”Dịp lễ này tôi được công ty cho nghỉ nhưng cô giáo của con thì không”, người mẹ 36 tuổi, ở Hà Nội, nói.
Trước kỳ nghỉ 30/4 – 1/5, con trai học lớp 5 của chị được cô giáo giao 10 đề thi Toán, Tiếng Việt yêu cầu làm hết và học thuộc đề cương ôn tập môn Khoa học, Công nghệ, Lịch sử, Địa lý. Vì phải kèm cặp con, chị Thủy cũng thuộc lòng. “Sau ba ngày, tôi ngỡ mình như chuyên gia, trên thông thiên văn, dưới tường địa lý”, chị nói.
Năm nay, lịch thi cuối học kỳ II của con trai diễn ra đầu tháng 5 nên chị Thủy thấy dễ thở hơn. Những năm trước, ngày đi làm, tối chị lại ôn thi với con từ 20h đến 23h. Buổi sáng, hai mẹ con dậy từ 5h để học tiếp. “Thi xong, cả hai mẹ con đều sụt cân”, chị kể.
Chị Trần Thùy, 37 tuổi, ở Hà Nam, cho biết cũng đã “cày nát” đề cương ôn tập Khoa học Tự nhiên, Lịch sử, Địa lý, Tiếng Anh lớp 8 cùng đề văn lớp 5 của con trong kỳ nghỉ lễ.
Mỗi mùa thi chị đều phải bên cạnh hai con. Những kiến thức phổ thông đã quên gần hết sau hơn 20 năm, giờ chị phải học lại dạy con. Người mẹ in đề, mang đến công ty tranh thủ giờ trưa ngồi học thuộc để tối về dạy con. Kết quả là nhiều đêm chị Thùy nằm mơ đi thi không làm được bài, bị cô giáo phê bình trước lớp. “Áp lực hơn cả ngày xưa đi thi đại học”, chị nói.
Trên mạng xã hội, một phụ huynh chia sẻ tình trạng “thuộc bài hơn con” sau khi cùng ôn luyện thi cuối học kỳ II, thu hút hơn 2.000 bình luận và 9.000 lượt thích. Dưới bài viết, nhiều phụ huynh nói cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Một số nói phải học cả bài hát, tập đọc nốt nhạc, luyện ném bóng rổ cùng con. Sau một thời gian đồng hành, có phụ huynh nói “cảm thấy mình đủ khả năng mở xưởng mộc, cửa hàng cơ khí” nhờ học môn Công nghệ, hoặc “sắp thành nhạc sĩ” vì đã thành thạo việc viết và đọc nốt nhạc.
”Tôi mới là người học chính, con tôi chỉ là đứa học hộ”, một phụ huynh nói vui.
Theo thạc sĩ Trần Văn Toản, chuyên gia tâm lý tại Trung tâm đào tạo và chăm sóc tinh thần Ý Tưởng Việt (TP HCM), cha mẹ học cùng con không hẳn vì trẻ cần mà do phụ huynh đang quá lo lắng, gắn thành tích của con với năng lực nuôi dạy của cha mẹ. “Chính vì áp lực vô hình đó, thay vì kiên nhẫn để con tự xoay sở và tìm cách giải quyết bài vở, cha mẹ lại tham gia luôn cho nhanh”, ông Toản nói.
Sự sốt sắng này cướp mất cơ hội để con suy nghĩ và rèn luyện trí não. Nhiều người nghĩ đây là sự hy sinh và quan tâm, nhưng xét về lâu dài, kiểu đồng hành này khiến trẻ mất khả năng xử lý thông tin – bước quan trọng nhất của tư duy. Ngoài ra, việc học luôn gắn liền với sự hiện diện của ba mẹ sẽ khiến trẻ hình thành phản xạ có điều kiện, chỉ học khi có bố mẹ giám sát.
Ông Lê Hoàng Phong, nghiên cứu sinh ngành giáo dục tại University College London (Anh) cho rằng hiện tượng phụ huynh thuộc bài của con không chỉ là chuyện hài hước trong mùa thi, mà cho thấy gia đình đang phải gánh một phần trách nhiệm học thuật vốn lẽ ra phải được xử lý trong nhà trường.
Ở các nền giáo dục như Anh, phụ huynh vẫn quan tâm đến học tập. Họ theo dõi kết quả, nhắc nhở làm bài, khuyến khích đọc sách và hỗ trợ tinh thần. Tuy nhiên, hình ảnh phụ huynh phải nắm đề cương, học lại kiến thức hay giải bài thay con không xảy ra.
