Theo chuyên gia về nghi thức xã giao Elaine Swann (Mỹ) dạy kỹ năng xã hội là bước chuẩn bị để trẻ trở thành người có ích. “Nền tảng của điều đó chính là sự tôn trọng, sự quan tâm và cách cư xử tốt”, chuyên gia Swann chia sẻ.
Dưới đây là 10 kỹ năng quan trọng phụ huynh nên rèn cho con mỗi ngày.
Nói “Làm ơn” và “Cảm ơn”
Việc nói “làm ơn”, “cảm ơn” cần được rèn luyện thành phản xạ tự nhiên từ khi còn nhỏ. Trẻ mẫu giáo thường rất thích bắt chước hành vi của người lớn. Do đó, cha mẹ cần giúp trẻ hiểu rằng những hành động nhỏ của mình cũng sẽ tác động đến cảm xúc của những người xung quanh.
Cách cư xử đúng mực trên bàn ăn
Trẻ em cần được hướng dẫn cách ứng xử lịch sự khi dùng bữa để không làm người khác khó chịu hay gây bừa bộn. Cha mẹ có thể luyện tập cho con những quy tắc cơ bản tại nhà, bao gồm: ngồi đúng tư thế, sử dụng dụng cụ ăn uống đúng cách và miệng khép kín khi nhai thức ăn.
Giao tiếp bằng mắt
Duy trì giao tiếp bằng mắt thể hiện sự tôn trọng đối phương. Tùy thuộc vào độ tuổi, trẻ càng lớn thì càng nên được rèn luyện thói quen này.
Dù là trò chuyện với người thân, giáo viên hay người mới gặp, ánh mắt tự tin và tập trung sẽ giúp trẻ tạo thiện cảm tốt hơn.
Cách ra vào cửa đúng cách
Biết cách giữ cửa cho người đi sau hoặc gõ cửa trước khi vào phòng là những kỹ năng sống cơ bản nhưng cần thiết. Việc hướng dẫn trẻ sử dụng cửa đúng cách sẽ giúp chúng hình thành ý thức tôn trọng không gian riêng tư của người khác.
Cách ngắt lời cuộc trò chuyện của người lớn
Nhiều trẻ nhỏ có thói quen ngắt lời người lớn khi đang nói chuyện, gây cảm giác khó chịu. Cha mẹ nên ngăn chặn thói quen này sớm bằng cách hướng dẫn trẻ hai quy tắc:
– Tiếp cận và nói “xin lỗi”.
– Chờ đợi người lớn cho phép lên tiếng.
Ho và hắt hơi an toàn
Để tránh lây lan vi khuẩn, cha mẹ nên dạy con che miệng bằng khuỷu tay (thay vì bằng bàn tay) khi ho hoặc hắt hơi.
Đồng thời, phụ huynh cần hướng dẫn trẻ chủ động lấy khăn giấy nếu cảm thấy hắt hơi hoặc sổ mũi.
Hạn chế lạm dụng thiết bị điện tử
Điện thoại hay máy tính bảng không nên được sử dụng như một công cụ để giữ trẻ ngồi yên. Điều này có thể làm giảm khả năng tương tác xã hội của trẻ.
Thay vào đó, phụ huynh nên tạo cơ hội cho con trò chuyện và vui chơi ngoài trời để phát triển kỹ năng giao tiếp thực tế.
Biết khi nào và cách để xin lỗi
Trẻ sẽ có lúc làm người khác tổn thương và cần phải biết cách xin lỗi. Một lời xin lỗi hoàn chỉnh nên bắt đầu bằng chủ ngữ “Con”, nêu rõ điều mình đã làm và cách nó ảnh hưởng đến người kia.
Cha mẹ cũng cần làm gương cho trẻ trong việc này.
Kết thúc cuộc gọi lịch sự
Trẻ em cần được hướng dẫn cách kết thúc cuộc gọi điện thoại hoặc các cuộc họp trực tuyến một cách lịch sự. Cụ thể, trẻ nên nói lời tạm biệt và chờ đầu dây bên kia cúp máy trước, thay vì dập máy đột ngột.
