El Nino là pha ấm của El Nino – Dao động Nam (ENSO), chu kỳ khí hậu tự nhiên được thúc đẩy bởi sự biến động nhiệt độ đại dương và áp suất khí quyển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới. ENSO gây ra tác động dây chuyền lan khắp toàn cầu, ảnh hưởng đến mọi thứ như lượng mưa, hạn hán, bão, sóng nhiệt. ENSO thường tạo ra El Nino ấm rồi đến pha lạnh La Nina cứ sau 2-7 năm.
El Nino được xác nhận xảy ra khi nhiệt độ bề mặt đại dương trung bình tăng ít nhất 0,5 độ C trong năm tháng liên tiếp trở lên so với mức trung bình dài hạn. Tháng trước, Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) thông báo có 62% khả năng El Nino xuất hiện từ tháng 6 đến tháng 8.
Theo chuyên trang thời tiết AccuWeather, nếu xuất hiện như dự đoán, El Nino có thể mạnh lên thành “siêu El Nino” với nhiệt độ mặt biển cao hơn mức trung bình dài hạn ít nhất 2 độ C. Cơ quan Khí tượng Trung Quốc cuối tuần trước cũng cho biết, El Nino ở mức trung bình đến mạnh được dự báo xuất hiện tháng tới và tiếp tục phát triển trong thời gian còn lại của năm. Một số mô hình máy tính, bao gồm cả mô hình tổng hợp được đánh giá cao của châu Âu, cũng dự báo khá mạnh mẽ về khả năng hiện tượng này hình thành, thậm chí có thể phát triển thành siêu El Nino cuối mùa thu.
“El Nino mạnh có thể gây lũ lụt nghiêm trọng, buộc các nhà máy thủy điện giảm sản lượng hoặc ngừng hoạt động, đồng thời gây hư hại đường dây điện và trạm biến áp do sạt lở đất và mực nước dâng cao. Ngược lại, trong trường hợp hạn hán, việc sản xuất điện cũng chịu ảnh hưởng do nguồn cung cấp nước giảm mạnh”, Wang Yaqi, kỹ sư cấp cao tại Trung tâm Khí hậu Quốc gia Trung Quốc, cho biết.
Cảnh báo này được đưa ra sau khi giá dầu toàn cầu tăng mạnh do xung đột Trung Đông dẫn đến eo biển Hormuz gần như đóng cửa. Đây vốn là tuyến đường vận chuyển dầu khí lớn, đóng vai trò trọng yếu với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Ông Wang nhận định, El Nino có thể ảnh hưởng nặng nề đến những cộng đồng phụ thuộc thủy điện như Nam Á, Đông Nam Á và một số vùng thuộc châu Phi, buộc họ phải đốt nhiều nhiên liệu hóa thạch hơn để sản xuất năng lượng, khiến nhu cầu dầu khí tăng mạnh và có thể đẩy giá lên cao hơn nữa.
Thêm vào đó, 2026 được dự báo là một trong những năm nóng nhất lịch sử nếu siêu El Nino xảy ra. Nhiều người cho rằng nhiệt độ tăng cao sẽ thúc đẩy sản xuất quang điện, nhưng thực tế, sức nóng dữ dội có thể làm giảm hiệu suất pin mặt trời, đồng thời làm tăng áp lực lên lưới điện.
“Nhiều người lầm tưởng càng nắng nóng thì năng lượng tạo ra càng lớn. Tuy nhiên, pin mặt trời là chất bán dẫn, và giống như mọi thiết bị điện tử, hiệu suất của chúng giảm khi nhiệt độ tăng”, Ioanna Vergini, nhà sáng lập wfy24.com, nền tảng phân tích dữ liệu thời tiết và xu hướng dao động khí hậu, giải thích với Euronews Earth.
Với mỗi độ tăng thêm trên 25 độ C, hiệu suất pin mặt trời giảm khoảng 0,4-0,5%. Trong những đợt nắng nóng cực độ bao trùm Tây Ban Nha và Hy Lạp hè năm ngoái, nhiều trang trại điện mặt trời địa phương sụt giảm sản lượng đáng kể đúng lúc nhu cầu sử dụng điều hòa không khí đạt đỉnh điểm. “Chúng tôi đã theo dõi các trường hợp nhiệt độ bề mặt trên tấm pin đạt đến 65 độ C, dẫn đến công suất lý thuyết giảm gần 20%”, Vergini nói thêm.
Tương tự với trường hợp thủy điện, sản lượng quang điện giảm có thể dẫn đến tăng cường đốt nhiều nhiên liệu hóa thạch để phục vụ nhu cầu năng lượng. Điều đó sẽ làm tăng phát thải carbon và chi phí năng lượng nhập khẩu, tạo ra một vòng luẩn quẩn tiêu cực, làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu và gây áp lực lên nền kinh tế.
