Theo đó, một khoản phụ thu thường niên sẽ được áp lên các căn nhà thứ hai có giá trên 5 triệu USD, trong trường hợp chủ sở hữu có nơi cư trú chính nằm ngoài TP.
Đề xuất được xem là lời hứa của ông Mamdani trong việc bảo vệ tầng lớp lao động, bù đắp thâm hụt ngân sách và giảm thiếu hụt nhà ở.
Tuy nhiên, nó ngay lập tức châm ngòi cho một cuộc tranh luận về ranh giới của sự công bằng và nỗi lo ngại về một cuộc “tháo chạy” của các thế lực kinh tế khỏi New York.
Trong tiếng Pháp, “pied-à-terre” có nghĩa là “bàn chân trên mặt đất” – cụm từ ám chỉ những căn nhà thứ hai, thứ ba nằm ở trung tâm TP lớn mà chủ nhân không thực sự sinh sống, chỉ ghé qua vài lần trong năm.
Tại New York, loại hình này vô cùng phổ biến, nhất là trên cung đường Billionaire’s Row (Dãy nhà tỉ phú) ở Manhattan – nơi tập trung những tòa tháp chọc trời, có dân cư sang trọng, nhưng thưa thớt đèn giữa lòng TP.
Theo thông tin từ Văn phòng Thị trưởng New York, đề xuất mới của ông Mamdani nhắm vào những cư dân siêu giàu và giới tinh hoa toàn cầu – những người đang sử dụng bất động sản tại đây như một phương tiện cất giữ tài sản thay vì cư trú.
Dự kiến chính sách sẽ mang lại ít nhất 500 triệu USD/năm – tương đương 9% mức thâm hụt ngân sách hiện tại.
Thuế này sẽ áp dụng lên khoảng 13.000 bất động sản thuộc hàng đắt đỏ nhất nước Mỹ – từ căn penthouse trị giá 238 triệu USD của tỉ phú Ken Griffin, đến căn hộ 20,5 triệu USD mua bằng tiền mặt của nhà buôn ô tô người Nga Alexander Varshavsky.
Bên cạnh doanh thu trực tiếp, chính sách còn hứa hẹn mang lại lợi ích gián tiếp: nếu các chủ nhân chọn bán lại bất động sản để né thuế, TP sẽ thu thêm thuế chuyển nhượng. Mức thuế kết hợp có thể lên tới gần 6% giá trị giao dịch đối với bất động sản trên 25 triệu USD.
Đồng thời những căn hộ này có thể được mua lại hoặc cho thuê bởi cư dân thường trú, góp phần giảm bớt tình trạng khan hiếm nhà ở.
Thực tế, đây không phải lần đầu phương án này xuất hiện. Trước đó các công đoàn lao động New York đã vận động cho chính sách tương tự từ năm 2014. Đến năm 2019, một đề xuất đã tiến rất gần đến đích, nhưng bị chặn lại một phần do sức ép vận động hành lang từ ngành bất động sản.
Một khảo sát mới ghi nhận 93% người dân TP đồng thuận với đề xuất, trong bối cảnh tỉ lệ căn hộ trống cho thuê tại TP đã rơi xuống mức thấp lịch sử là 1,4%.
Với những căn hộ có giá dưới 1.650 USD/tháng, tỉ lệ này thậm chí còn chưa đến 1%, khiến việc tìm nhà giá rẻ tại New York hiện nay không khác gì “mò kim đáy bể”.
Phát biểu với Đài CBS News, một phát ngôn viên Hội đồng lập pháp New York cho biết các chuyên gia luật đã ủng hộ đánh thuế nhà ở thứ hai từ lâu. Họ cho rằng chúng sẽ giúp cải thiện khả năng chi trả nhà ở bằng cách khuyến khích chủ sở hữu nhà thứ hai cho thuê dài hạn thay vì để trống.
Tuy nhiên, theo tờ Washington Post, nhiều nhà phân tích cảnh báo việc áp thuế có thể phản tác dụng khi khiến giới siêu giàu rời bỏ TP.
Ông Bruce Blakeman, ứng cử viên của Đảng Cộng hòa cho chức thống đốc bang New York, đã kịch liệt phản đối ý tưởng này. Ông cho rằng đề xuất “đang tìm cách tăng thuế bất động sản và lấy đi một nửa ngôi nhà thông qua loại thuế mới”.
Đồng quan điểm, ông Steven Fulop, Giám đốc điều hành Tổ chức Partnership for New York City, nhận định chính sách có thể gây ra hiệu ứng tiêu cực đối với kinh tế đầu tư, đẩy các công ty của giới siêu giàu ra khỏi TP, đặc biệt nếu các lãnh đạo của họ đặt trụ sở ở nơi khác.
