Trong tiến trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Tp.Huế trở thành đô thị trực thuộc Trung ương trên nền tảng di sản, văn hóa, sinh thái và thông minh, việc Tp.Huế đề xuất Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án phát triển kinh tế – xã hội vùng đầm phá Tam Giang – Cầu Hai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là một bước đi có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Đây không chỉ là một chương trình phát triển kinh tế – xã hội đơn thuần, mà còn là sự định vị lại vai trò của một không gian địa lý – sinh thái – văn hóa độc đáo bậc nhất Việt Nam trên bản đồ phát triển quốc gia và quốc tế.
Với diện tích mặt nước rộng hơn 22.000 héc ta, lớn nhất Đông Nam Á, hệ đầm phá Tam Giang – Cầu Hai từ lâu đã được nhìn nhận như một “kho báu sinh thái” của miền Trung. Nhưng hơn thế, đó còn là một không gian văn hóa – lịch sử dày đặc, nơi thiên nhiên và con người đã cùng nhau kiến tạo nên một hệ giá trị đặc sắc qua hàng trăm năm. Hiện khu vực này có diện tích khoảng hơn 1300km2 (27% diện tích Tp.Huế), dân số trên 452.000 người, thuộc địa bàn 16/20 phường xã của Tp.Huế.
Vùng đầm phá này hiện sở hữu một hệ thống di sản và cảnh quan hết sức phong phú với 151 di tích đã được xếp hạng và kiểm kê, trong đó có 2 di tích quốc gia đặc biệt là Trấn Hải thành và chùa Thánh Duyên; 18 di tích cấp quốc gia và 36 di tích cấp thành phố. Đặc biệt, trong “Thần Kinh nhị thập cảnh” do vua Thiệu Trị tuyển chọn, một bảng xếp hạng danh thắng tiêu biểu của kinh đô Huế thế kỷ XIX, khu vực đầm phá đã có tới 3 danh thắng được vinh danh, gồm cửa biển Thuận An, đầm Hà Trung và núi Thúy Vân – chùa Thánh Duyên. Điều đó cho thấy, từ rất sớm, không gian đầm phá đã được nhìn nhận như một phần không thể tách rời của cảnh quan văn hóa Huế.
Không chỉ dừng lại ở di sản vật thể, vùng Tam Giang – Cầu Hai còn là nơi lưu giữ một kho tàng di sản phi vật thể phong phú, tiêu biểu như lễ Cầu ngư làng Thai Dương với lịch sử hơn 500 năm, một nghi lễ gắn liền với tín ngưỡng biển, phản ánh mối quan hệ sâu sắc giữa con người và đại dương. Cùng với đó là hệ thống tri thức dân gian về con nước, mùa gió, nghề cá, ẩm thực và các hình thức sinh hoạt cộng đồng đặc sắc, tất cả tạo nên một “di sản sống” hiếm có.
Chính vì vậy, cách tiếp cận phát triển vùng đầm phá không thể chỉ dừng lại ở các yếu tố kinh tế hay môi trường, mà cần đặt văn hóa vào vị trí trung tâm, như một “hệ điều hành mềm” chi phối toàn bộ quá trình phát triển.
Nhìn tổng thể, kế hoạch đã thể hiện một tầm nhìn bao quát và phù hợp với các định hướng lớn của Trung ương. Việc xác định mục tiêu xây dựng đầm phá trở thành “Công viên đầm phá Quốc gia”, tiến tới khu dự trữ sinh quyển có tầm quan trọng quốc tế là một định hướng đúng đắn, thể hiện tư duy phát triển bền vững, hài hòa giữa bảo tồn và khai thác. Đặc biệt, việc lựa chọn du lịch – dịch vụ – kinh tế biển làm động lực tăng trưởng cũng phù hợp với lợi thế so sánh của vùng.
Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ ngành văn hóa – thể thao, có thể thấy một khoảng trống rất cần được bổ sung: Văn hóa tuy đã được đề cập, nhưng chưa thực sự được đặt vào đúng vai trò nền tảng và động lực phát triển. Các nội dung liên quan đến văn hóa hiện vẫn phân tán trong các nhóm giải pháp về xã hội, du lịch hay môi trường, thiếu một cấu trúc tổng thể mang tính hệ thống. Nói cách khác, văn hóa mới dừng lại ở mức “thành tố hỗ trợ”, chứ chưa trở thành “trục xuyên suốt” của toàn bộ đề án.
