòng đìa lộ lớp bùn non đặc quánh. Đây là lúc phần việc chính bắt đầu. Với những đìa lâu năm, lớp bùn này có thể sâu hơn một mét.
Cá lóc, cá rô, cá sặt, cá trê, cá bổi, thác lác… thường rúc sâu dưới lớp bùn mát để tránh nắng. Người bắt cá phải cảm nhận bằng tay để phân biệt cá với rễ cây hay đất mềm.
Tát đìa thường được tổ chức vào sáng sớm để tránh cái nắng gắt mùa khô. Bà con họ hàng, hàng xóm tụ họp hỗ trợ nhau, tạo nên không khí vừa lao động vừa mang sắc thái hội hè.
Ở miền Tây, tát đìa bắt cá đồng là hoạt động cộng đồng quen thuộc. Mỗi khi nhà người nào trong xóm tát đìa, những người khỏe nhất sẽ được huy động đến giúp đỡ lẫn nhau, gọi là “vần công”.
Tát đìa thường được tổ chức vào sáng sớm để tránh cái nắng gắt mùa khô. Bà con họ hàng, hàng xóm tụ họp hỗ trợ nhau, tạo nên không khí vừa lao động vừa mang sắc thái hội hè.
Ở miền Tây, tát đìa bắt cá đồng là hoạt động cộng đồng quen thuộc. Mỗi khi nhà người nào trong xóm tát đìa, những người khỏe nhất sẽ được huy động đến giúp đỡ lẫn nhau, gọi là “vần công”.
Để bắt được cá, người dân Cà Mau thường bắt bằng tay hoặc dùng vợt.
Để bắt được cá, người dân Cà Mau thường bắt bằng tay hoặc dùng vợt.
Cá bắt được gồm cá lóc, cá bổi, cá rô, cá sặt, cá trê, thác lác và nhiều loại cá nhỏ khác. Nhiều con cá lớn phải dùng nhiều sức và phải có kinh nghiệm.
Cá bắt được gồm cá lóc, cá bổi, cá rô, cá sặt, cá trê, thác lác và nhiều loại cá nhỏ khác. Nhiều con cá lớn phải dùng nhiều sức và phải có kinh nghiệm.
Cá bắt được gồm cá lóc, cá bổi, cá rô, cá sặt, cá trê, thác lác và nhiều loại cá nhỏ khác. Nhiều con cá lớn phải dùng nhiều sức và phải có kinh nghiệm.
Sau khi gom lên bờ, cá được rửa sạch, phân loại theo kích cỡ. Những con cá nhỏ thường được thả lại để tiếp tục sinh sôi, phát triển vào vụ sau.
Anh Trần Văn Quý, ở xã Khánh Bình, cho biết cá đồng sau khi được bắt lên, ngoài chọn cá ngon chế biến đãi cho anh em phụ giúp. Phần khác còn được biếu tặng bạn bè, một phần bán cho thương lái. Tuy lượng cá đồng những năm gần đây đã giảm nhưng nếu giữ gìn tốt, mỗi đìa có thể thu được vài trăm kg.
Sau khi gom lên bờ, cá được rửa sạch, phân loại theo kích cỡ. Những con cá nhỏ thường được thả lại để tiếp tục sinh sôi, phát triển vào vụ sau.
Anh Trần Văn Quý, ở xã Khánh Bình, cho biết cá đồng sau khi được bắt lên, ngoài chọn cá ngon chế biến đãi cho anh em phụ giúp. Phần khác còn được biếu tặng bạn bè, một phần bán cho thương lái. Tuy lượng cá đồng những năm gần đây đã giảm nhưng nếu giữ gìn tốt, mỗi đìa có thể thu được vài trăm kg.
Những con cá lóc hoặc cá rô lớn được chọn nướng trui bằng rơm rạ hoặc than hồng ngay tại chỗ. Lớp vảy cháy xém, bên trong thịt trắng, giữ nguyên vị ngọt tự nhiên.
Cá nướng ăn kèm rau đắng, rau muống, rau cóc, chấm muối ớt hoặc nước mắm me. Bữa ăn diễn ra ngay bên bờ đìa, giữa những người vừa tham gia bắt cá.
Những con cá lóc hoặc cá rô lớn được chọn nướng trui bằng rơm rạ hoặc than hồng ngay tại chỗ. Lớp vảy cháy xém, bên trong thịt trắng, giữ nguyên vị ngọt tự nhiên.
