Calbee – doanh nghiệp nắm khoảng một nửa thị phần snack tại Nhật Bản – vừa thông báo sẽ chuyển 14 dòng sản phẩm sang bao bì đen trắng từ cuối tháng 5 do thiếu hụt nguyên liệu sản xuất mực in liên quan đến chiến sự Iran và việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Các sản phẩm bị ảnh hưởng gồm nhiều dòng khoai tây chiên chủ lực, snack tôm Kappa Ebisen và ngũ cốc trái cây Frugra. Theo công ty, chất lượng sản phẩm bên trong không thay đổi, nhưng việc đơn giản hóa bao bì là giải pháp cần thiết để duy trì nguồn cung ổn định ra thị trường.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo theo cú sốc chuỗi cung ứng
Nguyên nhân của sự thay đổi bất thường này nằm ở naphtha – một hỗn hợp hydrocarbon lỏng có nguồn gốc từ dầu mỏ, được sử dụng trong sản xuất nhựa và làm dung môi cho mực in công nghiệp. Sau khi chiến sự Iran leo thang và eo biển Hormuz bị gián đoạn, chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu lập tức chịu sức ép lớn. Trước xung đột, khoảng 20% lưu lượng dầu thế giới đi qua tuyến hàng hải này.
Việc nguồn cung dầu và các dẫn xuất hóa dầu bị siết chặt khiến giá naphtha tăng mạnh, đồng thời đẩy nhiều ngành sản xuất vào tình trạng thiếu nguyên liệu.
Theo Hiệp hội Công nghiệp Hóa dầu Nhật Bản, nước này phải nhập khẩu hơn 60% lượng naphtha phục vụ sản xuất, trong đó khoảng 70% đến từ Trung Đông. Điều này khiến các doanh nghiệp Nhật Bản đặc biệt dễ tổn thương khi xung đột địa chính trị xảy ra tại khu vực.
Không chỉ ngành in ấn, naphtha còn là nguyên liệu đầu vào quan trọng trong sản xuất nhựa và phân bón. Vì vậy, các nhà sản xuất mực in hiện phải cạnh tranh trực tiếp với nhiều ngành công nghiệp khác để giành nguồn cung. Hệ quả là giá naphtha đã tăng khoảng 60% so với cùng kỳ năm ngoái.
Nhật Bản tăng mạnh nhập khẩu từ Mỹ để bù đắp thiếu hụt
Trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, Nhật Bản đang khẩn trương đa dạng hóa nguồn nhập khẩu. Theo Bloomberg, xuất khẩu naphtha từ Mỹ sang Nhật đã tăng vọt lên mức kỷ lục khoảng 15 triệu thùng chỉ trong tháng 3.
Thủ tướng Sanae Takaichi cũng cho biết lượng nhập khẩu naphtha từ các quốc gia ngoài Trung Đông sẽ tăng gấp ba trong tháng 5 nhằm bù đắp thiếu hụt nguồn cung.
Trong khi đó, ông Kei Sato – Phó Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản – khẳng định chính phủ hiện chưa ghi nhận tình trạng gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng. Theo ông, hoạt động tinh chế trong nước vẫn được duy trì nhờ dầu dự trữ, đồng thời chính phủ đang phối hợp với các tập đoàn lớn để xây dựng các tuyến nhập khẩu thay thế ngoài eo biển Hormuz.
Dù vậy, thực tế cho thấy áp lực nguyên liệu đã bắt đầu tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất và đóng gói của nhiều doanh nghiệp.
Không chỉ Calbee, làn sóng “cắt màu” lan rộng tại Nhật
Sự kiện của Calbee không còn là trường hợp cá biệt. Ông Hiroyuki Urata, Chủ tịch công ty thực phẩm Itoham Yonekyu, cho biết doanh nghiệp của ông cũng đang cân nhắc sử dụng bao bì đen trắng do áp lực nguyên liệu ngày càng lớn. “Việc duy trì bao bì nhiều màu sắc đang trở nên rất khó khăn”, ông nói với Financial Times.
Trước đó vào tháng 3, một thương hiệu snack khác tại Nhật cũng từng gây hoang mang cho người tiêu dùng khi tạm dừng sản xuất vì thiếu dầu nặng để vận hành nhà máy.