Trao đổi với PV, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế cho biết, một trong những nội dung quan trọng khác là cần có một chương trình tổng thể về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của vùng. Những giá trị như lễ hội cầu ngư, tín ngưỡng thờ cá Ông, văn hóa ẩm thực đầm phá hay các nghề truyền thống gắn với mặt nước cần được tích hợp thành các sản phẩm cụ thể. Điều này không chỉ làm tăng chiều sâu văn hóa của du lịch, mà còn khiến vùng đầm phá mới có thể trở thành một không gian “đẹp và có hồn”.
Theo ông Hải, cùng với đó, việc phát triển các sản phẩm văn hóa – du lịch đặc thù cần phải được quan tâm nhấn mạnh, vì đây chính là lợi thế cạnh tranh lớn nhất của vùng. Một tour trải nghiệm đời sống ngư dân, một không gian ẩm thực đầm phá với những món ngon hiếm có được nâng tầm, hay một chương trình biểu diễn thực cảnh trên mặt nước, nếu được đầu tư bài bản, hoàn toàn có thể trở thành những sản phẩm mang tính biểu tượng, góp phần định vị thương hiệu Huế trên bản đồ du lịch quốc tế.
“Quan trọng hơn cả, cần khẳng định vai trò của người dân địa phương như là chủ thể của văn hóa. Mọi chiến lược phát triển, nếu không đặt cộng đồng vào trung tâm, sẽ khó có thể bền vững. Người dân đầm phá không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà phải là người tham gia, sáng tạo và hưởng lợi từ quá trình phát triển.
Từ những phân tích trên, có thể thấy rằng để kế hoạch thực sự phát huy hiệu quả, cần bổ sung một cách tiếp cận mang tính hệ thống hơn về văn hóa. Trước hết, cần xây dựng một “Đề án hệ sinh thái văn hóa đầm phá Tam Giang – Cầu Hai”, trong đó tiến hành bản đồ hóa toàn bộ tài nguyên di sản, từ Trấn Hải thành, tháp Chăm Phú Diên, chùa Hà Trung, chùa Thánh Duyên… cho đến các không gian lễ hội và sinh kế cộng đồng, để tạo nền tảng cho phát triển”, ông Hải nhấn mạnh.
Cũng theo ông Hải, song song với đó, việc gắn kết vùng đầm phá với các chương trình lớn của Huế như Festival bốn mùa, phát triển công nghiệp văn hóa hay kinh tế đêm sẽ mở ra những không gian sáng tạo mới. Khi đó, đầm phá không chỉ là nơi “đến để ngắm”, mà còn là nơi “đến để sống, để trải nghiệm và để hiểu”.
Đại học Bách khoa Hà Nội ngày 13/5 cho biết, sau giai đoạn mở cổng đăng ký thi đánh giá tư duy (TSA) đợt 3 từ ngày 5-15/4, hệ thống ghi nhận con số kỷ lục với hơn 22.000 thí sinh đăng ký thành công, tăng hơn 10% so với đợt thi thứ 2.
Kỳ thi sẽ chính thức diễn ra trong hai ngày 16 và 17/5 với 3 kíp thi (sáng thứ Bảy, chiều thứ Bảy và sáng Chủ Nhật).
Đại học Bách khoa Hà Nội đã thiết lập 32 điểm thi - số lượng điểm thi lớn nhất từ trước tới nay. Ngoài Hà Nội, kỳ thi được tổ chức tại 10 tỉnh, thành phố bao gồm: Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Lào Cai, Ninh Bình, Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh và Đà Nẵng.
Đáng chú ý, để hỗ trợ thí sinh khu vực Tây Bắc (Sơn La, Lai Châu, Điện Biên...), một điểm thi mới đã được mở tại Trường Đại học Tây Bắc với 107 thí sinh dự thi. Trong khi đó, cụm thi tại Đại học Bách khoa Hà Nội vẫn giữ vị trí đông nhất với hơn 3.000 thí sinh.
Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, hơn 1.500 thí sinh sẽ được áp dụng hệ thống check-in tự động, giúp rút ngắn thời gian thủ tục xuống chỉ còn khoảng 10 giây mỗi người.
Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, từ năm 2026, điểm thi TSA trở thành yếu tố quyết định trong phương thức xét tuyển tài năng (diện 1.3) của Đại học Bách khoa Hà Nội, thay thế hoàn toàn cho điểm học bạ như các năm trước. Do đó, kết quả thi TSA là điều kiện bắt buộc để thí sinh hoàn thiện hồ sơ xét tuyển vào trường.
Kết quả thi dự kiến sẽ được công bố trên tài khoản MyTSA của thí sinh sau khoảng 10 ngày kể từ ngày thi. Thí sinh cần chủ động kiểm tra kỹ thời gian và địa chỉ điểm thi cụ thể đã được thông báo trên hệ thống để đảm bảo có mặt đúng giờ.
Hiện công tác chuẩn bị cho đợt thi đã được Đại học Bách khoa Hà Nội và các đơn vị phối hợp hoàn tất. Toàn bộ thí sinh đã nhận được thông báo dự thi trên tài khoản MyTSA.
Ngày 23/4, UBND Tp.Hà Nội đã có văn bản chấp thuận chủ trương miễn tiền vé sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng có trợ giá cho người dân và du khách trong dịp nghỉ Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5.
Theo đó, chính sách miễn phí được áp dụng trên 128 tuyến xe buýt có trợ giá và 2 tuyến đường sắt đô thị gồm Cát Linh – Hà Đông Metro và Nhổn – ga Hà Nội Metro.
Thời gian triển khai kéo dài 7 ngày, chia làm 2 đợt: đợt 1 từ ngày 25/4 đến hết ngày 27/4 (dịp Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương) và đợt 2 từ ngày 30/4 đến hết ngày 3/5 (dịp lễ 30/4 và 1/5).
Toàn bộ hành khách sử dụng dịch vụ trên các tuyến buýt trợ giá và đường sắt đô thị trong thời gian này đều được miễn tiền vé.
Về hình thức triển khai, đối với xe buýt, hành khách vẫn được phát vé lượt (vé giấy hoặc vé điện tử) theo mệnh giá nhưng không phải trả tiền.
Đối với đường sắt đô thị, hành khách nhận vé "0 đồng" tại quầy hoặc qua các ứng dụng của hệ thống metro Hà Nội.
Các đối tượng ưu tiên theo quy định hiện hành như người cao tuổi, người có thẻ ưu tiên, vé tháng vẫn xuất trình giấy tờ khi sử dụng dịch vụ.
UBND thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông đô thị, các đơn vị vận tải và Công ty TNHH Đường sắt Hà Nội tổ chức triển khai, bảo đảm hoạt động vận hành an toàn, thông suốt, đáp ứng tốt nhu cầu đi lại tăng cao của người dân trong dịp lễ.
Đồng thời, các sở, ngành và chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền để người dân nắm bắt chủ trương, cũng như phối hợp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tại các điểm dừng, nhà chờ và khu vực nhà ga.
Chiều 4/5, trao đổi với Người Đưa Tin, ông Trần Tấn Dũng, Chủ tịch UBND phường Hội An Đông, thành phố Đà Nẵng, cho biết, đơn vị nhận được phản ánh của du khách và người dân tổ dân phố Phước Tân về hiện tượng nghi đổ vật liệu xuống biển. Những hình ảnh lan truyền trên mạng khiến dư luận đặt câu hỏi liệu đây là hành vi xả thải, lấn biển hay thi công kè chống xói lở.
Ngay trong ngày, UBND phường đã chỉ đạo Công an phường phối hợp Đồn Biên phòng Cửa Đại kiểm tra thực tế công trường, lập biên bản ghi nhận hoạt động thi công. Kết quả kiểm tra cho thấy khu vực này đang triển khai dự án Chống xói lở và bảo vệ bờ biển Hội An, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp thành phố Đà Nẵng làm chủ đầu tư.
Dự án này có 2 gói thầu xây dựng. Gói thầu số 1 do liên danh Tổng Công ty xây dựng Lũng Lô và Công ty Cổ phần Tập đoàn Đạt Phương đảm nhận thi công; gói thầu số 2 được thực hiện bởi liên danh Công ty Cổ phần Tập đoàn Đạt Phương và Công ty TNHH Thanh Tiến.
Dự án được khởi công từ năm 2025, tạm dừng do thời tiết xấu, đến đầu tháng 4/2026 thi công trở lại. Các hạng mục chính gồm đê ngầm giảm sóng, hệ thống mỏ hàn và tôn tạo bãi biển.
