Sáng nay (20.4), Bộ GD-ĐT tổ chức Hội nghị tuyển sinh năm 2026. Phát biểu chỉ đạo hội nghị, GS-TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, cho rằng nguyên tắc tuyển sinh năm nay cơ bản đảm bảo sự ổn định, đơn giản hóa và khắc phục những hạn chế bất cập của năm trước. Việc đơn giản hóa được thực hiện với cả người học, phụ huynh trong công tác đăng ký, nhập học gắn với cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu của ngành.
Đồng thời, GS Lê Quân cho rằng cần linh hoạt hơn trong bài toán công bố kết quả, đảm bảo tính tự chủ của các cơ sở giáo dục ĐH. Việc này đòi nguyên tắc về sự chủ động hơn của các trường và các vụ, cục của Bộ trong việc chủ động nắm bắt tình hình, danh sách những học sinh đáp ứng yêu cầu xét tuyển để có sự chuẩn bị tốt hơn.
Tại hội nghị, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT), chia sẻ nội dung báo cáo tổng kết tuyển sinh năm 2025. Theo đó, từ năm 2022 đến nay, số lượng thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT đều trên mức trên 1 triệu thí sinh. Số thí sinh trúng tuyển, tỷ lệ thí sinh nhập học cũng tăng dần qua từng năm. Trong đó, năm 2025 số thí sinh trúng tuyển nhập học trên chỉ tiêu đạt mức kỷ lục, lên tới mức 90%, cao nhất trong 4 năm qua.
Số liệu thống kê của Bộ GD-ĐT cũng cho thấy, năm 2025 có 76% cơ sở đào tạo có thí sinh nhập học trên mức 80%. Tỷ lệ này cũng cao hơn 2 năm trước đó (năm 2023 đạt 63% và năm 2024 đạt 71,38%).
GS Nguyễn Tiến Thảo cũng chỉ ra bức tranh tuyển sinh theo nhóm ngành. Trong số 24 nhóm ngành, có 12 nhóm ngành chiếm gần 90% số sinh viên nhập học so với chỉ tiêu. Ngược lại, 12 nhóm ngành chỉ chiếm 10% số sinh viên nhập học, có số sinh viên theo học ở mức dưới 10.000.
Kết quả đào tạo nhóm ngành sư phạm năm 2025 cho thấy tỷ lệ nhập học cũng đạt trên 90%. Số lượng thí sinh đăng ký và nhập học các ngành sư phạm đều cao ở các trường, nhờ tác động của chính sách mới từ luật Nhà giáo.
Nhấn mạnh tác động của chính sách đi vào cuộc sống, GS Thảo chỉ ra sự hấp dẫn thí sinh về nguồn tuyển, chất lượng và số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển và nhập học năm 2025 ở một số nhóm ngành công nghệ chiến lược.
Kết quả điểm thi theo 5 tổ hợp truyền thống, GS Thảo cho rằng các tổ hợp xét tuyển truyền thống ổn định thời gian qua, phục vụ tốt xét tuyển ĐH. Năm 2025 có nhiều phương thức xét tuyển, trong đó 5 phương thức chính gồm: điểm thi tốt nghiệp, xét học bạ, xét tuyển kết hợp, thi riêng và tuyển thẳng. Trong đó, xét điểm thi tốt nghiệp THPT chiếm tới trên 50%, xét học bạ chiếm hơn 29%, xét tuyển kết hợp chiếm trên 15%, thi riêng trên 5% và tuyển thẳng chỉ 0,32%. Đáng chú ý, phương thức xét học bạ (xét điểm học tập THPT) có xu hướng giảm so với năm 2024, nhiều phương thức tuyển sinh khác không có thí sinh nhập học.
Ngoài ra, việc tuyển sinh theo vùng miền năm 2025 có nhiều sự điều chỉnh. Theo đó, các trường địa phương và thành phố lớn có sự chênh lệch về điều kiện học tập và mức thu hút thí sinh. Trong đó, cao nhất khu vực Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam bộ dẫn đầu về số thí sinh trúng tuyển nhập học và theo học.
