Cách đây vài ngày, tôi có vinh dự được đến thăm trụ sở Báo Tuổi Trẻ tại TP.HCM. Trong buổi gặp gỡ thân tình với ban lãnh đạo tòa soạn, do Tổng Biên tập Lê Thế Chữ đứng đầu, chúng tôi đã trao đổi về hợp tác giữa Cuba và Việt Nam, về nghề báo và nhiều vấn đề khác.
Khi đi dọc các phòng làm việc và trò chuyện với các phóng viên, trong tôi dâng lên những ký ức đầy hoài niệm về hơn một thập kỷ làm việc sôi nổi tại tờ báo Juventud Rebelde ở Cuba.
Có lẽ vì thế mà tại Báo Tuổi Trẻ, tôi cảm thấy mình như đang ở giữa những người đồng nghiệp thân quen. Đồng thời, tôi cũng có dịp quan sát quá trình sáng tạo báo chí trong bối cảnh nghề nghiệp này đang trải qua những biến đổi sâu sắc.
Một niềm bất ngờ thú vị là tôi gặp tại đây một nhóm sinh viên, những người mà tôi chỉ kịp trao đổi đôi lời. Trong số họ có những người sẽ trở thành nhà báo trong tương lai. Họ sẽ gánh vác một sứ mệnh không hề dễ dàng: phân định giữa sự thật và dối trá, truyền tải thông tin bằng những ngôn ngữ mới trong một thế giới số, nơi các thuật toán thường đề cao tính hời hợt hơn là tính khách quan, và tin giả có thể len lỏi vào nhận thức xã hội chỉ trong chớp mắt.
Thực trạng đó cũng đang phản ánh rõ nét trong cách thông tin về Cuba được lan truyền. Những ngày gần đây, các tiêu đề liên quan đến hòn đảo Caribe này xuất hiện dày đặc. Bên cạnh những khó khăn do lệnh cấm vận kéo dài suốt nhiều thập kỷ, Cuba còn phải đối mặt với các biện pháp cưỡng chế đơn phương mới từ Chính phủ Mỹ, một vòng siết chặt về năng lượng khiến việc nhập khẩu nhiên liệu bị cản trở, cùng với những lời đe dọa quân sự lặp đi lặp lại.
Trong những thời khắc gian khó ấy và cả trong mọi thời điểm khó khăn khác, Cuba luôn nhận được sự sẻ chia chân thành, nghĩa tình từ Việt Nam.
Từ mạch nguồn tình cảm ấy, tập thể Báo Tuổi Trẻ đã chuyển hóa thành những hành động cụ thể khi phối hợp cùng nhiều tổ chức, trong đó có Hội Hữu nghị Việt Nam – Cuba TP. Hồ Chí Minh, khởi xướng sáng kiến giàu ý nghĩa “Mặt trời không biên giới”. Sáng kiến này hướng tới việc trang bị các hệ thống điện mặt trời cho các trường học tại Cuba, góp phần giảm bớt tình trạng thiếu hụt năng lượng mà đất nước tôi đang phải đối mặt.
Song hành với đó là dự án xây dựng các nhà máy điện mặt trời mà Việt Nam sẽ triển khai trong thời gian tới tại tỉnh Mayabeque, gần La Habana. Đây không chỉ là hành động kịp thời và thiết thực của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, mà còn là thông điệp đoàn kết sâu sắc, được nhân dân Cuba trân trọng và đánh giá cao.
Ở một lĩnh vực khác, những hạt gạo Việt Nam được gieo trồng ngay trên chính đất đai Cuba đang dần hiện diện trong bữa ăn của người dân nơi đây. Các doanh nghiệp đến từ đất nước Việt Nam anh em đã đạt được những kết quả đáng khích lệ trong việc canh tác các giống lúa năng suất cao, nhờ áp dụng các phương thức quản lý kinh tế đổi mới.
Đồng thời, các sản phẩm dược – sinh học của Cuba cũng sẽ sớm được sản xuất và phân phối tại Việt Nam, khi một nhà máy do doanh nghiệp liên doanh Cuba – Việt Nam vận hành đi vào hoạt động. Dự án này không chỉ mở ra cơ hội chuyển giao công nghệ, mà còn góp phần hình thành năng lực nghiên cứu và phát triển các sản phẩm mới, trong một lĩnh vực mang ý nghĩa chiến lược đối với sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế – xã hội của cả hai quốc gia.