“Không phải phụ huynh Anh thương con ít hơn, mà hệ thống giáo dục của họ không buộc phụ huynh phải trở thành giáo viên thứ hai”, ông Phong chia sẻ.
Chị Bùi Thu Thủy đồng ý với quan điểm này. Người mẹ hai con nói thường nhận được tin nhắn của giáo viên nhắc nhở phụ huynh đôn đốc con học bài, kèm danh sách bài tập con phải làm tối đó. Trước kỳ thi, cô giáo ”giao đề” cho con, nhắc phụ huynh sát sao, kèm cặp trẻ. ”Nếu con quên học bài, cô giáo nhắn cho phụ huynh nhắc nhở, thậm chí vào nhóm chung của cả lớp”, chị Thu Thủy nói.
Chị cũng thấy các kiến thức con học đang ”quá xa vời, dài và khó”, nếu bố mẹ không đồng hành, các con không thể tự học.
Ông Phong cho rằng khi cha mẹ cảm thấy tương lai của con phụ thuộc quá nhiều vào các kỳ thi, họ có xu hướng can thiệp sâu hơn. Nỗi lo mất cơ hội, mất lợi thế trong một cuộc cạnh tranh khốc liệt khiến họ chuyển từ vai trò đồng hành sang quản lý việc học, từ hỗ trợ sang thay thế.
Từ kinh nghiệm quốc tế, chuyên gia nêu quan điểm Việt Nam cần cải thiện hệ thống giáo dục để phụ huynh không cần học thay con.
Trước hết, lớp học cần được thiết kế để quá trình hiểu bài, luyện tập và sửa sai diễn ra ngay tại nhà trường. Nếu giáo viên chỉ giảng lý thuyết rồi giao phần luyện tập quan trọng về nhà, gia đình sẽ tiếp tục phải gánh phần khó nhất. Một bài học hiệu quả cần có sự mô hình hóa rõ ràng, giúp học sinh nắm bắt kiến thức ngay trên lớp.
Bên cạnh đó, hệ thống đánh giá cần giảm bớt việc học thuộc lòng, luyện mẫu đề. Khi đánh giá đo lường khả năng hiểu, giải thích, vận dụng và tự sửa sai, việc học thay của phụ huynh sẽ trở nên kém hiệu quả, buộc học sinh phải trở thành chủ thể thực sự của việc học.
Nhà trường cũng cần xây dựng hệ thống hỗ trợ tại trường để phát hiện và giúp đỡ sớm cho học sinh dựa trên chẩn đoán lỗ hổng kiến thức cụ thể, thay vì mặc định gia đình sẽ tự bù đắp.
Cuối cùng, theo ông Phong, phải tái định nghĩa vai trò của giáo dục gia đình. Gia đình nên là nơi mang lại cảm giác an toàn, thói quen bền bỉ và niềm tin vào năng lực bản thân, chứ không phải là một lớp học căng thẳng.
”Giải pháp không phải là đẩy phụ huynh ra khỏi việc học, mà là đưa họ về đúng vị trí: biết con đang học gì, quan tâm đến tiến độ nhưng không cần phải học thay hay kiểm soát toàn bộ quá trình”, chuyên gia nói.
Sau những ngày ôn luyện căng thẳng, ngày cuối kỳ nghỉ lễ, chị Thu Thủy cho các con đi chơi quanh Hà Nội, sau khi thuộc lòng một số đề ôn thi theo yêu cầu.
”Tôi mà thi chắc chắn 10 điểm, chỉ lo thằng con thôi”, chị nói vui.
Một buổi tập tưởng chừng giúp cải thiện sức khỏe lại kết thúc bằng bi kịch thương tâm, khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng.
Theo đó, người đàn ông nặng 175kg đã gục ngã ngay khi đang tập tạ trong phòng gym, qua đời đột ngột chỉ trong vài phút vận động. Vụ việc trở thành lời cảnh báo rõ ràng về những rủi ro tiềm ẩn khi tập luyện vượt quá khả năng của cơ thể.
Nạn nhân là Pankaj Sharma 35 tuổi, người đang trong quá trình tập luyện giảm cân. Camera an ninh cho thấy anh bắt đầu buổi tập cùng huấn luyện viên vào buổi sáng như thường lệ. Thế nhưng chỉ khoảng 2-3 phút sau khi thực hiện các động tác khởi động, Pankaj đột ngột loạng choạng, ngã xuống sàn và bất tỉnh, theo India News.
