Tổng thống Donald Trump ngày 3/5 thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng nhiều nước đã liên hệ với Mỹ trong thời gian qua, đề nghị hỗ trợ các tàu của họ đang mắc kẹt tại vùng Vịnh vì xung đột Trung Đông và tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz.
Ông nói những quốc gia này “không liên quan đến chiến sự, luôn giữ lập trường trung lập và gần như chỉ là những người vô tội đứng bên lề”.
“Chúng tôi sẽ dẫn đường cho tàu của họ di chuyển an toàn khỏi vùng biển bị phong tỏa, để họ có thể tiếp tục công việc một cách tự do. Đây là tàu từ những nước không liên quan đến diễn biến hiện nay tại Trung Đông”, ông Trump nói, cho biết chiến dịch hộ tống mang tên “Dự án Tự do” sẽ bắt đầu vào sáng nay.
Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ sẽ “xử lý kiên quyết” với mọi nỗ lực can thiệp vào chiến dịch. “Đây là cử chỉ nhân đạo từ Mỹ, các nước Trung Đông và đặc biệt là Iran”, ông viết, song không đề cập cụ thể chiến dịch này có được Washington điều phối với Tehran hay không.
Giới chức Iran chưa lên tiếng về thông tin.
Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) ngày 3/5 cho biết đã nhận báo cáo một tàu hàng bị nhiều xuồng nhỏ tấn công ở vùng biển cách thị trấn Sirik của Iran khoảng 20 km về phía tây, ở khu vực bờ bắc của eo biển Hormuz
Cơ quan này không nêu rõ tên và quốc tịch của tàu hàng bị tấn công, cho biết toàn bộ thủy thủ trên con tàu đã an toàn và không ghi nhận tác động môi trường nào.
Nhiều tàu hàng mắc kẹt ở vùng Vịnh đang thiếu lương thực và nhu yếu phẩm, khiến điều kiện sinh hoạt của thủy thủ đoàn trên tàu trở nên khó khăn.
Thông báo được đưa ra giữa lúc tác động kinh tế từ cuộc phong tỏa eo biển Hormuz ngày càng rõ rệt. Sau thông báo của ông Trump, giá dầu đã giảm khoảng 2%.
Washington và Tehran vẫn duy trì lệnh ngừng bắn, song triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa rõ ràng. Tổng thống Trump cho biết các cuộc thảo luận với Iran vẫn đang diễn ra và “có thể dẫn đến điều gì đó rất tích cực”.
Kể từ khi xung đột nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia “thân thiện”, trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4.
Theo Đài phát thanh và truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) ngày 10-5, phản hồi của Tehran - được chuyển tới nước trung gian Pakistan - tập trung vào việc chấm dứt chiến sự "trên mọi mặt trận, đặc biệt tại Lebanon" cũng như "bảo đảm an ninh hàng hải".
Chia sẻ với Hãng tin IRNA, một nguồn tin am hiểu cho biết theo đề xuất của Iran, giai đoạn đàm phán hiện tại sẽ chỉ tập trung vào việc chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực.
Hiện còn nhiều chi tiết trong phản hồi của Iran chưa được công bố.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cho biết ông kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Iran vào ngày 8-5. Theo trang The Hill, chính quyền ông Trump đã đề xuất với Tehran một bản ghi nhớ dài một trang.
Tuy nhiên khi thời gian chờ đợi kéo dài, thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran ngày càng lung lay.
Ngày 10-5, các nước tại Trung Đông ghi nhận các vụ tấn công mới bằng máy bay không người lái.
"Chúng tôi sẽ không bao giờ khuất phục trước kẻ thù. Việc nói tới đối thoại hay đàm phán không có nghĩa là đầu hàng hay rút lui" - Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên nền tảng X vào ngày 10-5.
Cùng ngày, Hãng tin IRNA tường thuật ông Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, đã gặp Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei và trình bày báo cáo về mức độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng vũ trang Iran.
