Nguyễn Thị Hải Yến (SN 2003, quê Thanh Hóa), du học sinh theo học thạc sĩ chuyên ngành Giáo dục Hán ngữ quốc tế tại Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh.
Trước khi sang Trung Quốc, Yến là sinh viên khoa tiếng Trung Quốc, Đại học Hà Nội. Bắt đầu học ngoại ngữ này từ năm 2021, cô sớm đạt HSK6, sở hữu điểm TOEIC cao và giành học bổng Chính phủ Trung Quốc (CSC).
Mang “Bèo dạt mây trôi” vào lớp học hơn 100 sinh viên quốc tế
Trong học phần tâm lý giáo dục, mỗi sinh viên được yêu cầu chuẩn bị một tiết mục biểu diễn. Yến không chọn những bài hát quen thuộc, mà quyết định mang một làn điệu dân gian Việt Nam lên sân khấu.
“Trong đầu mình nghĩ ngay đến “Bèo dạt mây trôi”. Mình muốn các bạn Trung Quốc được nghe một điều gì đó rất Việt Nam”, Yến chia sẻ.
Trước lớp học hơn 100 người, cô không giấu được sự hồi hộp. Tuy nhiên, khi giai điệu vang lên, không khí nhanh chóng thay đổi. Nhiều sinh viên Trung Quốc đắm chìm vào giai điệu, đồng thời dùng điện thoại để ghi lại khoảnh khắc biểu diễn của cô.
Sau buổi học, không ít người nhắn tin hỏi tên bài hát, cách viết tiếng Việt và bày tỏ sự bất ngờ vì giai điệu tình cảm và gần gũi.
Ban đầu, Yến cho biết cô không nghĩ nhiều đến việc mình đang đại diện cho hình ảnh du học sinh Việt Nam. Tuy nhiên, sau thời gian sống và học tập tại Bắc Kinh, cô dần nhận ra những hành động nhỏ của mình cũng góp phần tạo nên hình ảnh du học sinh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.
Ngoài âm nhạc, cô còn lan tỏa văn hóa qua ẩm thực: Nem rán, phở hay nước mắm chua ngọt trở thành cầu nối giúp nữ sinh kết bạn với nhiều sinh viên nước ngoài.
Hành trình du học không chỉ có những trải nghiệm tích cực. Yến thừa nhận cô từng trải qua giai đoạn khó khăn khi mới sang Trung Quốc. “Ba ngày đầu, ngày nào mình cũng khóc vì nhớ nhà”, cô kể.
Những ngày đầu sang Trung Quốc, Hải Yến gặp không ít cú sốc văn hóa. Rào cản đầu tiên là khác biệt ngôn ngữ, tiếp đến là nhịp sống nhanh.
Cô cảm nhận rõ xung quanh mình, ai cũng trong trạng thái nỗ lực không ngừng, luôn “chạy” để theo kịp guồng quay. Chính điều đó khiến Yến không tránh khỏi áp lực và buộc bản thân phải cố gắng hết sức để thích nghi.
“Mất khoảng một tháng mình mới bắt đầu quen với cuộc sống ở đây”, cô cho biết.
Điều gì khó quá: Vừa khóc vừa làm
Theo học chương trình thạc sĩ kéo dài 2 năm, Yến cho biết lịch học khá nặng, thậm chí áp lực hơn thời đại học. Một ngày của cô bắt đầu từ 8h sáng, học liên tục đến trưa, sau đó tiếp tục ca học buổi chiều. Buổi tối, Yến dành thời gian để đọc tài liệu, làm nghiên cứu và viết luận.
Chia sẻ về việc cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi, Hải Yến cho rằng mỗi người sẽ có cách riêng. Cô nhận thấy nhiều sinh viên Trung Quốc học với cường độ cao, dành rất nhiều thời gian ở thư viện, thậm chí đến 1-2h sáng.
Tuy nhiên, Yến không lựa chọn cách học đó. Cô chọn cách học theo tốc độ và phương pháp bản thân thấy hiệu quả. Ban ngày, cô tập trung tối đa khoảng 8 tiếng cho việc học, buổi tối dành thời gian đọc tài liệu và làm luận văn.