Cá nướng ăn kèm rau đắng, rau muống, rau cóc, chấm muối ớt hoặc nước mắm me. Bữa ăn diễn ra ngay bên bờ đìa, giữa những người vừa tham gia bắt cá.
Những năm gần đây, do nguồn cá đồng tự nhiên suy giảm và phương thức sản xuất thay đổi, hoạt động tát đìa không còn phổ biến như trước. Tuy vậy, vào mùa khô, hình ảnh người dân lội bùn bắt cá rồi thưởng thức món ngon tại chỗ, vẫn là lát cắt sinh hoạt quen thuộc của vùng đất ngọt hóa miền Tây.
Một số khu du lịch đã đưa tát đìa, chụp đìa vào khai thác hoạt động trải nghiệm, thu hút du khách.
Những năm gần đây, do nguồn cá đồng tự nhiên suy giảm và phương thức sản xuất thay đổi, hoạt động tát đìa không còn phổ biến như trước. Tuy vậy, vào mùa khô, hình ảnh người dân lội bùn bắt cá rồi thưởng thức món ngon tại chỗ, vẫn là lát cắt sinh hoạt quen thuộc của vùng đất ngọt hóa miền Tây.
Một số khu du lịch đã đưa tát đìa, chụp đìa vào khai thác hoạt động trải nghiệm, thu hút du khách.
Sáng 29.4, UBND phường Tân Thành (Cà Mau) tổ chức họp dân để triển khai phương án hỗ trợ các hộ bị thiệt hại cây trồng, vật nuôi do ảnh hưởng từ dự án mở rộng Cảng hàng không Cà Mau. Không khí cuộc họp "nóng" lên khi người dân khóm 4 đồng loạt phản ánh tình trạng nguồn nước bị nhiễm mặn trong quá trình bơm cát phục vụ thi công dự án khiến cá chết hàng loạt.
Chi tiết gây chú ý là việc người dân mang cá chết đến cuộc họp để "nói có chứng". Bà Huỳnh Thị Lệ mang con cá chình làm khô và một con cá bống tượng vừa chết và đặt vấn đề thiệt hại trước chính quyền.
Theo bà Lệ, gia đình đã đầu tư gần 2 tỉ đồng trên diện tích 2 ha, nay cá chết hàng loạt khiến nguy cơ mất trắng hiện hữu. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, bà không biết lấy gì để tái sản xuất và ổn định cuộc sống.
Cùng cảnh ngộ, ông Đặng Văn Năm cho biết gia đình ông thiệt hại khoảng 60% sản lượng cá chình và cá bống tượng. Phần cá chết đã được vớt bỏ, hiện chỉ còn khoảng 40% được cố gắng cứu vãn. Tuy nhiên, theo ông Năm, cá chết diễn ra trong thời gian dài khiến việc xác định thiệt hại ban đầu trở nên khó khăn nếu kiểm tra muộn.
Tại cuộc họp, người dân còn đặt vấn đề về trách nhiệm và tính minh bạch. Anh Nguyễn Hoàng Ân đề nghị làm rõ việc thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án. Đồng thời, anh Ân yêu cầu công khai kết quả phân tích chất lượng nước và các chỉ tiêu liên quan tại khu vực quanh công trình.
Trả lời tại cuộc họp, đại diện Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết đã tiến hành lấy mẫu nước và bước đầu ghi nhận độ mặn khá cao. Cơ quan này đang so sánh với chất lượng nước mặt và đối chiếu quy chuẩn đối với nước nuôi trồng thủy sản trước khi có thông tin chính thức.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Trường Giang, Phó chủ tịch UBND phường Tân Thành, cho biết địa phương đã bước đầu nắm tình hình thiệt hại, nhưng việc xác định cụ thể phải theo quy trình.
Theo kế hoạch, ngày 4.5, các đơn vị liên quan, đơn vị thi công và chính quyền phường sẽ đến từng hộ dân để kiểm tra thực tế, ghi nhận mức độ thiệt hại làm cơ sở đề xuất hướng xử lý theo quy định.
Theo cáo trạng vụ án liên quan các doanh nghiệp xuất khẩu lao động mới được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành, ông Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (cũ) cùng cấp dưới bị cáo buộc nhận hối lộ tổng hơn 30 tỉ đồng.
