Dưới đây là những loại trái cây tốt cho sức khỏe đường ruột, cùng với những yếu tố làm nên những lợi ích tốt cho hệ tiêu hóa.
Các loại quả mọng
Quả mâm xôi và quả việt quất là các loại quả mọng có hàm lượng chất xơ cao, cung cấp khoảng 5g chất xơ trên mỗi khẩu phần 100g.
Các loại quả mọng chứa cả chất xơ hòa tan và không hòa tan. Chất xơ hòa tan cung cấp năng lượng cho các vi khuẩn có lợi trong đường tiêu hóa.
Khi vi khuẩn đường ruột phân giải chất xơ hòa tan, chúng tạo ra các axit béo chuỗi ngắn (SCFA), giúp bảo vệ và hỗ trợ sức khỏe đường ruột tổng thể bằng cách giảm viêm, tăng cường niêm mạc ruột và hỗ trợ chức năng miễn dịch khỏe mạnh. Chất xơ không hòa tan hỗ trợ tiêu hoá nhờ giúp duy trì nhu động ruột đều đặn.
Các loại quả mọng cũng chứa chất chống oxy hóa polyphenol, có thể làm giảm viêm trong ruột và tác động tích cực đến vi khuẩn đường ruột.
Kiwi rất giàu chất xơ, cung cấp khoảng 2,5g chất xơ trong mỗi trái. Chất xơ trong kiwi đặc biệt tốt trong việc hấp thụ và giữ nước, giúp ngăn ngừa táo bón. Kiwi cũng chứa các hợp chất tự nhiên là raphides, có thể hỗ trợ tiêu hóa thoải mái hơn.
Đu đủ chứa enzyme phân giải protein papain. Các enzyme phân giải protein được cơ thể sản sinh để phân giải protein trong thực phẩm như thịt và cá thành các axit amin để chúng có thể được hấp thụ và tiêu hóa đúng cách.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng các sản phẩm từ đu đủ cô đặc có thể hiệu quả trong việc giảm các triệu chứng không thoải mái ở đường tiêu hóa, chẳng hạn như đầy hơi và khó chịu. Đu đủ cũng giàu chất xơ và các chất chống oxy hóa như vitamin C và carotenoid, có thể giúp ngăn ngừa viêm ruột.
Một quả bơ 200g cung cấp 13,5g chất xơ, đáp ứng gần một nửa lượng chất xơ khuyến nghị cho mỗi người trong một ngày. Bơ có hàm lượng chất xơ hòa tan và không hòa tan cao, giúp thúc đẩy nhu động ruột đều đặn và sức khỏe đường ruột nói chung.
Ăn bơ cũng có thể giúp thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong đường ruột và tăng cường sản xuất các axit béo chuỗi ngắn (SCFA).
Táo là nguồn cung cấp chất xơ hòa tan dồi dào, hỗ trợ sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong ruột già, đồng thời cung cấp polyphenol và vitamin C, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng táo có thể giúp sức khỏe đường ruột tốt hơn và ngăn ngừa nguy cơ ung thư đại trực tràng, một trong những loại ung thư phổ biến nhất trên thế giới.
Lê là nguồn cung cấp chất xơ tốt giúp tăng cường sức khỏe đường ruột, một quả lê 230g chứa 7,1g chất xơ, tương đương khoảng 25% lượng chất xơ khuyến nghị hàng ngày.
Lá mơ lông (Paederia foetida) từ lâu đã được sử dụng trong y học dân gian tại nhiều nước châu Á. Loại cây này thường được dùng trong các bài thuốc truyền thống để hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi và đau bụng, theo The Times of India (Ấn Độ).
Các nghiên cứu đăng trên cơ sở dữ liệu của Trung tâm Thông tin Công nghệ Sinh học Quốc gia Mỹ (NCBI) cũng ghi nhận lá mơ lông có đặc tính kháng khuẩn và chống viêm, có thể hỗ trợ cải thiện rối loạn tiêu hóa.
