Nhật Bản tìm ra công nghệ mới giúp ‘tái sinh’ pin Lithium cũ

NASA vừa công bố Cẩm nang hướng dẫn căn cứ Mặt Trăng (MBUG) gồm 9 trang, nêu chi tiết những công việc mà cơ quan này cần thực hiện để xây dựng căn cứ hoạt động lâu dài ở cực nam Mặt Trăng. Theo MBUG cùng một số tài liệu cũ, NASA sẽ thực hiện hàng chục vụ phóng tàu và đổ bộ, triển khai thành ba giai đoạn. Cơ quan này chưa tiết lộ bao nhiêu trong số đó có phi hành đoàn, nhưng cho biết sẽ bắt đầu với chuỗi nhiệm vụ không người lái.

Giai đoạn 1 gồm 25 vụ phóng và 21 lần hạ cánh nhằm thiết lập khả năng tiếp cận thường xuyên và ổn định đến bề mặt Mặt Trăng. Theo kế hoạch Xây dựng Căn cứ Mặt Trăng do NASA công bố ngày 24/3, giai đoạn này dự kiến hoàn thành năm 2029.

Giai đoạn 2, dự kiến diễn ra năm 2029-2032, gồm 27 vụ phóng và 24 lần hạ cánh, hướng đến xây dựng hạ tầng ban đầu cho căn cứ Mặt Trăng và các nhiệm vụ chở người hai lần mỗi năm.

Giai đoạn 3, từ năm 2032 đến một thời điểm chưa xác định, sẽ có thêm 29 vụ phóng và 28 lần hạ cánh để thiết lập công nghệ vận chuyển hàng hóa qua lại, đồng thời duy trì sự hiện diện liên tục của con người trên Mặt Trăng.

NASA nổi tiếng với thành tựu đưa con người đổ bộ Mặt Trăng trong chương trình Apollo 54 năm trước. Tuy nhiên, việc xây căn cứ ở cực nam thiên thể này đi kèm với nhiều thách thức hơn, bắt đầu từ những điều cơ bản như nguồn điện ổn định.

Theo MBUG, cực nam Mặt Trăng có môi trường ánh sáng khác biệt đáng kể so với những cao nguyên và đồng bằng gần xích đạo mà phi hành gia Apollo từng ghé thăm. Tại đây, Mặt Trời sẽ luôn ở vị trí thấp so với đường chân trời và tạo bóng đổ dài. Điều này gây khó khăn cho quá trình sản xuất điện, đồng thời khiến các hệ thống phải trải qua những khoảng thời gian dài rất lạnh và tối.

NASA cần nắm thông tin chính xác về điều kiện ánh sáng và hiệu suất của pin quang điện để chọn các thiết bị năng lượng phù hợp. Chúng cũng cần đủ bền để chịu được việc tiếp xúc với bụi Mặt Trăng tích điện sắc nhọn. Bên cạnh đó, NASA cần hiểu rõ môi trường Mặt Trăng để vận hành máy phát nhiệt đồng vị phóng xạ - loại pin hạt nhân tạo ra nhiệt và điện. Kế hoạch dài hạn của cơ quan này về năng lượng bao gồm việc xây lò phản ứng hạt nhân trên Mặt Trăng.

Việc đổ bộ Mặt Trăng với tần suất dày như kế hoạch mới sẽ gặp nhiều trở ngại. MBUG lưu ý rằng NASA cần phát triển hệ thống hạ cánh chính xác có thể hoạt động ở địa hình với tầm nhìn kém và hệ thống tránh chướng ngại vật.

Ngoài ra, còn nhiều ẩn số ít được đề cập trong tài liệu như phản ứng của cơ thể người khi sống dài ngày trong môi trường Mặt Trăng. Điều này bao gồm tác động của bụi Mặt Trăng, trọng lực nhỏ, tia vũ trụ gây ung thư cùng với những thách thức liên quan đến duy trì sự sống, tập thể dục, dinh dưỡng.

NASA cho biết, họ đang nỗ lực lấp đầy nhiều khoảng trống về công nghệ và dữ liệu, đồng thời chú ý đến những yếu tố cần phát triển trong chương trình Mặt Trăng để phục vụ mục tiêu xa hơn là đưa người lên Sao Hỏa. Những yếu tố này gồm dữ liệu về sức khỏe phi hành gia trong không gian sâu và phát triển hệ thống năng lượng hạt nhân trên bề mặt Mặt Trăng.