Về những tồn tại của tuyển sinh năm 2025, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) cho rằng có những nguyên nhân đến trực tiếp từ việc thí sinh khai sai thông tin, chưa rà soát kỹ và không thực hiện hết quy trình xét tuyển, có những trường hợp không đăng ký xét tuyển đúng thời gian quy định… Một số hạn chế đến từ cơ sở đào tạo như: chưa cập nhật dữ liệu, chưa báo cáo đầy đủ kịp thời và chính xác; một số trường chưa tham gia vào hệ thống xét tuyển; còn sai sót trong quá trình xét tuyển…
Kế hoạch tuyển sinh năm 2026, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh về nguồn tuyển, nguyên tắc xét tuyển và một số quy định mới liên quan trực tiếp tới thí sinh.
Tuổi thơ của cậu bé Nguyễn Gia Định không gắn với những lớp học vẽ bài bản mà bắt đầu từ xưởng mộc của ba (tại Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị) trong không gian tràn ngập mùi gỗ và âm thanh của tiếng bào, tiếng đục.
"Xưởng mộc đã gắn liền với tuổi thơ của em. Sau những buổi học trên lớp, em lại đến xưởng mộc để nhìn ba làm việc và thích thú với việc quan sát từng thanh gỗ thô ráp dần được bào mịn với nhiều hình thù đẹp mắt.
Công việc chính của ba là làm nhà rường, đòi hỏi độ chính xác cao nên ba thực sự rất kiên nhẫn. Có những chi tiết bị hỏng, lỗi phải làm đi làm lại nhiều lần, ba vẫn luôn bình tĩnh tìm cách giải quyết. Điều em học được từ ba không chỉ là sự khéo léo mà còn là cách đối diện với khó khăn và kiên trì đến cùng trong mọi việc.", Gia Định chia sẻ.
Cũng chính sự bền bỉ và đôi bàn tay khéo léo của ba đã âm thầm hun đúc nên ở Nguyễn Gia Định một tinh thần làm nghề nghiêm túc, khả năng tập trung cao độ và thái độ không ngại thử thách. Đây là một trong những yếu tố then chốt giúp Gia Định kiên định theo đuổi học ngành kiến trúc công trình tại ĐH Duy Tân để rồi tỏa sáng trên các sân chơi.
Từ những nét vẽ non nớt thời tiểu học, Gia Định bắt đầu quan sát nhiều hơn về hình khối, không gian, ánh sáng. Những điều tưởng chừng rất tự nhiên trong xưởng mộc lại trở thành "bài học nền" cho tư duy kiến trúc và thiết kế sau này. Khi đứng trước lựa chọn nghề nghiệp, Gia Định đã chủ động tìm hiểu và quyết định theo đuổi ngành kến trúc công trình của ĐH Duy Tân.
"Khi tìm hiểu về đào tạo kiến trúc tại ĐH Duy Tân, em đã rất ấn tượng với chương trình đào tạo bài bản, môi trường học tập năng động cùng nhiều cơ hội trải nghiệm thực tế. Bên cạnh đó, nhà trường không chỉ chú trọng truyền dạy kiến thức chuyên môn mà còn tạo điều kiện để sinh viên tham gia các cuộc thi, triển lãm và dự án thực tế ngay từ sớm", Gia Định khẳng định.
Là sân chơi uy tín mang tầm quốc gia, Liên hoan Sinh viên kiến trúc toàn quốc 2026 thu hút hơn 800 sinh viên, giảng viên cùng gần 150 khách mời trên toàn quốc tham dự. Sinh viên đã được tham gia vào đa dạng các phần thi từ Thiết kế nhanh A, Thiếu kế nhanh B, Thiết kế đồ họa đến Ký họa, Nghệ thuật sắp đặt, Thiết kế logo…
Festival sinh viên kiến trúc 2026 đã để lại một dấu ấn đáng nhớ trên chặng đường theo học ngành kiến trúc công trình tại ĐH Duy Tân của Nguyễn Gia Định. Gây ấn tượng mạnh tại liên hoan, dự án "Trạm" của Gia Định cùng các thành viên trong nhóm đã được trao giải nhất ở phần thi Thiết kế nhanh A.
Dự án "Trạm" - một mô hình không gian chung cho đại học tương lai do Gia Định và nhóm bạn thực hiện - đã thể hiện rõ tư duy linh hoạt trong bối cảnh công nghệ đang phát triển mạnh mẽ, khi kiến trúc không chỉ là không gian vật lý mà còn đóng vai trò kết nối con người cũng như người và máy.
