Nguyễn Thị Hải Yến (SN 2003, quê Thanh Hóa), du học sinh theo học thạc sĩ chuyên ngành Giáo dục Hán ngữ quốc tế tại Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh.
Trước khi sang Trung Quốc, Yến là sinh viên khoa tiếng Trung Quốc, Đại học Hà Nội. Bắt đầu học ngoại ngữ này từ năm 2021, cô sớm đạt HSK6, sở hữu điểm TOEIC cao và giành học bổng Chính phủ Trung Quốc (CSC).
Mang “Bèo dạt mây trôi” vào lớp học hơn 100 sinh viên quốc tế
Trong học phần tâm lý giáo dục, mỗi sinh viên được yêu cầu chuẩn bị một tiết mục biểu diễn. Yến không chọn những bài hát quen thuộc, mà quyết định mang một làn điệu dân gian Việt Nam lên sân khấu.
“Trong đầu mình nghĩ ngay đến “Bèo dạt mây trôi”. Mình muốn các bạn Trung Quốc được nghe một điều gì đó rất Việt Nam”, Yến chia sẻ.
Trước lớp học hơn 100 người, cô không giấu được sự hồi hộp. Tuy nhiên, khi giai điệu vang lên, không khí nhanh chóng thay đổi. Nhiều sinh viên Trung Quốc đắm chìm vào giai điệu, đồng thời dùng điện thoại để ghi lại khoảnh khắc biểu diễn của cô.
Sau buổi học, không ít người nhắn tin hỏi tên bài hát, cách viết tiếng Việt và bày tỏ sự bất ngờ vì giai điệu tình cảm và gần gũi.
Ban đầu, Yến cho biết cô không nghĩ nhiều đến việc mình đang đại diện cho hình ảnh du học sinh Việt Nam. Tuy nhiên, sau thời gian sống và học tập tại Bắc Kinh, cô dần nhận ra những hành động nhỏ của mình cũng góp phần tạo nên hình ảnh du học sinh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.
Ngoài âm nhạc, cô còn lan tỏa văn hóa qua ẩm thực: Nem rán, phở hay nước mắm chua ngọt trở thành cầu nối giúp nữ sinh kết bạn với nhiều sinh viên nước ngoài.
Hành trình du học không chỉ có những trải nghiệm tích cực. Yến thừa nhận cô từng trải qua giai đoạn khó khăn khi mới sang Trung Quốc. “Ba ngày đầu, ngày nào mình cũng khóc vì nhớ nhà”, cô kể.
Những ngày đầu sang Trung Quốc, Hải Yến gặp không ít cú sốc văn hóa. Rào cản đầu tiên là khác biệt ngôn ngữ, tiếp đến là nhịp sống nhanh.
Cô cảm nhận rõ xung quanh mình, ai cũng trong trạng thái nỗ lực không ngừng, luôn “chạy” để theo kịp guồng quay. Chính điều đó khiến Yến không tránh khỏi áp lực và buộc bản thân phải cố gắng hết sức để thích nghi.
“Mất khoảng một tháng mình mới bắt đầu quen với cuộc sống ở đây”, cô cho biết.
Điều gì khó quá: Vừa khóc vừa làm
Theo học chương trình thạc sĩ kéo dài 2 năm, Yến cho biết lịch học khá nặng, thậm chí áp lực hơn thời đại học. Một ngày của cô bắt đầu từ 8h sáng, học liên tục đến trưa, sau đó tiếp tục ca học buổi chiều. Buổi tối, Yến dành thời gian để đọc tài liệu, làm nghiên cứu và viết luận.
Chia sẻ về việc cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi, Hải Yến cho rằng mỗi người sẽ có cách riêng. Cô nhận thấy nhiều sinh viên Trung Quốc học với cường độ cao, dành rất nhiều thời gian ở thư viện, thậm chí đến 1-2h sáng.
Tuy nhiên, Yến không lựa chọn cách học đó. Cô chọn cách học theo tốc độ và phương pháp bản thân thấy hiệu quả. Ban ngày, cô tập trung tối đa khoảng 8 tiếng cho việc học, buổi tối dành thời gian đọc tài liệu và làm luận văn.
Cô cũng không để bản thân rơi vào trạng thái quá áp lực hay thức khuya kéo dài, bởi theo Yến, nghỉ ngơi đóng vai trò quan trọng không kém. Vào cuối tuần, cô thường dành thời gian thư giãn, đi chơi với bạn bè hoặc khám phá thành phố để cân bằng lại năng lượng.