Giáo sư Anupam Chatterjee, chuyên gia tiêu hóa tại Ấn Độ, cho biết nhiều loại thảo dược truyền thống như lá mơ lông có thể hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột, tuy nhiên cần thêm nghiên cứu lâm sàng để xác nhận hiệu quả.
Theo các nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học thuộc MDPI (Thụy Sĩ), lá mơ lông chứa flavonoid, polyphenol và các hợp chất sinh học có khả năng chống oxy hóa mạnh. Bác sĩ Rashmi Gupta, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, cho biết các chất chống oxy hóa này có thể giúp giảm viêm, bảo vệ tế bào và góp phần giảm nguy cơ bệnh mạn tính.
Một số nghiên cứu thực nghiệm còn ghi nhận lá mơ lông có thể tác động đến chuyển hóa glucose và lipid trong cơ thể.
Dù chưa có đủ bằng chứng trên người, các nhà khoa học cho rằng điều này có thể liên quan đến sự kết hợp giữa khả năng chống oxy hóa, kháng viêm và điều hòa enzyme chuyển hóa.
Đây cũng là hướng nghiên cứu đang được quan tâm, trong bối cảnh các bệnh lý chuyển hóa như tiểu đường và rối loạn mỡ máu ngày càng phổ biến.
Dù có nhiều tiềm năng, các chuyên gia nhấn mạnh rằng phần lớn nghiên cứu về lá mơ lông hiện vẫn ở giai đoạn tiền lâm sàng.
Không có thực phẩm đơn lẻ nào có thể thay thế vai trò của chế độ ăn cân bằng và lối sống lành mạnh. Ngoài ra, nếu ăn sống không đảm bảo vệ sinh, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng. Việc sử dụng quá nhiều cũng có thể gây kích ứng tiêu hóa, theo Harvard Health Publishing (Mỹ).
Các chuyên gia khuyên:
Các nghiên cứu từ Ấn Độ và quốc tế cho thấy lá mơ lông là loại rau dân dã nhưng chứa nhiều hoạt chất có lợi cho tiêu hóa, chống oxy hóa và sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, việc sử dụng cần hợp lý để đảm bảo an toàn.
Bệnh viện Lý Gia ở thành phố Đài Trung, Đài Loan, Trung Quốc, mới đây tiếp nhận một ca ung thư đại trực tràng hy hữu, theo Next Apple News ngày 10/4. Bệnh nhân là một phụ nữ ngoài 60 tuổi, sụt 10 kg chỉ trong vòng 3 tháng. Ban đầu, bà ngỡ giảm cân thành công nên phấn khởi. Tuy nhiên sau đó, bà bắt đầu thấy bụng chướng đau, đi ngoài liên tục và phân không thành khuôn nên đến bệnh viện nội soi đại tràng.
Bác sĩ Lại Đại Phong, chuyên khoa Gan mật và Tiêu hóa, cho biết kết quả nội soi đại tràng cho thấy cách cửa hậu môn 50 cm có một khối u lớn. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa và sụt cân nghiêm trọng của bà.
Bác sĩ cho hay mặc dù cơ quan y tế đã triển khai chương trình tầm soát miễn phí bằng xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân (FIT) định kỳ 2 năm một lần, tháng nào bệnh viện cũng ghi nhận các ca mắc mới. Đặc biệt, người cao tuổi thường có tâm lý chịu đựng, ít có thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ, dẫn đến việc chỉ đi khám khi cơ thể đã xuất hiện các triệu chứng đau đớn, làm mất đi "giai đoạn vàng" trong điều trị.
Ung thư đại trực tràng là căn bệnh có số ca mắc mới đứng thứ hai trong danh sách 10 loại ung thư phổ biến nhất, chỉ sau ung thư phổi. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm ngay từ giai đoạn khởi đầu hoặc giai đoạn 1, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân có thể lên tới hơn 90%.
