Phát hiện nhóm máu mới hiếm hơn ‘máu vàng’

Màu sắc của bộ đồ phi hành gia không chỉ mang tính biểu tượng mà còn gắn liền với yếu tố an toàn. Trong chương trình Artemis II, các phi hành gia sử dụng bộ đồ màu cam nổi bật, khác với màu trắng quen thuộc của thời chương trình Apollo.

Theo trang IFLScience ngày 9-4, màu cam được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) sử dụng không phải là ngẫu nhiên, mà là "cam quốc tế" - tông màu có độ hiển thị rất cao.

Màu này giúp dễ dàng nhận diện phi hành gia trong các tình huống khẩn cấp, đặc biệt khi tàu hạ cánh xuống biển. Trong môi trường đại dương rộng lớn, màu cam nổi bật rõ rệt so với nền xanh, hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn.

Trên thực tế, trang phục phi hành gia đã trải qua nhiều thay đổi.

Thời kỳ chương trình Mercury (1958 - 1963), bộ đồ có màu kim loại do sử dụng ni lông phủ nhôm để kiểm soát nhiệt.

Sang chương trình Gemini (1961 - 1966) và Apollo (1961 - 1972), màu trắng được lựa chọn khi vật liệu cách nhiệt thay đổi. Màu trắng cũng nhằm phản xạ bức xạ Mặt trời, phù hợp với các hoạt động ngoài không gian.

Màu trắng cũng tiếp tục sử dụng cho bộ đồ phi hành gia trên Trạm Skylab, trạm vũ trụ đầu tiên của Mỹ, bên cạnh màu xanh lam và đỏ thời trang để "đồng điệu" với logo của NASA.

Kỷ nguyên tàu con thoi mang đến những màu sắc mới, nổi bật với màu vàng mù tạt.

Bước ngoặt quan trọng xảy ra sau thảm họa Challenger, khi tàu con thoi này phát nổ chỉ 73 giây sau khi cất cánh vào năm 1986.

Sau sự cố khiến 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, NASA quyết định áp dụng bộ đồ màu cam cho các giai đoạn phóng và quay trở lại Trái đất, nhằm tăng khả năng tìm kiếm và cứu hộ trong trường hợp khẩn cấp.

Dù vậy, màu trắng vẫn được sử dụng cho các bộ đồ hoạt động ngoài không gian nhờ khả năng phản xạ nhiệt tốt.

Trong chương trình Artemis, yếu tố này càng quan trọng hơn khi tàu Orion được thiết kế với nhiều kịch bản hạ cánh xuống biển để phòng bất trắc, từ Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương.

Dự kiến tàu Orion chở theo 4 phi hành gia Artemis II sẽ đáp xuống Thái Bình Dương ở ngoài khơi San Diego, bang California, Mỹ vào 20h07 ngày 10-4 địa phương (7h07 ngày 11-4 giờ Việt Nam).

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/vi-sao-phi-hanh-gia-artemis-ii-mac-do-mau-cam-thay-vi-mau-trang-nhu-apollo-20260410101552542.htm

The Guardian ngày 24.4 đưa tin ông Ernie Dosio (75 tuổi), đang có chuyến đi săn linh dương lưng vàng tại Gabon tuần trước thì gặp nạn.

Khi đang ở trong khu rừng nhiệt đới Lope-Okanda hôm 17.4, ông cùng người hướng dẫn đã bất ngờ chạm trán 5 con voi cái đi cùng một voi con. Những con voi đã “bất ngờ” trước sự xuất hiện của ông Dosio và lao đến, khiến vị triệu phú bị đàn voi giẫm đạp.

Công ty tổ chức các chuyến đi săn Collect Africa đã xác nhận cái chết của khách hàng Dosio. Người hướng dẫn đi theo cũng bị thương nặng.

Ông Ernie Dosio là chủ sở hữu của Pacific AgriLands, một công ty quản lý 12.000 mẫu đất trồng nho (gần 5.000 ha) ở thành phố Modesto (bang California, Mỹ), đồng thời là bên cung cấp các dịch vụ và hỗ trợ tài chính cho các nhà sản xuất rượu vang.