Siêu El Nino gần đây nhất xảy ra vào năm 2015 và năm sau đó đã phá vỡ kỷ lục nhiệt độ trung bình toàn cầu. Một đợt El Nino khác hình thành năm 2023 và năm 2024 cũng đạt kỷ lục nhiệt độ trung bình toàn cầu, trở thành năm nóng nhất lịch sử.
Dù vậy, Chen Lijuan, trưởng bộ phận dự báo khí hậu của Trung tâm Khí hậu Quốc gia Trung Quốc, kêu gọi thận trọng trước những thông tin cho rằng El Nino năm nay sẽ là đợt mạnh nhất 140 năm hoặc gây ra tình trạng khẩn cấp về nắng nóng toàn cầu. Bà nói: “Xét đến độ trễ trong tác động của El Nino, việc khẳng định Trái Đất sẽ chạm ngưỡng nhiệt độ cực đoan mới ngay trong năm nay vẫn còn quá sớm. Dù vậy, những rủi ro liên quan chắc chắn đang gia tăng đáng kể”.
Khác với các phiên bản trước, GPT-5.5 tập trung vào khả năng tự chủ, cho phép mô hình hiểu nhanh chóng yêu cầu và hoàn thành nhiệm vụ một cách độc lập, ngay cả khi nhiệm vụ được đưa ra một cách mơ hồ và phức tạp.
Mục tiêu chính của GPT-5.5 là giảm bớt sự cần thiết phải hướng dẫn từng bước cho người dùng. Thay vì phải chỉ dẫn từng giai đoạn, mô hình này giờ đây có thể nhận một nhiệm vụ phức tạp và tự tìm ra cách tiếp cận. Nó có khả năng lập kế hoạch hành động, kết nối các công cụ cần thiết, kiểm tra kết quả và điều chỉnh hướng đi khi gặp vấn đề. Nhờ vậy, các nhiệm vụ không chỉ đơn thuần là tạo văn bản như lập trình, phân tích dữ liệu và làm việc với tài liệu cũng trở nên dễ dàng hơn.
Khả năng lập trình của GPT-5.5 được nâng cao, cho phép nó nắm bắt tốt hơn bối cảnh của các dự án lớn, phát triển sự hiểu biết sâu sắc về kiến trúc hệ thống và giải quyết các vấn đề phức tạp mà một người bình thường có thể mất tới 20 giờ để hoàn thành. GPT-5.5 có sự thay đổi về chất lượng trong hành vi giúp nó hiểu rõ hơn lý do tại sao hệ thống bị lỗi và cần thực hiện thay đổi ở đâu.
Mức độ tự chủ mới này cũng thể hiện rõ trong công việc hằng ngày. Khi kết hợp với các công cụ như Codex, GPT-5.5 hoạt động như một trợ lý kỹ thuật số hoàn chỉnh, có khả năng tương tác với giao diện, thu thập thông tin từ nhiều nguồn và chuyển đổi chúng thành các tài liệu, báo cáo hoặc bảng tính hoàn chỉnh.
GPT-5.5 cũng nâng cao khả năng khoa học và phân tích khi nó không chỉ đưa ra câu trả lời mà còn có thể điều hướng toàn bộ chu trình nghiên cứu, từ thu thập thông tin đến diễn giải kết quả và đề xuất các bước tiếp theo.
Mặc dù có nhiều cải tiến, GPT-5.5 vẫn duy trì tốc độ tương đương với phiên bản trước, với các tác vụ hiệu quả hơn và tiêu thụ ít tài nguyên hơn. Đặc biệt, chi phí cho các tác vụ lập trình chỉ bằng một nửa so với các mô hình cạnh tranh.
GPT-5.5 hiện đã được triển khai dần cho người dùng, có sẵn trong ChatGPT cho các gói trả phí như Plus, Pro, Business và Enterprise. Phiên bản nâng cao hơn GPT-5.5 Pro cũng đã được phát hành nhắm đến các tác vụ phức tạp yêu cầu độ chính xác và chiều sâu phân tích cao. Quyền truy cập API cho các tính năng mới này sẽ được bổ sung trong thời gian tới.
Theo Techspot, một người dùng trên Reddit cho biết đang chuẩn bị khởi kiện NZXT sau khi bộ tản nhiệt nước AIO của hãng này bị rò rỉ và làm hỏng linh kiện trong máy tính. Sự cố xảy ra từ tháng 8.2025 và liên quan đến một mẫu tản nhiệt thuộc dòng Kraken. NZXT sau đó được cho là đã thừa nhận đây là lỗi sản xuất và thay bộ tản nhiệt mới cho khách hàng.
