Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng – Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai – có những phân tích dựa trên thực tế khám chữa bệnh và đưa ra khuyến cáo quan trọng để người dân bảo vệ sức khỏe trong kỳ nghỉ lễ và trong những tháng hè nắng nóng cao điểm.
Thực tế tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận không ít trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch chỉ vì thói quen tắm ngay sau khi hoạt động ngoài trời nắng.
Theo bác sĩ Dũng, nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền tim mạch, huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là người từng có tiền sử đột quỵ.
Bác sĩ Dũng nêu rõ có hai cơ chế chính khiến cơ thể dễ gặp biến cố khi thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Thứ nhất do huyết áp tăng vọt bởi “phản xạ sốc lạnh”. Theo đó, khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt. Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì để giữ nhiệt.
Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng vọt – có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não.
Thứ hai là máu cô đặc, dễ tạo cục máu đông do mất nước. Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi. Tình trạng này làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên “đặc” và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành, gây tắc mạch não ngay sau đó.
Trong thời tiết nắng nóng, nếu xuất hiện các triệu chứng sau, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay theo quy tắc FAST:
F (Face): Méo miệng
A (Arm): Yếu hoặc liệt một bên tay/chân
S (Speech): Nói ngọng, nói khó, không hiểu lời người khác
T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức – mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi
Bên cạnh đó cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như thân nhiệt trên 40°C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.
Để có kỳ nghỉ lễ an toàn, bác sĩ Dũng khuyến cáo người dân không nên tắm ngay sau khi đi nắng, cần nghỉ ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên. Có thể làm quen với nước bằng cách lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay trước khi tắm.
Bên cạnh đó ưu tiên nước lọc, nước điện giải; hạn chế rượu bia, cà phê; tránh nắng giờ cao điểm, hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h.
“Đặc biệt, người có bệnh nền cần theo dõi huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định. Đột quỵ không chừa một ai, kể cả người trẻ nếu chủ quan với thói quen sinh hoạt. Hãy để kỳ nghỉ lễ là thời gian tái tạo năng lượng, không phải đối mặt với những biến cố sức khỏe đáng tiếc”, bác sĩ Dũng khuyến cáo.
Đại diện Bệnh viện K cho hay ung thư tiền liệt tuyến thường được ghi nhận ở nam giới độ tuổi ngoài 50, nhiều diễn tiến âm thầm nên bệnh thường phát hiện muộn khi đã nguy cơ xâm lấn và di căn.
Cụ ông này có các triệu chứng đau ngực, khó thở và ho nhiều, được chẩn đoán tràn khí màng phổi trái và đã dẫn lưu màng phổi. Siêu âm ổ bụng phát hiện tổn thương nghi ngờ tại tuyến tiền liệt, bệnh nhân còn đi tiểu rắt, buốt, tiểu khó, tổn thương của phổi, phổi trái thông khí kém. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) tiền liệt tuyến nghi ngờ ung thư, có các nốt bất thường tín hiệu rải rác tại xương chậu hai bên và xương cùng cảnh báo nguy cơ đã di căn xương.
Để chẩn đoán chính xác bệnh, các bác sĩ áp dụng sinh thiết đích qua tầng sinh môn - kỹ thuật được từ châu Âu. Trên thực tế, sinh thiết có thể thực hiện qua nhiều đường khác nhau. Với đặc điểm giải phẫu và nguy cơ nhiễm khuẩn, kỹ thuật sinh thiết đích qua tầng sinh môn được chuyên gia đánh giá là an toàn hơn, đồng thời giảm nguy cơ nhiễm khuẩn so với phương pháp sinh thiết qua đường trực tràng được thực hiện trước đây.
