Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: “Đã bắt được Dì Mai rồi!”. Lin Yuhui đáp: “Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến”.
“Dì Mai” là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là “Dì Mai” và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của “Dì Mai” khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung “Dì Mai”. Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm – lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động “Kế hoạch Kép 100”: vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được “gặp” lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của “Dì Mai” có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với “Dì Mai”) xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc “3 không”: không gỡ bức chân dung “Dì Mai” khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự – Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn “Dì Mai” có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: “Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi”.
Theo hồ sơ vụ án, mặc dù Công ty Phú Mỹ không đủ năng lực tài chính, nhưng từ năm 2007, dưới sự chỉ đạo của bà Hứa Thị Phấn (nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị, đã mất) công ty này đã lập hồ sơ vay vốn ngân hàng để đầu tư vào dự án khu dân cư Garden City (khu 13D, huyện Bình Chánh).
Tài sản thế chấp cho các hợp đồng tín dụng là toàn bộ dự án Garden City diện tích 279.269m², mặc dù tại thời điểm đó, dự án chưa đủ điều kiện pháp lý để thế chấp và Công ty Phú Mỹ cũng chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính hay được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Các bị cáo thuộc nhóm Công ty Phú Mỹ gồm Trần Hoàng Trinh, Hứa Xường (em trai bà Phấn), Hứa Thị Bích Hạnh (cháu bà Phấn), Ngô Nguyễn Đoan Trang và Lâm Kim Dũng đã ký khống các biên bản họp hội đồng quản trị và tài liệu liên quan để giúp bà Phấn hoàn thiện hồ sơ vay vốn.
Các bị cáo Phạm Thị Mai Toan, Trần Thị Bích Ngọ, Đào Thị Thu Hòa, Đặng Thị Thu Hương (cựu cán bộ ngân hàng) đã không thẩm định thực tế năng lực tài chính của khách hàng, không kiểm tra tình trạng pháp lý thực tế của tài sản đảm bảo...
Tính đến ngày 15-8-2024, khoản vay của Công ty Phú Mỹ đã rơi vào nợ xấu nhóm 5. Sau khi trừ đi các giá trị tài sản đảm bảo có thể thu hồi, cơ quan chức năng xác định hành vi của các bị cáo đã gây thiệt hại cho ngân hàng tổng số tiền là 73 tỉ đồng.
Sau đó các bị cáo Trần Hoàng Trinh, Hứa Xường, Hứa Thị Bích Hạnh, Ngô Nguyễn Đoan Trang, Lâm Kim Dũng bị truy tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Các bị cáo Phạm Thị Mai Toan, Trần Thị Bích Ngọ, Đào Thị Thu Hòa, Đặng Thị Thu Hương bị truy tố về tội vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Riêng đối với bà Hứa Thị Phấn, do đã qua đời vào ngày 13-2-2023 nên cơ quan điều tra không xem xét xử lý hình sự. Ông Hứa Xường hiện đang bỏ trốn và đã bị truy nã.
Theo đại diện viện kiểm sát, trong vụ án này bà Hứa Thị Phấn giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, hưởng lợi toàn bộ số tiền chiếm đoạt trong vụ án. Tuy nhiên hiện do bà Phấn đã chết, nên không xử lý hình sự với bà Phấn.
Viện kiểm sát xác định các bị cáo trong vụ án đều là những người có trình độ, nhận thức pháp luật, nhận thức xã hội; có đầy đủ năng lực để nhận thức được những hành vi nào phù hợp với quy định của pháp luật.
Tuy nhiên chỉ vì tư lợi, vì động cơ cá nhân, và cả vì nhận thức pháp luật chưa đầy đủ, các bị cáo đã thực hiện hành vi phạm tội, giúp sức cho bà Hứa Thị Phấn chiếm đoạt số tiền lớn của ngân hàng.
Bị cáo Hứa Xường hiện đang bỏ trốn, bị truy nã, cơ quan tiến hành tố tụng vận động về đầu thú, để hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật, nhưng đến nay vẫn chưa trình diện, do đó cũng cần xử lý nghiêm.