Cựu Cục trưởng Tống Hải Nam nhiều lần nhận hối lộ và để cấp dưới nhận tổng 14,3 tỉ đồng, cá nhân ông hưởng lợi 7,9 tỉ đồng.
Nhóm chủ doanh nghiệp bị cáo buộc để ngoài sổ sách 1.241 tỉ đồng gây thiệt hại về thuế 244 tỉ đồng gồm các ông: Nghiêm Quốc Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long; Nguyễn Đức Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Sona; Nghiêm Văn Định, Giám đốc Công ty Incoop3.
Một trong những thông tin mới đáng chú ý được nêu trong cáo trạng là số tiền các bị can nộp khắc phục hậu quả trong giai đoạn truy tố tăng rất lớn so với giai đoạn điều tra.
Theo đó, ở giai đoạn điều tra tổng số tiền các bị can và người liên quan bị thu hồi, tạm giữ là hơn 100 tỉ đồng.
Hơn một tháng, từ khi cơ quan điều tra ban hành kết luận đến nay, số tiền những người này nộp thêm khắc phục hậu quả vụ án ở giai đoạn truy tố là hơn 151 tỉ đồng. Tổng số tiền cơ quan tố tụng đã thu hồi, tạm giữ đến nay là hơn 251 tỉ đồng.
Một số nhân viên của Công ty Hoàng Long cũng được ghi nhận nộp khắc phục thêm 400 triệu đồng trong giai đoạn truy tố. Tổng số tiền lãnh đạo, nhân viên doanh nghiệp này bị thu giữ và nộp lại hơn 155 tỉ đồng.
Khi khám xét trụ sở Công ty Hoàng Long, cơ quan điều tra thu giữ tổng 39 tỉ đồng gồm cả tiền Việt Nam và ngoại tệ. Trong đó có 1,3 triệu USD, 1,5 triệu JPY (đồng yen Nhật), 13.000 Đài tệ và 4,6 tỉ đồng. Cơ quan điều tra cũng thu giữ 10 nhẫn vàng, một lắc tay vàng...
Cơ quan điều tra còn kê biên 4 bất động sản gồm hai căn biệt thự, hai căn nhà ở Hà Nội thuộc sở hữu của vợ chồng ông Hưng.
Trong vụ án này, ông Hưng và hai chủ doanh nghiệp xuất khẩu lao động không bị xử lý hình sự về tội đưa hối lộ, nhưng bị truy tố về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long bị cáo buộc chỉ đạo nhân viên lập hai hệ thống sổ sách kế toán, vừa hợp thức tiền chênh lệch, vừa che giấu doanh thu thực tế.
Theo kết luận, tính đến năm 2024, nhóm của ông Hưng đã đưa 15.000 lao động đi nước ngoài, thu thực tế hơn 1.800 tỉ đồng. Tuy nhiên doanh nghiệp đã để ngoài sổ sách, không khai báo thuế số tiền hơn 1.200 tỉ đồng.
Hành vi trên của ông Hưng và nhân viên bị cáo buộc gây thiệt hại về thuế cho nhà nước hơn 241 tỉ đồng.
Số tiền thu trái phép của người đi lao động nước ngoài cũng bị các ông Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch Công ty Sona) và Nghiêm Văn Định (Tổng giám đốc Công ty Incoop 3) chỉ đạo để ngoài sổ sách, gây thiệt hại lần lượt là 2,4 tỉ đồng và 432 triệu đồng.
Chủ tịch Công ty Sona Nguyễn Đức Nam đã nộp 500 triệu đồng, cựu trưởng phòng Nguyễn Thị Thanh Hằng nộp 7 tỉ đồng.
Ông Nguyễn Lâm Sơn, Giám đốc Công ty luật TNHH Thành Đô, bị cáo buộc phạm tội môi giới hối lộ, ở giai đoạn điều tra đã nộp 2,5 tỉ đồng, ở giai đoạn truy tố nộp thêm 1,1 tỉ đồng.
Theo cáo trạng, ông Nguyễn Bá Hoan khi đương chức Thứ trưởng đã tạo ra quy trình riêng để "hành" doanh nghiệp. Ông Hoan giao Cục trưởng Tống Hải Nam và các lãnh đạo cục gây khó khăn, tạo rào cản với doanh nghiệp.
Cách họ thường áp dụng là trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt các hợp đồng xuất khẩu lao động của doanh nghiệp, sẽ yêu cầu phải bổ sung, kéo dài thời gian thẩm định.