Điểm tranh cãi nằm ở phần bồi thường cho phần cứng bị hư hại. Bài viết cho biết NZXT đề nghị trả 2.855,99 USD để dàn xếp vụ việc, đồng thời giữ lại linh kiện hỏng. Tuy nhiên, người dùng cho rằng mức này không đủ để thay thế phần cứng theo giá thị trường hiện tại. mẫu card bị ảnh hưởng từng có giá niêm yết 2.799,99 USD, trong khi giá bán lẻ hiện đã tăng lên 4.299,99 USD, còn một số nơi chào bán quanh mốc 4.000 USD.
Card đồ họa RTX 5090 từng đạt mức trung bình 3.500 USD trong tháng 2 tại Mỹ, tăng mạnh so với 2.500 USD hồi tháng 11.2025. Đà tăng này gắn với tình trạng nguồn cung hạn chế và nhu cầu lớn từ các công ty AI, yếu tố đang đẩy giá nhiều mặt hàng công nghệ đi lên.
Về chính sách hãng, NZXT quy định nếu tản nhiệt Kraken bị rò rỉ do lỗi sản xuất, công ty sẽ thay mới hoặc hoàn tiền cho bộ tản nhiệt, đồng thời bồi hoàn các linh kiện bị hư hại. Dù vậy, người dùng trong vụ việc nói quá trình xử lý kéo dài 7 tháng, xuất hiện kết quả chẩn đoán mâu thuẫn, hãng từ chối cho bên thứ ba kiểm tra độc lập và gây áp lực với thời hạn chấp nhận thỏa thuận. Người này cho biết đã gửi thư yêu cầu pháp lý cho NZXT từ tháng 3 và hiện chuẩn bị đưa vụ việc ra tòa.
Vụ việc đang thu hút chú ý trong cộng đồng PC vì không chỉ liên quan đến rủi ro vốn có của tản nhiệt nước AIO, mà còn đặt ra câu hỏi về cách nhà sản xuất xác định giá trị bồi thường khi phần cứng tăng giá mạnh sau thời điểm mua ban đầu.
Đây là nội dung chính của "Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030" (VREF) do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Chương trình đánh dấu bước chuyển từ hỗ trợ đào tạo sang đầu tư trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu, nhằm hình thành lực lượng khoa học trẻ có năng lực tự chủ công nghệ.
Chương trình sẽ tuyển chọn mỗi năm khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc để cấp kinh phí. Nguồn lực được ưu tiên cho nhóm nghiên cứu hướng tới làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; phần còn lại dành cho các nghiên cứu ở lĩnh vực khác.
Kinh phí hỗ trợ tối đa 1 tỷ đồng mỗi năm cho nghiên cứu sinh, trong thời gian không quá 3 năm. Trường hợp cần thiết có thể gia hạn thực hiện nhiệm vụ nhưng không tăng thời gian hỗ trợ. Số tiền này phải được sử dụng cho các hoạt động trực tiếp phục vụ nghiên cứu như phát triển sản phẩm, công bố khoa học, đăng ký sở hữu trí tuệ, thử nghiệm công nghệ và hợp tác quốc tế.
Chương trình có cách tiếp cận "đầu tư theo kết quả". Việc giải ngân gắn với tiến độ và kết quả đầu ra. Các nhiệm vụ không đạt yêu cầu có thể bị điều chỉnh hoặc chấm dứt hỗ trợ.
Các chỉ tiêu đầu ra cũng được quy định cụ thể: tối thiểu 60% kết quả nghiên cứu phải công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín; ít nhất 20% có đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; và tối thiểu 15% kết quả được chuyển giao, thương mại hóa hoặc ứng dụng vào thực tiễn.
Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc triển khai trên phạm vi toàn quốc, với sự tham gia của các nghiên cứu sinh, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ, đội ngũ chuyên gia trong, ngoài nước và cộng đồng doanh nghiệp.
Chương trình khuyến khích hợp tác giữa Nhà nước, viện trường và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp có thể tham gia từ khâu đề xuất đề tài đến thương mại hóa kết quả, đồng thời thúc đẩy cơ chế đồng tài trợ và liên kết quốc tế.
Cơ chế đồng hướng dẫn với chuyên gia nước ngoài và trí thức Việt Nam ở nước ngoài cũng được khuyến khích, nhằm tạo điều kiện để nghiên cứu sinh tiếp cận chuẩn mực khoa học toàn cầu.
Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) được giao chủ trì tổ chức thực hiện VREF, từ xây dựng quy chế, tuyển chọn đến cấp kinh phí và theo dõi, đánh giá chương trình.