Ngoài công nghệ, một vấn đề lớn khác là chi phí. Vài năm qua, NASA đã gặp khó khăn trong việc đưa con người trở lại Mặt Trăng. Bất chấp thành công của Artemis II, chương trình Artemis đang đội ngân sách (tiêu tốn hơn 100 tỷ USD đến nay) và chậm tiến độ so với mục tiêu ban đầu là đưa người đổ bộ Mặt Trăng năm 2024.

Chỉ hai ngày sau vụ phóng tàu chở phi hành đoàn Artemis II, Nhà Trắng đã đề xuất cắt giảm 23% ngân sách của NASA, tương đương khoảng 5,6 tỷ USD. Dù NASA tuyên bố sẽ xây căn cứ Mặt Trăng với chi phí 20 tỷ USD, chỉ riêng chi phí ước tính cho một tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS), tên lửa mạnh nhất của NASA, đã là 2,5 tỷ USD.

Dù vậy, Jared Isaacman, Giám đốc NASA, vẫn đang nỗ lực đẩy mạnh các hoạt động Mặt Trăng nhằm hiện thực hóa mục tiêu của NASA với Mặt Trăng và Sao Hỏa. Tại Hội nghị chuyên đề Vũ trụ 2026 diễn ra ở Colorado Springs ngày 14/4, Isaacman nói NASA làm tốt nhất khi "theo đuổi và đạt được những điều gần như bất khả thi". Ông nói: "Chúng tôi muốn đưa nhiều thứ đáp xuống Mặt Trăng, nếu một số thất bại thì cũng không sao. Chúng tôi sẽ học hỏi từ đó".

Tin Gốc: Vnexpress

Theo MacRumors, mỗi năm, Apple đều chọn ra một tông màu chủ đạo để tạo nên cơn sốt trên toàn cầu. Năm 2026, theo các nguồn tin từ chuỗi cung ứng, sắc đỏ rượu vang sẽ có tên Dark Cherry và là tâm điểm của dòng iPhone 18 Pro và Pro Max. Đây là một tông đỏ sẫm, trầm ấm và mang đậm hơi thở thượng lưu, khác biệt hoàn toàn với sắc cam vũ trụ (Cosmic Orange) rực rỡ của thế hệ tiền nhiệm.

Bên cạnh 'ngôi sao' Dark Cherry, iPhone 18 Pro dự kiến sẽ ra mắt với ba tùy chọn màu sắc khác gồm xanh nhạt (Light Blue) đầy trẻ trung, xám đậm (Dark Gray) nam tính và màu bạc (Silver) truyền thống.

Đặc biệt, Apple được cho là đang áp dụng quy trình sản xuất mới nhằm xóa nhòa ranh giới giữa khung nhôm và mặt kính phía sau. Mục tiêu là tạo ra một khối màu sắc đồng nhất tuyệt đối, biến chiếc iPhone không chỉ là một thiết bị công nghệ mà còn là một món trang sức nguyên khối tinh xảo.

Thông tin gây chấn động nhất chính là sự xuất hiện của chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên, có thể mang tên iPhone Ultra. Với độ mỏng kinh ngạc chỉ 4,7 mm khi mở ra, thiết bị này sẽ mỏng hơn cả dòng iPhone Air dự kiến ra mắt cùng thời điểm.

iPhone Ultra sẽ có ngôn ngữ thiết kế tối giản với hai màu sắc cổ điển gồm bạc trắng và xanh chàm (Indigo). Máy được trang bị hệ thống camera thông minh ở cả màn hình ngoài và góc trái màn hình trong, mang đến trải nghiệm linh hoạt như một chiếc iPad mini có thể bỏ túi.

Đối với iPhone 18 Pro, các bản vẽ CAD cho thấy Apple cuối cùng đã tìm ra cách thu nhỏ cụm Dynamic Island. Việc tinh chỉnh này không chỉ giúp màn hình trông thoáng đãng hơn mà còn tăng thêm không gian cho các hoạt động trực tiếp (Live Activities).

Thế hệ iPhone 18 Pro và iPhone Ultra màn hình gập dự kiến sẽ chính thức trình làng vào tháng 9 năm nay. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng của Apple trong việc định hình lại tiêu chuẩn smartphone cao cấp cho nửa cuối thập kỷ này.

Tin Gốc: Thanh Niên

Một buổi tối cuối tháng 2 tại Bali (Indonesia), nhà nghiên cứu AI Nicholas Carlini rời một đám cưới, trở về nhà, mở laptop và bắt đầu khám phá. Phòng thí nghiệm Anthropic PBC của Anthropic vừa gửi cho ông bản demo nội bộ về mô hình AI mới có tên Claude Mythos.