Công trình được đánh giá cao nhờ ý tưởng linh hoạt, sử dụng hệ module hình tròn kết hợp không gian xanh hướng tới một môi trường thân thiện và bền vững. Không gian bên trong "Trạm" được tổ chức đa chức năng, vừa đáp ứng nhu cầu học tập, nghỉ ngơi, vừa khuyến khích sự tương tác và trao đổi tri thức giữa người học cũng như trong việc sử dụng các công nghệ mới.
"Yếu tố quan trọng nhất giúp 'Trạm' thuyết phục hội đồng giám khảo chính là ý tưởng thiết kế rõ ràng, cách thể hiện ý tưởng mạch lạc và khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề thực tiễn.
Không chỉ dừng lại ở hình thức, dự án "Trạm" còn hướng đến tính khả thi trong vận hành, khả năng kết nối với các khu vực lân cận và tiềm năng phát triển linh hoạt trong tương lai, phù hợp với định hướng xây dựng không gian học tập và cộng đồng trong kỷ nguyên công nghệ", Gia Định khẳng định.
Ngay tại liên hoan, Gia Định được trao giải Toàn năng - hạng mục cao nhất của Festival kiến trúc, vinh danh nhóm sinh viên đạt tổng điểm cao nhất ở tất cả các nội dung thi, bao gồm Thiết kế nhanh A và B, Vẽ k họa và đồ họa. Trong số 20 sinh viên được xướng tên ở giải thưởng danh giá này, Nguyễn Gia Định - sinh viên năm 3 ngành kiến trúc công trình của ĐH Duy Tân - đã xuất sắc được ghi nhận.
Tại Liên hoan snh viên kiến trúc toàn quốc 2026, SV ĐH Duy Tân đã ghi dấu ấn nổi bật với loạt thành tích ở đa dạng các nội dung thi:
· SV Nguyễn Gia Định đạt giải Toàn năng,
· SV Nguyễn Gia Định đạt giải nhất Thiết kế nhanh A,
· SV Nguyễn Hoàng Diệu Hiền đạt giải Nhất Thiết kế nhanh B,
· SV Nguyễn Thị Diễm Quyên đạt giải ba Thiết kế nhanh B.
Theo các chuyên gia, một trong những sức hút của kỳ thi liên quan đến giá trị sử dụng kết quả bài thi này trong tuyển sinh năm nay.
Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng: "Một trong những nguyên nhân khiến số lượng thí sinh (TS) đăng ký tham gia kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) của ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2026 đông kỷ lục là do nhiều trường ĐH chuyển qua sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp; trong đó, một thành phần điểm quan trọng trong phương thức này là kết quả bài thi ĐGNL". Dẫn ra ví dụ, thạc sĩ Tiến chỉ ra thực tế Trường ĐH Kinh tế - Luật cùng 7 trường thành viên khác của ĐH Quốc gia TP.HCM sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, căn cứ trên điểm bài thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ và điểm bài thi ĐGNL do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức.
Thạc sĩ Tiến nhấn mạnh: "Đặc biệt điểm bài thi ĐGNL chiếm trọng số chính trong phương thức tổng hợp này". Cụ thể với Trường ĐH Kinh tế - Luật năm 2026 tỷ lệ lần lượt của 3 điểm thành phần bài thi ĐGNL, bài thi tốt nghiệp THPT, học bạ là 55 - 35 - 10%. Với năm 2027, tỷ lệ này lần lượt là 60 - 30 - 10%, từ năm 2028 trở đi tỷ lệ này là 65 - 25 - 10%. Trường hợp TS không sử dụng bài thi ĐGNL để xét tuyển vào trường thì sẽ được thay thế bằng bài thi tốt nghiệp THPT với tỷ lệ quy đổi là 1:1 cho năm 2026, 1:0,9 cho năm 2027, từ năm 2028 là 1:0,8.
