Sáng 7/4, Quốc hội đã bầu Chủ tịch nước và chiều nay bầu Thủ tướng – hoàn tất việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Hiến pháp quy định Quốc hội là cơ quan duy nhất có thẩm quyền bầu Chủ tịch nước và Thủ tướng. Sau khi được bầu, hai chức danh tuyên thệ trung thành với Tổ quốc, nhân dân và Hiến pháp trước Quốc hội. Trong quá trình thực hiện, Quốc hội kết hợp giữa các phiên họp riêng để làm công tác nhân sự và các phiên công khai để biểu quyết thông qua nghị quyết và công bố kết quả.
Hồi đầu tháng 3, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 2 khóa 14 đã biểu quyết thống nhất giới thiệu nhân sự để Quốc hội bầu, phê chuẩn các chức danh lãnh đạo Nhà nước nhiệm kỳ mới. Bộ Chính trị sau đó hoàn tất thủ tục để trình Quốc hội theo thẩm quyền.
Quy trình bầu Chủ tịch nước bắt đầu từ việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình danh sách đề cử. Sau khi danh sách được trình, đại biểu Quốc hội có quyền đề cử, giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử; người được giới thiệu có thể xin rút. Các trường hợp đề cử bổ sung, tự ứng cử hoặc xin rút được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng hợp, báo cáo; Quốc hội biểu quyết quyết định việc cho rút hoặc đưa vào danh sách chính thức.
Quốc hội thảo luận tại các đoàn đại biểu. Trên cơ sở ý kiến thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu và hoàn thiện danh sách. Danh sách chính thức được xác lập khi Quốc hội biểu quyết thông qua trước khi tiến hành bầu.
Bước tiếp theo là thành lập Ban kiểm phiếu và tiến hành bỏ phiếu kín. Ban kiểm phiếu do Quốc hội bầu, không bao gồm người trong danh sách ứng cử. Người trúng cử phải đạt quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội đồng tình.
Sau khi kiểm phiếu, Ban kiểm phiếu báo cáo kết quả trước Quốc hội. Trên cơ sở đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình dự thảo nghị quyết bầu Chủ tịch nước. Quốc hội biểu quyết thông qua nghị quyết. Người trúng cử sau đó thực hiện nghi thức tuyên thệ nhậm chức.
Quy trình bầu Thủ tướng có cấu trúc tương tự nhưng khác ở khâu đề cử. Theo Hiến pháp, Chủ tịch nước trình danh sách để Quốc hội bầu Thủ tướng.
Sau khi danh sách được trình, đại biểu Quốc hội có quyền đề cử, giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử; người được giới thiệu có thể xin rút. Các trường hợp đề cử bổ sung, tự ứng cử hoặc xin rút được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng hợp, báo cáo; Quốc hội biểu quyết quyết định việc cho rút và việc đưa vào danh sách chính thức.
Quốc hội thảo luận tại các đoàn đại biểu; Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu ý kiến. Khi danh sách chính thức được thông qua, Quốc hội tiến hành các bước giống với bầu Chủ tịch nước, gồm thành lập Ban kiểm phiếu, bỏ phiếu kín, công bố kết quả, sau đó thông qua nghị quyết bầu. Thủ tướng được bầu tuyên thệ nhậm chức trước Quốc hội.
Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, có thẩm quyền công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh; đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm một số chức danh; quyết định về quốc tịch, đặc xá, đối ngoại và thống lĩnh lực lượng vũ trang.
Thủ tướng là người đứng đầu Chính phủ, chịu trách nhiệm điều hành hệ thống hành chính nhà nước, tổ chức thi hành pháp luật và chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của Chính phủ.
Tiêu chuẩn nhân sự đối với hai chức danh này được quy định tại Quy định 365 năm 2025 của Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu về uy tín, năng lực toàn diện, kinh nghiệm lãnh đạo và khả năng điều hành ở tầm vĩ mô.
Theo quy định hiện hành, Chủ tịch nước và Chính phủ đương nhiệm thực hiện nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khóa mới bầu ra nhân sự thay thế và kiện toàn bộ máy.
Trình bày tham luận về chuyển đổi số trong hoạt động Mặt trận tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ 11 sáng 12/5, bà Bùi Huyền Mai cho rằng chuyển đổi số là "cầu nối" để Mặt trận đến gần dân hơn, hiểu dân hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn.
Theo bà, trước đây một phản ánh của người dân đôi khi phải qua nhiều cuộc họp, nhiều đơn thư và mất hàng tháng mới đến được cấp có thẩm quyền. "Nhưng hôm nay tại Hà Nội, chỉ cần một chiếc smartphone, vài thao tác trên ứng dụng iHanoi, tiếng nói của người dân đã đến ngay bàn làm việc của lãnh đạo để xử lý theo thời gian thực", bà nói.
Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Hà Nội cho rằng chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là thay đổi tư duy quản trị và phương thức phục vụ nhân dân. Hà Nội đang xây dựng hạ tầng số "một trục, đa kênh", trong đó mọi hoạt động từ chỉ đạo điều hành đến tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân đều diễn ra trên môi trường mạng an toàn.
Thông qua các ứng dụng như iHanoi, HanoiWork, thông tin chính thống được lan tỏa nhanh hơn, trong khi tâm tư, nguyện vọng của người dân được tiếp nhận sớm hơn.
Mặt trận TP Hà Nội cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tạo video ngắn, infographic; triển khai nền tảng làm việc số dùng chung tới 126 xã, phường, góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, chuyển từ quản lý bằng văn bản sang quản trị bằng dữ liệu.