Tại hội nghị Milken ở Beverly Hills, tỉ phú Ken Griffin đã chỉ trích gay gắt đề xuất này và cho biết Quỹ phòng hộ Citadel của ông – đơn vị đã chuyển về Miami 4 năm trước – sẽ tiếp tục “đầu tư lớn hơn” tại Miami thay vì quay lại New York.
Tỉ phú cũng nêu khả năng sẽ không tiếp tục dự án xây dựng trị giá 6 tỉ USD trên đại lộ Park nổi tiếng ở Manhattan.
Bên cạnh đó, một số doanh nhân thừa nhận mức thuế với họ chỉ là con số nhỏ, nhưng phản bác cách đánh thuế này thiếu công bằng. Một doanh nhân sở hữu căn hộ bên bờ sông Hudson ở West Village khẳng định ông đã phải tự lực vươn lên để có được tài sản như hiện tại.
Trong khi đó, tỉ phú Steve Roth đánh giá cụm từ “đánh thuế người giàu” không khác gì những lời lẽ mang tính phân biệt, đồng thời cho rằng nhóm 1% giàu nhất nên được “khen ngợi và cảm ơn” vì những đóng góp của họ.
Dù giới nhà giàu New York thường xuyên đe dọa sẽ “di cư” để phản đối việc áp thuế, các số liệu thực tế hầu như không phản ánh điều đó. Phần lớn các đại gia vẫn chưa có hành động cụ thể và đang trong trạng thái “cảnh giác cực độ”, theo ông Scott Bok – cựu Giám đốc điều hành Ngân hàng Greenhill & Co.
Trong lúc chờ chính sách được thông qua, họ chọn cách liên hệ với các cố vấn tài chính để tìm phương án hạn chế tác động của sắc thuế mới.
Ngoài ra, theo Đài CNBC, ở cấp độ cá nhân, một số chủ sở hữu cũng đang xem xét chuyển đổi mục đích sử dụng bất động sản sang cho thuê dài hạn để thoát khỏi diện chịu thuế, hoặc tranh thủ bán ra trước khi luật có hiệu lực.
"Như đã nói, tôi chịu trách nhiệm về kết quả bầu cử lần này, nhưng tôi cũng mang trách nhiệm thực hiện những thay đổi mà chúng tôi từng cam kết. 48 giờ qua đã gây bất ổn đối với chính phủ, kéo theo cái giá phải trả về kinh tế đối với đất nước cũng như các hộ gia đình", Thủ tướng Anh Keir Starmer nói trong cuộc họp nội các ngày 12/5.
Tuyên bố được đưa ra giữa bối cảnh Thủ tướng Anh đang đối mặt áp lực phải từ chức sau khi Công đảng cầm quyền thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử địa phương tuần trước.
Kết quả bầu cử này đã châm ngòi cho làn sóng "nổi loạn" bên trong Công đảng, khi hơn 80 nghị sĩ công khai kêu gọi ông từ chức hoặc đưa ra lộ trình rời nhiệm sở.
Bà Miatta Fahnbulleh, Bộ trưởng phụ trách phân quyền, tín ngưỡng và cộng đồng, ngày 12/5 trở thành thành viên đầu tiên của chính phủ từ chức để hối thúc ông Starmer rời ghế.
"Tôi kêu gọi Thủ tướng hãy làm điều đúng đắn cho đất nước, Công đảng và đưa ra lộ trình cho quá trình chuyển giao quyền lực một cách có trật tự", bà cho hay.
Tuy nhiên, ông Starmer không cho thấy ý định sẽ từ chức, thậm chí còn thách thức các thành viên trong đảng khởi động quy trình bãi nhiệm ông nếu có đủ sự ủng hộ.
"Công đảng có quy trình để thách thức vị trí lãnh đạo, và quy trình đó chưa được kích hoạt. Người dân kỳ vọng chúng tôi tiếp tục điều hành đất nước. Đó là điều tôi và toàn bộ nội các phải làm", Thủ tướng Starmer khẳng định.
Phản ứng của ông Starmer đã khiến nhiều nghị sĩ thất vọng. "Tôi cảm thấy ông ấy đã phạm sai lầm", nghị sĩ Công đảng Paulette Hamilton nói với BBC. "Ông ấy không lắng nghe, đó là lý do người dân cũng không còn lắng nghe chúng ta nữa".
Ông Starmer, 63 tuổi, nhậm chức Thủ tướng vào tháng 7/2024 sau khi thắng áp đảo đối thủ Rishi Sunak, chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ.