Đại sứ quán Mỹ tại Gabon hiện đang phối hợp để đưa thi thể của ông Dosio về California.

Các khu rừng ở Gabon được biết đến là nơi trú ngụ của khoảng 95.000 con voi rừng, chiếm phần lớn quần thể loài voi này trên toàn cầu, vốn đang được xem là loài có nguy cơ tuyệt chủng rất cao. Các chuyến đi săn được cấp phép ở châu Phi rất phổ biến đối với một số đại gia ở Mỹ

Một thợ săn đã nghỉ hưu từng quen biết ông Dosio chia sẻ: “Ernie đã đi săn kể từ khi ông ấy biết cầm súng trường và có rất nhiều chiến lợi phẩm từ châu Phi cũng như Mỹ. Mặc dù nhiều người không đồng tình với việc săn thú lớn, tất cả các chuyến đi săn của Ernie đều được cấp phép nghiêm ngặt, minh bạch và có những hạn chế nhằm kiểm soát số lượng cá thể động vật”.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hình ảnh mà một binh sĩ Ukraine cho các phóng viên CNN xem thoạt nhìn không có gì ấn tượng. Hai người lính giơ cao tay đầu hàng, cẩn trọng tuân theo mệnh lệnh từ phía bên kia.

Tuy nhiên, điều gây bất ngờ là ở phía bên kia không có bóng dáng con người nào. Thay vào đó, hai binh sĩ Nga đang đầu hàng trước các robot mặt đất và thiết bị bay không người lái (drone) của Ukraine, vốn được điều khiển bởi một phi công từ vị trí an toàn cách tiền tuyến nhiều km.

Đây là tương lai của các cuộc xung đột và nó đã bắt đầu ở Ukraine. "Vị trí này đã được kiểm soát mà không cần tốn một viên đạn", Mykola Zinkevych, chỉ huy đơn vị "NC13" thuộc Lữ đoàn Xung kích Độc lập số 3 của Ukraine, chuyên trách các hệ thống tấn công robot mặt đất, nói.

Zinkevych cho biết cảnh tượng trên diễn ra trong một chiến dịch hồi năm ngoái và là lần đầu tiên Ukraine chiếm một vị trí của đối phương mà không có bất kỳ lính bộ binh nào tham gia. Kể từ đó, những nhiệm vụ sử dụng robot thay thế con người đã trở thành công việc hằng ngày của đơn vị NC13.

Bầu trời khu vực tiền tuyến tại Ukraine đã tràn ngập drone trong nhiều năm qua, tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với bộ binh. Vì thế, Ukraine bắt đầu thử nghiệm các robot mặt đất, loại phương tiện điều khiển từ xa chạy bằng bánh lốp hoặc bánh xích, cùng những hệ thống robot trên cạn khác.

Ban đầu, chúng chủ yếu tham gia các nhiệm vụ sơ tán thương binh hay tiếp tế, nhưng theo thời gian, những robot này ngày càng được sử dụng nhiều hơn để thực hiện các cuộc tấn công trực diện.

Robot mặt đất khó bị phát hiện và đánh chặn hơn nhiều so với các phương tiện quân sự cỡ lớn. So với drone, chúng có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và mang theo tải trọng lớn hơn nhiều. Chúng cũng bền bỉ hơn và có thời lượng pin dài hơn.

Cuối năm ngoái, Quân đoàn 3 Ukraine cho hay một robot mặt đất trang bị súng máy đã cầm chân lực lượng xung kích của Nga suốt 45 ngày. Robot này chỉ cần bảo dưỡng nhẹ và sạc lại pin hai ngày một lần.

"Chúng tôi phải hiểu rằng mình sẽ không bao giờ có thêm nhân lực và cũng không bao giờ có ưu thế về quân số trước đối phương", Zinkevych nói. "Vì vậy, chúng tôi cần đạt được ưu thế thông qua công nghệ".