"Trong khi đó, dù sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp nhưng trường có nhiều cách thức dành cho các nhóm đối tượng TS khác nhau. Khi đăng ký vào một ngành/chương trình, TS đủ điều kiện xét tuyển sẽ được xét đồng thời để đảm bảo cơ hội trúng tuyển cao nhất. Trường hợp TS có đồng thời kết quả thi ĐGNL và kết quả thi tốt nghiệp THPT, TS sẽ được xét theo kết quả cao nhất của 2 loại điểm này", thạc sĩ Tiến phân tích thêm về giá trị điểm bài thi ĐGNL trong xét tuyển năm nay.
Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - Truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay năm 2026 trường bắt đầu xét tuyển theo phương thức xét tuyển tổng hợp kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 hoặc kết quả kỳ thi ĐGNL do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức năm 2026 với điểm học bạ 3 năm lớp 10, 11, 12. Đối với những TS có đầy đủ cả điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm thi ĐGNL, nhà trường sẽ xét đồng thời các phương án kết hợp và lựa chọn kết quả có lợi nhất, tức phương án cho tổng điểm cao hơn. Trong đó, hệ số dành cho kết quả kỳ thi ĐGNL hoặc kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến dao động từ 0,7 - 0,9.
"Sau khi quy đổi điểm thi ĐGNL về thang điểm 30 như điểm thi tốt nghiệp THPT, trường hợp TS có điểm ĐGNL cộng với điểm học bạ cao hơn điểm tốt nghiệp THPT cộng với học bạ thì trường sẽ lấy kết quả cao hơn để xét tuyển", thạc sĩ Tú nói thêm.
Như vậy, theo thạc sĩ Tú, việc tham gia kỳ thi ĐGNL không chỉ giúp TS gia tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân, mà còn là dịp cọ sát, làm quen với dạng bài thi ĐGNL trước kỳ thi tốt nghiệp THPT. Qua đó, TS có thêm sự chuẩn bị về tâm lý và chiến lược, chủ động hơn trong kỳ xét tuyển ĐH.
PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay qua theo dõi kết quả xét tuyển tổng hợp các năm vừa qua, trường nhận thấy học lực của TS khá tương đồng với nguyên tắc tính điểm xét tuyển của trường, trong đó trọng số phần điểm thi ĐGNL chiếm cao hơn, ở mức 70%. Năm 2026, trường tiếp tục thực hiện chính sách tuyển sinh kết hợp giữa các thành phần: điểm thi ĐGNL giữ nguyên trọng số 70%, điểm thi tốt nghiệp THPT 20% và điểm học tập THPT 10%. Trong đó, tất cả các điểm toán có hệ số 2.
Đối với các TS không có điểm thi ĐGNL ĐH Quốc gia TP.HCM năm nay, theo PGS Thắng, Trường ĐH Bách khoa sẽ dùng điểm thi tốt nghiệp THPT (toán x 2) để quy đổi về thành phần năng lực để bù cho điểm thiếu. Theo đánh giá đối sánh giữa kết quả học tập với điểm thi tốt nghiệp THPT và với điểm thi ĐGNL, trường chọn hệ số quy đổi từ điểm thi tốt nghiệp THPT sang điểm năng lực là 0,75. Do đó, PGS Thắng nhìn nhận: "Các TS không có điểm thi ĐGNL cần nỗ lực cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT để có điểm xét tuyển tốt vào Trường ĐH Bách khoa. Nói cách khác, các TS có điểm thi ĐGNL cao sẽ có nhiều lợi thế cạnh tranh hơn trong quá trình tuyển sinh vào trường".
PGS-TS Đinh Đức Anh Vũ, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay theo thông tin tuyển sinh 2026 của trường và kết quả học tập của các TS trúng tuyển vào trường các năm trước từ điểm thi ĐGNL, kết quả học tập của các TS này khá tốt. Năm nay, trường xét tuyển tổng hợp căn cứ vào điểm học lực, điểm cộng và điểm ưu tiên (nếu có). Trong đó, điểm học lực gồm 3 thành phần: điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, điểm thi ĐGNL năm 2026 và điểm học bạ THPT nhân với các hệ số tương ứng. Trong đó, hệ số từ điểm thi ĐGNL dao động trong khoảng 40 - 50%, là thành phần điểm chiếm trọng số cao nhất. "Do đó, các TS có điểm thi ĐGNL cao sẽ có lợi thế hơn", PGS-TS Vũ khẳng định.