Trong cuộc gặp, ông Abdollahi khẳng định quân đội Iran đã chuẩn bị đầy đủ để đối phó với các "hành động thù địch" từ Mỹ và Israel, song bản tin không nêu rõ thời điểm diễn ra cuộc gặp.
Ông đã nhận được "những chỉ thị và định hướng mới nhằm tiếp tục các chiến dịch để đối đầu với kẻ thù".
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thăm Trung Quốc tuần tới, áp lực nhằm sớm khép lại cuộc chiến giữa Mỹ - Iran ngày càng gia tăng, khi cuộc xung đột đã châm ngòi cho khủng hoảng năng lượng toàn cầu và đặt ra mối đe dọa ngày càng lớn với kinh tế thế giới.
"Đêm qua, lực lượng vũ trang Ukraine đã tấn công mỏ Bilorichenska ở Cộng hòa Lugansk, khiến một trạm biến áp bị hư hại. Do mất điện, 41 công nhân mắc kẹt dưới lòng đất", ông Leonid Pasechnik, lãnh đạo do Nga bổ nhiệm tại Lugansk, hôm nay cho biết.
Giới chức Lugansk đã huy động lực lượng triển khai các biện pháp để giải cứu nhóm thợ mỏ và khôi phục nguồn điện. Ông Pasechnik cho hay đội cứu nạn đã liên lạc được với các thợ mỏ mắc kẹt và biết được họ có sẵn nguồn nước uống dự trữ.
Hơn 99% diện tích Lugansk trên thực tế đang do lực lượng Nga kiểm soát, ngoại trừ một phần nhỏ ở phía tây đang giằng co. Các nhóm theo dõi chiến sự nhận định một số khu vực tại Lugansk vẫn thuộc vùng xám, nơi giao tranh đang diễn ra và không bên nào thực sự nắm quyền kiểm soát.
Ukraine đã tăng cường đáng kể các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng của Nga, bao gồm cả các trung tâm xuất khẩu dầu lớn nhất ở cả biển Baltic và biển Đen, nhằm giảm doanh thu của Moskva từ việc bán dầu, huyết mạch của nền kinh tế nước này.
Ít nhất 8 người bị thương, trong đó có hai trẻ em, và một số nhà dân bị hư hại trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào thành phố cảng Novorossiysk trên biển Đen, giới chức Nga ngày 6/4 cho hay. Hiện chưa rõ liệu cảng Novorossiysk, cửa ngõ xuất khẩu lớn nhất của Nga trên biển Đen, có bị nhắm mục tiêu hay không.
Ukraine hiện chưa lên tiếng về những thông tin này.
Quân đội Nga trước đó cho biết các đơn vị phòng không của họ đã bắn hạ 148 máy bay không người lái của Ukraine trong vòng ba giờ.
Tại khu vực do Nga kiểm soát ở tỉnh Donetsk, người đứng đầu chính quyền do Nga bổ nhiệm Andrei Chertkov nói rằng các đội sửa chữa đã khôi phục điện cho hai thành phố lớn là Donetsk và Makiivka, sau các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
Trước đó, ông Chertkov thông báo gần nửa triệu hộ gia đình đã bị mất điện. Công tác khắc phục sự cố vẫn tiếp tục ở những khu vực chưa có điện.
Nga gần đây cũng liên tục tấn công Ukraine bằng máy bay không người lái vào ban đêm. Một cuộc tập kích vào thành phố cảng Odesa ở miền nam Ukraine đêm qua đã khiến ba người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em, một quan chức quân đội Ukraine ngày 6/4 cho hay.
Điện Kremlin thời gian qua giữ nguyên yêu cầu Ukraine rút toàn bộ lực lượng khỏi phần còn lại của vùng Donbass, bao gồm Donetsk và Lugansk, để chấm dứt "giai đoạn nóng" của xung đột. Phía Nga cho rằng triển vọng giải quyết các vấn đề ngoại giao, bao gồm chấm dứt chiến sự, sẽ rộng mở hơn nếu Kiev đưa ra quyết định rút quân.
