Nội dung trên được TAND Tối cao giải đáp sau khi tòa án cấp dưới nêu vướng mắc trong quá trình xét xử tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.
Theo tình huống được nêu, bị cáo khai trước khi tham gia giao thông không uống rượu, bia. Kết quả giám định xác định trong máu có nồng độ cồn 0,282 mg/100 ml nhưng không xác định được nguyên nhân phát sinh cồn.
Từ đó, tòa cấp dưới đặt vấn đề có được áp dụng tình tiết định khung tại điểm b khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự đối với trường hợp này hay không. Quy định này áp dụng với trường hợp “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định”.
Phải chứng minh đã sử dụng rượu bia
Trong văn bản trả lời, TAND Tối cao cho rằng chỉ áp dụng tình tiết trên khi có căn cứ xác định bị cáo “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia”.
Do đó, để áp dụng tình tiết định khung, kết luận giám định phải xác định rõ nồng độ cồn trong máu là do sử dụng rượu, bia hoặc có căn cứ khác chứng minh người phạm tội đã sử dụng rượu, bia.
“Trường hợp không có căn cứ xác định người phạm tội đã sử dụng rượu, bia thì không áp dụng tình tiết này”, TAND Tối cao nêu.
Như vậy, việc trong máu có nồng độ cồn chưa đồng nghĩa người vi phạm đã sử dụng rượu bia.
Nêu quan điểm về hướng dẫn trên, luật sư Vũ Tiến Vinh (Công ty Luật Bảo An, Hà Nội) cho rằng quy định của Bộ luật Hình sự từ trước đến nay đều xác định tình tiết tăng nặng là trường hợp “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia…”.
“Quan điểm của TAND Tối cao nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật trong xét xử”, luật sư nói.
Theo ông Vinh, cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm chứng minh người phạm tội đã sử dụng rượu bia trước khi xảy ra tai nạn.
Việc này phải làm rõ người đó có uống rượu bia hay không, sử dụng khi nào, ở đâu và trong hoàn cảnh nào.
Trách nhiệm chứng minh thuộc cơ quan tố tụng
Theo luật sư Vinh, nghĩa vụ chứng minh hoàn toàn thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng. Người bị truy cứu không có nghĩa vụ phải tự chứng minh mình không uống rượu bia.
Do đó, nếu cơ quan tố tụng không chứng minh được việc sử dụng rượu bia thì dù kết quả giám định xác định trong máu có nồng độ cồn cũng không thể áp dụng tình tiết định khung này.
Liên quan thắc mắc về trường hợp không uống rượu bia nhưng trong máu vẫn có cồn do bệnh lý hoặc cồn nội sinh, luật sư cho rằng về mặt khoa học, cồn nội sinh là có nhưng hàm lượng rất nhỏ. Trong khi đó, người đã sử dụng rượu bia thì nồng độ cồn trong cơ thể thường cao hơn nhiều lần.
Tuy nhiên, việc viện dẫn cồn nội sinh sẽ khó được chấp nhận nếu cơ quan tố tụng có đủ chứng cứ chứng minh người vi phạm đã sử dụng rượu bia. Khi đó bị cáo phải chấp nhận các chứng cứ đã được điều tra, thu thập.
Chiều 11/5, sau 7 ngày xét xử, TAND TP Đồng Nai tuyên phạt Chu Tường Vy, quản lý Trạm xăng dầu Thạnh Xuân và Năng lượng (TP HCM), 4 năm 8 tháng tù về tội Buôn lậu; phạt bổ sung 100 triệu đồng.
Theo cáo buộc, bà Vy thu lợi bất chính hơn 7 tỷ đồng từ việc mua bán xăng lậu trong đường dây do Đào Ngọc Viễn và Phan Thanh Hữu cầm đầu.
54 bị cáo còn lại bị tuyên từ một năm đến 3 năm 6 tháng tù, phạt bổ sung 30-100 triệu đồng. Hai bị cáo được trả tự do ngay tại tòa do thời gian tạm giam bằng mức án.