Mặc dù những người có mặt ở đó lập tức chạy đến sơ cứu và gọi cấp cứu. Tuy nhiên, dù được đưa đến bệnh viện khẩn cấp, Pankaj Sharma không qua khỏi. Các bác sĩ xác định anh đã tử vong trước khi có thể can thiệp chuyên sâu.
Trước khi bước vào buổi tập, nạn nhân được cho là có uống một cốc cà phê đen. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhận định caffeine không phải nguyên nhân trực tiếp. Khả năng cao, nguyên nhân đến từ tình trạng ngừng tim đột ngột do quá tải tim mạch, trong bối cảnh cơ thể đang thừa cân nghiêm trọng và phải vận động gắng sức.
Được biết, Pankaj Sharma đã bắt đầu hành trình tập gym khoảng 5 tháng nhằm giảm cân và cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, với những người có thể trạng béo phì nặng, việc tập luyện cường độ cao khi chưa được kiểm tra tim mạch kỹ lưỡng có thể tiềm ẩn nguy cơ rất lớn, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo việc tập luyện giảm cân cần được thực hiện đúng cách, bắt đầu từ kiểm tra sức khỏe tổng quát, đánh giá tim mạch và xây dựng giáo án phù hợp dưới sự giám sát của huấn luyện viên chuyên môn, thay vì vội vàng ép cơ thể vào cường độ quá sức.
- Dấu hiệu bất thường: Tập thể dục tốt cho sức khỏe, nhưng nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường, bạn cần dừng lại ngay để tránh rủi ro nguy hiểm.
Theo các chuyên gia, tập luyện quá sức có thể khiến tim và hệ tuần hoàn bị quá tải, làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Bạn nên đặc biệt chú ý khi gặp các triệu chứng như: tim đập quá nhanh hoặc không đều, đau tức ngực, khó thở, chóng mặt, chuột rút bất thường hoặc đổ mồ hôi quá nhiều.
-Nghỉ ngơi đúng cách: Nếu các dấu hiệu này xuất hiện và không thuyên giảm khi nghỉ ngơi, hãy dừng tập ngay và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế kịp thời.
Chàng trai này từng kể khổ trên mạng xã hội rằng kết quả thi đại học không tốt nên chuyển sang phụ gia đình bán thịt lợn. Mỗi ngày anh dậy từ 2h sáng đến lò mổ, sau đó dọn hàng và phát trực tiếp (livestream) trên mạng đến chiều.
Trong các video, Sun cho biết gia đình có 9 người. Cậu là con cả, dưới có 6 người em, trong đó em gái thứ hai bị khuyết tật tay do tai nạn, em trai một tuổi mắc hội chứng Down. Cậu gặp áp lực kinh tế khi mẹ tiếp tục mang thai.
"Bạn cùng lớp tôi vừa sinh con trai, còn tôi chuẩn bị có thêm người em thứ 7", Sun nói.
Cha mẹ của Sun (gần 50 tuổi) cho biết họ sinh nhiều con vì quan niệm đông con sẽ có thêm cơ hội đổi đời. Cha anh nói con trai cả phải có trách nhiệm làm việc giúp đỡ gia đình.
Hoàn cảnh của Sun ban đầu nhận được sự đồng cảm của nhiều người xem. Tuy nhiên, đại diện Cục Dân chính huyện Tân Thiệu vừa xác nhận gia đình Sun không khó khăn như nội dung đăng tải trên mạng. Chính quyền cho biết gia đình này sở hữu ba mặt bằng kinh doanh. Cha của Sun cũng xác nhận gia đình đủ khả năng nuôi con và từ chối các khoản trợ cấp.
Cơ quan chức năng cho biết thêm tài khoản mạng xã hội có hơn 140.000 người theo dõi của Sun do một đội ngũ đứng sau xây dựng kịch bản. Lượng người xem lớn từ các phiên livestream giúp sạp hàng bán được nhiều thịt lợn. Có ngày, Sun bán hết ba con lợn. Trong một video phát trực tiếp, người em gái thứ hai cho biết cô có khoản tiết kiệm lên tới 8.400 USD.
Sau thông báo từ chính quyền, nhiều người chỉ trích gia đình Sun Pan đang lừa dối cộng đồng mạng để trục lợi từ việc bán hàng trực tuyến. Số khác lên án tư tưởng sinh con để "đầu tư" của cha mẹ Sun Pan, cho rằng họ đang tước đoạt tương lai và bóc lột sức lao động của con cái.