Bệnh nhân sau đó được kết luận ung thư biểu mô tuyến của tiền liệt tuyến, u xâm nhập thần kinh, giai đoạn IV, có tổn thương di căn tại phổi và xương. Bác sĩ điều trị theo hướng cá thể hóa và liệu pháp nội tiết (liệu pháp ức chế androgen), nhằm kiểm soát sớm sự phát triển của tế bào ung thư tiền liệt tuyến. Người bệnh đáp ứng thuốc tốt.
Các bác sĩ đánh giá việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh trong điều trị ung thư nói chung, ung thư tiền liệt tuyến, giúp tăng độ chính xác, tác động vào đúng vùng tổn thương trên hình ảnh, giảm rủi ro nhiễm khuẩn. Kỹ thuật này an toàn, đặc biệt phù hợp với người bệnh cao tuổi và có nhiều yếu tố nguy cơ.
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến, xếp thứ 5 trong những loại ung thư thường gặp ở nam, theo thống kê của Globocan năm 2022. Bệnh tiến triển âm thầm, khi có triệu chứng như khó tiểu, đau vùng chậu, tiểu ra máu, ung thư thường đã lan rộng.
Nhiệt độ tăng cao trong mùa nắng nóng không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe, đặc biệt khi tham gia các hoạt động ngoài trời. Việc trang bị kiến thức cơ bản có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ say nắng và kiệt sức.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thời tiết nóng bức có thể khiến cơ thể mất nước nhanh, làm rối loạn khả năng điều hòa thân nhiệt. Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, nguy cơ say nắng, chuột rút do nhiệt và kiệt sức sẽ tăng lên.
Tiến sĩ William Schaffner (Đại học Vanderbilt, Mỹ) cho biết khi cơ thể không kịp thích nghi với nhiệt độ môi trường, hệ tim mạch và thần kinh có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến chóng mặt, buồn nôn hoặc ngất xỉu.
Dưới tác động của nắng nóng, cơ thể tăng tiết mồ hôi để làm mát. Quá trình này khiến nước và các chất điện giải bị mất đi nhanh chóng.
Nếu không bổ sung đủ nước, thể tích máu giảm sẽ khiến tim phải làm việc nhiều hơn, đồng thời làm giảm khả năng làm mát cơ thể, theo Mayo Clinic.
Bác sĩ Roxana Ehsani (Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ) khuyến nghị nên uống nước đều đặn, không đợi đến khi khát mới uống, đặc biệt khi di chuyển hoặc vận động ngoài trời.
Để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe trong thời tiết oi bức, các chuyên gia khuyến nghị không chỉ thay đổi thói quen mà còn cần hiểu rõ cơ chế cơ thể phản ứng với nhiệt độ cao.
Uống đủ nước, đúng cách. Theo CDC Mỹ, cơ thể có thể mất một lượng lớn nước và điện giải qua mồ hôi khi trời nóng. Việc uống từng ngụm nhỏ, đều đặn giúp duy trì thể tích máu và hỗ trợ cơ chế làm mát tự nhiên.
Tránh khung giờ nắng gắt. Nhiệt độ và tia UV thường đạt đỉnh từ 11 giờ đến 15 giờ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian này giúp giảm nguy cơ say nắng và tổn thương da. Nếu buộc phải di chuyển, nên tìm bóng râm và nghỉ ngơi xen kẽ.
Chọn trang phục hỗ trợ tản nhiệt. Quần áo sáng màu, chất liệu thoáng khí giúp phản xạ nhiệt và tăng khả năng bay hơi mồ hôi. Điều này giúp cơ thể duy trì nhiệt độ ổn định hơn, hạn chế tình trạng quá nhiệt, theo Cleveland Clinic.
Bảo vệ da khỏi tia UV. Tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng có thể gây bỏng da và tăng nguy cơ tổn thương lâu dài. Hiệp hội Da liễu Mỹ khuyến nghị sử dụng kem chống nắng phổ rộng (SPF từ 30 trở lên), thoa lại sau mỗi 2 giờ, đồng thời kết hợp đội mũ và đeo kính râm.