Theo HĐXX, hành vi của các bị cáo nguy hiểm cho xã hội, gây thất thu thuế và ảnh hưởng đến hoạt động quản lý kinh tế của Nhà nước.
Tuy nhiên, tòa cũng ghi nhận nhiều tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, gia đình có công với cách mạng, có bằng khen của UBND tỉnh và chủ động khắc phục hậu quả.
Đến nay, 55 bị cáo đã nộp lại hơn 42 tỷ đồng thu lợi bất chính. Ngoài án tù, HĐXX tuyên tịch thu sung công số tiền thu lợi và nhiều tài sản liên quan như ôtô vận chuyển.
Theo tòa, vụ án được chia thành nhiều nhóm vai trò. Trong đó, nhóm thuyền viên và người giúp sức chủ yếu làm công ăn lương, hưởng lợi không lớn nên được xem xét với vai trò thấp hơn.
Đây là giai đoạn hai chuyên án buôn bán hơn 200 triệu lít xăng dầu từ Singapore về Việt Nam do Đào Ngọc Viễn và Phan Thanh Hữu cầm đầu, bị Công an Đồng Nai triệt phá năm 2021. Trong số các bị cáo, 6 người bị tạm giam, 49 người được tại ngoại.
Theo hồ sơ vụ án, từ tháng 3/2020 đến tháng 2/2021, nhóm của Hữu và Viễn sử dụng tàu Pacific Ocean và Western Sea vận chuyển 48 chuyến xăng lậu, tổng cộng hơn 198 triệu lít, trị giá hơn 2.596 tỷ đồng.
Ngoài ra, cuối năm 2020, Viễn cùng đồng phạm mua thêm hai tàu Khánh Hòa 01 và 03 để tiếp tục vận chuyển xăng lậu từ vùng biển Khánh Hòa vào cảng Bắc Vân Phong tiêu thụ. Từ tháng 2 đến tháng 4/2021, nhóm này thực hiện thêm 3 chuyến, tương đương 5,7 triệu lít xăng, trị giá gần 98 tỷ đồng.
Cơ quan điều tra xác định toàn bộ đường dây đã buôn lậu hơn 200 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 2.690 tỷ đồng. Lực lượng chức năng thu giữ 17 tàu thủy, 22 xe bồn cùng nhiều tài sản giá trị.
Ở giai đoạn một của chuyên án 920G, 74 bị cáo đã bị xét xử. Trong đó, Đào Ngọc Viễn bị tuyên 15 năm tù, Phan Thanh Hữu 13 năm 6 tháng tù cùng về tội Buôn lậu.
Liên quan việc "bảo kê" đường dây này hoạt động, Ngô Văn Thụy, nguyên đội trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, bị tuyên 15 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Tòa án Quân sự Trung ương cũng tuyên phạt ông Lê Văn Minh, cựu Tư lệnh Cảnh sát biển Vùng 4, 15 năm tù và ông Lê Xuân Thanh, cựu Tư lệnh Cảnh sát biển Vùng 3, 12 năm tù cùng về tội Nhận hối lộ theo Điều 354 Bộ luật Hình sự.
Đây là vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo.
Ông Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và 2 nhân viên kế toán của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu hôm 2/4 bị Cơ quan Cảnh sát để điều tra Công an Hà Nội khởi tố về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Tại cơ quan điều tra, ông Châu khai trong quá trình hoạt động kinh doanh đã đồng ý và chỉ đạo vợ con dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng của Công ty Bảo Tín Minh Châu. Ông cho sử dụng hai hệ thống phần mềm để quản lý kinh doanh thực tế và báo cáo thuế.
Trong giai đoạn 2020-2023, doanh thu thực tế của Bảo Tín Minh Châu khoảng 13.700 tỷ đồng nên chênh lệch so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng.
Ông nói đến khoảng tháng 6/2024 đã chỉ đạo xóa bỏ những dữ liệu cũ trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro để che giấu doanh thu.