Sử dụng âm lượng giọng nói phù hợp với không gian
Trẻ cần biết cách điều chỉnh giọng nói ở những không gian khác nhau như nhà hàng, thư viện hay công viên.
Cha mẹ có thể tập cho trẻ bằng các tình huống giả định: hỏi xem chúng sẽ nói chuyện như thế nào khi ở công viên so với lúc ở trong nhà để trẻ tự điều chỉnh âm lượng cho phù hợp.
Clip càng gây phẫn nộ khi cô cắn miếng bánh mì rồi nhả vì "không thích giòn" càng khiến cộng đồng mạng dậy sóng. Dù đã gỡ clip và xin lỗi, thừa nhận cách nói "quá vô duyên và kém tinh tế" song dân mạng vẫn muốn tẩy chay.
Nhưng đó không chỉ là chuyện cá nhân, câu chuyện phản ánh một thực tế đáng lo ngại của nhiều người trẻ khi càng có nhiều người theo dõi có vẻ càng dễ buông lỏng lời nói.
Trong thế giới số, một clip chỉ vài chục giây đã có thể lan truyền hàng triệu lượt xem chỉ trong vài giờ. Lời nói không còn là thoáng qua mà trở thành dấu vết khắc sâu, có thể làm tổn thương văn hóa, xúc phạm cộng đồng và phá hủy hình ảnh cá nhân chỉ trong chớp mắt.
Bánh mì không đơn thuần là món ăn đường phố mà như một biểu tượng văn hóa của Việt Nam, là niềm tự hào được Taste Atlas vinh danh vào top những món sandwich ngon nhất thế giới. Bánh mì là nỗi nhớ da diết của không biết bao nhiêu du học sinh, còn với người lao động là bữa ăn bình dị nhưng đầy đủ, với du khách là hương vị đặc trưng của đất nước...
Khi một bạn trẻ tạm gọi có chút ảnh hưởng công khai xem bánh mì gắn với hình ảnh khổ cực, kém sang đã vô tình xúc phạm chính những giá trị gần gũi, thiêng liêng của biết bao người. Người trẻ hôm nay sống trong môi trường số, nơi mà có khi chỉ cần một câu nói thiếu tinh tế đã có thể tự hủy tất cả hình ảnh gầy dựng trước đó.
Cẩn ngôn không phải là sợ hãi hay im lặng mà phải biết suy nghĩ trước khi nói. Hãy nên tự hỏi nói điều này có đúng không, cần thiết không, có làm tổn thương ai không? Người có ảnh hưởng càng phải ý thức rõ rằng mỗi phát ngôn đều mang sức nặng của hàng triệu con mắt đang dõi theo. Phát ngôn về bánh mì không phải lần đầu liên quan đến người có lượng theo dõi lớn trên mạng xã hội gây bức xúc, tạo tranh cãi.
Vụ việc này thêm một lần nữa nhắc nhở người trẻ chuyện cẩn ngôn trong môi trường số. Người trẻ hay người có ảnh hưởng với công chúng càng cần rèn luyện thói quen dừng lại một giây trước khi đăng, chia sẻ bất cứ điều gì trên mạng.
Người trẻ thông minh không phải là người nói nhiều mà là người biết nói đúng, nói hay và nói có trách nhiệm. Chỉ khi cẩn ngôn, chúng ta mới thực sự trưởng thành trên không gian mạng rộng lớn và đầy thử thách này.
Siu H'tam sinh ra trong một gia đình người Jrai ở xã Ia Dơk, huyện Đức Cơ. Bố em, anh Rơ Mah Nam, 42 tuổi, trước làm cán bộ xã. Từ năm 2025, khi xã sáp nhập theo Nghị định 178, anh nhận trợ cấp nghỉ việc rồi về làm rẫy. Mẹ em, chị Siu H'ơch, phải cắt cụt một chân sau bạo bệnh 10 năm trước nên chỉ quanh quẩn lo nội trợ. Thu nhập của cả nhà phụ thuộc vào rẫy cà phê.