Họ còn tự xây dựng quy trình thẩm định. Cơ quan điều tra cho rằng đây như một loại "giấy phép con" để tạo rào cản. Trong khi đó, doanh nghiệp lo sợ không thực hiện đúng tiến độ với hợp đồng đã ký với đối tác nước ngoài, nên buộc phải "chi phí đối ngoại".
Liên quan vụ án, Thái Minh Hoàng - cựu Giám đốc Ban quản lý dự án huyện Nam Giang lãnh 6 năm tù, Alăng Họa My - cựu kế toán trưởng, 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, về tội vi phạm quy định quản lý, sử dụng tài sản gây thất thoát, lãng phí.
Nguyễn Quang Hoàn - cựu Giám đốc Kho bạc Nhà nước Nam Giang lãnh 3 năm tù; Trần Đăng Thạnh và Phạm Thị Mỹ Duyên cùng bị 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, cùng về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Tại tòa, các bị cáo khai nhận hành vi của mình.
Tòa nhận định đối với số tiền 10 tỉ tạm ứng phải có bảo lãnh của ngân hàng nhưng bị cáo Hoàng tự ý ký ban hành thông báo miễn trách nhiệm bảo lãnh. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tiền bị chiếm đoạt, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.
Theo tòa, đối với bị cáo có hành vi chiếm đoạt tài sản, các bị cáo có vai trò lãnh đạo, điều hành để xảy ra sai phạm cần phải xét xử nghiêm minh…
Theo nội dung vụ án, sau khi được UBND huyện Nam Giang (tỉnh Quảng Nam cũ) ủy quyền, Ban quản lý dự án huyện mở tài khoản để tiếp nhận vốn đầu tư; đăng ký mẫu dấu, mẫu chữ ký của giám đốc, kế toán trưởng để thực hiện giao dịch thanh toán dự án đường trung tâm hành chính mới huyện Nam Giang.
Ban quản lý dự án huyện đã ký kết hợp đồng xây dựng với Công ty cổ phần xây dựng Hoàng Thông, tổng giá trị hơn 69,6 tỉ đồng.
Quá trình thực hiện, ông Lĩnh - Giám đốc Công ty Hoàng Thông đã đưa ra thông tin gian dối để chủ đầu tư tin tưởng, cho thanh toán 2,1 tỉ đồng và tạm ứng 10 tỉ đồng.
Sau khi nhận tổng cộng 12,1 tỉ đồng, Lĩnh chỉ sử dụng hơn 2,4 tỉ đồng để mua vật tư, tập kết tại khu vực dự án nhưng không tổ chức thi công.
Hơn 9,6 tỉ đồng còn lại Lĩnh dùng vào mục đích cá nhân, trong đó có khoảng 5 tỉ đồng đầu tư nuôi tôm, trồng sâm nhưng thua lỗ hết.
Ông Hoàng - Giám đốc Ban quản lý dự án huyện Nam Giang, bà My - kế toán trưởng, đã vi phạm các quy định trong việc quản lý sử dụng tài sản của nhà nước, tạo điều kiện cho Lĩnh chiếm đoạt, sử dụng sai mục đích trên 9,6 tỉ đồng.
Dù dư nợ tạm ứng đợt 5 của Công ty Hoàng Thông còn lại hơn 3 tỉ đồng không có bảo lãnh tạm ứng của ngân hàng nhưng ông Hoàng vẫn chấp nhận thanh toán 2,1 tỉ và đề nghị cho doanh nghiệp được tạm ứng 10 tỉ để "thi công kịp tiến độ".
Sau khi Kho bạc Nhà nước Nam Giang kiểm soát chi cho tạm ứng, ông Hoàng ký thông báo miễn trách nhiệm bảo lãnh đối với số tiền 10 tỉ đồng gửi ngân hàng để Công ty Hoàng thông rút tiền mặt.
Hành vi này giúp doanh nghiệp được quyền sử dụng toàn bộ 12,1 tỉ đồng mà không có bất kỳ ràng buộc pháp lý nào, dẫn đến thiệt hại cho ngân sách hơn 9,6 tỉ đồng.
Đối với các bị cáo là cựu lãnh đạo, nhân viên Kho bạc Nhà nước Nam Giang đã không thực hiện đầy đủ quy trình kiểm soát hồ sơ, chứng từ dẫn đến việc thanh toán vốn đầu tư sai quy định gây thiệt hại cho nhà nước.
