Luật Công chứng 2024 quy định giao dịch phải công chứng là những giao dịch quan trọng, có yêu cầu cao về an toàn pháp lý và được luật quy định hoặc giao Chính phủ quy định phải thực hiện công chứng.
Quy định này được sửa đổi, bổ sung năm 2026 theo hướng giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, cập nhật và công bố danh mục các giao dịch phải công chứng, chứng thực trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.
Cách tiếp cận này vừa góp phần thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng, trong đó giảm 6 loại giao dịch cụ thể đang được quy định trong các nghị định. Như vậy, Luật năm 2026 vừa khắc phục nguy cơ chồng chéo, xung đột với các luật chuyên ngành. Chính sách này tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân và nâng cao tính minh bạch, ổn định của hệ thống pháp luật.
Việc xác định giao dịch thuộc diện bắt buộc công chứng được thực hiện thông qua danh mục công khai, thay vì quy định phân tán. Danh mục này có giá trị tham chiếu, hỗ trợ tra cứu, áp dụng thống nhất trong phạm vi toàn quốc. Quy định này đồng thời bảo đảm nguyên tắc các giao dịch cụ thể thuộc diện bắt buộc công chứng phải do luật chuyên ngành quy định.
Đẩy mạnh khai thác dữ liệu thay thế giấy tờ
Một nội dung mới được bổ sung là việc sử dụng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu để phục vụ hoạt động công chứng. Theo Luật sửa đổi, trong trường hợp thông tin về người yêu cầu công chứng hoặc tài sản đã có trong các cơ sở dữ liệu do cơ quan có thẩm quyền quản lý và đủ điều kiện khai thác, người yêu cầu công chứng không phải cung cấp giấy tờ có chứa thông tin đó.
Tổ chức hành nghề công chứng có thể khai thác, sử dụng các thông tin này để giải quyết hồ sơ. Chỉ trong trường hợp không khai thác được hoặc thông tin chưa đầy đủ, không chính xác, công chứng viên mới yêu cầu người dân bổ sung giấy tờ. Quy định này áp dụng đối với các thành phần hồ sơ như giấy tờ tùy thân, giấy tờ về quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản và các giấy tờ liên quan khác.
Chính sách này giúp giảm bớt gánh nặng chuẩn bị hồ sơ, không cần phải đi công chứng/chứng thực bản sao giấy tờ trước khi đi làm thủ tục công chứng giao dịch chính. Việc này cũng hạn chế tình trạng sử dụng giấy tờ giả mạo vì công chứng viên đối soát trực tiếp với dữ liệu gốc của cơ quan nhà nước thay vì nhìn trên bản giấy.
Mở rộng thẩm quyền với một số loại giao dịch liên quan bất động sản
Luật Công chứng sửa đổi năm 2026 đã điều chỉnh theo hướng mở rộng thẩm quyền công chứng không theo địa hạt đối với các giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản. Trong đó có hợp đồng ủy quyền, hợp đồng đặt cọc, chuyển nhượng hợp đồng.
Chính sách này dựa trên tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, Luật giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc. Việc này phải gắn với điều kiện vận hành đầy đủ, đồng bộ của cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu liên quan, bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ và an toàn pháp lý.
Luật tiếp tục quy định thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở. Quy định này phù hợp với đặc thù mô hình công chứng hiện hành.
Công chứng viên chịu trách nhiệm về tính xác thực, hợp pháp của giao dịch, bao gồm cả việc kiểm tra, xác minh tình trạng pháp lý và thực tế của bất động sản khi cần thiết.
Chính phủ nhìn nhận việc duy trì thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản theo địa giới hành chính giúp hạn chế rủi ro phát sinh từ việc công chứng trùng lặp đối với cùng một tài sản, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.
Xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng
Luật sửa đổi cũng bổ sung một điều mới về Cơ sở dữ liệu công chứng. Đây là hệ thống thông tin về công chứng viên, tổ chức hành nghề công chứng, giao dịch đã được công chứng; thông tin về tình trạng giao dịch của tài sản; biện pháp ngăn chặn và cảnh báo rủi ro trong hoạt động công chứng; văn bản công chứng và các tài liệu khác trong hồ sơ công chứng.
Luật quy định cơ sở dữ liệu công chứng phải được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời và bảo đảm an ninh, an toàn theo quy định của pháp luật. Việc thu thập, cung cấp thông tin để đưa vào cơ sở dữ liệu công chứng và khai thác, sử dụng, phải bảo mật thông tin về nội dung công chứng, bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình.