Ông chưa thúc đẩy được tăng trưởng kinh tế để hỗ trợ người dân Anh giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt, đồng thời gần đây bị cuốn vào bê bối liên quan bổ nhiệm Peter Mandelson, người có quan hệ với tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein, làm đại sứ tại Mỹ.
Những yếu tố này khiến Công đảng chịu đòn giáng nặng nề, mất hơn 1.400 ghế tại các hội đồng địa phương ở Anh trong cuộc bầu cử tuần trước, mất quyền kiểm soát nghị viện Wales, nơi Công đảng là chính đảng lớn nhất suốt hàng chục năm. Các đảng cánh hữu Cải cách nước Anh và đảng Xanh dân túy cánh tả đều giành thêm lợi thế trong cuộc bầu cử này.
Bộ Y tế Tây Ban Nha ngày 13.5 cho biết trường hợp mới nhất được xác nhận là một công dân nước này, có kết quả dương tính với vi rút Hanta sau khi được sơ tán khỏi tàu MV Hondius. Bệnh nhân đang được cách ly tại một bệnh viện ở Madrid, theo AP. Tại Pháp, một hành khách nhiễm vi rút đang được hỗ trợ sự sống tại bệnh viện ở Paris. Bộ trưởng Y tế Pháp Stéphanie Rist ngày 13.5 cho biết tình trạng của người này đang xấu đi.
"Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy chúng ta đang chứng kiến sự khởi đầu của một đợt bùng phát lớn hơn", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nói. Tuy nhiên, ông cảnh báo tình hình vẫn có thể thay đổi do thời gian ủ bệnh dài, và có thể xuất hiện thêm ca bệnh trong những tuần tới.
Trong khi đó, Bộ Y tế Argentina ngày 13.5 cho hay một nhóm chuyên gia sẽ được cử đi trong những ngày tới để điều tra nguồn gốc dịch bệnh. Đây là đợt bùng phát vi rút Hanta đầu tiên được ghi nhận trên tàu du lịch và hiện chưa có thuốc đặc trị hay vắc xin cho vi rút này.
Trong một diễn biến khác, nhà chức trách Pháp ngày 13.5 yêu cầu hơn 1.700 hành khách và thủy thủ đoàn trên du thuyền Ambition của Hãng Ambassador Cruise Line (Anh) ở lại trên tàu, sau khi khoảng 80 người xuất hiện các triệu chứng nhiễm trùng đường tiêu hóa cấp tính, theo AFP. Cơ quan y tế khu vực khẳng định hiện không có cơ sở để liên hệ tình hình trên tàu Ambition với ổ dịch vi rút Hanta trên du thuyền MV Hondius. Đến ngày 14.5, giới chức Pháp cho phép các hành khách không có triệu chứng rời du thuyền.
Trong vài ngày cuối tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra hàng loạt thông điệp trái chiều liên quan chiến sự Iran trên mạng xã hội và các cuộc trả lời phỏng vấn qua điện thoại. Ông tuyên bố Iran "đã đồng ý mọi thứ", sau đó lại cảnh báo nếu Tehran không ký thỏa thuận, "toàn bộ đất nước sẽ bị tấn công".
Sự thay đổi nhanh chóng trong thông điệp của ông Trump gây bối rối, khi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran sắp hết hạn và tiến trình đàm phán vẫn chưa rõ ràng.
Không lâu sau khi Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thương mại hôm 17/4, Tổng thống Trump cho biết nước này đã đồng ý đình chỉ vô thời hạn chương trình hạt nhân, làm dấy lên kỳ vọng về khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài gần hai tháng.
"Phần lớn các điểm chính đã được hoàn tất. Mọi việc sẽ tiến triển khá nhanh", ông Trump nói với Bloomberg, đồng thời bác bỏ khả năng Mỹ gỡ phong tỏa với tài sản của Iran, trong khi đây là một yêu cầu then chốt từ phía Tehran.
Trong cuộc phỏng vấn với CBS News, Tổng thống Mỹ cho biết Iran "đã đồng ý mọi thứ", bao gồm cả việc hợp tác với Mỹ để xử lý lượng uranium làm giàu.
"Không. Không cần bộ binh", Tổng thống Trump nói. "Chúng tôi sẽ đến đó và phối hợp với họ để thu hồi, tiếp quản. Mọi việc sẽ được thực hiện cùng nhau, bởi đến lúc đó chúng tôi đã có thỏa thuận, mà đã có thỏa thuận thì không cần giao tranh nữa".
Iran lập tức bác bỏ những tuyên bố này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nhấn mạnh uranium "thiêng liêng như lãnh thổ" và "sẽ không được chuyển đến bất cứ nơi nào".
