NY Post ngày 22/4 dẫn các nguồn thạo tin tại Pakistan nhận định vòng đàm phán hòa bình tiếp theo giữa Mỹ và Iran “có khả năng diễn ra tại Islamabad trong vòng 36-72 giờ tới”.
Phóng viên báo này sau đó gửi câu hỏi qua tin nhắn cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, đề nghị bình luận về thông tin này và nhận được phản hồi: “Rất có khả năng!”. Ông Trump không bình luận thêm về điều này.
Các nguồn tin tại Islamabad cho biết nỗ lực trung gian với Tehran đang có tín hiệu tích cực, mở ra khả năng nối lại đối thoại trong khung thời gian nói trên. Một nguồn nhận định rằng lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì bất chấp những phát biểu cứng rắn từ hai phía và chưa xuất hiện động thái leo thang quân sự.
Dẫn lời một nhà phân tích am hiểu về giới ngoại giao và quốc phòng Pakistan, NY Post cho biết triển vọng ngoại giao giải quyết xung đột với Iran hiện phụ thuộc vào việc Tehran đưa ra được một đề xuất thống nhất hay không. Nguồn tin này nhận định lập trường của Washington là sẽ chưa quay lại thương lượng cho đến khi Tehran đạt đồng thuận nội bộ.
Trong khi đó, CNN dẫn nguồn thạo tin tiết lộ Tổng thống Trump muốn giới hạn thời gian cho Iran nghiên cứu đề xuất thống nhất và nối lại tiến trình ngoại giao.
Washington không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn vô thời hạn và cũng không muốn đàm phán kéo dài. Các cố vấn của ông Trump nhận định nội bộ lãnh đạo Iran còn rạn nứt, khiến nước này chưa đạt đồng thuận để trao quyền cho phái đoàn đàm phán chốt thỏa thuận.
Quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn cho thấy mong muốn của ông Trump trong giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao, đồng thời thể hiện sự thận trọng trong nối lại các hành động quân sự. Trong thời gian này, Washington tin rằng việc phong tỏa các cảng Iran sẽ gây sức ép hiệu quả, nhưng cũng nhận ra rằng càng kéo dài phong tỏa, tác động tiêu cực lên nền kinh tế toàn cầu sẽ càng lớn.
Giới lãnh đạo Iran chưa tuyên bố sẽ cùng gia hạn lệnh ngừng bắn hay chọn cách phản ứng khác. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 22/4 nói nước này luôn sẵn sàng tự vệ trước mọi mối đe dọa, nhưng vẫn sẽ cố gắng theo đuổi các biện pháp ngoại giao và pháp lý để bảo vệ lợi ích quốc gia.
“Ngoại giao là công cụ bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia. Iran sẽ tham gia các nỗ lực ngoại giao khi nhận thấy tình hình cần thiết và hợp lý để thúc đẩy lợi ích quốc gia, cũng như để giữ gìn những thành quả mà Iran đã đạt được”, ông trả lời hãng thông tấn Tasnim.
Hành khách 48 tuổi này bắt đầu gây rối khi chuyến bay số hiệu 1837 của hãng hàng không Mỹ United Airlines khởi hành từ Cộng hòa Dominica hạ cánh xuống sân bay quốc tế Newark Liberty ở New Jersey, Mỹ hôm 2/5.
"Chuyến bay 1837 thông báo tình trạng khẩn cấp. Một hành khách vừa tấn công tiếp viên và đang cố mở cửa chính phía trước của khoang hành khách", phi công nói với kiểm soát viên không lưu sân bay Newark Liberty.
Phi công sau đó thêm rằng nam hành khách này đang cố tìm cách mở cửa xông vào buồng lái. Kiểm soát không lưu sau đó đã hướng dẫn phi công đưa máy bay vào vị trí đỗ an toàn, để cảnh sát sân bay có thể lên kiểm tra.