Bộ Tư pháp cho biết việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu công chứng là yêu cầu cấp thiết nhằm phục vụ quản lý nhà nước và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực công chứng. Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Tư pháp và các Bộ, ngành liên quan khẩn trương triển khai, bảo đảm cơ sở dữ liệu công chứng được xây dựng đồng bộ, kết nối, chia sẻ hiệu quả với các cơ sở dữ liệu khác, đáp ứng yêu cầu quản lý, phòng ngừa rủi ro và nâng cao chất lượng dịch vụ công chứng.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Công chứng có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Sáng 23-4, đại diện các nhà đầu tư đã ký kết hợp đồng, nộp tiền góp vốn cho Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn mua đất dự án Khu trung tâm đô thị, thương mại, dịch vụ, tài chính, du lịch Nha Trang (tại sân bay Nha Trang cũ) đã nhận được thông báo kết luận của Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần Hòa Nam tại cuộc đối thoại diễn ra trước đó.
Theo thông báo, Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trần Hòa Nam kết luận UBND tỉnh luôn quan tâm, thông cảm và chia sẻ khó khăn, bức xúc của các nhà đầu tư tại dự án của Công ty Phúc Sơn ở khu sân bay Nha Trang cũ.
Trong thời gian qua, UBND tỉnh đã kiến nghị cơ quan có thẩm quyền của Trung ương để xin ý kiến xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc tồn đọng tại các dự án trên địa bàn tỉnh (trong đó có dự án của Công ty Phúc Sơn) và đã được Chính phủ đưa vào nghị quyết của Chính phủ để xử lý.
UBND tỉnh Khánh Hòa đang giao các cơ quan chuyên môn của tỉnh nghiên cứu, rà soát và tham mưu xử lý tiếp theo đối với từng dự án BT theo đúng quy định.
Sắp tới, UBND tỉnh sẽ tập trung chỉ đạo tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc tại các dự án tồn đọng, kéo dài trên địa bàn.
Trong đó có các dự án BT để sớm khởi động lại, khơi thông nguồn lực đầu tư, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Đối với kiến nghị liên quan đến bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án Quân sự Quân khu 5, tỉnh đề nghị các nhà đầu tư gửi đơn kháng cáo lên tòa án cấp phúc thẩm (Tòa án Quân sự Trung ương). Theo quy định của pháp luật, nếu bản án đã tuyên có hiệu lực, tất cả các bên liên quan phải chấp hành và tuân thủ thực hiện theo nội dung bản án.
Theo kết quả đối thoại, UBND tỉnh Khánh Hòa sẽ có văn bản gửi Tòa án Quân sự Trung ương, Viện kiểm sát quân sự Trung ương, các cơ quan liên quan để đề nghị các cơ quan có thẩm quyền sớm xem xét, giải quyết vụ án đảm bảo quyền lợi hợp pháp, chính đáng của các bên liên quan.
UBND tỉnh Khánh Hòa thống nhất kiến nghị của các nhà đầu tư và đề nghị Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn tổ chức đối thoại với các nhà đầu tư trong tháng 4-2026 tại phường Nha Trang. Các nhà đầu tư cần cử đại diện (khoảng 10 người) để tham gia cuộc đối thoại đó.
Trong tháng 3.2026, số lượng doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường cao gần gấp đôi so với số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Tính chung quý 1, số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt 96.038 doanh nghiệp, tăng 31,66% so với cùng kỳ, cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (91.808 doanh nghiệp, tăng 16,5%).
Trong đó, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới trong tháng 3 đạt trên 21.000 doanh nghiệp, gấp 1,8 lần so với mức trung bình trong giai đoạn 2021 - 2024 (tương đương 12.122 doanh nghiệp/tháng). Tính chung quý 1, số doanh nghiệp thành lập mới đạt 57.422 doanh nghiệp, tăng 57,75% so với cùng kỳ.
Theo Chính phủ, doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường chủ yếu có quy mô vốn nhỏ dưới 10 tỉ đồng (chiếm 90,3%) và trong ngành bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, xe máy (chiếm 38,61%). Điều này phản ánh sự chuyển đổi từ các mô hình kinh doanh truyền thống sang thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến; để thích ứng, các doanh nghiệp cần chủ động cải tiến công nghệ, tối ưu hóa quản trị và củng cố nguồn lực tài chính, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ghi nhận từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp cho thấy, có nhiều lý do khiến doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, như khó khăn trong việc tìm kiếm và duy trì đơn hàng, các vấn đề về tài chính, nguồn vốn, lao động, nhân lực, hoạt động sản xuất, kinh doanh kém hiệu quả...
Từ bên ngoài, những biến động của môi trường vĩ mô toàn cầu, đặc biệt là cuộc xung đột tại Trung Đông, chính sách thuế quan của Mỹ là những thách thức lớn đối với doanh nghiệp. Cụ thể, chi phí đầu vào gia tăng đang tác động trực tiếp và rõ nét nhất, thu hẹp dòng tiền và biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
"Phần lớn doanh nghiệp ghi nhận chi phí sản xuất - kinh doanh tăng lên, nguyên nhân chủ yếu là do giá năng lượng, giá nguyên vật liệu, chi phí logistics và chi phí tài chính", báo cáo nêu.