"Kịch bản chuyển giao số uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa bao giờ được nêu ra trong các cuộc đàm phán", ông Baqaei cho hay, thêm rằng các cuộc đối thoại gần đây tập trung vào giải quyết xung đột, không phải thu hồi kho uranium của Iran.
Những phát biểu trái ngược này làm dấy lên câu hỏi về việc Iran thực sự đã đồng ý những gì, những bình luận của Tổng thống Trump có đang phản ánh đúng thực tế hay không.
Dù vậy, khi trả lời truyền thông tại Phoenix, bang Arizona, tối cùng ngày, ông Trump vẫn tiếp tục tỏ ra lạc quan, nói ông "không nghĩ có quá nhiều bất đồng đáng kể" giữa hai bên.
Ông chủ Nhà Trắng không đề cập nhiều đến chiến sự Iran trong ngày kế tiếp. Tại sự kiện ở Phòng Bầu dục sáng 18/4, khi một phóng viên hỏi về việc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tấn công các tàu qua eo biển Hormuz, ông Trump đã đề nghị toàn bộ truyền thông ra ngoài. Chiều cùng ngày, ông đến câu lạc bộ golf ở bang Virginia.
Sáng 19/4, giọng điệu của Tổng thống Trump đã đảo chiều hoàn toàn. "Nếu Iran không ký thỏa thuận này, cả đất nước sẽ bị thổi bay", ông cảnh báo.
Ít phút sau, ông tiếp tục đăng trên mạng xã hội rằng "Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận của Washington" và quốc gia Trung Đông "sẽ sụp đổ nhanh chóng".
Đến ngày 20/4, Tổng thống Trump nói ông "không chịu bất kỳ áp lực nào" về thời gian đạt thỏa thuận, nhưng đồng thời cảnh báo nếu lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, "rất nhiều bom sẽ trút xuống".
Ngay cả các thông tin mang tính hậu cần cũng bất nhất. Tổng thống Trump và các quan chức trong chính quyền nhiều lần đưa ra thông tin trái ngược về việc Phó tổng thống JD Vance có tham gia đàm phán tại Islamabad, Pakistan hay không.
Sáng 19/4, ông Trump thông báo ông Vance sẽ không tham gia vòng đàm phán mới vì "lo ngại an ninh". Nhưng cùng lúc đó, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright xuất hiện trên truyền hình, khẳng định ông Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn đến Islamabad.
Sau cùng, Tổng thống Mỹ được cho là không nắm chính xác thông tin. "Tình hình đã có thay đổi", một quan chức Nhà Trắng nói với CNN khi được hỏi về diễn biến.
Một ngày sau, ông Trump tiếp tục đưa ra cập nhật gây khó hiểu. Ông nói qua điện thoại với phóng viên New York Post rằng ông Vance đang trên máy bay và chuẩn bị hạ cánh xuống Pakistan trong vài giờ tới để đàm phán. Nhưng chỉ một lúc sau, Phó tổng thống Vance lại ngồi trong đoàn xe đến Nhà Trắng.
"Chúng tôi kỳ vọng phái đoàn sẽ sớm lên đường", quan chức Nhà Trắng lý giải.
Ông Vance dự kiến rời Washington vào ngày 21/4 để đến Pakistan. Vòng đàm phán lần này có thể diễn ra trong ngày 22/4 tại Islamabad, trong khi các nguồn thạo tin lưu ý rằng tình hình vẫn "liên tục thay đổi".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Baqaei ngày 20/4 nói Tehran chưa có kế hoạch tham gia đàm phán với Washington, nhưng không loại trừ khả năng này. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói rằng Iran vẫn duy trì "sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử" đối với chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ trích "những tín hiệu mâu thuẫn, không mang tính xây dựng" từ các quan chức Mỹ.
"Một số quan chức Iran không hài lòng khi Tổng thống Mỹ dường như 'đàm phán qua mạng xã hội', tạo cảm giác như họ đã chấp thuận những vấn đề mà thực tế chưa đồng ý", một nguồn thạo tin nói, đồng thời cho biết phía Iran đặc biệt lo ngại việc bị xem là yếu thế.
Tổng thống Trump nói với Bloomberg rằng lệnh ngừng bắn sẽ kết thúc vào "tối 22/4 theo giờ Washington", giúp các bên có thêm thời gian để thương lượng trước khi ông phải quyết định có thực hiện lời đe dọa tấn công hạ tầng Iran hay không. Ông đồng thời cho biết khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn là "rất thấp".
Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng phái đoàn của Iran, cáo buộc Mỹ muốn nước này phải đầu hàng, đồng thời khẳng định Tehran đang chuẩn bị "tung ra những quân bài mới trên chiến trường".
"Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa", ông Ghalibaf viết trên X ngày 21/4.