Kiev nhiều lần bác bỏ yêu cầu này, coi đây là điều không thể nhượng bộ.
Cát Diệu Trọng, 44 tuổi, nông dân huyện Dương, tỉnh Thiểm Tây, ngày 2/5 lái xe chở 4 tấn táo đến huyện Hàm Phong, tỉnh Hồ Bắc để bán hàng. Khi đang bán, anh bị đột quỵ và được đưa vào bệnh viện y học cổ truyền huyện Hàm Phong để cấp cứu.
Cát đã vượt qua nguy hiểm nhưng phải nằm viện để điều trị thêm và phục hồi chức năng. Vợ anh, chị Lương Lệ Lệ, khi hay tin đã lập tức đến chăm sóc chồng nhưng vì không biết lái xe, chị đành để lại xe tải chở đầy táo trong bệnh viện.
Là lao động chính trong nhà, Cát phải nuôi cha mẹ già đau yếu và hai con nhỏ đang tuổi ăn học. Biết được hoàn cảnh khó khăn của anh, bệnh viện đã phát động nhân viên cùng giúp anh bán táo.
Nhân viên bệnh viện đã lái xe táo ra trước cổng, dựng quầy để bán cho người dân. Mỗi cân táo được bán giá 5 tệ (0,6 USD) nhưng có nhiều người trả thêm để ủng hộ. Có nhân viên bệnh viện đã mua tới 500 tệ tiền táo, người khác thì mang đồ ăn cho chị Lương và động viên chị giữ gìn sức khỏe.
Nỗ lực "giải cứu" xe táo của bệnh viện Hàm Phong nhanh chóng được chia sẻ trên mạng xã hội. Trong vòng 19 tiếng, toàn bộ 4 tấn táo đã được bán hết, giúp gia đình anh Cát thu về 34.000 tệ (5.000 USD).
"Tôi vô cùng biết ơn người dân Hàm Phong. Tiền vốn số táo này là hơn 20.000 tệ, nếu táo bị hỏng, tôi không biết gia đình sẽ xoay sở ra sao", anh Cát nói trên giường bệnh hôm 6/5.
Lương bày tỏ cảm kích trước những y bác sĩ đã cứu mạng chồng mình, cũng như những người tốt bụng đã giúp gia đình chị vượt qua khó khăn. "Tôi không có người thân ở Hàm Phong nhưng mọi người đối xử với tôi như người nhà. Tôi sẽ không bao giờ quên tấm lòng của mọi người", chị nói.
Để đáp lại ân tình của huyện Hàm Phong, chính quyền huyện Dương, quê anh Cát, thông báo bắt đầu từ 7/5, người dân mang hộ khẩu thành phố Ân Thi, nơi quản lý huyện Hàm Phong, sẽ được miễn phí vé vào cửa các khu du lịch của huyện trong vòng một năm.
Các điểm tham quan được áp dụng gồm lăng mộ Thái Luân, thái giám thời Đông Hán (25-220) là người phát minh ra giấy ở Trung Quốc, cùng khu rừng bảo tồn loài cò quăm có mào quý hiếm.
Huyện Hàm Phong sau đó đáp lại bằng chính sách tương tự dành cho người dân huyện Dương. Một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất của Hàm Phong là thành cổ Thổ Ti Đường Nhai, di sản thế giới được UNESCO công nhận.
"Tôi đã rất xúc động khi đọc câu chuyện này. Bệnh viện và chính quyền ở Hồ Bắc đã làm rất tốt khi lan tỏa sáng kiến này tới toàn huyện. Cảm ơn tấm lòng yêu thương của các bạn", một người dùng mạng Trung Quốc bày tỏ.