Đầu năm 2026, H'tam liên tục sốt cao, đau nhức xương khớp về đêm. Sau thời gian tự mua thuốc uống không giảm, gia đình đưa em đến Bệnh viện Nhi tỉnh Gia Lai, rồi chuyển tuyến vào Bệnh viện Nhi đồng 2, TP HCM. Bác sĩ chẩn đoán em mắc ung thư máu (bạch cầu cấp dòng lympho B). Phác đồ điều trị dự kiến kéo dài gần ba năm.
"Nghe hai chữ ung thư, vợ chồng tôi bủn rủn, suy sụp nhưng quyết định giấu con", anh Nam kể. Tuy nhiên, qua những lần tình cờ nghe bố mẹ bàn bạc về chi phí điều trị lấy từ khoản tiền trợ cấp nghỉ việc, H'tam dần biết chuyện.
Trong chuyến xe khách vào TP HCM nhập viện, nhìn mẹ trở mình vì vết thương ở chân đau nhức, H'tam nói với bố mẹ rằng em thấy mình là một gánh nặng, xin được về nhà và khuyên bố mẹ sinh em bé khác thay vì chữa trị cho em. Nghe con nói, anh Nam cho biết hai vợ chồng chỉ biết im lặng.
Đầu tháng 4, H'tam trải qua đợt hóa trị đầu tiên khiến cơ thể suy kiệt, nôn ói và rụng tóc. Có lúc đau đớn, cô bé 12 tuổi lại hỏi lý do bố mẹ sinh mình ra. "Con là sinh mạng của bố mẹ", anh Nam xoa đầu con gái nói.
Đến đợt vào thuốc thứ hai, chị H'ơch về quê, anh Nam ở lại viện một mình chăm con. Hàng ngày, anh cho con xem video, kể chuyện bản làng để con quên mệt mỏi, động viên con sớm khỏe để về đi học. Dần dần, H'tam chịu ăn uống và bắt đầu đáp ứng phác đồ.
Tuy nhiên, gia đình đang đối mặt với khó khăn lớn về kinh tế. Khoản tiền tiết kiệm và trợ cấp hơn 50 triệu đồng đã cạn. Chi phí các xét nghiệm ban đầu hết 12 triệu đồng, chưa kể một số thuốc đặc trị giá 20 triệu đồng mỗi mũi tiêm. Trong lúc bế tắc, người bố 42 tuổi cho biết đang rao bán căn nhà mái tôn - tài sản cuối cùng ở quê để tiếp tục chữa trị cho con.
"Chỉ cần còn được thấy con, vợ chồng tôi cỡ nào cũng cố", anh Nam nói.
Một chuyến đi nghỉ dưỡng mừng sinh nhật tại Ý đã biến thành bi kịch đau lòng khi bé Gabriele Petrucci 7 tuổi tử vong do bị kẹt trong hệ thống ống hút của bể bơi tại khu nghỉ dưỡng Castelforte.
Sự việc xảy ra ngày 18/4, khi gia đình đưa Gabriele đến khu phức hợp chăm sóc sức khỏe để tổ chức sinh nhật muộn cho em. Trong lúc vui chơi ở khu vực nước nông cùng mẹ, bé bất ngờ biến mất chỉ trong vài giây, khi người cha đứng gần đó không kịp phát hiện.
Ông Antonello, cha của nạn nhân, bàng hoàng kể lại khoảnh khắc kinh hoàng khi nhìn thấy con trai bị hút chặt vào ống hút của bể bơi. Ông lập tức lao xuống nước cố gắng cứu con bằng tay không, trong khi nhiều người khác cũng nhanh chóng hỗ trợ. Tuy nhiên, dù nỗ lực giải cứu, bé trai vẫn không thể thoát ra do lực hút quá mạnh.
Chỉ khi hệ thống bơm nước được tắt, mọi người mới đưa được Gabriele lên bờ. Tuy nhiên, tình trạng của em đã quá nguy kịch. Dù được hồi sức khẩn trương, cậu bé không qua khỏi.
Theo điều tra ban đầu, khu vực ống hút của bể bơi được cho là không có lưới bảo vệ an toàn hoặc đã bị thiếu sót trong lắp đặt. Hiện cơ quan chức năng tại Cassino đang mở cuộc điều tra để làm rõ trách nhiệm liên quan đến vụ việc.