Anthropic trả tiền cho những người như Carlini với mục đích kiểm tra độ an toàn của Mythos, xem liệu tin tặc có thể lợi dụng chúng cho mục đích gián điệp, trộm cắp hoặc phá hoại hay không. Và chỉ trong vài giờ, ông đã đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Nhà nghiên cứu kỳ cựu phát hiện Mythos có khả năng tự động tạo ra các công cụ đột nhập mạnh mẽ, gồm cả Linux - mã nguồn mở nền tảng của hầu hết hệ thống máy tính hiện đại. Mythos thậm chí dàn dựng một vụ cướp ngân hàng kỹ thuật số: vượt qua các giao thức bảo mật và xâm nhập vào mạng lưới, đột nhập và tiếp cận các kho tiền trực tuyến.

"AI từng bẻ khóa hệ thống thành công, nhưng giờ nó còn có thể thực hiện cả một vụ cướp", Carlini nói với Bloomberg. Mỗi ngày, ông và đồng nghiệp tiếp tục nhận phản hồi từ Mythos về những lỗi nghiêm trọng và nguy hiểm, gồm loại lỗi thường chỉ được phát hiện bởi những hacker giỏi nhất thế giới.

Song song với các thử nghiệm của Carlini, đội ngũ "Tiên phong đỏ" (Frontier Red Team - chuyên đánh giá các mô hình của Anthropic, đảm bảo chúng không gây hại cho nhân loại) cũng kiểm tra mô phỏng sau khi nhận Mythos từ phòng thí nghiệm.

"Chỉ sau vài giờ, chúng tôi đã biết nó khác biệt", Logan Graham, người điều hành nhóm Frontier Red Team của Anthropic, cho biết. "Nó có thể tự tìm và khai thác lỗ hổng".

Graham lập tức cảnh báo cho đội ngũ lãnh đạo Anthropic, rằng AI mới có thể gây rủi ro an ninh quốc gia. Ông cũng nhấn mạnh sản phẩm quá nguy hiểm để đưa ra thị trường.

Đầu tháng 3, Jared Kaplan, nhà đồng sáng lập kiêm Giám đốc khoa học Anthropic, cùng với một nhà đồng sáng lập khác là Sam McCandlish trình bày về Mythos với ban giám đốc. Cả hai cho biết AI này quá rủi ro nếu phát hành rộng rãi, nhưng có thể cho phép các công ty khác, thậm chí đối thủ cạnh tranh, dùng thử.

Đến 7/4, sau nhiều lần cân nhắc, Anthropic công bố AI mới với tên gọi "Mythos Preview". Thay vì thương mại hóa, công ty chỉ cấp quyền truy cập cho 12 công ty công nghệ thông qua Project Glasswing - sáng kiến được mô tả là "nỗ lực nhằm bảo vệ những phần mềm quan trọng nhất thế giới". Nhóm đối tác gồm Amazon Web Services, Apple, Microsoft, Google, Nvidia, Broadcom, CrowdStrike, Mozilla.

12 công ty nằm trong nhóm hơn 40 tổ chức chịu trách nhiệm về những phần mềm trọng yếu với phần còn lại được giấu tên. Trong video công bố khi ra mắt Project Glasswing, CEO Anthropic Dario Amodei cho biết công ty đã đề nghị hợp tác với các quan chức chính phủ Mỹ nhằm "giúp phòng vệ trước rủi ro từ những mô hình này". Còn theo Axios, Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) cùng một số bộ phận thuộc chính phủ Mỹ cũng bắt đầu sử dụng Mythos Preview.

Tại sự kiện ra mắt, Anthropic cho biết trong các thử nghiệm, Mythos có kỹ năng rất cao trong tác vụ an ninh mạng và hack, thậm chí vượt con người. Trong phép đo CyberGym - bài kiểm tra khả năng tìm lỗ hổng bảo mật của tác nhân AI trong các dự án phần mềm mã nguồn mở thực tế, Mythos đạt điểm cao kỷ lục 83,1%. Để so sánh, công cụ GLM 5.1 của Zhipu AI đạt 68,7%, còn Moonshot AI đạt 41,3%.

"Mythos Preview đã phát hiện hàng nghìn lỗ hổng nghiêm trọng, gồm cả trong các hệ điều hành lớn và trình duyệt web", Amodei tuyên bố. "Với tốc độ phát triển của AI, sẽ không mất nhiều thời gian trước khi những năng lực như vậy lan rộng, có thể vượt tầm kiểm soát của những người cam kết sử dụng chúng một cách an toàn."