Các dự án hợp tác giữa Việt Nam và Cuba hôm nay chính là sự tiếp nối ở một tầm vóc mới, mang ý nghĩa sâu sắc hơn, của những công trình từ những năm tháng đặt nền móng cho đất nước.
Sau chuyến thăm của Tổng Tư lệnh Fidel Castro tới vùng giải phóng Quảng Trị, hàng trăm người Cuba đã góp sức dựng nên những công trình mang dấu ấn biểu tượng như Khách sạn Thắng Lợi, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cuba tại Đồng Hới, cùng các trang trại chăn nuôi bò sữa, gia cầm và những tuyến đường kết nối.
Cũng chính trong chuyến thăm Báo Tuổi Trẻ, tôi đã có dịp nhắc lại những “bước khởi đầu” của mình với nghề báo – một ký ức gắn bó với Việt Nam. Khi còn là một cậu bé tại thành phố quê hương Holguín, miền Đông Cuba, tôi từng háo hức thực hiện “cuộc phỏng vấn” đầu tiên và đăng trên tờ báo địa phương mang tên ¡Ahora!.
Đó chỉ là một mẩu tin rất ngắn về một công nhân xây dựng vừa trở về từ Hà Nội sau thời gian tham gia các công trình do Cuba hỗ trợ. Thế nhưng đến nay, tôi vẫn còn nhớ rõ, với tất cả sự xúc động, câu trả lời của ông khi tôi hỏi ông đã trải qua ngày lịch sử 30-4-1975 như thế nào. Khi ấy, ông đã so sánh niềm vui ấy với niềm hân hoan vô bờ của chiến thắng Cách mạng Cuba.
Chính vì những điều đó, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới Báo Tuổi Trẻ vì đã mời tôi cộng tác trên những trang báo của mình và vì đã đón nhận tôi như một độc giả gắn bó, thân thiết.
AFP hôm 11.5 dẫn thông báo từ văn phòng thủ tướng Pháp cho biết một công dân Pháp trên chuyến bay sơ tán đã bắt đầu xuất hiện các triệu chứng nghi nhiễm virus hanta sau khi rời du thuyền MV Hondius ở cảng Tenerife thuộc quần đảo Canary (Tây Ban Nha).
Giới chức trước đó cho hay không có thêm trường hợp nào có triệu chứng trên tàu ngoại trừ những bệnh nhân đã xét nghiệm nhiễm biến thể Andes của virus hanta. Đây là biến thể hiếm có thể lây từ người sang người.
Kể từ khi tàu cập cảng, hành khách được sơ tán một cách thận trọng theo quốc tịch và được đưa lên các chuyến bay hồi hương khác nhau. Công dân Tây Ban Nha là nhóm đầu tiên rời tàu, sau đó được đưa tới Madrid và chuyển đến một bệnh viện quân đội.
Các hành khách Mỹ, Pháp và Anh cũng đã được sơ tán.
Đến chiều 10.5, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu thông báo trên mạng xã hội rằng một công dân nước này đang trên chuyến bay hồi hương thì xuất hiện triệu chứng.
Ông Lecornu không đề cập liệu hành khách đó đã được xét nghiệm dương tính với virus hanta hay chưa, hoặc các triệu chứng nghi nhiễm là gì.
Theo thủ tướng, toàn bộ 5 hành khách tên tàu bay lập tức được cách ly nghiêm ngặt cho đến khi có thông báo mới, và sẽ được tiến hành xét nghiệm.
Cùng ngày, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ cho biết một trong 17 hành khách nước này được sơ tán khỏi tàu MV Hondius đã cho xét nghiệm dương tính nhẹ với chủng Andes, trong khi người thứ hai xuất hiện các triệu chứng nhẹ.
Mọi công dân Mỹ trên tàu đã lên máy bay về nước, riêng hai hành khách có triệu chứng đi cùng các đơn vị kiểm soát sinh học.
Sau cuộc họp đồng chủ trì với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris ngày 17/4, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết hai nước sẽ dẫn dắt sứ mệnh đa quốc gia nhằm bảo vệ tự do hàng hải ở eo biển Hormuz "ngay khi điều kiện cho phép".
"Đây là sứ mệnh mang tính chất hòa bình và phòng thủ thuần túy, nhằm tạo sự an tâm cho các tàu thương mại và hỗ trợ rà phá thủy lôi. Hiện đã có hơn 10 quốc gia đề nghị tham gia", ông Starmer cho hay.
