Trong những lần lái xe ở nước ngoài, từ Mỹ, Anh đến một số quốc gia châu Á, tôi nhận thấy một chi tiết rất nhỏ nhưng gần như không bao giờ bị bỏ qua: trước khi đổ xăng, tài xế luôn tắt máy. Không cần nhắc nhở nhiều, không cần tranh cãi, đó gần như là một thói quen mặc định.
Ở nhiều trạm xăng, quy định này được thể hiện rõ ràng bằng biển báo hoặc được nhân viên trực tiếp yêu cầu. Thậm chí, trong một số trường hợp, nếu tài xế không tắt máy, việc bơm nhiên liệu có thể bị từ chối. Các tiêu chuẩn an toàn của Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Hoa Kỳ (National Fire Protection Association) hay hướng dẫn từ Cơ quan An toàn và Sức khỏe Lao động (Health and Safety Executive) của Anh quốc đều xem đây là yêu cầu bắt buộc trong vận hành trạm nhiên liệu.
Điều khiến tôi băn khoăn là vì sao một thao tác đơn giản như vậy lại được áp dụng nghiêm túc đến thế. Khi tìm hiểu kỹ hơn, tôi nhận ra câu trả lời không nằm ở thói quen, mà ở các nguyên tắc an toàn rất cụ thể.
Trước hết, nguy cơ lớn nhất khi đổ xăng không đến từ xăng lỏng, mà từ hơi xăng. Ngay khi mở nắp bình, hơi xăng bắt đầu bay ra và tích tụ quanh khu vực miệng bình nhiên liệu. Đây là hỗn hợp rất dễ bắt lửa. Trong điều kiện phù hợp, chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể khiến ngọn lửa bùng lên nhanh chóng.
Vấn đề là, khi xe vẫn nổ máy, nguy cơ phát sinh tia lửa (dù rất nhỏ) luôn tồn tại. Hệ thống điện trên xe, từ bugi đến các thiết bị đóng ngắt, vẫn hoạt động liên tục. Trong phần lớn thời gian, những yếu tố này hoàn toàn an toàn. Nhưng trong môi trường giàu hơi xăng, mức độ rủi ro tăng lên đáng kể, và đó là điều mà các quy chuẩn an toàn không cho phép bỏ qua.
Bên cạnh yếu tố điện, nhiệt lượng từ động cơ cũng là một biến số cần tính đến. Sau khi vận hành, một số bộ phận của xe có thể đạt nhiệt độ cao. Dù không trực tiếp tiếp xúc với nhiên liệu, việc giữ động cơ hoạt động trong lúc tiếp nhiên liệu vẫn làm gia tăng nguy cơ tổng thể, đặc biệt trong không gian kín hoặc khu vực có tích tụ hơi xăng.
Một điểm khác mà tôi rất thường nghe nhắc đến tại các trạm xăng ở nước ngoài là tĩnh điện. Nhân viên thường khuyến cáo không nên ra vào xe trong lúc bơm xăng, bởi việc ma sát giữa cơ thể và ghế ngồi có thể tạo ra điện tích. Khi chạm vào vòi bơm hoặc bề mặt kim loại, điện tích này có thể phóng ra dưới dạng tia lửa nhỏ, nhưng hoàn toàn đủ để kích hoạt cháy trong môi trường có hơi xăng.
Từ những yếu tố đó, có thể thấy việc tắt máy không phải là quy định mang tính hình thức, mà là một bước nhằm loại bỏ một trong những nguồn rủi ro quan trọng nhất. Khi kết hợp với các biện pháp khác như kiểm soát tĩnh điện, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử hay đảm bảo thông thoáng, nguy cơ cháy nổ sẽ được giảm xuống mức thấp nhất có thể.
Quay trở lại Việt Nam, tôi nhận thấy quy định tắt máy khi đổ xăng thực ra cũng không phải là điều xa lạ. Rất nhiều các trạm nhiên liệu hiện nay đều đã có biển nhắc nhở. Và trong nhiều trường hợp, nhân viên cũng yêu cầu tài xế thực hiện. Tuy nhiên, mức độ tuân thủ vẫn chưa thực sự đồng đều, nếu không muốn nói rằng hầu hết đang thực hiện theo kiểu “cho có”, cho đủ thủ tục. Còn với các tài xế, rất nhiều người vẫn giữ thói quen để xe nổ máy, khi cho rằng việc dừng lại chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.
Từ trải nghiệm cá nhân, tôi cho rằng sự khác biệt nằm ở cách mỗi người nhìn nhận mức độ rủi ro. Ở nhiều quốc gia, quy định này được tuân thủ gần như tuyệt đối, không chỉ vì sự giám stas, kiểm soát chặt chẽ, mà quan trọng hơn vì nó được hiểu đúng là một nguyên tắc an toàn cơ bản. Trong khi đó, nếu xem nhẹ hoặc coi đó là quy định “thủ tục”, nguy cơ vẫn luôn tồn tại, dù không phải lúc nào cũng dễ nhận thấy.