Cô cũng không để bản thân rơi vào trạng thái quá áp lực hay thức khuya kéo dài, bởi theo Yến, nghỉ ngơi đóng vai trò quan trọng không kém. Vào cuối tuần, cô thường dành thời gian thư giãn, đi chơi với bạn bè hoặc khám phá thành phố để cân bằng lại năng lượng.
Theo Hải Yến, việc là du học sinh quốc tế giúp cô có phần linh hoạt hơn, không bị cuốn hoàn toàn vào guồng học tập áp lực như nhiều sinh viên bản địa.
Từ một người khá hướng nội, du học Trung Quốc giúp cô dần trở nên cởi mở, chủ động kết bạn và tự tin hơn trong môi trường quốc tế.
“Đi du học khiến mình dũng cảm hơn, dù chỉ một chút nhưng là thay đổi rất rõ ràng”, Yến nói.
Theo Yến, việc học ngoại ngữ không dừng lại ở ngữ pháp hay từ vựng, mà còn là cơ hội để đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới. Trong quá trình học, cô thường lựa chọn các đề tài nghiên cứu liên quan đến cả Việt Nam và Trung Quốc, như so sánh phương pháp giảng dạy giữa hai nước.
Dù gặp không ít khó khăn, cô cho biết bản thân vẫn cố gắng thích nghi. “Không làm được thì… vừa khóc vừa làm”, Yến nói.
Bộ GD-ĐT đã công bố dự thảo nghị định ban hành quy chế tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ Học bổng quốc gia để lấy ý kiến. Nếu dự thảo được thông qua, lần đầu tiên Việt Nam có một quỹ học bổng tầm vóc quốc gia, có tính chất hỗ trợ toàn diện và đa dạng đối tượng, từ những tài năng đến người học có hoàn cảnh khó khăn hay ở địa bàn kém phát triển, thậm chí cả những người nước ngoài muốn học tập ở Việt Nam.
Đây sẽ là quỹ trực thuộc Bộ GD-ĐT, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng và hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Các hoạt động của quỹ nhấn mạnh vào sự minh bạch, kiểm soát xung đột lợi ích và đặc biệt là bảo đảm liêm chính học thuật, xử lý nghiêm các vi phạm, gian lận. Quỹ sẽ ưu tiên thiết lập hạ tầng số để xét duyệt hồ sơ.
Theo dự thảo nghị định, quỹ học bổng tổ chức 5 chương trình học bổng bao gồm: học bổng tài năng; học bổng đi học tại nước ngoài; học bổng theo điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế; học bổng thu hút người nước ngoài học tại Việt Nam; học bổng tạo cơ hội phát triển đối với người học thuộc các nhóm ưu tiên.
Việc xét chọn học bổng được thực hiện trên cơ sở khung tiêu chí và thang điểm do Bộ GD-ĐT quy định cho từng chương trình, tiểu chương trình; bảo đảm khách quan, minh bạch, có cơ chế so sánh, xếp hạng giữa các ứng viên; phòng ngừa xung đột lợi ích và bảo đảm liêm chính trong đánh giá. Thay vì khuyến khích học tập, động viên theo từng năm học như các chương trình học bổng hiện nay, quỹ hướng tới đầu tư dài hạn cho phát triển con người từ phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và sau đại học.
Đặc biệt, với học bổng tài năng, quỹ sẽ "định danh" lại nhân tài. Đối tượng được cấp học bổng là người học có thành tích học tập, hoặc có tiềm năng nổi trội trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; là cá nhân xuất sắc trong việc phát triển kỹ năng nghề, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao. Học bổng tài năng được áp dụng xuyên suốt từ bậc giáo dục phổ thông, nghề nghiệp đến đại học và sau đại học.
Bởi đa dạng đối tượng như thế nên tiêu chí xét học bổng không chỉ dựa vào thành tích học tập mà còn dựa vào thành tích nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo hoặc phát triển kỹ năng nghề; vào tiềm năng phát triển, kế hoạch học tập, nghiên cứu, sản phẩm kỹ thuật, sáng kiến cải tiến cá nhân phù hợp với mục tiêu của chương trình học bổng. Đặc biệt, trong danh sách các tiêu chí xét học bổng, dự thảo nghị định đã nhắc tới yếu tố "tính trung thực của hồ sơ".