Cũng theo CEO này, Mythos đã phát hiện các lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống cũ, gồm một lỗ hổng tồn tại suốt 27 năm và đề xuất cách khai thác chúng. Công ty do đó chọn phát hành hạn chế, bởi nếu triển khai rộng rãi, AI này "có thể làm thay đổi cán cân quyền lực giữa các bên trong không gian mạng". Có nghĩa, các tổ chức phòng thủ sẽ phải đối mặt với những cuộc tấn công nhanh hơn, chính xác hơn và khó dự đoán hơn.

Khả năng của Mythos cũng đã được chứng minh thực tế. Tuần này, Mozilla, nhà phát triển đứng sau Firefox, cho biết bản phát hành trình duyệt Firefox 150 đã phải vá tới 271 lỗ hổng, tất cả được xác định bằng cách sử dụng quyền truy cập sớm vào Mythos Preview của Anthropic.

Khả năng này khiến giới an ninh mạng lo ngại. "Tôi đã nói chuyện với lãnh đạo kỹ thuật tại một số công ty quy mô rất lớn, họ cho biết sẽ phải điều động hàng nghìn kỹ sư từ mọi bộ phận để ngăn chặn AI khai thác lỗ hổng trong 6 tháng tới", Bobby Holley, Giám đốc công nghệ của Firefox, nói với Wired sau khi công bố vá lỗ hổng cho Firefox ngày 20/4. "Vì vậy, đây sẽ là một thách thức lớn đối với ngành công nghiệp, nhất là dự án nhỏ và mã nguồn mở".

Ciaran Martin, cựu lãnh đạo Trung tâm An ninh mạng quốc gia Anh, đánh giá việc Mythos có thể phát hiện lỗ hổng nghiêm trọng nhanh hơn nhiều so với những mô hình AI khác là "thực sự gây chấn động".

"Ngay cả những thứ chúng ta biết tồn tại hay chưa tồn tại, Mythos vẫn phát hiện ra. Nó đơn giản là một siêu hacker", Martin nói với BBC.

Trong khi đó, theo New York Times, các quan chức chính phủ cũng bày tỏ nỗi lo sau khi Mythos xuất hiện. Thống đốc Ngân hàng Anh đã công khai cảnh báo rằng Anthropic có thể đã tìm ra cách "phá vỡ toàn bộ thế giới rủi ro mạng". Ngân hàng Trung ương châu Âu bắt đầu âm thầm đặt câu hỏi cho các ngân hàng về khả năng phòng thủ của họ. Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne thậm chí so sánh mối đe dọa này với việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Anh là quốc gia duy nhất ngoài Mỹ có đại diện tiếp cận Mythos. Claudia Plattner, Chủ tịch cơ quan an ninh mạng của Đức, cho biết đã gặp gỡ các nhân viên của Anthropic tại San Francisco để có được "cái nhìn sâu sắc" về cách thức hoạt động của AI này. Bà đánh giá công cụ mới "cho thấy sự thay đổi mang tính đột phá trong bản chất của các mối đe dọa mạng".

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng có thể Mythos đang bị thổi phồng. "Chúng tôi chưa thể chắc chắn liệu Mythos Preview có thể tấn công các hệ thống được bảo vệ tốt hay không", một nhà nghiên cứu nói với BBC. "Do đó, ở những nơi có an ninh mạng tốt, về lý thuyết, mô hình này có thể sẽ bị ngăn chặn".

CEO Nvidia Jensen Huang không đề cập trực tiếp đến Mythos, nhưng tại một sự kiện tuần trước, ông cho rằng "việc nhấn mạnh quá mức các rủi ro của AI có thể là cách để một số công ty định vị mình là bên duy nhất đủ khả năng phát triển trí tuệ nhân tạo một cách an toàn".

Một số chuyên gia khác đánh giá các mô hình AI hiện tại, gồm cả Mythos, chưa phải là hệ thống có ý thức hay khả năng tự hành động như một hacker thực thụ. Nói cách khác, chúng chỉ là công cụ xử lý dữ liệu, hỗ trợ phát hiện lỗi, chưa thể tự gây ra những cuộc tấn công phức tạp trong môi trường thực tế.

Theo ông Martin, điều quan trọng là các tổ chức nên tập trung vào đảm bảo các nền tảng an ninh mạng cơ bản để tránh việc AI tấn công. "Với một số người, đây là một sự kiện mang tính tận thế. Nhưng với những người khác, nó chỉ là sự cường điệu", ông nói thêm. "Trong trung hạn, các công cụ này còn có thể được sử dụng để khắc phục nhiều lỗ hổng nền tảng của Internet".

Tin Gốc: Vnexpress