Theo Hải Yến, việc là du học sinh quốc tế giúp cô có phần linh hoạt hơn, không bị cuốn hoàn toàn vào guồng học tập áp lực như nhiều sinh viên bản địa.
Từ một người khá hướng nội, du học Trung Quốc giúp cô dần trở nên cởi mở, chủ động kết bạn và tự tin hơn trong môi trường quốc tế.
“Đi du học khiến mình dũng cảm hơn, dù chỉ một chút nhưng là thay đổi rất rõ ràng”, Yến nói.
Theo Yến, việc học ngoại ngữ không dừng lại ở ngữ pháp hay từ vựng, mà còn là cơ hội để đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới. Trong quá trình học, cô thường lựa chọn các đề tài nghiên cứu liên quan đến cả Việt Nam và Trung Quốc, như so sánh phương pháp giảng dạy giữa hai nước.
Dù gặp không ít khó khăn, cô cho biết bản thân vẫn cố gắng thích nghi. “Không làm được thì… vừa khóc vừa làm”, Yến nói.
Chiều 12.5, tại hội nghị thông tin báo chí, lãnh đạo Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Ninh cho biết, kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026 - 2027, Quảng Ninh sẽ tăng chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10.
Theo đó, năm học 2025 - 2026, Quảng Ninh có 24.611 học sinh lớp 9, tăng 2.713 em so với năm học trước, kéo theo áp lực tuyển sinh vào lớp 10 gia tăng đáng kể.
Để đáp ứng nhu cầu học tập, tỉnh dự kiến tăng thêm 30 lớp và 1.351 chỉ tiêu tuyển sinh THPT cho năm học 2026 - 2027. Trong đó, khối trường công lập tăng mạnh với 24 lớp, tương ứng 1.069 học sinh, khối tư thục tăng 6 lớp với 282 chỉ tiêu mới.
Theo kế hoạch của Sở GD-ĐT Quảng Ninh, năm nay khoảng 50,3% học sinh tốt nghiệp THCS sẽ có cơ hội vào học tại các trường THPT công lập. Trong khi đó, khối trường tư thục tiếp tục tuyển sinh bằng hình thức xét học bạ, góp phần giảm áp lực cạnh tranh và mở thêm lựa chọn học tập cho học sinh.
Kỳ thi lần này, học sinh đăng ký dự thi vào các trường THPT không chuyên sẽ diễn ra trong 2 ngày 23 - 24.6 với 3 môn gồm ngữ văn, ngoại ngữ và toán. Trong đó, sáng 23.6, thí sinh thi ngữ văn, chiều thi ngoại ngữ; sáng 24.6 thi toán.
Đối với Trường THPT chuyên Hạ Long, thí sinh dự thi từ ngày 23 - 25.6. Sau các môn chung, học sinh sẽ tiếp tục thi môn chuyên vào chiều 24.6 và sáng 25.6, thời gian làm bài 150 phút mỗi môn.
Theo Sở GD-ĐT Quảng Ninh, chậm nhất ngày 10.7 sẽ công bố điểm thi và điểm chuẩn dự kiến; kết quả phúc khảo cùng điểm chuẩn chính thức được công bố trước ngày 17.7.
Để phục vụ kỳ thi, ngành giáo dục Quảng Ninh dự kiến thành lập 32 hội đồng coi thi với khoảng 735 phòng thi, huy động khoảng 2.500 cán bộ, giáo viên, nhân viên cùng các lực lượng phối hợp tham gia tổ chức kỳ thi.
Một điểm đáng chú ý của mùa tuyển sinh năm nay là địa bàn tuyển sinh sẽ được triển khai theo mô hình đơn vị hành chính mới sau sắp xếp xã, phường và đặc khu. Đồng thời, ngành giáo dục tiếp tục mở rộng phạm vi tuyển sinh giữa các khu vực nhằm tạo thêm cơ hội lựa chọn trường học phù hợp cho học sinh.
Đối với khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Sở GD-ĐT Quảng Ninh cho biết, việc phân bổ chỉ tiêu tuyển sinh vẫn được ưu tiên đảm bảo công bằng, không thấp hơn các địa bàn khác nhằm tạo điều kiện tiếp cận giáo dục cho học sinh vùng khó khăn.