"Tôi thấy đây là việc làm sai trái nên hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tôi xin được bồi thường, khắc phục mọi hậu quả gây ra và rất mong nhận được sự khoan hồng của Nhà nước", ông Châu trình bày.
Sau khi ông Châu bị bắt, Bảo Tín Minh Châu vẫn hoạt động bình thường "để đảm bảo quyền lợi của người dân". Doanh nghiệp cam kết toàn bộ sản phẩm vàng bạc đá quý cung cấp ra thị trường đều đáp ứng các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng.
Theo công an, việc mua bán vàng của Bảo Tín Minh Châu với khách hàng theo giấy hẹn là "giao dịch dân sự". Trường hợp, doanh nghiệp không trả được hàng và người mua có đơn tố giác, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục làm rõ.
Bảo Tín Minh Châu là một trong những thương hiệu vàng lớn tại Hà Nội, được ông Vũ Minh Châu thành lập năm 1995, hiện nắm hơn 97% cổ phần. Thương hiệu có 4 cơ sở kinh doanh ở Hà Nội và hơn 200 đại lý trên toàn quốc.
Ngày 23/4, Nhớ bị TAND khu vực 4 tỉnh Tây Ninh xử trực tuyến, tuyên phạt 1 năm 3 tháng tù về tội Chống người thi hành công vụ.
Được nói lời sau cùng, bị cáo cho biết rất hối hận, xin lỗi lực lượng CSGT đồng thời xin giảm nhẹ hình phạt.
Theo cáo trạng, sáng 23/11/2025, Nhớ được Châu Minh Chí 24 tuổi lái xe bán tải đến đón. Do Chí than mệt, Nhớ dù không có giấy phép lái xe vẫn lái thay. Để tránh bị phạt nguội, người này gắn biển số giả mua trên mạng trước đó lên xe bán tải.
Khoảng 8h30, khi chạy trên đường tỉnh 816 theo hướng từ quốc lộ 1A đi quốc lộ N2, đoạn gần chân cầu cao tốc thuộc xã Bình Đức, Nhớ gặp tổ công tác Đội CSGT đường bộ số 2 (Phòng CSGT Công an tỉnh) đang bắn tốc độ. Do chạy 62 km/h - vi phạm tốc độ tối đa, Nhớ bị Tổ trưởng ra hiệu lệnh dừng xe.
Không chấp hành, Nhớ tăng ga bỏ chạy. CSGT Trịnh Đình Khoắn lập tức điều khiển môtô đặc chủng truy đuổi, đồng thời thông báo qua bộ đàm đề nghị lực lượng địa phương hỗ trợ chốt chặn.
Khoảng nửa tiếng sau, khi đến cầu Bà Thiện (ấp 5, xã Bình Đức), Nhớ phát hiện phía trước có xe tải đậu nên không thể tiếp tục di chuyển, phải quay đầu tìm đường thoát.
Bị anh Khoắn chặn đầu bằng xe đặc chủng, Nhớ tăng ga tông đổ xe của cảnh sát. Anh Khoắn bị hất văng nhưng may mắn không bị thương.
Nhớ tiếp tục lái xe đến trước trụ sở Đảng ủy xã Bình Đức, rẽ vào khu dân cư khoảng 300 m rồi dừng lại, tháo hai biển số giả ném xuống kênh, bỏ xe và đi bộ tẩu thoát. Lực lượng CSGT sau đó phát hiện chiếc bán tải bị bỏ lại bên đường.
Xác minh cho thấy xe mang biển số thật 60C-736.65, do chủ sở hữu cho Chí thuê trong 3 tháng. Chủ xe không biết việc Nhớ sử dụng phương tiện để vi phạm pháp luật.
Cơ quan điều tra xác định Chí không cổ vũ Nhớ bỏ chạy nên không phải đồng phạm, chỉ bị xem xét xử phạt hành chính về hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển.
Đối với Nhớ, cơ quan chức năng đang xem xét xử phạt các lỗi: gắn biển số không đúng đăng ký, chạy quá tốc độ, không có giấy phép lái xe.