Cạnh đó, tình trạng gián đoạn vận tải, giá cước tăng, thời gian vận chuyển kéo dài và phát sinh thêm chi phí giao nhận. Bắt đầu xuất hiện xu hướng giảm đơn hàng tại một số thị trường xuất khẩu, đặc biệt ở khu vực châu Á và Trung Đông.
Tâm lý đầu tư, khả năng tiếp cận vốn và điều kiện tài chính của doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Nhiều doanh nghiệp đã phải cân nhắc hoãn hoặc điều chỉnh kế hoạch đầu tư trong bối cảnh rủi ro gia tăng. Sức ép tài chính ngày càng rõ nét hơn, bao gồm chi phí lãi vay tăng, khó khăn trong tiếp cận vốn, biến động tỷ giá và áp lực thanh toán quốc tế.
Để khắc phục tình trạng này, thời gian tới Chính phủ sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh gắn với chuyển đổi số, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Trong đó, quý 2 sẽ hoàn thành việc cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính của năm 2026 so với năm 2024. Phấn đấu tiếp tục cắt giảm tối thiểu 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, 100% các điều kiện kinh doanh không cần thiết. Triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ thuế, phí… đã ban hành để hỗ trợ sản xuất, kinh tế.
Đặc biệt, thúc đẩy doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân tham gia các dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực hạ tầng, năng lượng, công nghệ cao; triển khai hiệu quả Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng thừa nhận, việc thực hiện nghĩa vụ thuế đối với doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc rút lui khỏi thị trường còn phức tạp, kéo dài, phát sinh nhiều chi phí tuân thủ. Để tháo gỡ, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính phân loại hồ sơ theo mức độ rủi ro và mức độ tuân thủ; hỗ trợ người nộp thuế...
Ngày 12.5, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP.HCM phát thông tin cảnh giác với thủ đoạn giả mạo Cổng dịch vụ công để chiếm đoạt tài khoản ngân hàng. Theo ghi nhận, các đối tượng lừa đảo thường gửi tin nhắn SMS đến điện thoại nạn nhân với nội dung thông báo "xe vi phạm giao thông", rồi yêu cầu truy cập vào các đường link để nộp phạt trực tuyến.
Đáng chú ý, các đường link này có tên miền rất dễ gây nhầm lẫn như: dichvucong-vn.com. Trong khi đó, địa chỉ chính thức của Cổng dịch vụ công Quốc gia là: https://dichvucong.gov.vn.
Theo Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP.HCM, khi người dân truy cập vào các trang web giả mạo này, giao diện sẽ hiển thị nội dung thông báo vi phạm rất chuyên nghiệp. Để "nộp phạt", trang web yêu cầu người dùng cung cấp hàng loạt thông tin như: thông tin thẻ ngân hàng và tài khoản đăng nhập, mã xác thực OTP, thông tin cá nhân (thẻ căn cước, số điện thoại...).
Phòng Quản lý xuất nhập cảnh cho biết, mục đích của các đối tượng là chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng để thực hiện lệnh chuyển tiền bất hợp pháp và thu thập dữ liệu cá nhân cho các mục đích xấu khác.
Để không trở thành nạn nhân của "bẫy" công nghệ, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh lưu ý người dân các dấu hiệu nhận biết: tin nhắn thường đến từ các đầu số lạ, số điện thoại cá nhân thay vì danh định của cơ quan nhà nước; thường mang tính hối thúc, đe dọa hoặc tạo tâm lý hoang mang, yêu cầu xử lý gấp, đưa ra những yêu cầu vô lý.
Người dân cẩn thận để tránh thủ đoạn giả mạo Cổng dịch vụ công để chiếm đoạt tài khoản ngân hàng. Cổng dịch vụ công chính thống không bao giờ yêu cầu người dân nhập mật khẩu ngân hàng hoặc mã OTP trực tiếp trên giao diện thông báo vi phạm.
Trước tình hình trên, Công an TP.HCM khuyến cáo người dân tuyệt đối không truy cập các đường link lạ gửi qua SMS, Zalo hay Messenger. Không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thông tin tài khoản cho bất kỳ ai, dưới bất kỳ hình thức nào. Chỉ thực hiện giao dịch trên địa chỉ duy nhất của Cổng dịch vụ công Quốc gia: https://dichvucong.gov.vn.
Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn lừa đảo, người dân cần bình tĩnh chặn số điện thoại, lưu lại bằng chứng và kịp thời trình báo cho cơ quan công an nơi gần nhất để phối hợp xử lý.
Hãy nâng cao cảnh giác và chia sẻ thông tin này đến người thân, bạn bè để cùng phòng tránh tội phạm công nghệ cao.