Trước thông tin TP.HCM sẽ mở rộng khu vực xét tuyển vào lớp 10 trong năm 2027, tiến tới bỏ thi lớp 10, nhiều người tỏ ra vui mừng nhưng cũng có nhiều người băn khoăn.
"Con tôi mới bước vào lớp 6 đã được cô chủ nhiệm nhắc nhở phải học thêm ba môn toán, văn, tiếng Anh để nắm vững kiến thức, chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10. Từ đó đến nay cháu học lớp 8, ngày ngày vẫn đi học thêm.
Nghe tin TP.HCM sẽ bỏ kỳ thi tuyển sinh lớp 10, tôi vui lắm! Nếu Sở GD-ĐT công bố sớm khu vực nào sẽ xét tuyển học bạ để vào lớp 10 trong năm 2027 thì sẽ giảm bớt áp lực rất nhiều cho học sinh, phụ huynh và cả giáo viên ở khu vực đó" - bà Vũ Thu Hương, phụ huynh ở phường Thông Tây Hội, TP.HCM, cho biết.
Bà Hương kể: "Học sinh đi học thêm để giành một suất vào lớp 10 không chỉ tốn kém thời gian, công sức của các cháu mà còn gây vất vả cho cả gia đình. Hằng ngày cứ 15h là bà ngoại của cháu đã nấu cơm rồi múc sẵn vào cà mèn.
16h30 tôi ra khỏi cơ quan, vội vàng chạy về nhà lấy cà mèn cơm rồi đi đón con. Khi đón được cháu ở trường là chở thẳng đến chỗ học thêm, kiếm một quán cà phê gần đó cho cháu ngồi ăn cơm để kịp giờ vào học thêm".
Theo bà Hương, con bà đi học thêm các buổi tối từ thứ Hai đến thứ Bảy thì bản thân bà cũng vạ vật ở quán cà phê những ngày đó để chờ đón con.
"Đường sá thường xuyên kẹt xe, đi lại khó khăn nên tôi ở quán đợi con học xong thì chở về luôn. Ba năm nay từ khi con vào học THCS, từ thứ Hai đến thứ Bảy không có buổi tối nào tôi được ở nhà mà rong ruổi theo con đến các trung tâm dạy thêm, rất mệt mỏi. Bây giờ khu vực chỗ nhà tôi mà thực hiện xét tuyển vào lớp 10 là tôi cho con gái nghỉ học thêm ngay" - bà Hương khẳng định.
Trong khi đó, ông Huỳnh Văn Thăng, một phụ huynh, cũng bày tỏ: "Tôi cho rằng việc bỏ thi lớp 10 là việc cần làm ngay và làm sớm để giảm bớt áp lực thi cử cho người dân. Học sinh lớp 9 mới 15 tuổi, học hành căng thẳng rất tội nghiệp.
Con lớn của tôi năm trước thi lớp 10 thường xuyên thức đến 1h khuya để học bài. Vợ chồng tôi lo lắng đến mức không ngủ được, sợ con ngã bệnh. Tôi hy vọng đến lượt đứa con út nhà tôi vào lớp 10, cháu không phải luyện thi như anh cháu nữa. Việc xét tuyển vào lớp 10 sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền bạc, nguồn lực của xã hội".
Trái với sự vui mừng của các phụ huynh, nhiều giáo viên lại tỏ ra băn khoăn khi nghe tin sẽ bỏ thi lớp 10.
Ông T., giáo viên môn văn ở phường Gia Định, phân tích: "Việc thi tuyển vào lớp 10 đúng là có gây căng thẳng cho học sinh nhưng cũng có cái hay là tạo động lực cho các em cố gắng học tập.
Nhiều em hồi học lớp 6, lớp 7 chỉ ở mức khá nhưng khi lên lớp 9 các em nỗ lực vượt bậc để thực hiện ước mơ thi vào lớp 10 trường chuyên hoặc trường THPT top đầu. Bây giờ nếu bỏ thi lớp 10 thì học sinh sẽ không có mục tiêu phấn đấu dẫn đến xao nhãng học tập".
Tương tự, ông N.H.H., giáo viên môn toán một trường THPT ở ngoại thành TP.HCM, cũng phản ảnh: Nếu bỏ thi lớp 10 thì hậu quả rất nặng nề mà người gánh chịu không ai khác là chính học sinh và giáo viên THPT. Trước đây TP.HCM đã từng có nhiều năm xét tuyển vào lớp 10.