Chiếc Boeing 737 MAX 8 khi đó chở 170 hành khách cùng 6 thành viên phi hành đoàn. Cảnh sát sân bay Newark Liberty cho biết đã nhận được báo cáo về "vụ xô xát" trên chuyến bay của United Airlines và đã khống chế người này trên máy bay, rồi đưa đến bệnh viện để đánh giá tâm thần.
United Airlines ngày 3/5 xác nhận cảnh sát đã hỗ trợ phi hành đoàn xử lý hành khách gây rối. Hãng bày tỏ biết ơn phi hành đoàn vì những nỗ lực "đảm bảo an toàn cho các thành viên tổ bay và khách hàng của chúng tôi".
Cục hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đang điều tra sự việc. Giới chức chưa công bố danh tính của hành khách gây rối.
Kể từ đầu năm, các hãng hàng không ở Mỹ đã ghi nhận gần 500 vụ hành khách gây rối, theo FAA. Số lượng báo cáo về hành khách gây rối lên mức cao nhất là 5.973 vào năm 2021, rồi giảm dần kể từ đó và xuống còn 1.621 vào năm ngoái.
Theo quy định của FAA, hành khách tấn công, đe dọa, uy hiếp hoặc gây trở ngại cho thành viên phi hành đoàn đều có thể bị phạt tới 43.658 USD đối với mỗi hành vi vi phạm.
California còn nhập khẩu nhiên liệu máy bay và xăng từ những nước có hệ thống lọc dầu phụ thuộc vào nguồn dầu thô từ vịnh Ba Tư, theo báo The Wall Street Journal hôm 8.4.
Cụ thể, Ủy ban Năng lượng California thống kê bang này nhập khẩu khoảng 20% lượng nhiên liệu máy bay từ nước ngoài, chủ yếu từ Hàn Quốc. Bang cũng nhập hơn 25% lượng xăng tiêu thụ, trong đó khoảng 2/3 đến từ Hàn Quốc, Ấn Độ và Đài Loan. Và những nguồn này đang bị đe dọa vì chiến sự tại Iran.
Trong lúc eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa, Hàn Quốc và Ấn Độ, hai nhà cung cấp nhiên liệu lớn nhất cho California, đang giảm mạnh xuất khẩu, từ đó đe dọa nguồn cung năng lượng của bang này.
Công ty phân tích thị trường Vortexa (trụ sở ở Anh) ước tính Hàn Quốc trong tháng 4 sẽ chỉ vận chuyển được khoảng một nửa lượng nhiên liệu máy bay so với bình thường cho California.
"Nếu không được giải quyết nhanh chóng, tình hình sẽ vô cùng chật vật", The Wall Street Journal dẫn lời ông Andy Walz, người phụ trách mảng kinh doanh lọc dầu, đường ống và hóa chất của Tập đoàn dầu khí Chevron của Mỹ.
Nguồn tài chính dồi dào của California vẫn cho phép tiểu bang đáp ứng nhu cầu về các sản phẩm lọc dầu như nhiên liệu máy bay và xăng trong tháng 4. Thế nhưng, tình trạng thiếu hụt nhiều khả năng sẽ xảy ra trong những tháng tới, theo cảnh báo của ông Walz.
Các nhà máy lọc dầu châu Á đang sử dụng lượng tồn kho sẵn có, và một số nước như Nhật Bản và Hàn Quốc đã bắt đầu xả kho dự trữ dầu chiến lược để làm dịu tình hình.
Thế nhưng, ông Walz cho rằng sẽ đến thời điểm những nguồn cung sẽ cạn kiệt.
Giá xăng dầu thường là điểm nóng chính trị tại bang California. Giá xăng trung bình hôm 7.4 ở tiểu bang là 5,93 USD/gallon, cao hơn 1,75 USD/gallon so với mặt bằng chung trên toàn nước Mỹ.
Sản lượng dầu thô của bang đã giảm hơn 50% trong 20 năm qua, một phần do các mỏ dầu đã khai thác lâu, trong khi các tập đoàn như Chevron, Occidental Petroleum chuyển hướng đầu tư sang bang khác có ít quy định hơn.