Một thao tác nhỏ như tắt máy xe có thể chỉ mất vài giây, nhưng lại giúp loại bỏ một nguồn nguy cơ tiềm ẩn trong môi trường dễ cháy như cây xăng. Khi đã hiểu rõ lý do đằng sau quy định này, việc tuân thủ không còn là nghĩa vụ, mà trở thành một thói quen cần thiết để đảm bảo an toàn cho chính mình và những người xung quanh.
* Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một người sống và làm việc tại TP.HCM. Đóng góp bài viết, câu hỏi xin gửi về xe@thanhnien.vn hoặc thainguyenthanhnien@gmail.com.
Nếu thường xuyên di chuyển trên các tuyến cao tốc, đặc biệt là đoạn Phan Thiết - Dầu Giây, không khó bắt gặp những mảnh cao su đen nằm vương vãi giữa làn đường xe chạy. Đây thực chất là những mảnh lốp nhỏ còn sót lại sau khi ô tô bị nổ lốp. Đáng nói, sau khi gặp sự cố, nhiều lái xe đã thản nhiên bỏ đi, để mảnh vụn trở thành chướng ngại vật nguy hiểm cho những phương tiện di chuyển phía sau.
Do đặc thù cao tốc là tuyến đường di chuyển tốc độ cao, chỉ cần một "vật lạ" xuất hiện cũng có thể khiến tài xế không kịp phản xạ. Nguy cơ tai nạn càng tăng cao vào ban đêm khi tầm nhìn bị hạn chế, khiến việc phát hiện chướng ngại vật trùng màu nhựa đường trở nên khó khăn hơn. Ở vận tốc 100 - 120 km/giờ, việc cán phải mảnh lốp có thể khiến người lái giật mình, dẫn đến hành động đánh lái đột ngột hoặc phanh gấp, dễ gây tai nạn liên hoàn.
Để đảm bảo an toàn cho phương tiện, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) phải ngày đêm thực hiện công việc dọn "rác" lốp trên tuyến. Trong quá trình tuần tra, nếu phát hiện mảnh lốp nằm trên đường, cán bộ CSGT phải dừng xe ở làn khẩn cấp, bật đèn cảnh báo để đảm bảo an toàn trước khi trực tiếp thu dọn chướng ngại vật. Sự nỗ lực của lực lượng chức năng phần nào giảm thiểu rủi ro, nhưng gốc rễ vấn đề vẫn nằm ở ý thức của người tham gia giao thông.
Anh Trần Quốc Việt, tài xế thường xuyên di chuyển tuyến Phan Thiết - Dầu Giây, chia sẻ: "Đoạn đường này xuất hiện rất nhiều mảnh vụn lốp, đa phần từ các loại xe container hoặc xe tải lớn. Khi chạy tốc độ cao, nếu vô tình đâm trúng, những mảnh vụn này không chỉ làm hư hại cản trước mà nặng hơn có thể cuốn vào gầm bánh xe, khá nguy hiểm".
Lốp xe là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với mặt đường, ảnh hưởng trực tiếp tới sự an toàn trong quá trình tham gia giao thông. Dù vậy nhưng thực tế, nhiều tài xế khá lơ là trong việc bảo dưỡng, kiểm tra lốp.
Trao đổi với PV Thanh Niên, anh Huỳnh Thanh Phong, cố vấn dịch vụ tại một showroom ô tô ở TP.HCM cho biết, vì tiết kiệm chi phí, nhiều tài xế, đặc biệt là lái xe công nghệ vẫn cố sử dụng lốp đã mài mòn quá mức hoặc bị phồng rộp. Khi chạy trên cao tốc, nhiệt độ tăng cao kết hợp với lốp mòn không chỉ dễ gây nổ lốp mà còn làm giảm độ bám đường, nhất là khi trời mưa.
Có thể thấy, sự an toàn khi di chuyển trên cao tốc không chỉ đến từ cơ sở hạ tầng giao thông mà còn liên quan tới ý thức tự giác, trách nhiệm của mỗi tài xế. Hành động bỏ lại những mảnh vụn lốp sót trên đường cần được lên án để nâng cao văn hóa giao thông.
Thời gian gần đây, hệ thống camera phạt nguội tại nhiều giao lộ lớn ghi nhận không ít trường hợp ô tô, xe máy vi phạm giao thông dù đèn tín hiệu đã chuyển xanh. Điều này khiến nhiều người thắc mắc tài xế đã mắc lỗi gì, camera AI có nhận diện nhầm hay không và mức xử phạt ra sao.
Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ hình ảnh vi phạm sẽ thấy nguyên nhân không nằm ở việc không tuân thủ quy định đèn tín hiệu giao thông.Thay vào đó, tài xế đã không chấp hành chỉ dẫn của vạch kẻ đường hoặc biển báo hiệu.
Tại các giao lộ lớn có nhiều làn xe, mỗi làn đường đều được phân chia hướng di chuyển rõ ràng bằng vạch mũi tên nhằm điều tiết dòng xe và tránh ùn tắc. Nhiều tài xế có thói quen chỉ tập trung quan sát đèn tín hiệu mà quên nhìn vạch kẻ đường được sơn trên mặt đường.