Theo bà Mai, Hà Nội đã xây dựng kho dữ liệu "Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất và dùng chung", giúp Mặt trận chuyển từ vận động theo phong trào sang vận động "đúng đối tượng, đúng nhu cầu, đúng thời điểm".
Hiện thành phố đang thí điểm mô hình "Thôn, tổ dân phố số", trong đó mọi phản ánh, yêu cầu của người dân qua nền tảng số đều được xử lý, phản hồi theo thời gian thực. "Một chạm, không qua trung gian, không cần giấy tờ, không phải chờ đợi", bà Mai nói về mục tiêu xây dựng cộng đồng tự quản số tại Hà Nội.
Theo bà, chuyển đổi số không phải là mua sắm thiết bị, là nâng cấp phần mềm mà là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị và phương thức phục vụ nhân dân. Nếu không thay đổi cách nghĩ, cách làm thì công nghệ hiện đại đến đâu cũng chỉ là "những cỗ máy vô hồn".
Mặt trận TP Hà Nội cũng đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái số thống nhất từ thành phố tới cơ sở; đồng thời đào tạo kỹ năng, tư duy quản trị số cho cán bộ và ứng dụng công nghệ để nhận diện sớm các vấn đề dân sinh, "đi trước một bước" trong tạo đồng thuận xã hội.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hôm nay 25-4, thời tiết Tây Bắc Bộ mưa rào và dông vài nơi.
Phía Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa ngày hửng nắng, có lúc mưa rào.
Nghệ An đến Quảng Ngãi đêm qua đến hôm nay mưa rào và rải rác có dông, có nơi mưa to. Sau đó mưa giảm dần.
Lượng mưa 10-30mm, có nơi mưa to trên 70mm. Trong mưa dông khả năng có lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Mưa dông kèm các hiện tượng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, các công trình giao thông, cơ sở hạ tầng.
Mưa lớn cục bộ khả năng gây lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc và ngập úng tại các vùng trũng, thấp.
Nam Bộ và các khu vực khác ngày nắng, có nơi nắng nóng. Chiều tối và đêm mưa rào và dông vài nơi. Trong mưa dông khả năng có lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
TP Hà Nội nhiều mây, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ thấp nhất 22-24 độ C, cao nhất 28-30 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 19-23 độ C, cao nhất 28-31 độ C.
Đông Bắc Bộ nhiều mây, mưa rào và dông vài nơi, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ thấp nhất 20-24 độ C, cao nhất 27-30 độ C.
Thanh Hóa đến Huế nhiều mây, mưa rào, có nơi mưa to. Nhiệt độ thấp nhất 22-25 độ C, cao nhất 26-29 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ phía bắc nhiều mây, mưa rào, có nơi mưa to; phía nam ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 29-34 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 20-23 độ C, cao nhất 31-35 độ C.
Nam Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 33-36 độ C.
TP.HCM có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 24-26 độ C, cao nhất 32-35 độ C.
Đại diện Bộ Xây dựng cho biết ngày 15/5 tới sẽ tổ chức chương trình Roadshow nhằm khảo sát thị trường quốc tế để đánh giá năng lực cũng như mức độ quan tâm của các đơn vị đối với gói thầu TV02 (Tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi). Chủ đầu tư dự kiến cung cấp thông tin tổng quan về quy mô, tình hình triển khai dự án và giới thiệu mục tiêu, yêu cầu, các tiêu chí cơ bản phục vụ tuyển chọn nhà thầu thực hiện gói thầu TV02.
Báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ làm rõ các tham số then chốt nhằm xác định chính xác công nghệ, quy mô, hướng tuyến, tổng mức đầu tư, phương án phân chia thành các dự án thành phần, thiết kế kỹ thuật tổng thể. Đây là cơ sở quan trọng để cấp có thẩm quyền xem xét, lựa chọn hình thức đầu tư, bao gồm đầu tư công, đầu tư theo phương thức PPP và đầu tư kinh doanh; qua đó bảo đảm tính khả thi về tài chính, tiến độ cũng như khả năng tham gia của doanh nghiệp trong nước.
Theo chỉ đạo của Chính phủ, các thủ tục lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi cần hoàn thành trong quý II, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo và tiến tới khởi công dự án vào cuối năm nay.
Song song với quá trình chuẩn bị đầu tư, các địa phương cũng được yêu cầu chủ động quy hoạch phát triển không gian kinh tế dọc tuyến nhằm khai thác hiệu quả các lợi ích mà tuyến đường sắt tốc độ cao mang lại.
Để đẩy nhanh tiến độ, dự án đã được áp dụng 20 cơ chế, chính sách đặc thù, tập trung vào các mục tiêu then chốt như rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, huy động tối đa nguồn lực xã hội, tăng cường phân cấp, phân quyền, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy công nghiệp đường sắt trong nước.
Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc Nam có tổng chiều dài 1.541 km, đi qua 15 tỉnh, thành phố (trước khi sắp xếp đơn vị hành chính là 20 tỉnh, thành phố). Tuyến được đầu tư mới hoàn toàn theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục; gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa, với hệ thống phương tiện, thiết bị đồng bộ, hiện đại.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án hơn 1.713.540 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Dự án được triển khai theo hình thức đầu tư công, kết hợp phương thức PPP và đầu tư kinh doanh đối với một số hạng mục phù hợp. Báo cáo nghiên cứu khả thi bắt đầu lập từ năm 2025 và phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