Zinkevych cho hay mục tiêu hiện tại của quân đội Ukraine là thay thế 1/3 bộ binh bằng robot và drone trong năm nay. Ukraine không công bố dữ liệu về lực lượng bộ binh, nhưng Tổng thống Volodymyr Zelensky hồi tháng 1/2025 cho biết nước này có khoảng 880.000 binh sĩ trong biên chế, chủ yếu là bộ binh.

Ông Zelensky hồi đầu tuần cho hay robot và drone của nước này đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ chỉ trong ba tháng qua. "Hơn 22.000 sinh mạng đã được cứu khi robot tiến vào những khu vực nguy hiểm nhất thay cho người lính", ông nói.

Robert Tollast, chuyên gia về tác chiến trên bộ tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nhận định những tiến bộ mới tại Ukraine "sẽ thổi bùng một cuộc tranh luận gay gắt về việc liệu những robot này có phải là tương lai của xung đột vũ trang hay không".

Ông cho rằng các robot mặt đất có thể sẽ gặp khó khăn trong việc giữ vững trận địa, ví việc này giống như sử dụng xe tăng mà không có bộ binh hỗ trợ.

"Tuy nhiên, chúng đang cứu sống ngày càng nhiều binh sĩ trong các nhiệm vụ sơ tán, tiếp tế nguy hiểm, rà phá bom mìn và tham gia thường xuyên hơn vào các cuộc giao tranh", Tollast nói. "Điều này cực kỳ quan trọng trong một cuộc chiến mà khả năng giám sát của drone khiến mọi chuyển động gần tiền tuyến, dù là nhỏ nhất, đều khiến bạn bị đe dọa tính mạng".

Ưu thế của robot

Hơn 4 năm xung đột đã khiến Ukraine trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu về drone và các hệ thống robot trên chiến trường. Nỗ lực giành ưu thế trong lĩnh vực này càng được thúc đẩy mạnh mẽ sau khi ông Mykhailo Fedorov được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine hồi tháng một.

Ông Fedorov trước đây là Bộ trưởng Chuyển đổi số, giám sát dự án phát triển drone tác chiến của Ukraine. Sau khi tiếp quản Bộ Quốc phòng, ông đã công bố một kế hoạch cải tổ nhằm "ép Nga phải tiến tới hòa bình".

Chiến lược tập trung trọng tâm vào công nghệ và dữ liệu, với sự góp mặt của hàng trăm doanh nghiệp trong hàng chục dự án phát triển và sản xuất thiết bị tự hành do chính phủ điều hành.

Fedorov hôm 19/4 cho biết ông muốn các hệ thống robot mặt đất trong tương lai sẽ đảm nhận toàn bộ công tác hậu cần tại tiền tuyến của Ukraine.

Kế hoạch do Bộ trưởng Fedorov đề ra tập trung vào cả phòng thủ và tấn công. Mục tiêu là sử dụng dữ liệu và công nghệ để nhận diện mọi mối đe dọa từ trên không theo thời gian thực và đánh chặn ít nhất 95% tên lửa cũng như drone, đồng thời thiết lập một "vùng hủy diệt" rộng 15-20 km dọc tiền tuyến, nơi drone và robot hoạt động liên tục. Bộ Quốc phòng Ukraine cuối tuần trước cho biết khoảng 1.000 kíp điều khiển đã bắt đầu hoạt động trong chương trình mới này.

Zinkevych, chỉ huy lực lượng robot mặt đất của Ukraine, cho hay khả năng mở rộng quy mô lực lượng là yếu tố then chốt quyết định thành bại. Theo ông, Nga đang bị tụt lại phía sau trong cuộc đua nhưng cũng đang đạt được những tiến bộ nhất định. "Trên chiến trường, yếu tố quyết định không phải là ai đã phát minh ra công nghệ hay cách áp dụng nó mà là ai có thể tăng quy mô sử dụng trong dài hạn".

Những tiến bộ công nghệ mới nhất đã mang lại cho Ukraine lợi thế rõ rệt. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), cơ quan giám sát xung đột có trụ sở tại Mỹ, gần đây đánh giá ưu thế về drone "có thể đang góp phần làm chững đà tiến công của Nga và hỗ trợ cho các cuộc phản công gần đây của Ukraine".