Làn sóng tác động thậm chí đã lan sang ngành mỹ phẩm. Shiseido Co. hiện xem xét thay thế các nguyên liệu có nguồn gốc dầu mỏ bằng nguyên liệu từ thực vật nhằm giảm phụ thuộc vào naphtha.
Theo Bloomberg, động thái này có thể ảnh hưởng đến nhiều dòng mỹ phẩm như kem dưỡng hoặc sản phẩm trang điểm.
CEO Kentaro Fujiwara cho biết công ty đang tối ưu hoạt động dựa trên giả định về “kịch bản xấu nhất”.
Được thành lập tại Hiroshima năm 1949, trong bối cảnh thành phố đang tái thiết sau Thế chiến II, Calbee đã phát triển thành tập đoàn snack toàn cầu với hệ thống phân phối trải dài từ châu Á tới châu Âu và Mỹ.
Năm 2025, doanh thu của công ty đạt khoảng 322,5 tỷ yên (2,04 tỷ USD). Doanh nghiệp này cũng từng mua lại thương hiệu snack Anh Seabrook Crisps vào năm 2018.
Tuy nhiên, ngay cả một tập đoàn lớn như Calbee cũng không tránh khỏi tác động từ cuộc khủng hoảng nguyên liệu hiện nay. Sau thông tin đổi bao bì, cổ phiếu Calbee đã giảm hơn 1%, trái ngược xu hướng tăng chung của chỉ số Nikkei 225 trong cùng phiên giao dịch.
Diễn biến này cho thấy xung đột địa chính trị hiện không chỉ ảnh hưởng đến giá dầu hay logistics toàn cầu, mà còn len sâu vào đời sống tiêu dùng hằng ngày – đến mức màu sắc của một gói snack trên kệ siêu thị cũng bị thay đổi vì chuỗi cung ứng đứt gãy.
Những ngày qua, nhiều đám mía cháy trên diện rộng ở tỉnh Phú Yên trước đây (nay là vùng phía đông tỉnh Đắk Lắk). Chỉ riêng trong ngày 7-4, đã xảy ra 2 vụ cháy mía tại 2 xã Sơn Hòa và xã Tây Sơn. Trước đó hôm 5-4, vụ cháy mía ở thôn Tây Hòa, xã Sơn Hòa đã thiêu rụi khoảng 50ha mía.
Ngọn lửa bao trùm lên những cánh đồng mía xanh tốt giữa những ngày đầu mùa khô, nắng nóng như thiêu đốt, để lại màu đen xám xịt của khói và tro cùng những đôi mắt thất thần của nông dân.
Ông Nguyễn Văn Lực, trú xã Sơn Hòa, cho hay mới đầu mùa nắng nhưng các vụ cháy mía xảy ra liên tục, làm thiệt hại diện tích mía lớn.
"Mùa này nắng nóng quá dữ, lại có gió nên khi lửa bùng phát là cháy lan rất nhanh. Không kịp dập hay tạo ranh lửa là cháy sạch cả đồng mía. Mía một khi cháy thì nhà máy đường mua giá thấp, người dân cầm chắc lỗ", ông Lực nói.
Bà Lê Xuân Ái, trú xã Sơn Hòa, cho hay với chi phí đầu tư và chăm sóc khoảng 67 triệu đồng/ha, mía bị cháy đồng nghĩa với việc người dân đứng trước nguy cơ trắng tay, nợ nần.
"Người dân mong địa phương sớm có giải pháp hạn chế tình trạng mía cháy liên tục và hỗ trợ thu mua mía cháy cho bà con", bà Ái nói.
Theo đại diện Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam, nếu mía bị cháy, công ty sẽ điều tra và chấp nhận mía đó dựa vào tình hình thực tế. Căn cứ vào độ tuổi của mía, thời gian nhập mía, công ty sẽ lập biên bản với nông dân để trừ giá mía. Hiện công ty đã thực hiện chính sách ưu tiên thu mua sớm đối với những diện tích mía bị cháy, nhằm giúp nông dân thu hồi một phần vốn.
