Trong thói quen ăn uống của nhiều người, cơm trắng thường là “trọng tâm” và là thứ đầu tiên chúng ta đưa vào miệng. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa lớn trong thập kỷ gần đây đã hé lộ một sự thật bất ngờ: Thứ tự ăn các loại thực phẩm trong một bữa cơm có khả năng quyết định trực tiếp đến chỉ số đường huyết, cân nặng và cả nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
PGS. Liêu Nghị Thanh, Đại học Y khoa Trung Sơn, Trung Quốc, nói các nghiên cứu chỉ ra rằng chỉ cần để tinh bột (carbohydrate) xuống cuối bữa ăn, đường huyết sau ăn sẽ ổn định hơn rõ rệt. Phương pháp này thậm chí còn hiệu quả và dễ thực hiện hơn việc ngồi tính toán chi li từng calo hay tỷ lệ dưỡng chất.
Thứ tự ăn uống chuẩn “chuyên gia”:
Cơ chế của phương pháp này là kích thích đường ruột tiết ra hormone GLP-1, giúp làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, tăng cảm giác no và ức chế sự thèm ăn.
Nhiều người lầm tưởng giảm cân là phải cắt bỏ thịt, nhưng thực tế thịt đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cân bằng nội môi. Bác sĩ Trần Dục Huân, Bệnh viện Tú Truyền Cao Hùng, Trung Quốc, giải thích rằng khi protein và rau xanh đi vào trước tạo thành một “lớp màng bảo vệ” niêm mạc dạ dày, khiến lượng đường hấp thụ từ tinh bột sau đó không bị tăng vọt đột ngột.
Nên ưu tiên protein chất lượng cao, tránh các loại thịt chế biến sẵn (xúc xích, thịt xông khói) để bảo vệ hệ tim mạch.
Dù quy tắc “rau trước cơm sau” hiệu quả với người trẻ, nhưng bác sĩ Chu Kiệt Dĩnh, Bệnh viện Đại học Thành Công, Trung Quốc, cảnh báo người trên 60 tuổi cần thận trọng. Việc kiểm soát ăn uống quá mức có thể dẫn đến thiếu hụt protein, gây ra hội chứng suy giảm cơ bắp (sarcopenia), làm tăng nguy cơ té ngã và giảm khả năng miễn dịch.
Lời khuyên cho người cao tuổi:
Đảm bảo lượng đạm: Mỗi bữa cần khoảng 20 g protein (tương đương một miếng cá hoặc thịt bằng lòng bàn tay).
Ưu tiên thực phẩm mềm: Đậu phụ, trứng hấp, cá để phù hợp với sức khỏe răng miệng.
Chia đều: Phân bổ lượng đạm đồng đều vào cả ba bữa sáng, trưa, tối để tối ưu hóa việc tổng hợp cơ bắp.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ và châu Âu gần đây đều nhấn mạnh tầm quan trọng của “mô hình ăn uống” tổng thể thay vì chỉ tập trung vào một dưỡng chất duy nhất. Một chế độ ăn cân bằng bao gồm rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc và chất béo lành mạnh, kết hợp với thứ tự ăn uống khoa học và vận động hợp lý, chính là kế hoạch dài hạn để tránh các bệnh mạn tính.
Giảm cân và duy trì vóc dáng là bài toán chung của nhiều người hiện đại. Bước đầu tiên trong việc điều chỉnh chế độ ăn uống thường là cắt giảm trà sữa hay các loại đồ uống đóng chai. Tuy nhiên, không ít người sau khi bỏ trà sữa lại chuyển sang nước ép trái cây hoặc sữa đậu nành vì tin rằng chúng tốt cho sức khỏe hơn.
Chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo, có 6 loại đồ uống "giả danh" lành mạnh thực chất là những "quả bom nhiệt lượng dạng lỏng".
Tại sao càng uống nước càng thấy sưng phù?
Nhiều người thắc mắc dù uống nhiều nước mỗi ngày nhưng quá trình trao đổi chất vẫn đình trệ, cơ thể ngày càng béo hoặc gặp tình trạng phù nề.
Theo chuyên gia Cao Mẫn Mẫn, nguyên nhân phổ biến của tình trạng "nhìn gương thấy mình sưng lên một vòng" thường do: ăn quá mặn, ngồi nhiều ít vận động và tích tụ nước trong cơ thể.
Giải pháp đúng đắn lúc này không phải là nhịn uống nước, mà là phải "uống nước lọc đúng nghĩa". Nước lọc giúp thúc đẩy tuần hoàn trao đổi chất, đào thải muối và nước dư thừa, từ đó giúp giảm tình trạng phù nề hiệu quả.
Chuyên gia nhấn mạnh sự khác biệt giữa nước lọc và đồ uống "giả lành mạnh":
Nước lọc: 0 kcal, không làm tăng đường huyết, hỗ trợ trao đổi chất.
Đồ uống "giả lành mạnh": Chứa từ 150-500 kcal, làm tăng đường huyết nhanh chóng và thúc đẩy tích tụ mỡ thừa.
6 loại đồ uống "bẫy" sức khỏe cần cảnh giác
Dưới đây là danh sách 6 loại đồ uống dễ gây nhầm lẫn được chuyên gia cảnh báo:
Nước ép trái cây tươi
Nhiều cửa hàng thường cho thêm đường hoặc siro để tăng hương vị. Cộng thêm lượng đường fructose tự nhiên từ trái cây, một ly nước ép có thể khiến lượng đường nạp vào cơ thể vượt ngưỡng cho phép.