Căn cứ theo khoản 1, điều 11, luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 (TTATGTĐB), hệ thống báo hiệu đường bộ bao gồm nhiều yếu tố khác nhau, trong đó có vạch kẻ đường. Đồng thời, khoản 1, điều 10, của luật TTATGTĐB 2024 cũng nêu rõ người tham gia giao thông phải chấp hành báo hiệu đường bộ cùng các quy tắc giao thông khác. Do đó, đèn xanh chỉ cho phép phương tiện được di chuyển, nhưng di chuyển theo hướng nào thì phải tuân thủ đúng làn đường đang đứng.
Theo quy định tại Nghị định 168, hành vi đi thẳng trên làn đường dành riêng cho xe rẽ trái được xác định là lỗi không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu, vạch kẻ đường. Với lỗi này, người điều khiển ô tô bị phạt 400.000 - 600.000 đồng theo quy định tại điểm a, khoản 1, điều 6. Với người đi xe máy, mức phạt tiền cho lỗi trên từ 200.000 - 400.000 đồng theo điểm a, khoản 1, điều 7, Nghị định 168. Ngoài ra, lỗi này không bị trừ điểm giấy phép lái xe.
Tuy nhiên, trong trường hợp người điều khiển ô tô vi phạm lỗi không chấp hành vạch kẻ đường dẫn đến tai nạn giao thông sẽ bị phạt 20 - 22 triệu đồng theo điểm b, khoản 10, điều 6 và bị trừ 10 điểm bằng lái theo điểm d, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định. Với người điều khiển xe máy, mức phạt cho lỗi này từ 10 - 14 triệu đồng theo điểm b, khoản 10, điều 7 và bị trừ 10 điểm bằng lái theo điểm d, khoản 13, điều 7, Nghị định 168.
Việc nắm rõ quy định về vạch kẻ đường không chỉ giúp tài xế tránh được những biên bản phạt nguội từ hệ thống camera AI, mà quan trọng hơn là đảm bảo tính tổ chức và an toàn tại các nút giao thông phức tạp.
Mẫu MPV điện cỡ nhỏ Wuling HG7 đã được một số tư vấn bán hàng tại Việt Nam nhận đặt cọc, đánh dấu bước đi tiếp theo của TMT Motors trong chiến lược mở rộng danh mục xe điện phổ thông.
Đáng chú ý, hình ảnh mẫu xe xuất hiện tại khu vực nhà máy trong nước lan truyền trên mạng xã hội, cho thấy HG7 nhiều khả năng đã sớm có mặt tại Việt Nam để chuẩn bị cho kế hoạch phân phối trong thời gian tới.
Theo thông tin từ phía tư vấn bán hàng, xe có giá dự kiến khoảng 499 triệu đồng, thời gian bàn giao sớm nhất từ ngày 1-6. Khách hàng đặt cọc giai đoạn đầu với số tiền 16 triệu đồng sẽ được tặng kèm bộ sạc công suất 7kW.
Wuling HG7 có cấu hình 7 chỗ, kích thước tổng thể 4.515 x 1.725 x 1.790 (mm) và chiều dài cơ sở 2.850mm, tương đương với Mitsubishi Xpander (4.595 x 1.750 x 1.750, trục cơ sở 2.775mm). Xe đi kèm một số trang bị an toàn và tiện nghi cơ bản như phanh ABS/EBD, camera lùi, đèn pha LED.
Thiết kế xe cho thấy đây là bản ở Việt Nam là mẫu thuần điện - Ảnh: Đại lý
Ở phiên bản thuần điện, Wuling HG7 sử dụng mô-tơ đặt phía sau, dẫn động cầu sau, công suất khoảng 75kW (tương đương 101 mã lực), mô-men xoắn 180Nm. Xe được giới thiệu có bộ pin dung lượng khoảng 32,6kWh cho phạm vi hoạt động khoảng 300km sau mỗi lần sạc, hỗ trợ chuẩn sạc CCS2 và có thể sạc nhanh DC từ 30% lên 80% pin trong khoảng 30 phút.
Trong khi đó, phiên bản hybrid được công bố có quãng đường di chuyển tối đa lên tới 1.000km, mức tiêu thụ nhiên liệu kết hợp khoảng 1,1 lít/100km theo thông tin từ nhà sản xuất. Các thông số khác gần tương đồng bản thuần điện, bao gồm cấu hình 7 chỗ và các trang bị tiêu chuẩn.
Tại Trung Quốc, mẫu xe này được biết đến với tên gọi Wuling Hongguang - dòng MPV cỡ nhỏ hướng tới tính thực dụng, với nội thất 7 chỗ linh hoạt, có thể gập ghế để mở rộng không gian chứa đồ.
Khi được phân phối tại Việt Nam, Wuling HG7 có thể cạnh tranh trực tiếp với BYD M6 trong nhóm khách hàng gia đình và kinh doanh dịch vụ. Ngoài HG7, TMT Motors cũng được cho là đang lên kế hoạch đưa thêm mẫu MPV Wuling Nexus về thị trường trong thời gian tới.