Tại phiên tòa, đại diện ngân hàng xác nhận các khoản nợ của Công ty Phú Mỹ đã tất toán, hiện không còn thiệt hại của vụ án.
Đồng thời đại diện viện kiểm sát đề nghị hội đồng xét xử lưu tâm xem xét các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với các bị cáo như thành khẩn khai báo, khắc phục hậu quả…
Từ những phân tích trên, đại diện viện kiểm sát đề nghị hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Hứa Xường 16-18 năm tù, Trần Hoàng Trinh từ 15-16 năm tù; Ngô Nguyễn Đoan Trang, Lâm Kim Dũng từ 12-13 năm tù, Hứa Thị Bích Hạnh từ 4-5 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Viện kiểm sát cũng đề nghị hội đồng xét xử phạt bà Trần Thị Bích Ngọ, Phạm Thị Mai Toan từ 6-7 năm tù, Đào Thị Thu Hòa và Đặng Thị Thu Hương từ 5-6 năm tù về tội vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Theo Cục CSGT (Bộ Công an), qua nắm tình hình trên mạng xã hội, Đội CSGT đường bộ số 5, Phòng CSGT Công an TP Hải Phòng đã xác minh vụ ba thanh niên đi xe máy không gắn biển số, chở ba còn dùng dép đánh người đi đường thuộc địa bàn phường Trần Hưng Đạo.
Theo cơ quan chức năng, người điều khiển xe là N.B.A. (SN 2008, trú tại phường Trần Hưng Đạo). Nam thanh niên hiện là học sinh tại một trung tâm giáo dục trên địa bàn. Hai người đi cùng gồm N.H.L. (SN 2007) và N.B.T. (SN 2005).
Phương tiện vi phạm là xe Honda Airblade màu đen chưa đăng ký, không gắn biển số.
Lực lượng CSGT đã lập biên bản xử lý N.B.A. về các lỗi chở theo hai người trên xe, không đội mũ bảo hiểm, điều khiển xe không gắn biển số, không có giấy chứng nhận đăng ký xe, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe trên 50cm3 và xe không có gương chiếu hậu.
Lực lượng chức năng tiếp tục phối hợp xác minh, làm rõ các hành vi liên quan của những người đi cùng.
Công an TP Hải Phòng cho biết các hành vi vi phạm pháp luật, gây mất trật tự an toàn giao thông và ảnh hưởng xấu trên mạng xã hội sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.
Tôi kinh doanh dịch vụ du lịch, trong đó có dịch vụ cho thuê xe gắn máy. Gần đây có nhiều trường hợp người nước ngoài chạy xe vi phạm giao thông: không đội nón bảo hiểm, vi phạm nồng độ cồn, chạy quá tốc độ, gây tai nạn giao thông..., trong đó có người không có bằng lái.
Vậy xin hỏi làm cách nào để kiểm tra được bằng lái của người nước ngoài? (Bạn đọc Huy Hòa, phường Nha Trang, Khánh Hòa).
Người nước ngoài muốn chạy xe máy trên các tuyến đường ở Việt Nam phải có bằng lái quốc tế cùng một số giấy tờ liên quan, trên bằng lái quốc tế thể hiện người này được phép lái loại xe nào.
Chủ các cơ sở, tổ chức kinh doanh dịch vụ cho người nước ngoài thuê xe phải yêu cầu người nước ngoài xuất trình được bằng lái quốc tế có phù hợp với loại xe yêu cầu thuê hay không.
Trên bằng lái quốc tế sẽ có hình vẽ hiển thị việc người nước ngoài được phép lái loại xe nào, từ đó sẽ là căn cứ để các cơ sở kinh doanh thuê xe xác định người đó có đủ điều kiện hay không.
"Nếu trên bằng lái quốc tế tích vào hình xe mô tô tức là người này được phép điều khiển xe mô tô, tích vào hình xe hơi thì được phép lái xe hơi" - vị này cho hay.
Trong khi đó lãnh đạo một trạm cảnh sát giao thông ở Khánh Hòa cho rằng hiện nay tình trạng làm giả bằng lái quốc tế vẫn còn diễn ra, để xác minh bằng giả hay bằng thật rất phức tạp và tốn nhiều thời gian.