"Những năm đó chúng tôi rất vất vả vì tỉ lệ học sinh mất căn bản tăng cao. Có năm chúng tôi phải dành nguyên một tháng đầu năm học để dạy lại kiến thức lớp 8, lớp 9 cho học sinh lớp 10. Thời gian sau đó thì giáo viên phải vừa dạy kiến thức mới vừa phụ đạo kiến thức cũ.
Mà lẽ thường khi học sinh đã mất căn bản thì các em dễ chán nản khi không theo kịp các bạn. Nhiều em tự ti, sau một thời gian gắng gượng nhưng không đạt được kết quả như ý là bỏ học. Khi trao đổi với giáo viên bậc THCS thì các thầy cô cũng than thở rằng học sinh lơ là, không nghiêm túc học tập vì các em biết trước có dở đến đâu cũng được vào học lớp 10 công lập" - ông H. chia sẻ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Ngai - cựu Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM phụ trách bộ phận khảo thí - thừa nhận: "Trước đây đã có nhiều năm TP.HCM thực hiện xét tuyển vào lớp 10 công lập. Đó là năm học 2007-2008, song song với hình thức thi tuyển vào lớp 10 ở các quận nội thành và vùng ven, TP.HCM quyết định thực hiện xét tuyển tại ba huyện Bình Chánh, Cần Giờ, Củ Chi".
Sau đó việc xét tuyển mở rộng dần dần, đến năm học 2011-2012, TP.HCM có chín quận, huyện thực hiện xét tuyển vào lớp 10 là huyện Bình Chánh, Củ Chi, Cần Giờ, Hóc Môn, Thủ Đức, Bình Tân, quận 9, 2, 6. Tuy nhiên giai đoạn trên cũng là giai đoạn TP.HCM có nhiều học sinh lớp 10, 11 nghỉ, bỏ học do không theo kịp chương trình THPT.
"Trong một cuộc họp đánh giá về việc thí điểm thực hiện xét tuyển lớp 10, lãnh đạo các trường THPT cho rằng việc xét tuyển vào lớp 10 đã làm giảm động lực học tập của học sinh, các em không cần cố gắng vẫn được vào học lớp 10 công lập khiến chất lượng đầu vào ngày càng giảm sút.
Lúc đó Sở GD-ĐT dự kiến mở rộng hình thức xét tuyển lớp 10 ở quận 10 nhưng sau khi nghe lãnh đạo các trường có ý kiến thì thôi không làm nữa. Nếu tôi nhớ không lầm thì đến năm học 2014-2015, TP.HCM chấm dứt xét tuyển và quay lại thi tuyển lớp 10 trên toàn TP" - ông Ngai thông tin.
Ông Nguyễn Văn Ngai cho rằng Sở GD-ĐT TP.HCM cần có nghiên cứu kỹ càng và đánh giá tổng thể tình hình trước khi có quyết định chính thức về việc bỏ thi lớp 10.
Việc phổ cập trung học hiện nay cần phải giải thích cho người dân hiểu tường tận. Tức học sinh học trung học ở trường phổ thông công lập, trường phổ thông tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên - giáo dục nghề nghiệp... thì bằng tốt nghiệp THPT, cơ hội để các em xét tuyển vào đại học là như nhau chứ không phân biệt như trước.
Đó là chưa kể thời gian gần đây TP.HCM thực hiện miễn học phí cho học sinh THPT thì các em học ngoài công lập cũng được hỗ trợ bằng với khoản học phí của học sinh công lập.
"Tôi cho rằng kiến thức bậc phổ thông là nền tảng quan trọng để TP đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nếu bỏ thi lớp 10 cần phải có lộ trình cụ thể để tránh không lâm vào tình trạng như trước đây, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục" - ông Ngai nói.
Trước kỳ thi tuyển 415 viên chức giáo dục sắp tới, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị khẳng định đã thiết lập một quy trình "bảo mật tối đa" với nhiều lớp hàng rào kỹ thuật, nhằm ngăn chặn tuyệt đối các biểu hiện tiêu cực, đảm bảo sự công bằng cho mọi thí sinh.
Xung quanh những lo ngại về tính minh bạch trong các kỳ thi tuyển dụng, phóng viên Tuổi Trẻ đã có cuộc trao đổi với ông Võ Văn Minh, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị kiêm Chủ tịch Hội đồng tuyển dụng kỳ thi tuyển viên chức lần này, về các giải pháp ngăn chặn các "kẽ hở" để thực hiện hành vi gian lận.