"Mặc dù chưa bên nào đạt được lợi thế giúp định đoạt cuộc chơi, những chiến dịch tấn công bằng drone tầm trung của Ukraine đã giúp Kiev giành lại thế chủ động", các chuyên gia ISW viết trong một báo cáo, thêm rằng "thách thức hiện nay đối với Ukraine là phải luôn đi trước một bước khi Nga có những động thái đáp trả".

Đổi chuyên môn lấy tên lửa

Dù lợi thế trên chiến trường nhờ drone có thể không mang tính then chốt đối với toàn bộ cuộc chiến, vị thế dẫn đầu rõ rệt của Ukraine trong lĩnh vực này đang ngày càng nhận được nhiều chú ý bên ngoài châu Âu.

Một ví dụ điển hình là tại Trung Đông, nơi nhiều quốc gia từng chi những khoản tiền khổng lồ để xây dựng năng lực quân sự truyền thống, đã rơi vào tình cảnh phải sử dụng những quả tên lửa trị giá 4 triệu USD chỉ để bắn hạ một drone có chi phí sản xuất vỏn vẹn 50.000 USD được Iran phóng ra.

Trong khi đó, Ukraine đã phát triển những phương thức rẻ hơn và hiệu quả hơn nhiều để đối phó với drone Nga. Điều đó đã thuyết phục được nhiều nước Trung Đông.

Ông Zelensky đã thực hiện chuyến công du tới Arab Saudi, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trước khi lên đường sang Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, nhằm đề xuất chia sẻ những kinh nghiệm thực chiến quý báu của Ukraine về phòng thủ drone để đổi lấy hỗ trợ về tài chính hoặc vũ khí.

Kiev có nhiều "bài học" cho các quốc gia vùng Vịnh, những nước vốn sở hữu nguồn lực mà Ukraine đang rất cần, như tên lửa cho hệ thống phòng không. Ngoài ra, ông Zelensky cũng đã ký kết một loạt thỏa thuận mới với nhiều quốc gia châu Âu.

Điều quan trọng tiếp theo đối với Ukraine và bất kỳ lực lượng quân sự nào trên thế giới chắc chắn là AI. Ukraine đang đạt được những bước tiến dài trong việc phát triển và huấn luyện các mô hình AI cho những hệ thống không người lái bằng cách sử dụng dữ liệu thực tế từ chiến trường.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn tỏ ra thận trọng về việc áp dụng AI vào các loại robot mặt đất. Zinkevych cho biết ông có thể hình dung ra việc tự động hóa một số quy trình nhất định, nhưng không chắc rằng những công nghệ tự hành hoàn toàn sẽ có chỗ đứng trên chiến trường.

"Quyết định cuối cùng luôn phải do con người đưa ra", ông nói. "Liệu bạn có dám giao phó vũ khí cho AI không? Làm sao chúng ta chắc chắn được rằng nó có thể phân biệt giữa đồng đội và kẻ thù? Làm sao đảm bảo sẽ không xảy ra sự cố hay sai sót nào?".

Song với tư cách một cựu lính bộ binh và từng chỉ huy các nhóm đột kích, Zinkevych cho biết ông liên tục cảm thấy kinh ngạc trước những tiến bộ công nghệ mà mình đã chứng kiến trong suốt 4 năm qua.

"Nếu nghe chính mình nói những điều này vào năm 2022, tôi sẽ bảo rằng đó là lời của kẻ điên, tất cả chỉ là khoa học viễn tưởng", ông cho hay.

Nhưng giờ đây ông hoàn toàn tin tưởng vào hướng đi này. "Sinh mạng con người là vô giá, trong khi robot lại không đổ máu. Chính vì vậy, quan điểm của tôi là cần phải đẩy nhanh hơn nữa việc phát triển các hệ thống robot mặt đất với quy mô lớn hơn, đồng thời triển khai chúng như một hệ thống tổng thể trên chiến trường".

Tin Gốc: Vnexpress