Đây là thực tế được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu ra khi cho ý kiến về Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 3 và tháng 4, tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 11/5.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga, bên cạnh những nội dung đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất, cử tri hoan nghênh việc Quốc hội đã xem xét, thông qua nhiều dự án luật thiết thực, góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Nhưng mặt khác, bà Nga cho biết cử tri và nhân dân còn nhiều băn khoăn, lo lắng trước những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống, an sinh và sản xuất như: việc đảm bảo nguồn cung và giá xăng dầu trong nước; nguy cơ mất an toàn thực phẩm; thời tiết cực đoan gây thiệt hại tại nhiều địa phương.
Cùng với lo lắng tình trạng thiếu trường công lập, nhất là bậc trung học phổ thông tại Hà Nội, tạo áp lực lớn cho học sinh và phụ huynh, phụ huynh và học sinh còn băn khoăn về việc lựa chọn tổ hợp môn từ lớp 10 khi công tác hướng nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu, thông tin tuyển sinh thiếu ổn định.
Vì vậy, cử tri đề nghị các cơ quan có thẩm quyền quan tâm, có giải pháp quản lý, điều hành hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Cho thêm ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết nhân dân đánh giá rất cao việc Quốc hội quyết định giám sát chuyên đề “việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau sắp xếp bộ máy và đơn vị hành chính”.
Nhân dân cũng đánh giá rất cao việc Quốc hội thông qua nghị quyết về xử lý các vấn đề đất đai, dự án tồn đọng.
Những nội dung này, theo ông Định, cử tri và nhân dân cho rằng rất quan trọng, các cơ quan cần tập trung coi đây là giải pháp thúc đẩy tăng trưởng 2 con số.
Đặc biệt, một nội dung khác nhân dân đề nghị Trung ương và các địa phương phải quan tâm, ông Định nhấn mạnh đó là việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch, tránh để tình trạng quy hoạch “treo” quá lâu.
Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng theo luật, quy hoạch 3-4 năm không làm là không có hiệu lực, nhưng thực tế có quy hoạch 20 năm khiến người dân không được xây nhà, mua bán chuyển nhượng hay tách thửa.
Ông dẫn chứng ở Khánh Hòa trong đợt ngập lụt vừa qua mới thấy “nhà 2 tầng không ăn thua”, nhưng muốn nâng nền nhà lên cũng không được vì vướng quy hoạch.
Đề nghị rà soát quy hoạch để bảo đảm quyền lợi cho nhân dân, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh chính quyền cơ sở phải nắm tình hình của dân, phải hiểu dân đang cần gì, bức xúc cái gì.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị tập trung xử lý các vụ việc khiếu kiện kéo dài.
Theo ông, cả nước chỉ còn vài trăm vụ khiếu nại kéo dài nhưng có những vụ đến 20 năm, điển hình như vụ Khu du lịch và giải trí Sông Lô ở Khánh Hòa.
“Tôi đi tiếp xúc cử tri, 29 lượt ý kiến phát biểu thì 20 lượt nói về vụ này. Các cơ quan đã làm nhiều lần nhưng vẫn chưa có kết luận cuối cùng”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế. Ông cho biết Thủ tướng và Ủy ban Kiểm tra Trung ương đang giao Thanh tra Chính phủ rà soát, thanh tra toàn diện để có kết luận cuối cùng. Vì thế, các cơ quan cần phối hợp để trả lời sớm cho người dân.
Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đây là vụ việc rất phức tạp, kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ và có những việc cán bộ Nhà nước vận dụng chính sách không đúng.
Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp cho biết ngay đầu nhiệm kỳ, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn đã thành lập ngay Ban Chỉ đạo về các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách của ngành Thanh tra. Trong đó, có nhiệm vụ phải giải quyết dứt điểm các vụ khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài.
Ông đề nghị lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan và đoàn đại biểu Quốc hội giám sát việc này để nâng cao chất lượng giải quyết tại cơ sở thì mới đảm bảo được hiệu quả.
Khoảng 15h30, đám cháy phát ra từ lầu một của ngôi nhà 4 tầng rộng khoảng 70 m2 nằm trên đường Lê Hồng Phong, phường Vườn Lài, cách ngã 7 Lý Thái Tổ khoảng 200 m. Tầng trệt của ngôi nhà cho thuê mặt bằng làm quán cà phê, cạnh đó là dãy nhà ống, văn phòng, cửa hàng kinh doanh sầm uất.
Lúc này hai nhân viên pha chế, cùng người bên trong nhà phát hiện sự cố đã chạy ra bên ngoài thoát thân. Khói tỏa ra mù mịt ra ban công, lan lên cửa sổ ở các lầu phía trên. Anh Hưng, ở gần hiện trường cho biết, khi khói đen bao trùm cửa sổ, hàng xóm và nhân viên quán cà phê đã hô lớn để nhiều người phía trên và khách đang uống cà phê chạy ra ngoài.