* Thưa ông, dư luận thường quan tâm nhất đến khâu bảo mật đề thi. Sở đã có giải pháp gì để đảm bảo đề thi không bị "rò rỉ" ra ngoài trước giờ diễn ra kỳ thi?
- Ông Võ Văn Minh: Chúng tôi xác định bảo mật đề thi là yếu tố sống còn. Để đảm bảo tính khách quan và bảo mật cao nhất, sở đã thuê một đơn vị độc lập xây dựng ma trận đề thi và bản đặc tả đề thi. Từ đó xây dựng ngân hàng câu hỏi nguồn với số lượng rất lớn, bao quát toàn bộ chương trình ôn tập. Ngay cả danh tính đơn vị được thuê cũng được giữ bí mật.
Từ ngân hàng nguồn, Hội đồng tuyển dụng sẽ bốc thăm ngẫu nhiên để hình thành 3 phiên bản đề thi khác nhau. Cả 3 đều được niêm phong.
Chủ tịch hội đồng sẽ bốc thăm chọn 1 trong 3 túi đề để làm đề chính thức. Đáng chú ý, lúc bốc thăm, ngay cả chủ tịch hội đồng cũng không biết nội dung bên trong đề là gì vì túi đề đang được niêm phong. Biên bản chọn đề được lập trước sự chứng kiến của các thành viên liên quan. Sau đó mới thực hiện việc in sao đề.
Đặc biệt, việc ra đề, in sao đề và ngay cả việc bốc thăm chọn đề đều hoàn toàn trong khu cách ly, có sự giám sát 24/24h của công an và thanh tra từ lúc bắt đầu nhiệm vụ cho đến khi thí sinh hoàn thành bài thi cuối cùng mới được ra ngoài.
* Với sự tinh vi của các thiết bị công nghệ cao hiện nay, khâu coi thi được thiết lập như thế nào để không có "kẽ hở" cho kẻ xấu lợi dụng gian lận, thưa ông?
- Ông Võ Văn Minh: Chúng tôi không chỉ trông chờ vào ý thức của thí sinh, mà đã chủ động bằng hàng rào kỹ thuật. Tại mỗi phòng thi, ngoài 2 giám thị bên trong, chúng tôi tăng cường mật độ giám thị hành lang với tỉ lệ 1 giám thị phụ trách chỉ 3 phòng (chặt chẽ hơn cả quy chế thi tốt nghiệp THPT).
Chúng tôi cũng lắp hệ thống camera giám sát xuyên suốt trong phòng thi để giám sát quá trình thí sinh thực hiện bài thi.
Riêng với việc ngăn chặn các thiết bị gian lận kỹ thuật công nghệ cao, chúng tôi phối hợp với công an tỉnh trang bị cổng từ và các thiết bị chuyên dụng để rà soát, ngăn chặn trước khi vào phòng thi.
Ban giám sát kỳ thi sẽ hoạt động độc lập hoàn toàn với ban coi thi để đảm bảo sự khách quan cao nhất, không có nể nang hay "vùng cấm".
* Sau khi thi xong, làm sao để đảm bảo kết quả chấm thi phản ánh đúng năng lực thật của thí sinh để không có sự gian lận, thưa ông?
- Ông Võ Văn Minh: Khâu chấm thi được thiết kế với quy trình "đóng". Tất cả bài thi đều được làm phách. Ban làm phách bị cách ly độc lập, đảm bảo giám khảo không thể biết mình đang chấm bài của ai.
Mỗi bài thi sẽ được chấm hai vòng độc lập. Giám khảo chấm bài được bốc thăm ngẫu nhiên. Nếu có sự chênh lệch điểm số theo quy định, sẽ có quy trình chấm lại nghiêm ngặt.
Hội đồng tuyển dụng cũng sẽ chấm kiểm tra xác suất một lượng bài thi nhất định để đối soát kết quả. Riêng những bài thi có dấu hiệu nghi ngờ "đánh dấu", hội đồng sẽ tổ chức chấm chung để đưa ra kết luận công tâm nhất.
Tất cả khu vực chấm thi và tủ đựng bài thi đều được giám sát bởi camera và niêm phong chặt chẽ ngoài giờ làm việc.
Mục tiêu cuối cùng của sở là tạo ra một kỳ thi công bằng, minh bạch nhất, để chọn được những giáo viên có năng lực thực sự, xứng đáng đứng vào hàng ngũ giáo dục tỉnh nhà.