Ông Trần Minh Thân, Chủ tịch UBND xã Tây Sơn, cho hay khoảng 12h30 ngày 7-4, tại thôn Tân Thuận, xã Tây Sơn xảy ra vụ cháy mía. Ngay sau đó lực lượng chức năng xã phối hợp cùng người dân khẩn trương dập lửa, kịp thời khống chế đám cháy.
"Diện tích thiệt hại ước tính khoảng 4ha, bà con đã chặt mía cháy và chuyển vào nhà máy đường ngay trong chiều 7-4", ông Thân nói.
Theo ông Thân, khí hậu khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài tại các xã miền núi khiến lá mía khô, rất dễ bắt lửa. Chỉ một sơ suất nhỏ như tàn thuốc hay bất cẩn khi dùng lửa cũng có thể làm cháy lan diện rộng. Trong khi đó địa hình đồi dốc, xa nguồn nước, giao thông khó khăn và gió mạnh cũng khiến công tác chữa cháy gặp rất nhiều trở ngại.
"Người dân cần nâng cao ý thức phòng cháy bằng cách không đốt thực bì, rác thải, đồng ruộng khi chưa có biện pháp an toàn; chủ động phát dọn, tạo đường băng cản lửa tại khu vực sản xuất; theo dõi sát diễn biến thời tiết, nhất là trong những ngày nắng nóng kéo dài, và kịp thời báo cho chính quyền địa phương khi phát hiện nguy cơ cháy", ông Thân khuyến cáo.
Ông Sô Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã Sơn Hòa, cho biết ngày 7-4 tại thôn Suối Bạc, khoảng 5ha mía bị cháy. Từ đầu mùa khô đến nay, riêng xã này đã có hơn 124ha mía bị cháy.
"Tổng diện tích mía trên địa bàn là 8.050ha và được Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam ký hợp đồng bao tiêu thu mua. Xã đã làm việc với nhà máy đường để ưu tiên thu hoạch nhanh diện tích mía bị cháy, hạn chế thiệt hại cho bà con.
Song song đó, công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng cháy chữa cháy trong cộng đồng cũng được đẩy mạnh. Xã triển khai phương án "4 tại chỗ" đối với lực lượng quân sự, công an nhằm ứng phó kịp thời, phát hiện sớm để ngăn ngừa thiệt hại diện rộng", ông Chiến nói.
Sáng 22-4, Tập đoàn Vingroup (VIC) tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Đây là một trong số ít dịp Chủ tịch Phạm Nhật Vượng, người giàu nhất Đông Nam Á, xuất hiện trước công chúng.
Giữ phong cách quen thuộc, ông Vượng trả lời thẳng thắn, trực diện hầu hết các câu hỏi từ cổ đông, không né tránh những vấn đề được quan tâm.
Dù theo kế hoạch, phần thảo luận chỉ kéo dài 15 phút, nhưng thực tế đã kéo dài gần một giờ khi lượng câu hỏi liên tục được đưa ra, khiến không khí hội trường trở nên sôi động.
Ngoài những câu hỏi liên quan tình hình kinh doanh, có cổ đông còn bất ngờ hỏi về "một ngày làm việc bình thường" của ông Phạm Nhật Vượng diễn ra như thế nào khiến cả hội trường bật cười.
Ông Vượng không né tránh, chia sẻ rằng lịch sinh hoạt của mình không có nhiều khác biệt so với mọi người.
"Thực ra cũng giống như mọi người thôi, sáng dậy tập thể dục, ăn sáng rồi đi làm. Chiều làm xong thì về nhà, ăn cơm và nghỉ ngơi. Ngoài giờ làm việc, tôi gần như không làm việc, trừ những trường hợp khẩn cấp", ông chia sẻ.
Tuy vậy, với vai trò lãnh đạo, ông cho biết vẫn luôn phải suy nghĩ, quan tâm đến các vấn đề của doanh nghiệp. "Có khi nửa đêm nghĩ ra điều gì thì ghi lại để hôm sau xử lý, tránh quên. Còn lại thì không có gì khác thường", ông nói.
Một cổ đông khác đứng lên đặt câu hỏi về định hướng "doanh nghiệp kiến tạo" của Vingroup trong nền kinh tế, cũng như các lĩnh vực cụ thể mà tập đoàn sẽ tập trung trong những năm tới.