"Sức nóng làm bể kính cửa sổ rơi xuống đường nhưng may mắn không trúng người ở phía dưới", anh Hưng nói.
Đội Cảnh sát PCCC ở cách đó 2 km đã nhanh chóng điều xe chữa cháy cùng gần chục chiến sĩ đến hiện trường. Lính cứu hỏa dùng lăng xịt nước dập lửa ở lầu một còn nhiều người khác chống cháy lan.
Hỏa hoạn được dập tắt sau khoảng 10 phút, không gây thương vong. Một số tài sản bên trong ngôi nhà bị thiêu rụi. Các bức tường, ô cửa sổ ám khói đen, Nguyên nhân ban đầu có thể do chập điện gây cháy đồ nội thất ở lầu một.
Ở những hiện trường tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh, "rà từng nắm đất" không phải là cách nói giàu hình ảnh mà đúng nghĩa đen. Một buổi chiều đầu tháng 4, giữa cái nắng đầu hè gay gắt của miền Trung, chúng tôi có mặt tại một khu đất thuộc thôn Long Đại (xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị), nơi đang diễn ra hoạt động tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh. Đây là một trong những điểm tìm kiếm phối hợp giữa Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích (VNOSMP - Bộ Ngoại giao) và Cơ quan Tìm kiếm tù binh và quân nhân mất tích Mỹ (DPAA).
Thật ấn tượng với một "dây chuyền" khép kín, nơi có khoảng 70 người, cả Việt lẫn Mỹ, được bố trí thành từng vị trí cụ thể, liên kết chặt chẽ với nhau. Ở khu vực nghi ngờ có dấu tích của quân nhân Mỹ mất tích, máy múc bóc tách từng lớp đất theo phương pháp bậc thang, tạo thành những hố vuông vức. Từng gàu đất sau đó được chuyển vào các xô nhựa, rồi theo tay người chuyền dần qua các công đoạn tiếp theo.
Ở công đoạn sàng lọc, đất từ gàu được đổ lên những máng kim loại, nước từ hệ thống ống dẫn xối trực tiếp xuống. Dưới dòng nước chảy mạnh, đất dần trôi qua lớp lưới, để lại phía trên những vật thể lớn hơn: có thể là đá, cũng có thể là những mảnh kim loại, xương hoặc bất cứ thứ gì đáng nghi ngờ.
Từ đây, mọi người sẽ dùng đôi tay trần lặng lẽ rà đi rà lại lớp đất ướt. Khi phát hiện vật thể lạ, công việc lập tức dừng lại ở điểm đó. Các chuyên gia tiến đến, quan sát kỹ lưỡng, rồi đưa ra quyết định: giữ lại để phân tích hay loại bỏ. Quy trình ấy lặp đi lặp lại đều đặn, nghiêm ngặt, gần như không có sai sót. Riêng tại địa điểm này, lực lượng tìm kiếm đã quay trở lại lần thứ 3…
Có khoảng 50 nông dân được thuê làm việc tại hiện trường tìm kiếm. Họ đều là người dân ở thôn Long Đại, hầu hết là phụ nữ trung niên. Bà Phan Thị Trưng (52 tuổi) tham gia công việc này gần 1 tháng. Mỗi ngày, bà cùng mọi người làm việc theo khung giờ cố định: từ 8 giờ 30 đến 11 giờ và từ 12 giờ 45 đến 15 giờ 15. "Trước khi vào làm, tụi tôi được hướng dẫn rất kỹ. Công việc chủ yếu là tay chân nên cũng không quá khó. Nhưng riêng phần xử lý những vật tìm thấy thì tụi tôi không được đụng vào, đó là việc của chuyên gia", bà Trưng nói, tay vẫn đều đặn sàng từng vốc đất.
Bà Nguyễn Thị Khai (53 tuổi) tiết lộ mỗi ngày công được nhận 230.000 đồng. "Chúng tôi vẫn đang ở trong mùa vụ đồng áng. Nhưng rõ ràng ở quê mà được trả 230.000 đồng/ngày thì thật khó để từ chối. Những phụ nữ nông thôn như chúng tôi đến với công việc này trước hết là vì thu nhập. Nhưng nếu chúng tôi góp phần để giúp họ tìm thấy dấu vết quân nhân Mỹ mất tích thì cũng tuyệt vời. Họ vui, mình cũng vui… Bởi ai cũng là con người, ai cũng có người thân đang mong ngóng mà chiến tranh thì cũng qua lâu rồi", bà Khai nói.