Theo bác sĩ Lại, các nhóm có nguy cơ cao là những người có thói quen ăn đồ nướng, thực phẩm nhiều dầu mỡ, lười ăn rau quả hoặc có người thân trong gia đình từng mắc ung thư đại trực tràng. Ở giai đoạn đầu, ung thư đại trực tràng thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chủ quan cho rằng đau bụng hay thay đổi thói quen đi vệ sinh chỉ là khó tiêu tạm thời hoặc ngộ độc thực phẩm mà không biết đó là hồi chuông cảnh báo sớm của ung thư.
Do các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, nhiều người vẫn lầm tưởng đau bụng hay rối loạn tiêu hóa chỉ là ngộ độc thực phẩm nhẹ mà không biết đó là dấu hiệu cảnh báo ung thư. Các chuyên gia cảnh báo nếu xuất hiện các dấu hiệu như thói quen đại tiện thay đổi, phân có máu hoặc chất nhầy, phân mỏng dẹt, cảm giác đi ngoài không sạch, đau chướng bụng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân kéo dài trên hai tuần, người dân cần lập tức đi kiểm tra để có cơ hội điều trị kịp thời.
Ngày 17-4, TP.HCM tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe tầm soát, sàng lọc cho người dân tại 168 trạm y tế với sự phối hợp 104 bệnh viện trên địa bàn, khởi động chiến dịch chăm sóc sức khỏe cộng đồng quy mô lớn trong năm 2026 và những năm tới.
Hoàn tất lễ ra quân, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - bày tỏ sự trân trọng, biết ơn đến 104 bệnh viện công lập, ngoài công lập và bệnh viện bộ, ngành đã tham gia với tinh thần trách nhiệm cao, mang lại hiệu quả thiết thực.
Theo ông, việc 104 bệnh viện cùng lúc cử đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên về tận cơ sở, trực tiếp phục vụ người dân ngay tại cộng đồng là hình ảnh rất đẹp của ngành y tế thành phố. Đó không chỉ là sự hỗ trợ chuyên môn, mà còn là sự sẻ chia, trách nhiệm xã hội và tình cảm dành cho người dân thành phố.
Trong ngày ra quân, từ sáng sớm, đông đảo người dân tại nhiều địa phương đã đến các trạm y tế với tâm trạng phấn khởi, tin tưởng.
Nhiều người cao tuổi cho biết lần đầu được bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện lớn trực tiếp thăm khám, tư vấn ngay tại nơi cư trú. Không ít người dân bày tỏ bất ngờ khi dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần, thuận tiện và thiết thực.
"Người dân vui mừng không chỉ vì được khám miễn phí, được phát hiện sớm bệnh tật, mà còn cảm nhận rõ sự quan tâm của chính quyền thành phố và ngành y tế đối với sức khỏe cộng đồng", ông Tăng Chí Thượng viết và cho rằng đây chính là giá trị lớn nhất của chương trình.
Theo ông, thành công của đợt ra quân hôm nay cho thấy khi toàn ngành cùng chung sức, đồng lòng, chúng ta hoàn toàn có thể đưa dịch vụ y tế chất lượng đến tận khu dân cư, từng người dân, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Sở Y tế ghi nhận tinh thần xung kích của đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế đã tạm gác công việc thường nhật tại bệnh viện để về cơ sở phục vụ nhân dân bằng tất cả trách nhiệm và y đức nghề nghiệp.
Những hình ảnh bác sĩ tận tình khám bệnh, tư vấn cho người cao tuổi, hỗ trợ người yếu thế, hướng dẫn người dân chăm sóc sức khỏe đã lan tỏa thông điệp nhân văn sâu sắc của nghề y.
Thay mặt ngành y tế thành phố, Giám đốc Sở Y tế gửi lời cảm ơn đến ban giám đốc các bệnh viện cùng toàn thể nhân viên y tế đã góp phần làm nên một ngày hội sức khỏe đầy ý nghĩa.
Sự đồng hành quý báu này sẽ là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh và quản lý sức khỏe toàn dân trong thời gian tới, hướng đến mục tiêu xây dựng một nền y tế hiện đại, công bằng, chủ động và vì người dân phục vụ.