Trả lời, Chủ tịch Vượng cho biết định hướng kiến tạo sẽ được triển khai trên nguyên tắc linh hoạt, dựa vào năng lực cốt lõi của doanh nghiệp.
"Về nguyên tắc, lĩnh vực nào cần kiến tạo thì chúng tôi sẽ tham gia. Những gì chúng tôi có thế mạnh, có khả năng làm tốt thì sẽ nỗ lực thực hiện", ông nói.
Ông cũng nhấn mạnh, với quy mô của một doanh nghiệp, Vingroup không thể làm tất cả mọi thứ mà sẽ tập trung vào những lĩnh vực có thể tạo ra khác biệt.
"Chúng tôi hướng tới việc thay đổi cách làm, thúc đẩy những mô hình mới, tạo ra hiệu quả cao hơn so với trước đây để mang lại kết quả tốt hơn cho thị trường và các bên liên quan", ông chia sẻ.
Tuy nhiên, Chủ tịch Vingroup không nêu chi tiết các lĩnh vực cụ thể, cho biết tập đoàn sẽ tiếp tục phát triển trong phạm vi hệ sinh thái hiện có và mở rộng theo hướng phù hợp trong thời gian tới.
Một cổ đông đặt câu hỏi về mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam trong năm nay. Theo cổ đông này, nhiều tổ chức quốc tế tỏ ra hoài nghi và dự báo mức tăng trưởng chỉ khoảng 5-6%.
Do đó, cổ đông muốn biết quan điểm của Chủ tịch Vingroup, một trong những doanh nhân có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế, về triển vọng này.
Trả lời, Chủ tịch Vượng cho rằng mục tiêu tăng trưởng cao hoàn toàn có thể đạt được nếu có sự quyết liệt và đồng lòng từ toàn bộ hệ thống.
"Nếu quyết liệt thì hoàn toàn có thể làm được. Nhưng phải có sự chung tay của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân", ông Vượng nói.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò của việc huy động nguồn lực trong xã hội. Theo ông, nếu dòng tiền không được đưa vào sản xuất – kinh doanh mà chỉ tích trữ, chẳng hạn như mua vàng để cất giữ, thì sẽ hạn chế nguồn vốn cho phát triển.
"Chỉ khi tất cả cùng quyết tâm, cùng hành động thì mới có thể đạt được mục tiêu. Sự thịnh vượng của một quốc gia không thể do một nhóm người tạo ra, mà cần sự đồng lòng của toàn xã hội", ông Vượng chia sẻ.
Bên cạnh đó, ông cho rằng xuất phát điểm của Việt Nam còn thấp, nên dư địa để tăng trưởng cao vẫn rất lớn. Tuy nhiên, để đạt được điều này đòi hỏi nỗ lực mạnh mẽ, không thể kỳ vọng kết quả vượt trội nếu chỉ làm theo cách bình thường.
"Không có gì phi thường mà làm một cách bình thường được", ông Vượng nói.
Doanh nghiệp bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế để thu hồi nợ thuế là Công ty TNHH Invest Park Nha Trang - chủ dự án nhà hàng Nga tại công viên Phù Đổng trên bãi biển Nha Trang.
Theo Thuế tỉnh Khánh Hòa, tổng số tiền thuế Công ty TNHH Invest Park Nha Trang nợ (tính đến ngày 16-4-2026) tại cơ quan này là hơn 2,85 tỉ đồng (chưa tính tiền phạt chậm nộp trên các khoản nợ thuế chưa thanh toán).
Về các biện pháp cưỡng chế để thu hồi số tiền nợ thuế trên, Thuế tỉnh Khánh Hòa đã áp dụng biện pháp buộc ngừng sử dụng hóa đơn đối với Công ty TNHH Invest Park Nha Trang.
Đồng thời Thuế tỉnh Khánh Hòa còn áp dụng và công khai biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Nguyễn Tất Hạnh - Tổng giám đốc, người đại diện pháp luật của Công ty TNHH Invest Park Nha Trang - cho đến khi doanh nghiệp nợ thuế hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nước.