Cũng trong dây chuyền làm việc khép kín ấy, có không ít chuyên gia, nhân viên Mỹ đang mướt mồ hôi làm việc. Quỳnh Như, sinh ra tại VN nhưng lớn lên ở Mỹ, đang làm phiên dịch. Đây là lần thứ 2 Quỳnh Như trở về VN trong vai trò này. Lần trước, chị ở lại suốt 2 tháng để tham gia hỗ trợ công việc. Dù nhiệm vụ chính là phiên dịch, nhưng Quỳnh Như không chỉ đứng ngoài quan sát mà thường xuyên tham gia trực tiếp vào dây chuyền, cùng mọi người sàng đất, tìm kiếm...
"Em rất vui khi được tham gia đoàn. Thỉnh thoảng cũng buồn khi nghĩ đến chiến tranh ngày xưa, đến những người mất tích. Nhưng em thấy mình đang làm một công việc có ý nghĩa, góp phần nhỏ để kết nối 2 quốc gia", Quỳnh Như chia sẻ.
Ông Lê Công Tiến, Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích (VNOSMP - Bộ Ngoại giao), cho rằng vụ tai nạn máy bay năm 2001 làm 16 người hy sinh nhắc nhở rằng hợp tác nhân đạo về MIA là công việc khó khăn, nguy hiểm, chứa đựng những rủi ro; nhưng từ đó các biện pháp đảm bảo an toàn cho hoạt động MIA được tăng cường. "Từ năm 2001 đến nay, có thêm gần 100 đợt hoạt động đã được triển khai an toàn, góp phần vào kết quả trao trả hàng trăm hòm đựng hài cốt và xác định được danh tính nhiều trường hợp quân nhân Mỹ mất tích để trả về gia đình họ", ông Tiến khẳng định.
Ông John McIntyre, Đại biện Mỹ tại VN, cũng thường xuyên dõi theo những thành tựu chung mà hai bên đạt được trong nỗ lực khắc phục hậu quả chiến tranh, trân trọng ghi nhận những bước tiến to lớn trong công tác tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích. "Các đội tìm kiếm quân nhân mất tích hoạt động trong những điều kiện địa hình khắc nghiệt bậc nhất của đất nước xinh đẹp này. Thời tiết khó lường, địa hình núi dốc hiểm trở và rừng rậm dày đặc khiến mỗi nhiệm vụ tìm kiếm, khai quật đều trở nên vô cùng phức tạp. Những ai từng bay tới các khu vực hẻo lánh và băng rừng lội suối để tiếp cận hiện trường khai quật đều thấu hiểu rằng công việc này đòi hỏi trình độ chuyên môn cao cùng sự chuẩn bị kỹ lưỡng đến mức nào", ông John McIntyre nói.
Cũng theo ông John McIntyre, việc kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh sẽ tiếp nối. Bởi mỗi nhiệm vụ tìm kiếm, mỗi cuộc khai quật, mỗi lần xác định danh tính đều là minh chứng cho một lời hứa không phai nhạt theo thời gian. "Đó là lời hứa với các gia đình. Đó là lời hứa giữa hai quốc gia. Và đó là lời hứa mà chúng ta quyết tâm thực hiện đến cùng", ông John McIntyre nhấn mạnh.
Cục Đường bộ vừa có văn bản gửi các nhà đầu tư dự án trạm dừng nghỉ trên cao tốc Bắc - Nam yêu cầu thúc tiến độ dự án, gồm liên danh Petrolimex; liên danh Futabuslines - Thành Hiệp Phát; liên danh T&T - 19/5 - Trung Phương - Đông Bắc; liên danh Thành Thành Nam - Châu Thành - Việt Hàn - Sài Gòn Investment - Thành Thành Công Lâm Đồng.
Theo Cục Đường bộ, đến nay đã có 15/21 trạm dừng nghỉ khai thác một số công trình dịch vụ công phục vụ nhu cầu giao thông trên cao tốc.
Thời gian qua, dù Cục Đường bộ Việt Nam đã có nhiều văn bản đôn đốc, cảnh báo và yêu cầu các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ hoàn thành nhưng tiến độ thi công các trạm rất chậm, không đáp ứng yêu cầu.
Việc đầu tư hoàn thành các trạm dừng nghỉ để phục vụ người dân và phương tiện lưu thông trên các tuyến cao tốc khi đưa vào khai thác là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết và là một trong các điều kiện để triển khai thu phí đường cao tốc do Nhà nước đầu tư. Do đó, Cục Đường bộ yêu cầu các nhà đầu tư tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành công trình dịch vụ công trước 30.4, hoàn thành toàn bộ trạm theo tiến độ hợp đồng và yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng.
Nếu vi phạm các nghĩa vụ theo quy định của hợp đồng và pháp luật, nhà đầu tư hoàn toàn chịu trách nhiệm và Cục Đường bộ sẽ xem xét xử lý theo quy định.
Đồng thời, cục cũng yêu cầu ban quản lý dự án phối hợp với địa phương để xử lý dứt điểm tồn tại, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt tại dự án trạm dừng nghỉ Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144+560.