Nước chanh mật ong
Để cân bằng vị chua của chanh, người bán thường cho rất nhiều mật ong và đường. Thực tế, hàm lượng đường trong một ly nước này là rất lớn.
Sữa chua uống có đường
Dù có chứa lợi khuẩn (probiotics), nhưng loại đồ uống này thường được thêm rất nhiều đường. Một chai nhỏ có thể chứa mức năng lượng cực cao.
Vốn là nguồn protein chất lượng cao, nhưng khi thêm đường, nó trở thành một loại đồ uống có đường thông thường.
Nước uống thể thao
Loại này chỉ thực sự cần thiết khi cơ thể đổ mồ hôi đầm đìa do vận động mạnh. Nếu chỉ ngồi văn phòng mà uống nước thể thao, bạn chẳng khác nào đang uống "nước đường", khiến calo tích tụ nhanh chóng.
Trà trái cây
Phần lớn các loại trà này được pha từ siro và trà, lượng trái cây tươi rất ít nên vitamin hạn chế, trong khi hàm lượng đường lại không hề thấp.
Ngày 13/4, bác sĩ Nguyễn Mạnh Thưởng, Trưởng khoa Ngoại - Gây mê hồi sức, Bệnh viện Hữu nghị Quảng Bình, cho biết bệnh nhân nhập viện với tâm lý hoảng sợ, một lưỡi câu cắm xuyên phần da đỉnh đầu, chảy máu và đau nhiều.
Loại lưỡi câu này được người địa phương gọi là lưỡi câu ba tiêu. Đây là loại lưỡi câu có ba mũi sắc nhọn gắn vào cục chì. Khi cá ăn mồi, lưỡi câu cắm chặt vào hàm cá không cho giãy giụa sổng ra.
Thiếu niên trên bị lưỡi câu có ngạnh cắm vào đỉnh đầu sâu hơn một cm, người lớn cố gắng gỡ ra nhưng không được nên đưa vào viện cấp cứu.
May mắn, lưỡi câu chỉ xuyên da gây chấn thương phần mềm, không làm tổn hại mạch máu và dây thần kinh. Thiếu niên được bác sĩ gây tê tại chỗ để thực hiện thủ thuật lấy lưỡi câu. Bác sĩ cũng khuyến cáo bệnh nhân tiêm vaccine phòng uốn ván để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.
Bác sĩ khuyên khi câu cá cần chú ý lưỡi câu có ngạnh rất sắc dễ gây tổn thương nghiêm trọng, đặc biệt ở mắt.
Khi xảy ra tai nạn, tuyệt đối không tự gỡ mà nên giữ nguyên vị trí móc và nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. Vệ sinh vết thương, tiêm vaccine phòng các bệnh.
Tàu MV Hondius cập bến Tristan da Cunha vào hôm 15-4. Bộ trưởng phụ trách các vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh Stephen Doughty cho biết một cư dân của đảo này hiện đã nhập viện, trong khi vợ của người này đang tự cách ly.
Ngoài ra, có bốn người dân trên đảo đã đi nhờ tàu MV Hondius để đến hòn đảo láng giềng St Helena cách đó 2.500km. Nhóm người này đã được khuyến cáo tự cách ly tại chỗ.
Ổ dịch vi rút Hanta được phát hiện trên tàu du lịch MV Hondius đã gây chú ý vào đầu tháng 5 khi ghi nhận 3 trường hợp tử vong, bao gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức.
Ngoài ra, 4 người khác đã được xác nhận nhiễm vi rút và đang được điều trị tại các bệnh viện ở Hà Lan, Nam Phi và Thụy Sĩ, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Tính cả trường hợp ở Tristan da Cunha, hiện đang có 2 ca nghi nhiễm.
Theo WHO, Hanta là loại vi rút lây lan qua tiếp xúc với động vật gặm nhấm hoặc nước tiểu, nước bọt, phân của chúng. Một số ít trường hợp có thể bị nhiễm vi rút qua vết cắn của loài gặm nhấm.
Chủng Andes được phát hiện trên tàu Hondius là dạng đặc biệt khi là chủng duy nhất trong số 38 chủng thuộc vi rút Hanta có khả năng lây truyền từ người sang người.
Hôm 7-5, Oceanwide Expeditions - công ty vận hành tàu Hondius - cho biết không còn hành khách có triệu chứng nghi nhiễm ở trên tàu. Tàu dự kiến cập cảng Tenerife ở quần đảo Canary vào sáng 10-5.
WHO đang xây dựng hướng dẫn để các hành khách rời tàu và trở về nhà. Chính phủ Hà Lan cũng cho biết đang lập kế hoạch hồi hương 10 công dân nước này ở trên tàu.
Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) đã xếp loại ổ dịch vi rút Hanta lần này ở mức phản ứng khẩn cấp độ 3 - mức kích hoạt thấp nhất. Giới chuyên gia cũng cho rằng khả năng lây lan trên diện rộng rất thấp.
Dù vậy, ổ dịch đã khiến giới chức nhiều nước cảnh giác cao độ. Những người từng tiếp xúc với các hành khách đã rời tàu Hondius được đề nghị theo dõi các triệu chứng có thể xuất hiện.
Một số bang của Mỹ đang giám sát các cư dân chưa có triệu chứng đã trở về nhà sau khi rời khỏi con tàu. Trong khi Singapore cũng đã cách ly và xét nghiệm hai công dân từng ở trên tàu này.