Cuộc họp tại Paris quy tụ hơn 30 lãnh đạo các nước, hầu hết tham dự qua hình thức trực tuyến. Mỹ và Iran không góp mặt.
Iran ngày 17/4 tuyên bố mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu, cho các tàu thương mại, sau khi giao tranh giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon đã dừng nhờ lệnh ngừng bắn 10 ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh động thái này, nhưng cho biết lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển của Iran vẫn duy trì đến khi hai bên đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn. Mỹ và Iran đang trong thời gian ngừng bắn kéo dài 2 tuần, có hiệu lực từ ngày 8/4.
Trả lời phỏng vấn của AFP cùng ngày, ông Trump cho biết Mỹ "đang tiến rất gần" đến thỏa thuận hòa bình với Iran, thêm rằng không còn điểm vướng mắc nào giữa hai bên.
Những người tham gia cuộc họp ở Paris cũng hoan nghênh tuyên bố của Tehran về việc mở cửa lại eo biển, nhưng kêu gọi các bên "mở cửa lại hoàn toàn, vô điều kiện", theo ông Macron. Ông thêm rằng sự hiện diện của lực lượng đa quốc gia là cần thiết để củng cố và đảm bảo tính bền vững của các cam kết mở cửa đó.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, người tham dự cuộc họp, nhấn mạnh rằng sứ mệnh như vậy cần phải chờ đến khi "chấm dứt chiến sự", nhưng cho biết nước này sẵn sàng tham gia. Thủ tướng Đức Friedrich Merz trong khi đó bày tỏ mong muốn Mỹ tham gia.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cho hay ông đã từ chối lời đề nghị của NATO về việc giúp đảm bảo an ninh eo biển Hormuz sau khi Iran tuyên bố mở cửa. "Tôi nhận được cuộc gọi từ NATO để hỏi liệu chúng tôi có cần giúp đỡ hay không. Tôi đã nói với họ hãy tránh xa, trừ khi họ chỉ muốn đưa tàu đến để chở dầu", ông viết.
Kể từ khi phát động cuộc chiến ở Iran, ông Trump đã chế giễu các đồng minh châu Âu là "những kẻ hèn nhát", chỉ trích NATO là "hổ giấy" vì đã phớt lờ lời kêu gọi hỗ trợ của ông khi Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz.
Đài Loan đã tuyên án tù với 4 cựu nhân viên của tập đoàn sản xuất chip TSMC trong vụ án liên quan đến cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại.
Trong đó, cựu kỹ sư Chen Li-ming bị phạt tù lên tới 10 năm. Ông bị cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại để phục vụ cho công việc sau này tại chi nhánh của Tokyo Electron (Nhật Bản) ở Đài Loan.
Ông Chen đã lợi dụng mối quan hệ với đồng nghiệp cũ để giúp công ty mới cạnh tranh giành thêm hợp đồng. Tòa án ở Đài Loan xác định Chen đã thu thập bí mật thương mại "nhằm phục vụ thành tích công việc cá nhân".
Hành vi này được xác định tạo ra "rủi ro đối với bí mật thương mại của TSMC và ảnh hưởng đến an ninh kinh tế của Đài Loan".
Ba người khác từng làm việc tại TSMC vào thời điểm xảy ra vụ việc cũng bị tuyên các mức án từ 2 đến 6 năm tù.
Tokyo Electron là nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip lớn cho TSMC. Chi nhánh của công ty này tại Đài Loan bị buộc phải bồi thường cho TSMC 3,2 triệu USD và bị phạt thêm 1,6 triệu USD.
Bên cạnh đó, một nhân viên của Tokyo Electron bị kết tội tiêu hủy chứng cứ sau khi xóa các tệp hình ảnh do ông Chen sao chép. Người này bị tuyên 10 tháng tù, cho hưởng án treo.
Tòa án cho rằng Tokyo Electron đã "không thực hiện đầy đủ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong việc giám sát nhân viên".
Trước đó, Tokyo Electron cho biết đã sa thải ông Chen. Trong tuyên bố sau phán quyết, công ty khẳng định "nghiêm túc tiếp nhận kết luận của tòa", đồng thời nhấn mạnh cuộc điều tra không phát hiện bằng chứng về sự liên quan mang tính tổ chức.
Công ty cũng cho biết các bí mật thương mại mà ông Chen thu thập không bị tiết lộ cho bên thứ ba và cam kết tăng cường giám sát hệ thống quản lý thông tin.