Hội đồng giảng viên tại Harvard tuần này sẽ bỏ phiếu về đề xuất giới hạn số điểm A không quá 20% mỗi khóa học, nhằm kiềm chế "lạm phát điểm". Họ cũng xem xét xếp hạng sinh viên theo bách phân vị với các danh hiệu như cum laude (tốt nghiệp loại ưu), thay cho điểm GPA.
Việc này ngay lập tức tạo một cuộc tranh luận nảy lửa khắp khuôn viên trường. Theo khảo sát hơn 800 người của Hội đồng sinh viên Harvard, tới 94% phản đối. Nhiều sinh viên lo sợ môi trường vốn đã khắc nghiệt tại Harvard sẽ càng trở nên độc hại, khi mọi người phải tính toán chi li từng môn để tranh suất điểm A ít ỏi.
Giáo sư Ngôn ngữ Anh Martin Puchner ủng hộ việc áp trần, cho rằng hệ thống hiện tại đang thiếu công bằng với những sinh viên thực sự xuất sắc. Giáo sư tâm lý học Joshua Greene thì so sánh việc học hiện nay giống như cầm lái một chiếc xe mới cứng và cố gắng không để lại một vết xước nào trong suốt 4 năm.
"Bạn sẽ không dám thử thách bản thân ở những địa hình khó hay làm bất cứ điều gì thú vị vì quá sợ mất điểm A", ông nói.
Đề xuất này chỉ áp dụng với điểm A, không hạn chế điểm A-. Ban soạn thảo hy vọng điểm A- trở nên phổ biến hơn và bớt bị "kỳ thị". Giáo sư Sean Eddy cho biết sẽ chuyển phần lớn những sinh viên đạt mức "thành thạo" từ điểm A sang A-, chỉ dành điểm A cho những cá nhân "xuất chúng".
Ở góc độ sinh viên, Anthony Wang, chuyên ngành Hóa học, cho rằng cách làm này là "bình mới rượu cũ", không giải quyết được gốc rễ vấn đề. Hyunsoo Lee, đại diện hội đồng sinh viên, bổ sung rằng họ không ngại học khó hay bị điểm B, mà lo ngại về tính công bằng và chất lượng giảng dạy.
Trước những phản hồi gay gắt, Đại học Harvard quyết định lùi thời hạn áp dụng sang mùa thu năm 2027 thay vì năm nay để giảng viên có thời gian điều chỉnh chương trình học. Bà Claybaugh, Trưởng ban đào tạo đại học, cũng cho rằng con số 94% phản đối chỉ là phản ứng tức thời.
Các nhà quản lý và một số giảng viên khẳng định mục tiêu của họ là chấn chỉnh văn hóa học đường, thúc đẩy sinh viên học nghiêm túc hơn.
Thực tế, Harvard đã có những bước tiến đầu tiên. Tỷ lệ điểm A đã giảm xuống còn 53,4% trong học kỳ thu vừa qua. Trường quyết tâm thực hiện kế hoạch này, sau khi nhiều giảng viên phản ánh bị sinh viên chấm điểm đánh giá thấp, hoặc không đăng ký học chỉ vì chấm điểm khắt khe hơn đồng nghiệp.
"Thật kỳ lạ khi ở Harvard, có thể dễ dàng nhận ra ai là cầu thủ bóng rổ hay nghệ sĩ violin giỏi nhất, nhưng lại chẳng thể phân biệt được ai là người học giỏi nhất trong một lớp học", bà Claybaugh nói. "Chúng tôi phải làm những gì tốt nhất để giữ gìn danh tiếng của Harvard. Chính sinh viên là những người hưởng lợi từ nó".
Năm học trước, điểm A chiếm tới 60% tổng số điểm ở Harvard, tăng vọt so với mức 25% của khóa 2005-2006. Dù điểm ngày càng cao, trên thực tế, sinh viên học bài ít hơn. Nhiều sinh viên trốn tiết hoặc chăm chăm nhìn vào thiết bị điện tử, giả vờ đã đọc bài và không phát biểu.
Nếu kế hoạch siết điểm A được thông qua, mặt bằng điểm số sẽ quay về mức của năm 2011.
Khánh Linh (Theo The Wall Street Journal, Harvard Magazine)