Gia đình nạn nhân cho rằng đây là một tai nạn hoàn toàn có thể phòng tránh nếu hệ thống an toàn được đảm bảo đúng tiêu chuẩn. Vụ việc đã gây rúng động dư luận địa phương và làm dấy lên nhiều lo ngại về an toàn tại các khu nghỉ dưỡng.
Vào mùa hè, phụ huynh thường cho con em mình đi bơi lội để giảm bớt sự nóng nực do thời tiết gây ra. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm xảy ra nhiều trường hợp đuối nước nhất trong năm. Do đó, phụ huynh cần phải trang bị nguyên tắc an toàn khi cho trẻ đi bơi, tránh xảy ra trường hợp không mong muốn.
Lưu ý trước khi bơi
- Chuẩn bị thiết bị cần thiết: Phụ huynh cần phải chuẩn bị trước cho con em mình một số vật dụng cần thiết khi hoạt động bơi lội như: khăn lông, dầu gội, xà phòng tắm thuốc nhỏ mắt dầu nóng, quần áo bơi, kính và mũ bơi, phao...
- Chú ý đến phản ứng của trẻ với nước: Đặc biệt, trước khi xuống hồ bơi, nên cho trẻ tắm trước bằng nước sạch để theo dõi phản ứng của trẻ với nước. Nếu có một số biểu hiện bất thường như chóng mặt, loạng choạng tuyệt đối không cho trẻ xuống bể bơi lúc này. Do đây là thời điểm cơ thể không thể thích ứng với môi trường nước.
- Vận động trước khi bơi: Khi trẻ đang đổ mồ hôi hoặc ăn no cũng không được cho xuống nước. Bởi vì nhảy ngay xuống nước mát lúc này, rất dễ bị cảm lạnh đột ngột. Để tránh rủi ro như chuột rút cần tập cho trẻ thói quen làm nóng cơ thể trước khi bơi bằng một số động tác thể dục.
- Tuyệt đối không tạo tâm lý cho trẻ: Nếu con bạn có kỹ năng bơi chưa thuần thục nên cho đến những bể bơi dành cho thiếu nhi. Đặc biệt, không được đẩy mạnh trẻ xuống hồ bơi, điều này sẽ tạo nên tâm lý sợ nước và không dám đi bơi vào những lần tiếp theo. Nếu trẻ đang bị đau mắt viêm tai, mũi, họng, tắc mũi sổ mũi tạm thời không nên bơi lội.
Những lưu ý trong quá trình bơi
- Không được để trẻ ở dưới nước quá lâu: Để cơ thể tránh bị nhiễm lạnh và những hóa chất ở bể bơi không làm ảnh hưởng đến da trẻ, phụ huynh chú ý không được để trẻ ở dưới nước quá lâu. Bảo vệ mắt, tai, mũi, họng: dặn trẻ không nên uống nước bể bơi, đặc biệt tránh nước ở bể bơi xâm nhập vào miệng.
- Phải có người lớn quan sát: Đối với những em mới tập bơi, phải có tổ chức, có người hướng dẫn, thực hiện nội quy, giờ giấc, kỷ luật tốt. Những em đã biết bơi cũng phải bơi điều độ, vừa sức vì tai nạn chết đuối không chỉ xảy ra với người không biết bơi.
- Không nên để trẻ bơi dưới nước quá 30 phút.
Những lưu ý sau khi bơi
- Cách tránh nhiễm gió lạnh: Ngay sau khi trẻ lên bờ, cần choàng khăn lên cơ thể để tránh nhiễm gió lạnh và dùng nước sạch hoặc nước súc miệng để làm sạch khoang miệng. Điều này giúp kịp thời loại bỏ vi khuẩn còn đang lưu lại trên bề mặt khoang miệng, tránh không những vi khuẩn này xâm nhập sâu hơn vào cơ thể.
Tắm kỹ bằng nước sạch: Việc này để tránh nhiễm bẩn từ nước hồ bơi. Xoa đều dầu nóng lên phần huyệt, lau khô tai cho trẻ, nhỏ mắt, mũi và tai bằng nước muối sinh lý hay thuốc sát trùng nhẹ.
- Không nên làm sạch tai bằng bông ráy tai hoặc bất kỳ vật nào khác.