Theo cơ quan chức năng, phương án thi công là thả đá hộc xuống biển để tạo chân đê, kết hợp thợ lặn sắp xếp theo thiết kế, sau đó lắp đặt cấu kiện bê tông cho phần thân và mái đê. Song song, đơn vị thi công bơm cát để tạo bãi.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận các sà lan chở vật liệu chủ yếu là đá hộc. Dưới đáy sà lan có lớp đá vụn, bột đá và bụi đất phát sinh trong quá trình vận chuyển, bốc xếp. Khi thi công đến lớp đá sát đáy, phần vật liệu này có thể bị kéo theo, gây cảm giác như đang "đổ thải" nếu quan sát từ xa.
"Chưa phát hiện dấu hiệu xả thải ra môi trường biển. Tuy nhiên, đơn vị thi công được yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra việc phát tán vật liệu, phải vệ sinh sà lan trước khi di chuyển", lãnh đạo phường thông tin.
Đến nay, chính quyền địa phương cho biết chưa ghi nhận thêm dấu hiệu vi phạm liên quan đến hoạt động thi công tại khu vực này.
Cũng theo ông Dũng, dù chưa ghi nhận dấu hiệu vi phạm, lực lượng chức năng vẫn yêu cầu nhà thầu thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, không để đá vụn, bùn đất phát tán xuống biển. Đại diện đơn vị thi công cam kết tăng cường giám sát, quán triệt công nhân tuân thủ quy trình và không xả thải dưới bất kỳ hình thức nào.
Theo ông Lê Công Quốc Anh, Trạm trưởng Trạm kiểm soát Biên phòng Cửa Đại, thời điểm kiểm tra ghi nhận 7 sà lan đang hoạt động tại công trường, gồm các phương tiện thả đá, chở vật liệu và một số đã hoàn thành nhiệm vụ.
Nguồn đá phục vụ thi công được vận chuyển từ cảng Kỳ Hà (Đà Nẵng) và cảng Dung Quất (Quảng Ngãi), mỗi chuyến từ 600 đến 900 m³, đều thực hiện đầy đủ thủ tục xuất, nhập bến và chịu sự kiểm soát của cơ quan chức năng.
Trong khi đó, ông Đào Tô Văn, phụ trách kỹ thuật thi công Công ty cổ phần Tập đoàn Đạt Phương, cho biết, trong quá trình thi công ngoài khơi, việc phát sinh đá vụn, bột đá là hiện tượng khó tránh.
Các khối đá lớn khi vận chuyển va đập sẽ tạo mảnh nhỏ, tích tụ dưới đáy sà lan; khi bốc xúc, lớp vật liệu này bị khuấy lên, dễ gây hiểu nhầm là hành vi xả thải. "Đây là hiện tượng kỹ thuật bình thường, không phải đổ chất thải xuống biển", ông nói.
Ông Văn cho hay, đơn vị thi công luôn tuân thủ đúng yêu cầu kỹ thuật và quy định môi trường trong suốt quá trình triển khai. Nguồn gốc vật liệu được kiểm soát chặt chẽ, các sà lan trước khi đưa vào công trường đều được cơ quan chức năng kiểm tra.
"Khi có thông tin phản ánh, chúng tôi sẵn sàng phối hợp để kiểm tra, làm rõ", ông nói, đồng thời cho biết các phương tiện sau mỗi đợt thi công đều được đưa vào bến để vệ sinh, hạn chế phát tán vật liệu ra môi trường.
Dự án đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường từ năm 2022, với tổng mức đầu tư xây lắp khoảng 715 tỷ đồng. Đến nay, khối lượng thực hiện đạt hơn 50%.
Trên công trường, các hạng mục được triển khai theo phương thức "cuốn chiếu", hoàn thành từng đoạn đê rồi mới chuyển sang đoạn tiếp theo nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của sóng biển. Một số tuyến đê ngầm đã hoàn thành, các đoạn còn lại đang được thi công song song với việc chuẩn bị hệ thống mỏ hàn và tôn tạo bãi tắm.
Theo ông Văn, đơn vị đã dự trữ hơn 70% khối lượng đá phục vụ thi công trong năm 2026, đồng thời huy động tối đa thiết bị, nhân lực để tận dụng thời tiết thuận lợi, đảm bảo tiến độ.