Một trong những điểm nhân văn nhất của quỹ là chương trình "Học bổng tạo cơ hội phát triển". Các nhóm đối tượng được ưu tiên đặc biệt bao gồm: người dân tộc thiểu số, đặc biệt ưu tiên các dân tộc rất ít người; người học thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc mồ côi không nơi nương tựa; cá nhân thường trú tại các vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới, hải đảo; những người có cam kết công tác lâu dài tại các địa bàn khó khăn hoặc trong các ngành, lĩnh vực ưu tiên sau khi tốt nghiệp.
Ngân sách từ quỹ sẽ tập trung vào việc bồi dưỡng nhân lực cho các lĩnh vực chiến lược: người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ; học viên sau đại học và các nghiên cứu chuyên sâu gắn với mục tiêu phát triển của từng giai đoạn; người học trong giáo dục nghề nghiệp gắn với nhu cầu thị trường lao động và hội nhập quốc tế.
Quỹ cũng xác định rõ vai trò trong việc quốc tế hóa giáo dục: hỗ trợ người học trong nước đi đào tạo, thực tập và nghiên cứu tại nước ngoài theo các chương trình trọng điểm; cấp học bổng thu hút người nước ngoài đến Việt Nam, đặc biệt là trong các lĩnh vực Việt Nam học, ngôn ngữ và các đề tài khoa học công nghệ ưu tiên gắn với thực tiễn Việt Nam.
Với diện thụ hưởng rộng mở và có trọng tâm, Quỹ học bổng quốc gia nếu được thành lập không chỉ là nguồn tài chính, mà còn là cam kết của Nhà nước trong việc không để bất kỳ tài năng nào bị bỏ lại phía sau vì hoàn cảnh khó khăn.
Theo Bộ GD-ĐT, nghị định sẽ giúp hoàn thiện cơ chế chính sách về học bổng, cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng về đột phá phát triển GD-ĐT, xóa bỏ tình trạng phân mảnh và thiếu nhất quán về nguồn lực hỗ trợ người yếu thế và khích lệ nhân tài, góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.
10 chuyên đề ôn tập môn địa lý thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Hoàng Đạt, Trường quốc tế Á Châu (Asian School), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=v2f-912G3Lo
Trong chuyên đề 7: Địa lý các vùng kinh tế - phần 2, giáo viên hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức về Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long.
Trước đó, vào ngày 7.5, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 6 - Địa lý các vùng kinh tế, phần 1. Tại chuyên đề này, giáo viên hệ thống kiến thức của môn học này ở vùng Trung du và miền núi phía bắc và Đông Nam bộ.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 11 đến 16.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) nhằm chuẩn hóa đội ngũ lãnh đạo và nâng cao chất lượng quản trị tại các cơ sở giáo dục đại học.
Theo Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (có hiệu lực từ ngày 27-3), tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học là người có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục đại học.
Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục công lập phải đáp ứng các yêu cầu của vị trí việc làm và các quy định khác của Đảng, pháp luật của Nhà nước về viên chức quản lý.
Ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn chung nêu trên, hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học cần đủ tiêu chuẩn cụ thể:
Có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục đại học;
Có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục;
Có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục đại học từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên;
Có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục đại học; có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục đại học.
Thực tế hiện nay, tại nhiều trường đại học trên cả nước, thậm chí ở cả những trường thuộc nhóm tốp đầu, vẫn có phó hiệu trưởng chỉ có trình độ thạc sĩ. Ở các trường đại học tư thục có đến 2-3 phó hiệu trưởng trình độ thạc sĩ.
Các thạc sĩ đang giữ vị trí phó hiệu trưởng ở trường đại học không phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học - công nghệ mà chỉ phụ trách, công tác đoàn thể, công tác sinh viên…
Đáng chú ý, theo quy định mới nhất tại Thông tư 17, trình độ thạc sĩ không còn đủ điều kiện để được bổ nhiệm làm phó hiệu trưởng tại phần lớn các trường đại học.
Ngoài việc phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung, vị trí phó hiệu trưởng trường đại học bắt buộc phải có trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Trường hợp ngoại lệ đối với các trường đào tạo ngành đặc thù, chỉ những trường có quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường, thì phó hiệu trưởng mới có thể giữ trình độ từ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài bằng cấp, nhân sự phó hiệu trưởng trường đại học phải có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục đại học từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục đại học.