Trước bức xúc của dư luận, tài khoản mạng xã hội của Sun đang đối mặt với các lệnh trừng phạt từ nền tảng. Theo quy định quản lý không gian mạng của Trung Quốc, các tài khoản sử dụng kịch bản "giả nghèo, kể khổ" để lôi kéo sự thương hại nhằm bán hàng sẽ bị khóa chức năng thương mại điện tử, cấm livestream hoặc cấm sóng vĩnh viễn.
Về mặt pháp lý, chính quyền địa phương cho biết đang tiếp tục làm rõ vai trò của đội ngũ quản lý (MCN) đứng sau xây dựng kịch bản cho Sun. Việc tạo dựng câu chuyện để bán thịt lợn với giá cao hơn thị trường có dấu hiệu của hành vi lừa dối người tiêu dùng và quảng cáo sai sự thật.
Hiện nay, Cục Quản lý Thị trường và cơ quan công an Trung Quốc đang áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính rất nặng, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các ê-kíp cố tình sản xuất nội dung dàn dựng hoàn cảnh bi đát để trục lợi trên không gian mạng.
Hòn đảo có biệt danh "nơi có mật độ dân số đông nhất thế giới". Các túp lều bám vào vách đá, tạo thành mạng lưới hẻm nhỏ vừa đủ hai người lách qua. Từng tấc đất đều được tận dụng để dựng nhà ở hoặc cơ sở kinh doanh.
Người dân tập trung tại hòn đảo này vì nguồn lợi thủy sản. Vùng nước sâu bao quanh Migingo có lượng lớn cá rô sông Nile. Việc sống tại đảo giúp ngư dân tiết kiệm nhiên liệu và tiếp cận người mua. Mỗi sáng, hơn 100 chiếc thuyền cập bến để giao hàng. Theo Islands, tại các thị trường quốc tế, phile cá rô sông Nile có giá xuất khẩu lên tới 300 USD cho khoảng 0,9 kg.
Migingo vận hành như một thành phố thu nhỏ với nhà hàng, quán bar, hiệu thuốc, thẩm mỹ viện và sòng bạc ngoài trời. Về y tế, hòn đảo có một phòng khám xử lý vết thương nhẹ hoặc xét nghiệm sốt rét, do một y tá phụ trách. Các ca bệnh nặng sẽ được chuyển vào đất liền Kenya. Tuy nhiên, điều kiện vệ sinh tại đây không đảm bảo khi người dân xả rác và nước thải xuống hồ.
Cư dân Migingo đến từ Kenya, Uganda và Tanzania, trong đó người Kenya chiếm khoảng 80%, ngôn ngữ chính là tiếng Swahili.
Daniel Obadha, thợ điện người Kenya, cho biết anh chọn Migingo vì lượng khách lớn từ vùng biên giới giúp kinh doanh thuận lợi, thu nhập cao hơn đất liền. Ngư dân Uganda Eddison Ouma kể anh bám trụ tại đây để đánh cá vì không có lựa chọn nghề nghiệp khác, mỗi năm chỉ về thăm gia đình hai lần.
Theo báo cáo của nền tảng Amusing Planet vào mùa cao điểm một đội ngư dân có thể kiếm tới 300 USD một ngày từ đánh bắt cá rô sông Nile. Những ngư dân cá nhân hoặc hộ gia đình nhỏ cũng có thể được 30-35 USD mỗi ngày, bằng thu nhập trung bình một tháng (thậm chí 2-3 tháng) của nhiều lao động tại các vùng nông thôn đất liền Kenya hay Uganda.
Lịch sử của Migingo gắn liền với những tranh chấp. Trước thập niên 1990, mỏm đá này chìm dưới nước hồ Victoria. Khi nước rút năm 1991, hai ngư dân Kenya tuyên bố quyền sở hữu, nhưng phía Uganda khẳng định công dân của họ định cư đầu tiên. Năm 2016, hai quốc gia lập ủy ban chung để xác định biên giới nhưng không đạt kết quả.
Hiện Kenya và Uganda cùng quản lý hòn đảo. Trên diện tích 2.000 m2, cảnh sát hai nước đều đóng quân. Người dân thường xuyên gặp hai lực lượng cảnh sát cùng đi tuần. Đôi khi họ chĩa súng vào nhau nhưng vào những ngày yên bình, lực lượng an ninh của hai bên và ngư dân lại cùng nhau uống bia, giải trí ở các quán bar.
Bên cạnh tranh chấp chủ quyền, ngư dân trên đảo Migingo còn phải đối phó với hải tặc cướp cá, động cơ thuyền và tình trạng đánh bắt quá mức.