Điều chỉnh cường độ vận động. Khi nhiệt độ cao, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để tản nhiệt. Theo CDC Mỹ, vận động quá sức trong thời tiết nóng có thể dẫn đến kiệt sức do nhiệt hoặc say nắng. Vì vậy, nên ưu tiên hoạt động nhẹ, nghỉ ngơi thường xuyên và lắng nghe tín hiệu cơ thể.
Một số dấu hiệu như chóng mặt, buồn nôn, nhức đầu, tim đập nhanh hoặc da nóng đỏ có thể là cảnh báo của say nắng.
Theo CDC Mỹ, nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như lú lẫn hoặc ngất, cần nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi mát và tìm sự hỗ trợ y tế.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc chuẩn bị trước khi đi chơi trong thời tiết nắng nóng là yếu tố quan trọng nhất. Chỉ cần thay đổi một số thói quen nhỏ như uống đủ nước, tránh nắng gắt và nghỉ ngơi hợp lý, bạn có thể tận hưởng chuyến đi an toàn hơn.
Hôm 3/5, People đưa tin Bayer tự nguyện thu hồi dòng xịt mũi Afrin Original loại dung tích 6 ml trên toàn nước Mỹ. Hãng dược phẩm phát hiện thiết kế bao bì thiếu nắp an toàn và không có nhãn cảnh báo bắt buộc. Trẻ nhỏ vô tình nuốt phải dung dịch bên trong có thể ngộ độc nghiêm trọng hoặc gặp thương tật.
Trước đó, Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) ra thông báo ngày 30/4 cho biết dòng xịt mũi này chứa imidazoline. Luật pháp Mỹ bắt buộc các sản phẩm chứa hoạt chất này phải dùng bao bì an toàn cho trẻ em hoặc dán nhãn phòng ngừa ngộ độc. Hãng dược xác nhận sản phẩm vẫn an toàn cho người lớn khi dùng đúng cách và nhà chức trách chưa ghi nhận trường hợp thương vong nào. Tuy nhiên, Bayer vẫn khẩn trương rút hàng để loại trừ rủi ro cho trẻ nhỏ.
Tập đoàn áp dụng lệnh thu hồi với các lô hàng mang mã số 230361, 240822, 241198, 250066, 250152, 250646 và 250831. Các điểm bán lẻ như cửa hàng tiện lợi và sân bay phân phối nhóm sản phẩm này từ tháng 9/2024 đến tháng 4/2026, với giá 7-9 USD (184.000-237.000 đồng). Hãng khẳng định các dòng Afrin khác trên thị trường vẫn sở hữu nắp chống trẻ em nên hãng không rút các sản phẩm đó.
CPSC khuyên người tiêu dùng đang sở hữu sản phẩm lỗi lập tức cất giữ thuốc xa tầm tay trẻ nhỏ. Bayer đang thông báo cho nhà phân phối và hoàn trả tiền cho khách hàng gửi ảnh xác nhận qua biểu mẫu trực tuyến.
Ngay trước vụ việc của Bayer một ngày, CPSC cũng yêu cầu ba thương hiệu Toetol, Wiifo và Amzcmj rút gần 13.000 ghế tháp hỗ trợ trẻ tập đứng khỏi thị trường. Cơ quan này ghi nhận hàng chục sự cố liên quan đến dòng ghế này, trong đó 21 trẻ bị thương do ghế sập hoặc lật nghiêng.
Riêng thương hiệu Toetol nhận 18 báo cáo về tình trạng ghế gãy đổ, gây 11 ca chấn thương trầy xước và bầm tím. Cơ quan chức năng cảnh báo thiết kế ghế dễ đổ ngã và có khoảng hở lớn khiến trẻ lọt người qua, dẫn đến nguy cơ ngã hoặc mắc kẹt gây tử vong. Nền tảng Amazon phân phối các sản phẩm này từ tháng 10/2024 đến tháng 3/2026 với giá khoảng 130 USD (hơn 3,4 triệu đồng).