"Phản hồi của Iran đối với dự thảo mới nhất do Mỹ đề xuất nhằm kết thúc chiến sự đã được chuyển đi, thông qua trung gian Pakistan trong hôm nay", hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA cho biết. Một nguồn tin am hiểu vấn đề nói rằng theo đề xuất từ Iran, giai đoạn đàm phán hiện tại sẽ tập trung hoàn toàn vào nỗ lực chấm dứt giao tranh ở khu vực.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB cùng ngày cho hay trọng tâm của đề xuất là "kết thúc chiến sự ở mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon và đảm bảo an ninh hàng hải".
Giới chức Mỹ và Pakistan chưa lên tiếng về thông tin.
Iran tuần trước chuyển cho Mỹ đề xuất 14 điểm, nhưng nội dung không đề cập đến các yêu cầu then chốt của Washington như dừng chương trình hạt nhân và mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Washington sau đó chuyển lại cho Tehran câu trả lời. Bộ Ngoại giao Iran nói rằng nước này sẽ truyền đạt quan điểm về đề xuất từ Mỹ sau khi hoàn tất quá trình xem xét nội bộ và đưa ra kết luận cuối cùng.
Các nguồn tin từ cả hai bên nói với hãng thông tấn Reuters rằng mục tiêu của những nỗ lực hòa bình lúc này là đạt được bản ghi nhớ để ngừng chiến và mở cửa eo biển Hormuz, trong lúc đàm phán những điều khoản đầy đủ hơn. Thỏa thuận này sẽ phải giải quyết được các bất đồng khó hòa giải như chương trình hạt nhân của Iran.
Hãng thông tấn Fars hôm nay cho biết Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei đã gặp tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, và được báo cáo về "tình trạng sẵn sàng của lực lượng vũ trang Iran".
Tướng Abdollahi báo cáo rằng quân đội Iran đang ở trạng thái sẵn sàng cao và sở hữu "các vũ khí, thiết bị cần thiết" để đối phó Mỹ - Israel. "Trong trường hợp họ có bất kỳ hành động tấn công, gây hấn và sai lầm chiến lược nào, lực lượng Iran sẽ đáp trả nhanh chóng, dữ dội và mạnh mẽ", ông nói.
Lãnh tụ Khamenei tuyên bố Iran "đã ngăn kẻ thù đạt được các mục tiêu của mình", đồng thời đưa ra những chỉ thị mới nhằm đối phó lực lượng đối phương..
Đây lần thứ hai Lãnh tụ Tối cao Iran gặp trực tiếp các quan chức trong vòng vài ngày qua. Tổng thống Masoud Pezeshkian hôm 7/5 thông báo đã họp với ông Khamenei trong hơn 2 giờ, đánh dấu lần đầu tiên Lãnh tụ Tối cao Iran gặp trực tiếp quan chức cấp cao kể từ khi nhậm chức.
Sau khoảng 48 giờ tương đối bình lặng, máy bay không người lái (UAV) đã xuất hiện trở lại trên bầu trời một số quốc gia vùng Vịnh, cho thấy khu vực này vẫn đang bị đe dọa dù lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực khoảng một tháng.
Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo đã chặn hai UAV phóng từ Iran. Qatar lên án vụ tấn công bằng UAV nhằm vào một tàu hàng tại vùng biển nước này. Kuwait cũng thông báo đã đối phó các UAV thù địch xâm nhập không phận.
Dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler cho thấy tàu Al Kharaitiyat do công ty QatarEnergy vận hành đã di chuyển qua eo biển Hormuz an toàn và đang hướng tới cảng Qasim ở Pakistan. Đây là tàu chở khí hóa lỏng đầu tiên của Qatar đi qua eo biển kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát.
Các nguồn tin trước đó nói với Reuters rằng Iran đã chấp thuận cho tàu đi qua nhằm xây dựng lòng tin với Qatar và Pakistan, hai nước đóng vai trò trung gian hòa giải trong xung đột Trung Đông.
